T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/262
KARAR NO\t\t: 2024/1250
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 02/03/2021 (Dava) - 06/10/2021 (Karar)
NUMARASI\t\t: 2021/28 Esas - 2021/170 Karar
DAVA\t\t: Tazminat (FSEK 68)
BAM KARAR TARİHİ\t: 12/09/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 12/09/2024
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir Fikri ve Sınai Haklar hukuk Mahkemesinin 06/10/2021 tarihli 2021/28 Esas ve 2021/170 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, tüm dünyada ..., ..., ... ve ... yazılımlarının eser ve hak sahibi olduğunu, müvekkiline gelen lisanssız kullanıma ilişkin ihbarlar üzerine, İzmir 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi' nin 2019/9 D.İş dosyası ile davalı şirket adresinde tespit yapıldığını, müvekkili şirkete ait yazılımların, davalı şirket adresindeki bilgisayarlarında kurulu ve aktif çalışır durumda olduğunu, bu şekilde yazılımın izinsiz olarak korsan tabir edilen biçimde yüklenmiş ve kullanılır olduğunun tespit edildiğini, davalının bu programdan haksız kazanç elde ettiğinin aşikar olduğunu, bu durumun aynı zamanda müvekkilin mali haklarına da tecavüz niteliği taşıdığını, konu hakkında ceza şikayetinin yapıldığını, kamu davasına ilişkin mahkemenin bilgilendirileceğini, FSEK 68/2. maddesi kapsamında müvekkil açıkça zarara uğratıldığını, belirlenecek bedelin 3 katı tutarında tazminat talep ettiklerini, müvekkile ait yazılımların geliştiricilerinin yeni uygulamalar oluşturmalarını sağlamak üzere meydana getirilmiş yazılımlar olduğunu ve bu alanda dünyada tek olduğunu, müvekkil şirketin uğradığı zararın büyüklüğü ve sözleşme bedelinin belirlenmesinde bu hususların da göz önüne alınması gerektiğini, zorunlu dava şartı olan arabuluculuk girişiminin sonuçsuz kaldığını belirtmiş, haksız eylem tarihinden itibaren fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL' nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde İzmir FSHHM' nin 2019/9 D. İş sayılı dosyası üzerinden davalı şirket adresinde tespit yapıldığı belirtilmiş ise de; davacı şirketin tespit talebini takiben, davalı şirketin ... ... Caddesi No.... ... adresindeki fabrikasında 2002 yılından bu yana IT Şefi olarak çalışan ve sigorta kaydı Manisa' da olan ...' nin 14/02/2019 tarihinde ... no'lu telefondan bir erkek şahıs tarafından arandığını, ... Kargo firmasından aradığını söyleyen kişinin kargo teslim edeceğini bu nedenle 15/02/2019 günü Çiğli' de ki şirket merkezinde olması gerektiğini söylendiğini, aynı kişinin 15/02/2019 günü sabah saatlerinde şirket merkezini telefonla aradığında ...' nin orada olmadığını öğrenince, neden gelmediğini sorarak görevlileri azarladığını, ...' nin ... marka bilgisayarın şahsına ait olduğunu ve incelemeyeceklerini söylemesine rağmen ısrarla şifreyi istediklerini, şifre verilince bilgisayarda ... bilgisayar programının ... isimli bilgisayarda CNAA-NAADNF-ADBBCL-FCPN seri numarasıyla kurulu olduğunun tespit edildiğini, ... ... yazılımını CNFA-NAA7NA-AMABCL-FCNN seri numarasıyla tespit edilemeyen tarihte kurulmuş olduğunu ancak incelenen bilgisayarda kurulu olmadığının tespit edildiğini, bu açıklama kapsamında ...' ye ait SGK belgeleri ve olay sonrasında davalı şirket tarafından yapılan iç soruşturmada ...' nin savunmasının alındığı ve belgeleri ekte sunulduğunu, ...' nin dava konusu programın bulunduğu ... marka bilgisayar ...' nin şahsi bilgisayarı olup şirket iş ve faaliyetlerinde kullanılmadığını, bu nedenle husumetin davalı şirkete yöneltilmesirir mümkün olmadığını, ...' nin tanık olarak dinlenmesini istediklerini, ...' yi arayan ... numaralı hat sahibi olan ... isimli şahsın, tespitten sonra müvekkil şirketle anlaşmak üzere teklif yapan ... Şti.' nin eski çalışanı olduğunun haricen öğrenildiğini, bu nedenle ... şirketinde tespit tarihi öncesi çalışanlarına ait SGK kayıtlarının istenilmesini ayrıca ... Kargo firmasından belirtilen tarihte ...' ye kargo teslimi olup olmadığının sorulmasını, belirtilen telefon numarasının kime ait olduğuna ilişkin bilginin, ...' ye ait ... numaralı hattın 14/02/2019 ve 15/02/2019 tarihlerindeki arama kayıtlarının getirtilmesine, arayan şahsın sigorta kayıtlarının mahkemece celbini, böylece ...' nin şahsi bilgisayarında davaya konu bilgisayar programının varlığını uzaktan bağlanarak tespit edebilen davacı şirketin, dava konusu fiili müvekkil şirkete yüklemek için ...' yi kargo teslim edilecekmiş gibi hilesiyle tuzağa düşürdüğünün ispatlanacağını, bu durumun müvekkili şirketi davaya konu bilgisayar programı ile ilişkilendirmek üzere yapılmış tuzak ve aldatma kanıtlanacağını, davacı şirketin 2019/9 D. İş sayılı dosyada yer alan bilirkişi raporuna dayanarak İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı' na verdiği şikayet akabinde, müvekkil şirket yetkilisi ...' nin 2019/7942 soruşturma numaralı dosyada savunmasının alındığını, bu savunmanın husumet itirazlarını doğrular nitelikte olduğunu, hukuka aykırı delillerin değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, bilirkişinin tespit sırasında firma çalışanının şahsi çantasında bulunan bilgisayarı ısrar ve baskı ile çıkarttırarak, yetkisini aşması nedeniyle tespitin hukuka uygun olmadığını belirtmiş, davalı şirkete karşı husumet yöneltilemeyeceğini, hukuka aykırı şekilde elde edilmiş delillere dayanan ve haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :
Mahkemece,''...Davacının davasının kabulü ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000 TL maddi tazminatın 15/02/2019 tespit tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faiz ile davalıdan alınarak, davacıya verilmesine...'' şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yargılama sırasında alınan 19/08/2021 ve 24/09/2021 tarihli raporlar rayiç bedel belirlenmesine yönelik olup, dava konusu yazılımın yüklendiği iddia edilen bilgisayar üzerinde yeni bir inceleme yapılmadan 18/02/2019 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlere atfen düzenlendiğini, davanın başından itibaren delil tespitinin hukuka aykırı olarak yapıldığı savunmalarının mahkemece dikkate alınmadığını, değerlendirilmediğini, gerekçeli kararda söz edilmediğini, dava konusu yazılımın bulunduğu bilgisayar davalı şirket çalışanı ...'ye ait olup, bu bilgisayarın davalı şirket envanterinde bulunmadığına, bu bilgisayarın davalı şirkette, davalı şirket işlerinde ya da davalı şirket bilgisi dahilinde, gözetiminde kullanılmadığına ilişkin belgelerin dava dosyasına sunulduğunu, davacı şirketin şikayeti üzerine, davalı şirket yetkilisi ... ve çalışanı ... hakkında yapılan soruşturma sonunda Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığının 18/10/2019 gün ve 2019/7942 Sor.-2019/10470 K. Sayılı kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, sigorta kayıtlarından anlaşıldığı üzere davalı şirket çalışanı ...'nin davalı şirketin ... ... Caddesi No:... adresinde bulunan ... fabrikasında 2002 yılından bu yana IT Şefi olarak çalıştığını, davalı şirketin delil tespitinin yapıldığı ... ... ... Sk. No:... .../... adresindeki iş yerinde çalışmadığını, ...'nin kargo teslim edileceği kandırmasıyla delil tespiti yapılacak adrese gelmesinin sağlandığını, çantasından şahsi bilgisayarını çıkartması temin edilerek bir masa üzerine konulan bu bilgisayarda ve ...'nin şirket tarafından tahsis edilen lisanssız yazılım bulunmayan ... markalı diğer bilgisayarında inceleme yapıldığını, delil tespiti davalı şirket aleyhine talep edilmesine rağmen davalı şirkete ait bilgisayarlarda hiçbir inceleme yapılmamış olduğunu, açıklandığı üzere davalı şirket çalışanı ...'nin hileli işlemlerle kandırılarak, tuzağa düşürülerek çantasındaki şahsi bilgisayarın çıkartılması suretiyle yapılan delil tespiti ve bilirkişi incelemesi hukuka aykırı olduğundan ve sonraki bilirkişi raporları da bu tespite dayandığından hukuka aykırı olarak elde edilen delilin hükme esas alınması usul ve yasaya aykırı olduğu gibi savunma delillerimizin getirtilmemesi ve tanıkların dinlenmemesi de usul ve yasaya aykırı olduğundan yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, bilirkişilerin bu çizim ve çalışma dosyalarını incelememiş olmasının raporların eksik inceleme ile düzenlendiğini gösterdiğini, yerel mahkemenin ... bilgisayarındaki davalı şirket ile ilgili dosyaları dava konusu yazılımla meydana davalı şirket için meydana getirildiği yanılgısına düştüğünü, bilgisayarda yazılıma ait dosyaların içerikleri incelenmediği sürece bu çalışmaların davalı şirket için yapılmış çalışmalar olup olmadığının anlaşılamayacağını, yazılıma ait çalışma verileri başlığındaki hiçbir dosyada davalı şirketin isminin yer almadığını, dolayısıyla bu çalışma verilerinin ... tarafından davalı şirkete verdiği hizmetin ifasıyla ilgili olduğunu gösteren hiçbir delilin mevcut olmadığını, ...'nin şahsi bilgisayarında tespit edilen ... uygulaması ve tanımlamanın, ...'nin bu bilgisayar üzerinden davalı şirket sunucusuna erişebildiği, erişme yetkisinin verildiğini gösterdiğini, istinaf incelemesinde İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 18/10/2019 gün ve 2019/7942 Soruşturma, 2019/10470 Karar sayı ile verilen Kovuşturmaya Yer Olmadığı kararında yer alan ve savunmalarını doğrulayan\"programın ...'nin şahsi kullanımında olan dizüstü bilgisayarda kayıtlı olduğu, şirket tarafından kullanıldığına dair delil bulunmadığı ... A. Ş. Yetkilisi ...'ye atılı suçun unsurlarının oluşmadığı, ... hakkında usulüne uygun şikayet bulunmadığı\" hususunun da değerlendirilmesi gerektiğini, diğer yandan bilirkişi raporlarında ve gerekçeli kararda dava dosyasına sundukları ... bilgisayarının davalı şirkete ait olmadığını gösteren raporu, envanter ve demirbaş kayıtları, ... bilgisayarının davalı şirkete ait olmadığını kanıtlamasına rağmen raporda değerlendirilmediğini, ...'nin beyanlarına da yer verilmediğini, bu hususların da istinaf incelemesinde dikkate alınmasını talep ettiklerini, yerel mahkemenin kabulüne göre rayiç bedel hesaplaması yönünden 19/08/2021 sayılı rapora itirazlarını da değerlendirmediğini ve dikkate almadığını, Yerel mahkemenin bilirkişi raporuna ciddi itirazlarını dikkate almadan hatalı bilirkişi raporu üzerinden karar vermesinin, Yargıtay 11. HD'nin yerleşik içtihatlarına da aykırı olduğunu, yerel mahkemenin dava konusu lisanssız yazılım özelinde hesaplama yapılmasını sağlamayarak eksik inceleme ile karar verdiğini, davacı şirketin bildirdiği rayiç bedelin fahiş olduğuna dair belgeler de sunulmuş olmasına rağmen, yerel mahkemenin savunma delillerine kayıtsız kaldığını, bilirkişinin araştırmadan kaçınarak davacı şirket distribütöründen bilgi alarak rapor düzenleme kolaycılığını tercih ettiğini, bu durumun tarafsızlık ilkesinin açık şekilde ihlali olduğunu, delil tespiti tarihinin ise 15/02/2019 olduğunu dolayısıyla yapılacak hesaplamanın ancak delil tespiti tarihinden geriye doğru 2 aylık dönem için söz konusu olabileceğini, kabul anlamına gelmemek üzere bilirkişi raporunda belirlenen 13.620,00 Euro bedel dikkate alındığında, 1 yıllık bedel 4.540,00 Euro olup, iki aylık bedelin de 756,66 Euro olduğunu, davacı şirket tarafından varsayımsal sözleşme bedeli talep edilmiş olmakla, varsayımsal sözleşme tarihi 17/12/2018 olacağından 2018 yılına göre hesaplama yapılması, bu tarihteki döviz kurunun dikkate alınması gerektiğini, Yargıtay 11. HD'nin 11/03/2013 gün ve 2021/5329 E.