T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 28/03/2023
NUMARASI\t\t: Esas Karar
DAVACI\t: ... - (T.C Kimlik No: ... )
VEKİLİ\t: Av. ... -
İSTİNAF EDEN DAVALI\t: ... - (T.C Kimlik No: ... )
VEKİLİ\t: Av. ... - [
DAVA\t\t: İstirdat
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 19/09/2024
YAZIM TARİHİ\t: 20/09/2024
Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan istirdat davasında 28/03/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
\tDAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecisinin ..... Gıda Turizm İnşaat Oto Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, alacaklısının ve cirantasının....Gıda ..... olduğu, Keşide Yeri İstanbul, ödeme tarihi 20/03/2022 olan, 99.500,00 TL bedelli, Türkiye Garanti Bankası 0784 Esenyurt/İSTANBUL Şubesine ait çek no .... olan çek cirolanarak müvekkili .....'e teslim edildiğini, söz konusu çekin kaybolmasından ötürü Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... Esas sayılı dosya ile çekin iptaline ilişkin dava taraflarınca açıldığını, davalı ... 20/03/2022 tarihinde yani çekin vadesi geldiğinde Gazipaşa Şubesi'ne ... numaralı çekin tahsili için bankaya müracaat ettiğini, söz konusu çeke istinaden Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... Esas sayılı dosyasından 16/03/2022 tarihi itibariyle ödeme yasağı kararı taraflarınca aldırıldığını, muhatap banka çekin mahkemelik olması gerekçesiyle davalıya çek bedelinin ödemesini yapmadığını, müvekkili ...'in davalıya bu çek karşılığında böyle bir borcunun olmadığını, şöyle ki; müvekkilinin çeki İstanbul'da teslim aldıktan sonra Konya Ereğli'ye geldiğini, söz konusu çeki cüzdanından veya üzerinden düşürdüğünü, davalı ...'i tanımadığını, dolayısıyla davalı ... ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin davalının çeki kimden aldığına, ne şekilde temin ettiğine dair bir bilgisi de bulunmadığını, davalı haksız bir şekilde söz konusu çeki elinde bulundurduğunu beyan ederek çekin iadesine karar verilmesini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tDavalı davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...Mahkememizce yapılan araştırma ve toplanan deliller değerlendirildiğinde; dava konusu çek bedeli kadar davacının oğlu ....' in dava dışı çek keşidecisi .....' ya fatura kestiği, faturya istinaden verilen çekin zayi edilmeden önce çekilen görüntüsünde davacı ...' in cirosu ve imzasının yer aldığı, ancak bankaya ibraz edilen çek de ise ilgili kısımların karalanarak ibrazın davalı tarafından sağlandığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının dava konusu çeki zayi ettiğinin anlaşıldığı, ilgili çekin yetkili hamilinin kendisi olduğu ancak davalı tarafından bir şekilde elde edilerek bankaya ibraz edildiği ama davalının çekte yetkili hamil olmadığının sunulan belgeler ve toplanan deliller ile anlaşıldığından; Davacının davasının kabulü ile Davalı yedinde bulunan Türkiye Garanti Bankası 0784 Esenyurt/İstanbul Şubesine ait ... çek nolu 20.03.2022 keşide tarihli 99.500,00 TL bedelli çekin davalıdan alınarak davacıya iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile; davalı yedinde bulunan Türkiye Garanti Bankası 0784 Esenyurt/İstanbul Şubesine ait .... çek nolu 20.03.2022 keşide tarihli 99.500,00 TL bedelli çekin davalıdan alınarak davacıya iadesine, Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası üzerinden verilen tedbir kararının kararının kesinleşinceye kadar devamına karar verilmiştir.
\tİSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı, müvekkili ...'i tanımadığını ve aralarında herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığını iddia etmiş ise de bu iddiasına ilişkin bir delilin dosyaya sunulmadığını, davacının dava konusu çeki düşürmüş olma ihtimali ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı dava konusu çeki müvekkili ile arasındaki borç ilişkisine istinaden müvekkiline bizzat teslim ettiğini, çeki teslim etmeden önce de ciranta durumunda olmamak amacıyla kendi isminin üzerini karaladığını, mahkeme tarafından bu durumun tespiti için dosya ATK'ya gönderilmemiş olup davacı vekilinin iddiası doğrultusunda çekin arkasının müvekkili tarafından karalandığına hükmedildiğini, nitekim dosya inceleme için ATK'ya gönderildiğinde çekin arkasının davacı tarafından karalandığının açıkça tespit edileceğini, davacının hiçbir somut delil göstermeden ve davasındaki iddialarını ispatlayamadan Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından aldırmış olduğu ödeme yasağı ile müvekkilini tazmini mümkün olmayan zararlara uğrattığını beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.
\tİstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre, \"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' Zayi olan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Somut olayda davacının zayi nedeniyle istirdatını talep ettiği lehtarı dava dışı ..... olan dava konusu çekte lehtarın cirosunun bulunduğu, lehtarın cirosundan sonra ise davacının cirosunun bulunduğu ancak davacının cirosunun üzerinin karalanmış olduğu ve davalı tarafından çekin bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır. 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesi uyarınca çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Davacının cirosunun üzerinin karalanmış olması çekin davacının rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispata yeterli değildir.
Bu sebeple mevcut delillere göre davacı çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesinde isabet bulunmadığından davalının istinaf başvuru talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)Davalının istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/03/2023 tarih .... Esas - .... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
1-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan 1.699,22 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
2-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan toplam 1.907,40 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 60,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 1.967,40 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından taraflara ücret-i vekalet taktirine yer olmadığına,
B) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince davacı talebi ile ilgili YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
1-Davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 1.699,22 TL peşin harçtan karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL harcın mahsubu ile fazla yatırıldığı anlaşılan 1.271,62 TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 17.900,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333 ve HMKGAT'nin 5/1. maddeleri gereğince yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının gider avansını yatıran tarafa iadesine,
C)İlk derece mahkemesince yazılan 12/06/2023 tarihli harç tahsil müzekkeresinin bila infaz iadesinin istenmesine, iade işleminin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
D) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4. maddesi gereğince kararın ilk derece mahkemesi tarafından tebliğe çıkarılmasına,
E) Dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 19/09/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır