T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi: Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 20/05/2021
Davanın Türü: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesi) (Antalya 13. İcra ... Esas)
Karar Yazım T: 12/09/2024
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında 20/05/2013 tarihli iki adet sözleşme kapsamında davacının, davalının yaptığı inşaatın sıva, şap, alçı, seramik, boya, asma tavan gibi işlerini işçilik ve malzeme dahil biçimde yapıp teslim ettiğini, işlemlerin tamamlanmasının ardından, davalıya takip konusu faturaların kesildiğini ve kısmi tahsilata rağmen takibe konu miktarın ödenmediğini ve takibe itiraz edildiğini, davalı tarafından her ne kadar icra takibinden sonra, Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D. İş dosyası kapsamında tespit yaptırıldığı ve dosyadan alınan raporda sözleşme konusu işlerin eksik yapıldığı belirtilmiş ise de, dava dilekçesi ekinde sunulan tutanaklardan da anlaşılacağı üzere davacının sözleşmede yazılı işleri tam ve gereği gibi ifa edip teslim ettiğini belirterek, davalının itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davacının icra takibine konu etmiş olduğu faturalardan 31/12/2014 tarihli ... seri nolu 239.403,00 TL bedelli faturanın davalının çalışanı olmayan serbest meslek sahibi mali müşavire usulsüz şekilde teslim edildiğini, söz konusu faturanın davacı tarafa noter aracılığıyla süresinde iade edildiğini ve şirket kayıtlarına alınmadığını, akabinde taraflarınca Antalya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş nolu dosyası üzerinden tespit yaptırıldığını ve alınan raporun sonuç ve kanaat kısmında davalının taahhüt ettiği işe yönelik olarak yapılan tespit dosyasında belirtilen eksikliklerin yerine getirmediğinin bildirildiğini belirterek, haksız davanın reddine ve kötüniyetli davacının inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesinin 18/04/2018 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile, davacının davasının reddine, koşulları ve yasal unsurları oluşmadığından davalının icra inkar tazminatı isteminin reddine karar vermiş, iş bu karar davacı vekili tarafından yazılı gerekçelerle istinaf edilmiştir.
Dairemizin 18/09/2019 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile, eksik inceleme neticesinde davanın esasına etki edecek deliller toplanmadan karar verilmesi nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesi, Dairemizin kaldırma/gönderme kararından sonra yapılan yargılama neticesinde verdiği 20/05/2021 tarihli kararı ile, bütün dosya kapsamı, taraflar arasındaki sözleşme, hüküm kurmaya, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli bilirkişi raporu ile ek raporu dikkate alındığında, taraflar arasında düzenlenen 2 adet sözleşmenin de ... Mahallesi ... ada ... parselde (... Sitesi) bulunan inşaatta yapılacak işler için olduğu, davacı tarafından düzenlenen 3 adet faturanın içeriğinde, hangi taşınmazda yapılan işlere veya hangi imalatlara ve metrajlara ait olduğu hususunda bir açıklama olmadığı, taraflar arasında düzenlenen 3 adet tutanak haricinde sunulan bir metraj/hakkediş/kesin hesap bulunmadığı, tutanaklarda belirtilen işler ve bedellerinin davaya konu edilen fatura bedelleri ve kapsamı ve davacının kendisi tarafından yaptığını iddia ettiği iş kalemleri ile tam olarak uyuşmadığı, bu sebeple davacının ... sitesine ilişkin yapıldığı iddia edilen imalatı ispat edemediği, mali hesaplar değerlendirildiğinde, davacı kayıtlarına göre davacının davalıdan olan alacağı 275.511,32 TL olduğu, bu tutardan davacının davalıya kestiği ve yasal süresinde usulüne uygun olarak iade edilen fatura tutarı olan 239.403,00 TL ile davalının davacıya 11.8.2014 tarihinde banka aracılığıyla yaptığı ve davacı kayıtlarında yer almayan 96.153,35TL ödemenin birlikte düşülmesiyle, davacının davalıya olan borcunun 275.511,32 - 239.403,00 -96.153,35 = 60.056,03 TL olduğunun hesaplandığı, davalı kayıtlarına göre davalının davacıdan olan asıl alacağı 59.588,33 TL olduğu, davacının yaptığı ayıplı imalat ve tamirat bedeli toplamı 64.550,25 TL olabileceği, bu tutarında davacı tarafça davalıya kesilen fatura tutarlarından düşülmesi gerektiğinden davalının davacıdan olan asıl alacağının 59.588,33 + 64.550,25 = 124.138,58 TL olduğu, bu hali ile, davacı tarafın takibe dayanak faturalar nedeniyle alacaklı olmadığı, aksine davalıya borçlu olduğu, zira takibe dayanak 31/12/2014 tarihli 239.403,00 TL'lik faturanın usulüne uygun olarak iade edildiği görülmekle, davacının itirazın iptali isteminin reddine karar vermek gerektiği, her ne kadar davalı tarafça kötü niyet tazminatı talep edilmiş ise de, koşulları ve yasal unsurları oluşmadığından (alacak likit olmadığından ve kötü niyet ispatlanmadığından) kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekriği gerekçesiyle, davacının davasının reddine, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile katılma yoluyla davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili, kararın