-2013/4675 K. Sayılı içtihadında yükleme tarihine atıf yapılmasının bu durumu kanıtladığını, 3 yıllık bir lisans üzerinden yapılan hesaplamaya göre verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, lisanssız bilgisayar programı yükleme ve kullanmaktan kaynaklı FSEK 68. maddeye dayılı tazminat davasıdır.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup, karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Mahkemece, ''...Dosya kapsamında 2 kat tazminatın uygun olacağı değerlendirilmiştir. Bilgisayar programının lisans alınmaksızın bir bilgisayara yüklenmesi, ihlal oluşturmaktadır. Raporda belirtildiği gibi lisanssız olarak bir bilgisayarda ... yer almaktadır. Bilirkişi tarafından belirtilen tutarlara KDV eklenmek suretiyle bedeller tespit edilmiştir. Davalının kullanımın mahiyeti yoğunluğu ve süresi dikkate alınarak 2 kat tazminat olan 191.351,68 TL'nin uygun olduğu, davacının talebi ile bağlı kalınarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000 TL tazminata hükmedilmiştir. Ayrıca 19/08/2021 tarihli bilirkişi raporu da dikkate alındığında yazılımın çıktığı bilgisayarda yer alan çalışma dosyalarının adlarının davalı firma olduğu, yine ilgili bilgisayarda davalı işyerinde kullanılan işyerine ait Exel, pdf vs. Biçimde verilere sahip olduğu, işyerinde bulunan diğer kurumsal bilgisayarlarla iletişim halinde olduğu, işyerinin kurumsal ağ yapısına, kurumsal alan adı sunucusuna ve kurumsal e posta sunucusuna bağlı olduğu, bu hususlar gözetildiğinde bilgisayarın davalı işyerinde kullanılan bilgisayar olduğu kanaatine varılarak davalı savunmasına itibar edilmemiştir...'' gerekçesiyle; kararda yazılı olduğu şekilde karar verilmiş ise de, verilen kararın eksik incelemeye dayandığı ve hatalı olduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece gerekçeli kararda dava dosyası kapsamında alınan raporlara dayanılmış ise de; davalı vekilinin rapora yapmış olduğu somut itirazlarının karşılanmadığı, hükme esas alınan raporun yeterli olduğundan bahisle davalının rapora yönelik itirazlarının reddedildiği, ancak hükme esas alınan raporun hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olmadığı, mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece, davalı vekilinin itirazları da nazara alınarak dosyaya kazandırılması gerekli bilgi ve belge var ise bu eksikliklerin de tamamlanmasından sonra, FSEK uzmanı, bilişim uzmanı ve hesap bilirkişisinden oluşacak üç kişilik bilirkişi heyetinden, dosya kapsamında tüm bilgi ve belgeler ile dosyadaki tüm raporların değerlendirilerek raporlar arasındaki çelişkinin de giderilmesi suretiyle davalının itirazlarının da karşılanacağı taraf ve yargı denetimine uygun hüküm kurmaya elverişli yeni bir bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi için, davalının istinaf itirazlarının belirtilen yönlerden kabulü ile kararın kaldırılması gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK 353/1-a-6. madde uyarınca kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf itirazlarının KABULÜ ile; İzmir Fikri ve Sınai Haklar hukuk Mahkemesinin 06/10/2021 tarihli 2021/28 Esas ve 2021/170 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
3-Kararın kaldırılması sebep ve şekline göre davalı vekilinin sair istinaf taleplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
4-İSTİNAF AŞAMASINDA; davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine (harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),
5-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda ele alınmasına,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(3) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.12/06/2024