T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ
\t T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ\t
23. H U K U K D A İ R E S İ \t\t\t \t\t\t (E S A S I İ N C E L E M E D E N
\t\t\t K A R A R I N K A L D I R I L M A S I)
\t \t\t
ESAS NO\t: 2020/2021
KARAR NO\t: 2024/1168
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN \t: ... ...
ÜYE \t: ... ...
ÜYE \t: Doç. Dr. ... ...
KATİP \t: ... ...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ\t\t: Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ\t\t\t: 24/09/2020
ESAS-KARAR NUMARASI\t: 2016/383E., 2020/444K.
DAVACI\t\t\t:
VEKİLİ\t:
DAVALI\t:
\t \t
\tDavalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ\t:
\tDavacı vekili; Alacaklı/davalı ... Ltd. Şti. tarafından borçlu ... Enerji İnş. Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti'nden olan alacağını tahsil için davacı şirkete Ceyhan İcra Müdürlüğü'nün 2015/7059 E. Sayılı dosyasından 05.02.2016 tarihli, 89/1-1 haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, 10.02.2016 tarihinde tebliğ edilen ihbarnameye 7 günlük itiraz süresi sonrasında \"borçlu ... Ltd. Şti. nin davacı şirketten alacaklı değil borçlu olduğunun” alacaklı/davalı ... Ltd. Şti'ne bildirildiğini, icra dosyasındaki bu itiraza rağmen davalı tarafından yasal sürede itiraz edilmemesi nedeniyle 89/2-2 haciz ihbarnamesinin davalı tarafından gönderildiğini, bu ihbarnameye de yasal süresi dışında \"‘dosya borçlusuna borcun olmadığı” gerekçesiyle itiraz edildiğini, ancak tebligatların vekile gönderilmesi gereğine aykırı olarak şirkete gönderildiğini, alacaklı/davalı şirketin 3. haciz ihbarnamesini gönderdiğini, davacı şirketin TEDAŞ H.519 referanslı enerji iletim hattı projesini üstlendiğini, bu proje ile ilgili olarak dava dışı takip borçlusu ... Enerji Ltd. Şti. ile 06.04.2015 tarihinde alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, zamanında gerçekleştirmediğini, sözleşmesinin fesh edildiğini, TEDAŞ ile yapılan sözleşme gereği alt yüklenici dava dışı ... Ltd. Şti adına çeşitli ödemeler yapılmak zorunda kalındığını ve dava dışı ... Ltd. Şti nden 62.478,48 TL alacaklı duruma geçildiğini, dolayısıyla davacı şirketin, takip borçlusu ... Ltd. Şti'nden bir alacağı olmadığını, davalı şirkete de bir borcu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
\tDavalı vekili; davacının dava dışı ... Enerji firması ile iş ilişkisini kabul ettiğini, alt-üst işverenlik ilişkisi nedeniyle SGK ödemeleri vb. ödemelerin yapıldığından bahisle ... Enerjiye borçlarının bulunmadığı iddiasının dikkate alınmasının mümkün olmadığını, söz konusu ödemelerin Mahkemece kabul edilmesi gerektiğine karar verilse dahi, davacı ile dava dışı ... Enerji arasında alt-üst işveren ilişkisinin olduğunu, SGK karşı aralarında müşterek ve müteselsil sorumluluk olduğunu, hakedişlerden mahsup edilmesini gerektiren bir durum olmadığını, ayrıca bu durumun dava konusu haciz ihbarnamelerinin ödenmemesini ve cevap verilmemesini gerektiren bir durum da olmadığını, davacının haksız ve kötüniyetli olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ\t:
\tİlk derece mahkemesince \"Dava; İİK 89/3 madde mucibince menfi tespit davasına ilişkindir.
Mali müşavir alanında uzman bilirkişiden alınan rapordan özetle, \" Davacı şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun tasdik ettirilip, işlendiği HMK ve TTK ya uygun olduğu, ticari defterlerinin birbirini teyit ettiği, davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre, takip tarihi itibariyle dava dışı takip borçlusu ... Enerji Ltd. Şti’ne borcu olmadığı, dava dışı takip borçlusu ... Enerji Ltd.Şti’nden net 41.905,82 TL avans alacağı olduğu \" şeklinde kanaat bildirmiştir.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu \"
Madde 89 - (Değişik madde: 18/02/1965 - 538/49 md.)
Hamiline ait olmıyan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmıyan alacak veya sair bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödiyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağını bildirir (Haciz ihbarnamesi).Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca 2,3 ve 4 üncü fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir.
Üçüncü şahıs; borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haciz ihbarnamesinin tebliğinden önce borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş veya kusuru olmaksızın telef olmuş veya malın borçluya ait olmadığı veya malın kendisine rehnedilmiş olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise, keyfiyeti, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü olarak bildirmeye mecburdur.
(Değişik fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./22. md.) Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir. Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir. İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde 106 ncı maddede belirtilen süreler işlemez. Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Üçüncü şahıs açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin (Değişik ibare: 02/07/2012-6352 S.K./18.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkum edilir. Bu fıkraya göre açılacak menfi tespit davaları maktu harca tabidir.\" hükümlerini haizdir.
Dava konusu icra dosyası dosyamız arasına alınarak davacının iddia ettiği usulsüz tebligat hususu incelenmiştir. Davacı tarafından 05.02.2016 tarihinde 1. Haciz ihbarnamesi tebliğe çıkarılmış, 10.02.2016 tarihinde davacı tarafa tebligat yapılmıştır. Davacı taraf dava dışı ... Enerji Ltd Şti firması ile alacak borç durumunu incelemiş, 24.02.2016 tarihinde dava dışı ... Enerji Ltd Şti'ye borcu olmadığını, dolayısı ile davacının herhangi bir alacağının olmadığını icra dosyasına vekili vasıtasıyla bildirmiştir.
