T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/1113 Esas
KARAR NO: 2024/1432
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/05/2024
NUMARASI: 2023/788 Esas, 2024/413 Karar
DAVANIN KONUSU: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman
Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)
KARAR TARİHİ: 26/09/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Aksaray Şubesine ait ... seri nolu keşidecisi ... olan ve 31/10/2023 keşide tarihli ve 250.000-TL tutarlı lehtar ... Ltd. Şti'den teslim aldığı çekin zayi olduğunu, zayi nedeniyle iptal davası açtıklarını, çekteki tüm cirantalar ve keşideciye karşı takip başlattığını, çek bedelini icra baskısı ile çekte müvekkilinden önce cirosu bulunan ... Ltd. Şti'nden tahsil ettiğini, ... şirketinin kaşesinin ve kaşe üzerindeki imzanın sahte olduğunu, bu şirketin paravan bir şirket olduğunu, davalının çeki ciro ile devralırken gerekli yükümlülükleri yerine getirmeden aldığını, müvekkili şirket yetkililerinin davalıya bu durumu bildirmesine rağmen çeki almalarında ağır kusurlu olduğunu ileri sürerek, 250.000-TL bedelli çek bedelinin tahsil edildiği tarihten itibaren işleyecek avans faiz oranıyla birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının istirdatını talep ettiği ödemenin çekte kendisinden önceki ciranta konumunda bulunan ... San.Ltd. Şti tarafından yapıldığını, davacının davayı açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacının çekin çalındığını ispatlayamadığını, kötü niyetli olduğunu savunarak, davanın öncelikle aktif husumet nedeniyle usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; uyuşmazlığın takip borçlusu tarafından açılan İİK 72/7 maddesine dayalı istirdat davası niteliğinde olduğu, çek üzerindeki kayıtlardan davacının üçüncü ciranta olduğu davaya konu istirdatı talep edilen borcun çek lehdarı olan dava dışı ... İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ödendiği, bunun dava dilekçesinde hem davacı tarafından hem de cevap dilekçesinde davalı tarafından dile getirildiği, bu konuda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, davacının uyuşmazlık konusu çeke ilişkin olarak istirdatını talep ettiği bedel üzerinde hak sahipliğini ispat edemediği bu haliyle davacının aktif dava ehliyeti olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaları tekrar ederek, müvekkilinin hukuki yararının mevcut olduğunu, aktif husumet yokluğundan söz edilemeyeceğini, davalının çekin iktisabında ağır kusurlu olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, İİK 72/7.maddesi uyarınca açılmış istirdat talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacının davaya konu çekin rızası dışında elinden çıktığını ileri sürerek, Konya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/535 E.sayılı dosyası ile açtığı zayii nedeniyle çek iptali davasında, çeki elinde bulunduran işbu davanın davalısının müdahale talebi üzerine, mahkemece davacıya TTK'nın 763/1 maddesi gereğince istirdat davası açmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde çek bedelinin tahsil edilmiş olması nedeniyle çek istirdatı davası açılamadığından, çek bedelinin tahsili talebiyle işbu davanın açıldığı, davanın İİK 72/7.maddesi uyarınca açılmış istirdat davası olmadığı, icra dosyasına yatan paranın değil, çek miktarının tahsilinin talep edildiği, davanın genel hükümlere göre açılmış sebepsiz zenginleşme davası niteliğinde olduğu, dikkate alınarak, işin esasına girilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kaldırma sebep ve şekline göre davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, 2-İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/05/2024 gün ve 2023/788 Esas, 2024/413 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yapılarak tüm deliller birlikte değerlendirildikten sonra bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Kaldırma sebep ve şekline göre davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,5-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine,6-İstinaf yargılama giderleri olarak; 1.169,40-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 413- TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 8-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.