T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2022/25
KARAR NO\t\t: 2024/1548
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: İZMİR FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 20.10.2021
NUMARASI\t\t: 2020/115 Esas 2021/211 Karar
DAVANIN KONUSU\t: Markanın Hükümsüzlüğü, Sicilden Terkini
KARAR TARİHİ\t: 19.09.2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 19.09.2024\t
\t
\tİzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 20.10.2021 tarih 2020/115 Esas 2021/211 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
\tDAVA : Davacı vekili, davalının, müvekkilinin hak sahibi olduğu ve tanınmış hale getirdiği ... markası için kötü niyetle 27.11.2018 tarihinde başvuruda bulunduğunu, 18.02.2020 tarihinde başvurusunun tescil edildiğini, müvekkilinin ... markasını, özellikle motor sporları üzerine yapmış olduğu yüz milyonlarca dolarlık yatırım, reklam ve sponsorluk harcaması ile dünyaca tanınır ve bilinir hale getirdiğini, davalının ise bu markayı müvekkilinin oldukça aktif olduğu motor sporları ile ilintili sahada tescil ettirdiğini, müvekkilinin ... markasının Paris Sözleşmesi ve TRIPS Anlaşması anlamında tanınmış marka satatüsünde olduğunu, müvekkilinin markasının 2002 yılından bugüne menşe ülkesi olan ABD başta olmak üzere dünyanın tamamında kullanıldığını, ABD'de % 35'lik payla en çok paya sahip enerji içeceği olduğunu, bunun yanında dünyada 2014 yılı itibariyle %39 pazar payı ile en çok tercih edilen piyasaya hakim olan iki enerji içeceği markasından biri olduğunu belirterek, davalıya ait 2018/... tescil numaralı ... markasının tümüyle hükümsüz kılınmasına, TPMK sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
\tCEVAP\t: Davalı vekili, davacının müvekkilinin 2018/107178 başvuru numarası ve 27.11.2018 tarihli \"...\" ibareli marka tescil başvurusunun Marka Bülteni'nde yayınlanması üzerine 6769 Sayılı SMK'nin 18. maddesi uyarınca itiraz ettiğini, benzerlik/karıştırılma ihtimali, eskiye dayalı kıullanım, tanınmışlık, Paris Sözleşmesi bağlamında tanınmışlık, diğer fikri haklar veya kişi hakları, kötüniyet gerekçelerine dayanarak ilgili yayına ilk itirazın Markalar Dairesi Bakanlığı nezdinde yapıldığını ve incelenerek haksız bulunup reddedildiğini, ikinci olarak YİDK nezdinde itiraz edildiğini, yapılan itirazın, itiraz gerekçe olarak gösterilen markaların görsel, işitsel veya anlamsal olarak farklı mal hizmeti kapsadığından karıştırılma ihtimali bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, tarafların alıcı çevrelerinin tamamen farklı olduğunu, benzer ihtiyaçlar gidermedikleri gibi farklı sektörlerde faaliyet gösterdiklerini, birbirlerinin yerine ikame edilmelerinin mümkün olmadığını, rekabet etme olanaklarının mümkün olmadığını, ... kelimesinin jenerik ve evrensel bir kelime olduğunu, \"...\" markası ile \"...