T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/533 Esas
KARAR NO: 2024/1344 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI: 2017/558 Esas- 2020/760 Karar
TARİH: 08/12/2020
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 19/09/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı kardeşlerin ... Otomotiv adı altında kamyon-tır-dorse ticareti yaptığını, müvekkili ...'in 08/05/2014 tarihinde ticari olarak kullanacağı ... plakalı çekici ve ... plaka nolu dorseyi satın aldığını, diğer müvekkili ...'in ise bu bonolarda kefil olarak bulunduğunu, alınan araçlar karşılığında 44.000,00 TL için 2007 model ... araç ve elden nakit para verildiğini, geriye kalan 38.000,00 TL için davalı tarafın, üzerine 17.500,00 TL faiz ekleyerek 22 adet müvekkillerinin imzasının bulunduğu boş senetleri aldığını, 21 adet senedin 2.500,00 TL, diğer 1 adet senedin 3.00,00 TL bedelli diğer kısımları boş bırakılarak davalıya teslim edildiğini, müvekkillerinin senetlerin doldurulmasını istediğini ancak davalıların sonra müvekkili ile doldurulacağını söylediklerini, davalıların araçları piyasa değerinden fazla bir rakama sattıklarını, buna rağmen davalılara ödemelerin yapıldığını, davalının tüm ödemelerin gerçekleştiği için satış esnasında aracın üzerine konulan rehni 27/09/2016 tarihinde kaldırdığını, tüm ödemeleri, bir kısmını banka kanalı ile çoğunu ise elden yaptıktan sonra davalı tarafın müvekkilinin ödediği senetlerin 16 tanesini iade ettiğini, ödemesi yapılan son 6 senet için davalı ... tarafından kendi işyeri kartlarının arkasına makbuz şeklinde beyanda bulunulduğunu, senetlerin iade edilmediğini, davalıların ödenmiş boş senetleri doldurarak müvekkilleri hakkında İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, icra takibinden sonra müvekkillerinin İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na giderek davalılar hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, davalıların müvekkili adına kayıtlı gayrimenkulün üzerine haciz koyduğunu, haciz baskısı altında İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya borcu olan 3.373,15 TL'yi yatırdığını, davalının müvekkilini aramaya devam ettiğini ve İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla yeniden icra takibi başlattıklarını beyanla davanın kabulü ile İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 3.173,15 TL borcunun olmadığının tespitine, ödenen paranın faiziyle birlikte davalıdan istirdatına, takibin iptaline, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, davalılar hakkında %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından ödeneceği taahhüt edilen senetlerin ödenmemesinden dolayı müvekkillerinin mağdur olduğunu, davacılar ile müvekkilleri arasında 08/05/2014 tarihli, ..., ... yevmiye numaralı 2 adet araç satış sözleşmesi ve 08/05/2014 tarihli ... rehin sözleşmesi imzaladığını, davacılardan senet alındığını ve ödeme gerçekleştiğinde iade edileceği konusunda anlaşıldığını, davacıların birtakım ödemeleri yaptığını ancak geriye kalan 7 senedin ödenmediğini, ödenmeyen senetlerden bir tanesinin İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla kalan 6 adet senedin de İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla takibe konulduğunu, davacılar ile müvekkilleri arasında boş senedin sonradan doldurulacağına ilişkin doldurma anlaşmasının mevcut olduğunu, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulan 1 adet senedin tahsil edildiğini, geriye kalan 6 adet senedin tahsil edilmediğini, ödeme dekontlarındaki miktarın toplam satış tutarını karşılamadığını, sadece ... plakalı çekiciye rehin konulduğunu, ... plaka nolu dorseye rehin konulmadığını, müvekkilinin iyi niyetinden dolayı rehni kaldırdığını, davacıların bir kısım ödemeyi elden yaptığını iddia etmekte ancak ispatlayamadıklarını, davacılar tarafından araç satışı gerçekleştirilmeden önce peşinat getirileceğinin belirtildiğini ve aracın sonradan satın alındığını beyanla davanın reddine, kötü niyetli açılan dava nedeniyle %40'dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına ve %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi'nin 08/12/2020 tarih 2017/558 Esas 2020/760 Karar sayılı kararında; \"Dava, davacıların davalı tarafa borcunun olmadığının tespitine ve yapılan ödemenin istirdadı istemine ilişkindir. Davacılar, davalı taraftan ticari araçlar satın aldıklarını, alınan araçlar karşılığında 2007 model ... marka aracı takas olarak verdiklerini, bakiye 38.000,00 TL için 17.500,00 TL vade farkına yönelik faiz de eklenmek suretiyle 22 adet bono düzenleyerek davalı tarafa verdiklerini, bonoların 21 tanesinin 2.500,00 TL bedelli, bir tanesinin de 3.000,00 TL bedelli olduğunu, bonoların imza ve miktar kısımları dışındaki bölümlerin boş bırakıldığını, davalı tarafa tüm ödemelerin gerçekleştirildiğini, ödemesi yapılan son 6 senet yönünden davalı ... tarafından işyeri kartının arkasına makbuz şeklinde beyanda bulunulduğunu, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına 3.373,15 TL ödeme yapılmak zorunda kalındığını, bu miktarın istirdadı ile her iki icra dosyası kapsamında davalılara borçlu olmadıklarının tespitini talep etmişlerdir. Davalılar ise, davacı iddialarının doğru olmadığını, davanın haksız ve kötü niyetli olarak açıldığını, takibe konu edilen bonoların ödenmediğini, davacıların ödeme iddiasının yazılı olarak kanıtlamalarının gerektiğini, 6 bononun ödendiği yönündeki yazının ödemesi yapılan önceki bonolara ilişkin olduğunu savunmuşlardır. Mahkememizce tarafların bildirmiş olduğu delil ve belgeler toplanmış, ilgili icra dosyaları (İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... esas, İstanbul Anadolu ...İcra müdürlüğünün ... esas) getirtilmiş, akabinde mali müşavir bilirkişiden rapor aldırılmıştır. Dosyaya sunulan 02/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda; dava dosyasına sunulan banka dekontlarının incelenmesi sonucunda davacı ...'in davalı ...'e değişik zaman ve tutarlarda toplam 5.300,00 TL ödeme yaptığı, bu ödemeye ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği; İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına davacılar adına ... tarafından 26/03/2018 tarihinde ... Bankası aracılığıyla toplam 25.547,84 TL ödemenin yapıldığı, davalının 6 adet bononun tahsil edildiğini kabul etmesi ancak bu bonoların takip konusu bonolar olmadığını iddia etmesi karşısında ispat yükünün yer değiştirebileceğini, buna göre İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü dosyasına yapılan ödeme yönünden istirdat talebinin kabul edilebileceğini ayrıntılı olarak açıklandığı görülmüştür. Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve bilirkişi incelemesi ile; taraflar arasındaki temel ilişkinin davacı ... ile davalılar arasında yapılan 08/05/2014 tarihli araç alım sözleşmesi olduğu, tarafların davacı tarafından verilen ... marka aracın takası sonrasında 38.000,00 TL bakiye bedel ve 17.500,00 TL vade farkı faizi olmak üzere toplam 55.500,00 TL'nin davacı tarafından ödenmesini kararlaştırdıkları, davacı tarafından bir kısım elden yapılan ödeme sonrasında davacı ... tarafından borçlu olarak düzenlenip, diğer davacı ... tarafından kefil olarak imzalanan 21 adet 2.500,00 TL bedelli, bir adet 3.000,00 TL bedelli olmak üzere toplam 22 adet bononun davacılar tarafından davalılara verildiği, bonoların 15 adedinin ödendiği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, geriye kalan 1 adet 3.000,00 TL bedelli, 6 adet 2.500,00 TL bedelli bonoların ödenmediği iddiasıyla davalılar tarafından davaya konu edilen 2 ayrı icra takibinin başlatıldığı, davacıların bu bonoları icra takibinden önce ödediğine ilişkin herhangi bir delil sunamadıkları, davalı ...'in de kabulünde olan \"6 adet bono tahsilatı yapılmıştır. Bonoların aslı verilecektir.\" açıklamalı kartvizit var ise de, davacılara iade edilen bono adedinin 15 olduğu ve ödenen bu bonolara ilişkin olarak kartın verildiği yönündeki davalı savunmasının hayatın olağan akışına uygun bulunduğu anlaşıldığından, ödemenin davacılara iade edilen bonolara ilişkin olduğunun kabulü ile, takibe konu edilen bonoların takipten önce ödendiğine ilişkin delilin bulunmadığının kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir...\"gerekçesi ile; ''Davanın reddine,'' karar verilmiş ve karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesinin borcun olup olmadığı ve ödenip ödenmediği konusunda bilirkişiden rapor aldırdığını ve raporda borcun olmadığının tespit edildiğini, ancak bu rapora rağmen davanın reddedildiğini, Mahkemenin bilirkişi raporuna itibar etmeyerek \"hayatın olağan akışına uygun bir durum\" gerekçesiyle davayı reddettiğini, bilirkişi raporunun, borcun bulunmadığını tespit eden ve denetime elverişli bir rapor olduğunu; Davalı tarafın, kardeşi ... ile birlikte \"... OTOMOTİV\" adı altında kamyon-tır-dorse ticareti yaptığını, müvekkili ...'in, davalı taraftan 08.05.2014 tarihinde noter satış sözleşmeleri ile ... plakalı çekici ve ... plakalı dorseyi satın aldığını, ...'in ise bu bonolarda kefil olduğunu, alınan araçlar karşılığında 44.000 TL için 2007 model ... araç ve nakit para verildiğini, geri kalan 38.000 TL için ise davalı tarafın, müvekkilinden 22 adet boş senet aldığını, senetlerin 21 tanesi 2.500 TL bedelli ve bir tanesinin 3.000 TL bedelli olup, diğer kısımları boş bırakılarak imzalı şekilde davalıya teslim edildiğini; Davalı tarafın, fahiş faiz uygulayarak araçları sattığını ve müvekkilinin ödemelerini yaptığını, davalı tarafın, müvekkili tüm ödemelerini gerçekleştirdiği için aracın üzerine konulan rehni 27.09.2016 tarihinde kaldırdığını, müvekkilinin, tüm ödemelerin bir kısmını banka kanalıyla, çoğunu ise elden yaptığını ve ödediği senetlerin 16 tanesini iade aldığını, ödemesi yapılan son 6 senet için ise ... tarafından işyeri kartlarının arkasına makbuz şeklinde beyanda bulunulduğunu, müvekkilinin, ödenen senetlerin iadesi için defalarca davalı tarafın işyerine gittiğini ancak senetlerin iade edilmediğini; Davalı tarafın, ödenmiş boş senetleri doldurarak müvekkili hakkında icra takibi başlattığını ve müvekkilinin eline tebligat ulaşınca büyük bir şok yaşadığını, bunun üzerine Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğunu, şikayet ... ve davalı hakkında yapılmış olup, soruşturmanın devam ettiğini, davalı tarafın, müvekkili adına kayıtlı gayrimenkul üzerine haciz koyduğunu ve müvekkilinin, kat karşılığı inşaat sözleşmesi olması nedeniyle haciz baskısı altında dosya borcunu ödemek zorunda kaldığını, bu nedenle 3.373,15 TL'nin iadesini talep ettiklerini; Davalı tarafın, müvekkilini aramaya devam ettiğini ve bedelsiz senetlerle ilgili yeni bir icra takibi başlattığını, ödediği senetleri tekrar ödemek zorunda kalacağı düşüncesiyle büyük mağduriyet ve üzüntü yaşadığını, davalı tarafın icra takibine konu ettiği ödenmiş senetlerin, satış sözleşmesinden sonraki senetler olduğunu ve davalının kötü niyetli olduğunu, delilleri arasında noter satış sözleşmeleri, banka dekontları, ödenen ve teslim edilmeyen senetler, makbuzlar, icra dosyaları, savcılık dosyası ve şahit beyanları bulunduğunu beyanla yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın kabul edilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, İİK'nın 72. maddesi uyarınca kambiyo senedine dayalı olarak başlatılan icra takipleri nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve icra dosyalarına ödenen bedellerin istirdadı talebine ilişkindir. Davacı taraf, davalılardan Noter sözleşmesi ile çekici ve dorse satın alındığını, satış bedeli olarak davalı tarafa bir aracın verildiğini ve bir kısım nakit ödeme yapıldığını, kalan bedel yönünden davalı tarafça senet düzenlendiğini, senet bedellerinin tamamı ödenmesine ve davalı ... tarafından 6 adet senedin iade edileceğine dair el yazılı ve imzalı belge verilmesine rağmen toplam 7 adet senedin iade edilmeyerek takibe konulduğunu, yapılan takiplerin haksız olduğunu iddia ederek borçlu olmadığının tespitine ve takip dosyaları kapsamında ödenen bedellerin istirdadına karar verilmesini talep etmiş, davalı taraf, davacı tarafça senetlerden bir kısmının ödendiğini ve ödenen senetlerin davacıya