Davalı 1. Haciz ihbarnamesine süresi içinde itiraz edilmemesi nedeniyle davacı asile 2. Haciz ihbarnamesi göndermiştir. Davacı firma vekili 28.03.2016 tarihinde yine itiraz dilekçesi vererek borcun olmadığı bilgisi vermiştir.
Davacı firma 1. Haciz ihbarnamesine vekili Av. ... vasıtasıyla itiraz etmiş olmakla, dosyaya davacı firma vekili olarak eklenip, tebligatların vekile çıkarılması gerekirken davacı asile tebligat yapılarak usulsüz tebligat yapıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda öğrenme tarihi dikkate alınarak sürelerin durumu belirlenir. Davacı firma 2. Haciz ihbarnamesine 28.03.2016 tarihinde itiraz etmekle 89. Madde mucibince borcun zimmetinde sayılması prosedürünü sonlandırmıştır. Bu nedenle 3. Haciz ihbarnamesi gönderilmek suretiyle davacıdan borç tutarını istemek doğru görülmemiştir.
Yine; dava dışı ... Enerji Ltd Şti'ye ait vergi dairesince tutulan BA ve BS formları dosyamız arasına alınmış, davacı ile dava dışı ... Enerji Ltd Şti arasında 2015 Mayıs ve Haziran aylarında 91.097.TL ve 115.481.TL tutarında mal ve hizmet alımına ilişkin form düzenlendiği anlaşılmıştır. Davacı firmaya ait BA formları incelendiğinde yine dava dışı ... Enerji Ltd Şti'ye ait 2015 yılında 206.578.TL mal ve hizmet ilişkisi bulunduğu tespit edilmiştir. 2016 yılına ait herhangi bir bildirimin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu durum davacının defter incelenmesi neticesinde bilirkişi raporuyla da ortaya konulmuştur. Bu nedenle davanın kabulü ...\" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ\t:
\tİstinaf yasa yoluna başvuran-davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Davacının haciz ihbarnamelerine kasıtlı olarak cevap vermeyerek davanın açılmasına sebebiyet verdiğini, bu nedenle yargılama giderleri ve vekalet ücretinden davacının sorumlu olduğunu, davacının dava dilekçesinde dava dışı ... Enerji firmasıyla aralarında fiili iş ortaklığı olduğunu kabul ettiğini, söz konusu iş akdinden kaynaklı olarak ... Enerji firmasıyla alt-üst işverenlik ilişkilerinden kaynaklı SGK ödemeleri vb ödemelerin yapıldığından bahisle ... Enerjiye ait herhangi bir borçlarının bulunmadığını beyan ettiklerini ancak davacının söz konusu itirazının bu kabul karşısında dikkate alınmasının mümkün olmadığını, dava dışı ... Enerjinin hak edişlerinden mahsubunu gerektiren bir durum olmadığı gibi dava konusu haciz ihbarnamelerine konu bedelin ödenmemesini ve cevap verilmemesini gerektiren bir durumda olmadığını bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE\t\t:
\tDava; İİK 89/3 madde mucibince menfi tespit istemine ilişkindir.
\t6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra \"Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.\" hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.
İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, \"..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur...\" hükmünü içermektedir. Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12.04.2016 tarih ve 3568 E., 6425 K. ve 17.12.2015 tarih ve 7065 E., 17162 K., sayılı ilamları da bu yöndedir.
Somut olayda, taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi uyuşmazlık davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde, borçluya borçlu olduğu gerekçesiyle çıkarılan haciz ihbarnamelerine itiraz edilmemesi nedeniyle yedinde sayılan borçtan dolayı borçlu olmadığının tespiti istenmektedir.
01.10.2011 tarihinden sonra açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, sh:476)
6100 sayılı HMK'nın 1. maddesindeki göreve ilişkin kuralların kamu düzenine ilişkin olduğu hükmü ile HMK'nın 353/(1)-a.3 maddesinin mahkemenin görevli olmamasının mutlak kararın kaldırılması nedeni olduğuna ilişkin hükmü karşısında, görev hususu somut olayda olduğu gibi, açıkça istinaf istemine konu edilmese dahi istinaf mahkemesince re'sen gözetilmelidir.
Bu durumda İlk derece Mahkemesince, İİK'nın 89/3. maddesine dayalı olarak açılan davada, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, HMK'nın 114/(1)-c ve 115/(2). maddeleri uyarınca mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esası incelenerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Buna göre dairemizce, HMK'nın 353/(1)-a.3. maddesi uyarınca, HMK'nin 114(1).c ve 115/2. maddeleri uyarınca görev yönünden usulden red kararı verilmesi ve HMK'nin 20. maddesinde belirtilen görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemlerin yerine getirilmesi için esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
\t
2-Kararın kaldırılması nedenleri gözönüne alınarak, davalı vekilinin istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
HÜKÜM \t\t\t:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1- HMK m. 353/1,a,3. gereğince; Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/383E., 2020/444K. sayılı dava dosyasında verdiği 24/09/2020 tarihli kararın ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE.
\t2-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde peşin alınan istinaf karar harcının iadesine.
\t3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından hükümle birlikte değerlendirilmesine.
\t4-HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına.
\t18/09/2024 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,\tHMK m. 353/1,a ve 362/1,g gereğince KESİN olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ \t: 18/09/2024
\t\t\t\t
\tBaşkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır\t\t\t\t e-imzalıdır \t\t\t e-imzalıdır \t\t\t\t \t e-imzalıdır