\" ve türevi markaların görsel, işitsel veya anlamsal olarak karıştırmaya yol açabilecek durumda olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının “...” esas ibareli markasının tanınmışlığının 32. sınıfta yer alan “enerji içecekleri” emtiasına ilişkin olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen davalıya ait 2018/... sayılı markanın 4. sınıf emtiasında olduğu, davacının “...” esas ibareli markasının tanınmışlığı enerji içecekleri emtiasına ilişkin olsa dahi, davacının “...” esas ibareli markasıyla dünya çapında ve Türkiye'de oldukça bilinen birçok motor sporlarına, takımlara, yarışlara ve organizasyonlara sponsor olduğu ve promosyon sağladığı; bu alanda markasına dair kuvvetli ve yoğun reklam, tanıtım harcaması yaptığı; davacı şirketin piyasa değeri ve satış hacminin ciddi büyüklükte olduğu, ülkemizde oldukça yaygın kullanılan e-ticaret sitelerinde, davacının “...” markalı motorsiklet aksesuarları ve motor sporlarına ilişkin video oyunu, sırt çantası v.b. motorla ilgili farklı cinslerdeki ürünlerin satışa konu edildiği ve bu ürünlerde yaygın kullanımların olduğu, davacının “...” esas ibareli markasının reklam ve tanıtımını esas olarak motokros, motorsiklet, araba yarışı, yarış pisti dahil motor sporları etkinliklerinin, motor yarışçılarının, takımların ve organizasyonların sponsorluğu yoluyla yaptığı, davalı adına tescilli markanın “...” sözcüklerinden ve aslan kafası figüründen oluştuğu, siyah-lacivert zemin üzerine yeşil ve beyaz renklerin kullanıldığı, markada yer alan “motor oil” sözcüğü dilimizce “motor yağı” anlamına geldiği, satılan malın cinsini tanımladığı için yardımcı unsur mahiyetinde olmakla ayırt edici unsurun “...” ibaresi olduğu, davalının markasındaki esas (ayırt edici) unsur olan “...” sözcüğü ile davalının markasındaki “...” sözcüğü arasında sesçil ve semantik yönden ayniyet bulunduğu; davalının markasındaki renklerin davacının tescilli renk markasına (2018/... sayılı) ve motor sporlarına, takımlara, yarışlara, organizasyonlara sponsor olduğu fiili kullanımlarına konu renklerle ayırt edilemeyecek derecede benzer olduğu; davacının markasındaki kaligrafik harflerin ve orijinal yazım stilinin benzerinin davalı markasında da kullanıldığı, davalının markasında, davacının tescilli şekil markasındaki (2018/... sayılı) aslan başı figürüne benzer aslan başı figürüne yer verildiği, davalının markasının, davacının markalarına yanaştığı ve umumi intiba olarak benzediği, davacının “...” esas ibareli markasının tanınmışlığına konu “enerji içeceği” ile davalının tescil kapsamındaki “sınai amaçlı yağlar, gresler, kesme sıvıları, toz emici-ıslatıcı ve bağlayıcı maddeler; sıvı ve gaz yakıtlar: benzin, mazot, sıvılaştırılmış petrol gazı, doğal gaz, fueloil ile bunların kimyasal olmayan katkıları” ürünlerinin özellikle benzin istasyonlarının marketlerinde yan yana satışa sunulabilecek ürünler olması nedeniyle tüketici nezdinde bağlantı (ilinti) kurulmasının mümkün olacağı, davalının markasının, imaj transferi yoluyla davacıya ait tanınmış “...” esas ibareli markasının itibarından haksız biçimde yararlanma sağlayacağı, davacı markasını taşıyan ürünlerin kaynağını gösterme fonksiyonunu zayıflatacağı için tanınmış markasının ayırt edici karakterinin zedeleneceği ve davacının tanınmış markasının sulandırılması (dilution) durumunun ortaya çıkacağı, davacının “...” esas ibareli markasının tanınmış ve yüksek ayırt edici niteliğe haiz olduğu, davalının
hükümsüzlüğü talep edilen işareti kendisine marka olarak seçmesinin rastlantısal
olmadığı, markadan haksız olarak yararlanma amacı olduğu ve iyiniyetli olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalı adına tescilli 2018/... nolu markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.