iade edildiğini, takibe konu edilen senet bedellerinin ise ödenmediğini, davacının ödeme iddiasını ispatlayamadığını beyan ederek davanın reddini savunmuş, Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ve karara karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacılar vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; Mahkemece alınan bilirkişi raporu ile borcun bulunmadığı tespit edilmiş olmasına rağmen aksi yönde karar verildiği, davalı tarafın senetleri, bedelleri ödenmesine rağmen sonradan doldurarak takibe konu ettiği, davalı ... tarafından 6 adet senet bedelinin ödendiği ve senetlerin iade edileceğinin yazılı ve imzalı olarak beyan edildiği hususunun Mahkemece nazara alınmadığı, mükerrer tahsilat yapıldığı, davalılar aleyhine suç duyurusunda bulunulduğu, sonuç olarak karar hatalı olup kaldırılması gerektiğine ilişkindir.Davacı tarafça ileri sürülen istinaf sebepleri yargılama aşamasında sunulan dava, itiraz ve beyan dilekçeleri ile de ileri sürülmüş, İlk Derece Mahkemesince bu iddialar ve itirazlar değerlendirilmiş, taraf delillerinin ibrazı sağlanarak, bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve bilirkişi raporu alınarak istinafa konu karar verilmiş, gerekçeli kararda her bir iddia ve savunma sebebi hakkında ne şekilde değerlendirme yapıldığı açıklanmıştır.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre; taraflar arasında, davacı ... ve davalı ... arasında düzenlenen 08/05/2014 tarihli Noter sözleşmeleri ile ... plakalı römork ve ... plakalı çekicinin adı geçen davacı tarafından satın alındığı, sözleşmelerde yer alan satış bedellerinin gerçek satış bedelleri olmadığı, satış bedellerinin bir kısmının araç takası ve nakit olarak ödendiği, kalan kısım yönünden davacıların keşideci ve kefil olarak imzaladıkları toplam 22 adet senet düzenlendiği ve 15 adet senedin yapılan ödemeler nedeniyle davacılara iade edildiği konusunda bir ihtilaf olmadığı, davalı ...'in senetlerde lehtar veya ciranta olarak yer almadığı, senetlerin davalı ... adına düzenlendiği, her ne kadar davalı ...'in 6 adet senet bedelinin ödendiğine dair açıklamasının; satış sözleşmelerinin tarafı olması ile davacının, her iki davalının birlikte satış yaptıkları, ortak oldukları ve senetlerin satış sözleşmeleri nedeniyle verildiğine dair iddiasının aksine bir savunmasının da bulunmaması nazara alındığında, diğer davalıyı temsilen yapılmış bir kabul beyanı olduğu kabul edilebilirse de, yapılan açıklamada hangi senetlerin ödendiği ve iade edileceği belirtilmediğinden cevap dilekçesinde yer alan \"davalı ...'in bu beyanının daha önce ödenen senetlerle ilgili olduğu\"na dair savunma ile ispat yükünün yer değiştirmediği, açıklamada yer alan 6 adet senedin takip konusu senetler olduğunu ispat yükünün yine davacı tarafta olduğu, bu kapsamda Mahkemece, HMK'nın 282. maddesinde yer alan; \"Hakim bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.\" şeklindeki yasal düzenleme uyarınca takdiri bir delil olan bilirkişi raporunda yer alan aksi yöndeki tespitlerin nazara alınmamasında bir isabetsizlik olmadığı, dava değeri itibariyle davacı tarafın ödeme iddiasını ancak kesin delillerle ispat edebileceği, tanık deliline dayanamayacağı, sunulan dekontlarda hangi senet bedelinin ödendiğine dair bir açıklamanın bulunmadığı, toplam ödeme tutarının tüm senet bedellerinin altında olduğu ve icra takiplerinden önce ödeme yapıldığına dair başkaca bir delil de sunulmadığından Mahkemece ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmesinin doğru olduğu anlaşılmış, davacı tarafın istinaf başvurusu ise haksız bulunmuştur.Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacıların istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacılar tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacılardan alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, istinaf eden davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep edenler üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 19/09/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.