hukuka aykırı olduğu, davacının ... Sitesi ve ... Sitelerindeki işleri tamamladığı ve davalıya teslim ettiği, iş bitim faturası olan 239.403,00 TL tutarındaki faturanın davalı tarafından kötü niyetli olarak iade edildiği, yapılan işin ayıplı olduğu yönündeki bilirkişi tespitinin hatalı olduğu, davacıya atfedilecek bir kusur olmadığı, dava dışı firmanın mantolama işini gereği gibi yapmaması nedeniyle davacının yaptığı dış cephe boya işlemi sonrasında çatlak ve açılmaların meydana geldiği, bilirkişilerce hesaplanan eksik ve ayıplı imalat bedellerinin yüksek ve hatalı olduğu, fazla ödeme olarak belirtilen rakamın davacının kayıtlarında yer alan ödeme ile alakasının olup olmadığı yönündeki itirazlarının dikkate alınmadığı gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
Katılma yoluyla davalı vekili, kötü niyet tazminatı taleplerinin alacağın likit olmadığı ve davacının kötü niyetlinin ispatlanamadığı gerekçesiyle reddine karar verildiği, bu konuda alacaklının takibe girişmekte kötü niyetli bulunduğunun borçlu tarafından kanıtlanması esas alınsa da, öğreti ve Yargıtayın görüşlerinde bazı durumlarda ispat külfetinin kaldırıldığı, basiretli tacir olan davacının alacağı olup olmadığını bilebilecek durumda olduğu, ayrıca ayıplı imalat teslim ettiği, davacının hem davalıya borçlu olduğu, hem de davalıyı zarara uğrattığı, bu nedenlerle de davacı kötü niyetli olduğundan kötü niyet tazminatı taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Dava bir yıllık hak düşüm süresi içerisinde açılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
3.1.Yerel mahkemece dairemizin kaldırma / gönderme kararı doğrultusunda gerekli araştırma ve inceleme yapılmaksızın, yerinde olmayan gerekçeyle hüküm tesis edilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu hükme esas alınmaya elverişli nitelikte bulunmamakta olup, davacı yüklenicinin ... Sitesine ilişkin olarak yaptığı iddia edilen imalatı ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir. Zira, dava dilekçesinde her iki sitedeki işlerin tamamlanmasının ardından davalıya takip konusu faturaların kesildiği ve kısmi tahsilata rağmen, takibe konu miktarın ödenmediği ileri sürülmüş olup, dairemizce daha önce verilen 18/09/2019 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamda belirtildiği üzere, davalı iş sahibi vekili dosyaya sunduğu ikinci cevap dilekçesinde, ... Sitesindeki işlerin ... Sitesinde olduğu gibi süresinde teslim edilmediğini, eksik ve kusurlu imalatların başka firmaya tamamlattıklarını beyan etmiştir. Bu beyandan da anlaşılacağı üzere, ... Sitesi dışında ... Sitesinin de işlerinin yapımı hususunda taraflar arasında anlaşma bulunduğunun kabulü gerekir. Davalı taraf, yapılan işlerin eksik ve ayıplı imalatlarının başkasına tamamlattırıldığını iddia etmekte ise de, eser sözleşmesinin ifa sürecinde gerçekleşen imalatın yüklenici tarafından yapıldığı konusunda karine bulunmaktadır. Bu karinenin aksini ileri süren taraf, bu iddiasını yazılı delillerle ispatlaması gerekir. Başka bir ifade ile, yüklenicinin işi eksik bıraktığı ve bu işin başka bir yükleniciye yaptırıldığı iddiasının iş sahibince ispatlanması gerekir. Davalı iş sahibi tarafından, eksik ve ayıplı imalatların başka yüklenicilere tamamlattırıldığı usulünce ispatlanamamıştır.
3.2. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, ... Sitesi ve ... Sitelerinde yapılan, icra takibinin dayanağı olan fatura konusu tüm iş ve imalatların yapım tarihindeki bedellerinin bilirkişi marifetiyle belirlenmesi, belirlenecek bu iş bedelinden ödendiği ispatlanan ya da davacının kabulünde olan ödeme miktarlarının düşülmesi neticesinde, davacı yüklenicinin alacağının bulunup bulunmadığı ve alacağı mevcut ise miktarının tespit edilerek, icra takibindeki talep de aşılmamak suretiyle sonucuna göre hüküm tesis edilmesi gerekmektedir. Bu şekilde hesaplama yapılırken, ... Sitesinde yapılacak işe dair yazılı sözleşme bulunması nedeniyle sözleşmede kararlaştırılan birim fiyatların esas alınması, ... Sitesinde yapılacak işlere dair ise, yazılı sözleşme bulunmaması nedeniyle işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayicinin esas alınması gereklidir. Bu nedenlerle, yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak, yerinde olmayan gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
3.3. Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile HMK'nun 353/1-a/6 maddesi uyarınca, esası incelenmeden kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
1)Yerel mahkeme kararının esası incelenmeksizin ORTADAN KALDIRILMASINA ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
2)Peşin alınan istinaf karar harcının isteği halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran taraflara iadesine,
3)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 12/09/2024 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.\t
\t\t\t\t
...
*Bu belge 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*