\tKarara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
\tİSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili, müvekkilinin davaya konu markayı seçerken tüketici üzerinde agresif ve güçlü bir madeni yağ markası yönünde bir algı oluşturmak istediğini, Türkiye'de bilinirliği neredeyse olmayan bir enerji içeceği markasıyla iltibas uyandırıp davacıya ait markanın tanınmışlığından yararlanma gayesinde olmadığını, Türkiye'nin de taraf olduğu Nice Anlaşmasının 2/1 maddesinde \"sınıflandırma tescil edilen herhangi bir marka için temin edilen koruma sınırlarının değerlendirilmesi konusunda özellikle bağlayıcı olmayacaktır.\" şeklinde hüküm bulunduğunu, bu hüküm uyarınca markalara ait mal ve hizmet listelerinde yer alan emtiaların \"benzer” olup olmadığının değerlendirilmesinde sınıflandırmaya ilişkin ulusal ve uluslararası düzenlemelerin bağlayıcı kesin kurallar içermediğini, bu nedenle inceleme konusu markaların emtia listelerindeki sınıf numaralandırması ile bağlı kalınmaksızın, karşılaştırılan emtia listelerinin \"ayni veya benzer” mal ve hizmetlerden oluşup oluşmadığının incelenmesi gerektiğini, benzerlik ve karıştırılma ihtimalinin tespitinde, mal ve hizmetlerin, benzer alıcı çevresine hitap edip etmedikleri, benzer ihtiyaçlar giderip gidermedikleri, son kullanıcıları ve tüketici profilleri, birbirleri yerine ikame edilip edilmeyecekleri, birinin diğerini tamamlama imkânının bulunup bulunmadığı, rekabet etme olanakları, kullanım amaçları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, kullanım yöntemleri, hedeflenen tüketici kesimi gibi hususların dikkate alınması gerektiğini, davacı şirket ile müvekkili şirketin alıcı çevrelerinin tamamen farklı olduğunu, benzer ihtiyaçlar gidermedikleri gibi farklı sektörlerde faaliyet gösterdiklerini, son kullanıcıları arasında en ufak bir bağlantının bulunmadığını, birbirlerinin yerine ikame edilmelerinin mümkün olmadığını, rekabet etme olanaklarının mümkün olmadığını, kullanım amaçlarının açıkça farklı olduğunu, davacı şirketin Türk Patent Enstitüsü 27.12.2018 tarih ve 315 sayılı Resmi Marka Bülteninde ilan edilen, 2018/107178 başvuru numarası ve 27.11.2018 başvuru tarihi ile kayıtlı olan “...” ibareli marka tescil başvurusuna Marka bülteninde yayınlanması üzerine 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca itiraz ettiğini, yayına ilk itirazın Markalar Dairesi Başkanlığı nezdinde yapıldığını, itirazın reddedildiğini, ikinci olarak da YİDK nezdinde itiraz ettiğini, itiraza gerekçe olarak gösterilen markaların, görsel, işitsel veya anlamsal olarak karıştırmaya yol açabilecek bulunmadığından markalar benzer görülse dahi farklı mal/hizmeti kapsadığından karıştırılma ihtimali bulunmadığı gerekçesiyle itirazın reddedildiğini, müvekkiline ait asli ve baskın unsuru \"...\" olan marka ile ''... ve ''...\" ibaresini içeren davacıya ait markaların görsel, işitsel veya anlamsal olarak karıştırmaya yol açabilecek nitelikte olmadığını, davacının asıl arzusunun müvekkilinin dava konusu “...” marka tescili ile ilgili olmayıp “...” markasıyla ilgili olduğunu, \"...\" ibaresinin uzun zamandır müvekkili tarafından ticari ünvan olarak da kullanıldığını; bir hizmet ya da ticaret markası tanınmışlığından söz edilebilmesi için, toplumun ilgili sektörde tanınmış olması, başka bir anlatımla o marka telaffuz edildiğinde ilgili sektördekilerin hiç düşünmeden refleks halinde hatırlamaları gerektiğini, tanınmışlık için sayılan koşullara ek olarak ulusal tescil şartı, niteliksel tanınmışlık ve markanın ününden haksız yararlanma olgularının da arandığını, Tüm bunlara ek olarak \"...\" kelimesi telaffuz edildiğinde yahut görsel olarak kişide doğrudan davacıya ait marka akla gelmediği gibi \"...\" kelimesini içinde barındıran farklı emtialarda alınmış birçok firma ve marka bulunduğunu, müvekkiline ait davaya konu markaların renk konusunda iltibas oluşturduğu iddialarının da yerinde olmadığını, davacının markasını yalnızca siyah ve yeşil renklerde değil sarı- beyaz, kırmızı- beyaz, siyah- gri, beyaz-giri gibi birçok renk kombinasyonunda da kullandığını, toplumda tanınmışlığın tespitinde 1999 tarihli WIPO ortak Tavsiye Kararları adı altındaki ölçütlerden yararlanılması gerektiğini, markanın tanınmışlığının sağlanmasında en etkili yöntemin ulusal düzeyde reklam faaliyeti yürütülmesi olduğunu, davacının faal bir reklam faaliyeti yürütmediğini, davacının kötü niyetli olduğunu, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının ilk derece mahkemesince değerlendirilmediğini, davacının reklam politikalarının her daim değişebilecek durumda olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
\tGEREKÇE\t: Dava, Dava, markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkini istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın. kabulüne karar verilmiştir.
\tDairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
\tİlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının “...” esas ibareli markasının tanınmış marka olduğu, tanınmışlığının 32. sınıfta yer alan “enerji içecekleri” emtiasına ilişkin olduğu, davalının hükümsüzlüğü talep edilen markasının ise 4. sınıfta yer alan “sınai amaçlı yağlar, gresler, kesme sıvıları, toz emici-ıslatıcı ve bağlayıcı maddeler; sıvı ve gaz yakıtlar: benzin, mazot, sıvılaştırılmış petrol gazi, doğal gaz, fueloil ile bunların kimyasal olmayan katkıları” emtiasına ilişkin olduğu, davacının “...” esas ibareli markasının tanınmışlığı her ne kadar enerji içecekleri emtiasına ilişkin ise de, davacının “...” esas ibareli markasıyla dünya çapında ve Türkiye'de oldukça bilinen birçok motor sporlarına, takımlara, yarışlara ve organizasyonlara sponsor olduğu ve promosyon sağladığı, yoğun reklam, tanıtım harcaması yaptığı, davalı adına tescilli markanın “...” sözcüklerinden ve aslan kafası figüründen oluştuğu, siyah-lacivert zemin üzerine yeşil ve beyaz renklerin kullanıldığı, “motor oil” sözcüğünün Türkçe'de “motor yağı” anlamına geldiği, yardımcı unsur mahiyetinde olduğu, markadaki ayırt edici unsurun “...” sözcüğü olduğu, davalının markasındaki esas (ayırt edici) unsur olan “...” sözcüğü ile davalının markasındaki “...” sözcüğü arasında sesçil ve semantik yönden ayniyet bulunduğu, davalının markasındaki renklerin, davacının tescilli renk markasına (2018/... sayılı) ve motor sporlarına, takımlara, yarışlara, organizasyonlara sponsor olduğu fiili kullanımlarına konu renklerle ayırt edilemeyecek derece benzer olduğu, davacının markasındaki kaligrafik harflerin ve orijinal yazım stilinin benzerinin davalı markasında da kullanıldığı, davalının markasında, davacının tescilli şekil markasındaki (2018/... sayılı) aslan başı figürüne benzer aslan başı figürüne yer verildiği ve tüm bu unsurlar birlikte değerlendirildiğinde davalının markasının, davacının markalarına yanaştığı ve umumi intiba olarak benzediği, ayrıca davacının “...” esas ibareli markasının tanınmışlığına konu “enerji içeceği” ile davalının tescil kapsamındaki ürünlerinin özellikle benzin istasyonlarının marketlerinde yan yana satışa sunulabilecek ürünlerden olduğu gözetildiğinde ilgili tüketici nezdinde bağlantı (ilinti) kurulmasının mümkün olduğu, davalının markasının, imaj transferi yoluyla davacıya ait tanınmış “...” esas ibareli markasının itibarından haksız biçimde yararlanma sağlayabileceği, davacı markasını taşıyan ürünlerin kaynağını gösterme fonksiyonunu zayıflatacağı için tanınmış markasının ayırt edici karakterinin zedeleneceği ve davacının tanınmış markasının sulandırılması (dilution) durumunun ortaya çıkacağı yönünde görüş bildirilmiştir.
\tDosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, davalı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen istinaf itirazının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
\t2-Davalı yönünden istinaf karar harcı olan 427,60 TL'den peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
\t3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
\tDosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere 19.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.