T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
ESAS NO\t\t: 2018/284 Esas
KARAR NO\t\t: 2020/118
DAVA\t\t: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ\t\t: 18/09/2018
KARAR TARİHİ \t: 13/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının dava konusu bononun keşide edildiği tarihte ... sahibi olduğunu, davalı gerçek kişinin ise ... sahibi olduğunu, ... Ulaşım Koordinasyon Kurulu'nun aldığı ... tarihli bağlayıcı kararla yetersiz olan “...” seri plakalı 14+1 oturma kapasiteli ... yerine 18+9 yolcu kapasiteli ... geçilme kararı alındığını, Koordinasyon Kurulu kararının Antalya ... İdare Mahkemesi kararıyla iptal edildiğini, dava devam ederken üyeleri temsilen ... ile ...'lu ... arasında protokol ve tutanaklar düzenlendiğini, bu protokoller çerçevesinde ... TL miktarlı senet keşide edilerek oda başkanına teslim edildiğini, oda başkanı tarafından da ... ...'lu ... Başkanı aracılığıyla davalı gerçek kişiye teslim edildiğini, daha sonra bono bedelinin davacı tarafından ödenerek geri alındığını, protokollerde ön görülen amaçların ortadan kalktığını, protokolün karşı tarafa olan kooperatif ve üyelerinin edimlerini yerine getirmediğini, bu nedenle sözleşmeden dönme hakkını kullandıklarını, karşı tarafın aldığını iade etmek zorunda olduğunu ileri sürerek ... TL 'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; yapılan sözleşmenin tarafının müvekkili ... olmadığını, yine söz konusu senet üzerinde lehdar kısmına davalı müvekkili ...'ın isminin davacı ... tarafından yazıldığını, ancak müvekkilime işbu senedin verilmediğini, iddia edilen ödemenin de müvekkiline yapılmadığının davacının beyanlarından anlaşıldığını, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını ve müvekkilinin işbu davaya konu çekişmenin tarafı olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce ... Esas sayılı dosyada yapılan yargılama sonunda özetle; ... UKOME'nin aldığı karar doğrultusunda ... ... taşıma kapasitesinin artırılarak ... sınıfına geçirilip, ... ile aynı statüde çalışmaya başladıkları, (200 yılından itibaren) alınan kararlar doğrultusunda ... fazla kapasitede yolcu taşıması yaptıkları, kooperatif üyeleri tarafından UKOME kararlarının iptali için dava açıldığı ve bunun sonucunda İdare Mahkemesi tarafından alınan kararın iptal edildiği, ... iptal kararının uygulamaya geçildiği takdirde bu kapasitede çalışamayacakları ve protokoller kapsamında kooperatif üyelerinin davadan da feragat etmedikleri, taraflar arasındaki yapılan protokoller, dosyada bulunan tüm yazışmalar, getirtilen belgeler, benzer dosyadaki belge örnekleri birlikte değerlendirildiğinde, ... ile ... sahiplerinin bir araya geldikleri ve ... kurdukları, odanın faaliyete geçtiği, oda yönetiminde ... odasından da kişilerin bulunduğu, sonuçta birleşmenin sağlandığı, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli uzlaşma protokolünün icra safahatinde ... ... görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere oda tarafından bedeli karşılanarak ... adet otobüsün verilmesinin kararlaştırıldığı, ... adet ... verilemediğinden, bunların değeri belirlenerek, belirlenen değerin üye sayısına bölünmesiyle, bulunan miktar olan araç başına ....-TL'lik senetlerin ... odası tarafından ... kooperatifi üyelerine verilmek üzere düzenlendiği, ... odası üyeleri tarafından senetler imzalanarak yapılan protokoller kapsamında ... kooperatifine üyelerine dağıtılmak üzere verildiği, bir kısım senet bedellerinin ödenmediği, Antlaya Mahkemelerinde menfi tespit davalarına konu edildiği, bir kısım senet bedellerinin de ödenip istirdat davalarına konu edildiği anlaşılmış olup, eldeki dava dosyasında da verilen senet bedeli ödenerek senet iade alınmış, her ne kadar davacı taraf yapılan anlaşmaların ve protokollerin geçerli olmadığını ileri sürmüş ve geçersizliğinin tespitini talep etmiş ise de verilen senetlerin ve bu senetlere mahsuben yapılan ödemelerin ... yılından itibaren ... fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle, ... doğmuş zararlarına istinaden ödendiği sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesi ile davanın reddine dair verilen karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Karar sayılı ilamı ile özetle; \"1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, davacı ...’un üyesi olduğu dava dışı ... ile davalı ... arasında düzenlen anlaşma ve protokollerin geçersizliğine dayalı olarak geçersiz sözleşmeler uyarınca ödenen senet bedelinin istirdatı istemine ilişkin olup, dava konusu senedin dosya arasında bulunan anlaşma, çeşitli protokoller çerçevesinde davacı ... tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir. Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmakta olup, mahkemece, verilen senetlerin ve bu senetlere mahsuben yapılan ödemelerin ... yılından itibaren ... fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle, .. doğmuş zararlarına istinaden ödendiği kabul edilerek yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa, yukarıdaki özetten de anlaşılacağı üzere, davacı ...’un da içerisinde olduğu ... araçlarının kapasitesinin artırımına ve dava konusu senedin davacı ... tarafından keşide edilmesine dayanak yapılan ... tarihli UKOME genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi karşısında, iptal kararına rağmen anılan UKOME kararının fiilen uygulamasının devam edip etmediği, davalı Kooperatif üyesinin ... tarihli UKOME kararının alınmasından iptal edilinceye kadarki geçen süre zarfında, yine fiili durumun sonuna kadar geçen sürede zarara uğrayıp uğramadığı, ne miktar zarara uğradığı gerektiğinde bilirkişi incelemesi de yapılmak suretiyle tespit edilmelidir. Bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları da mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen UKOME kararı yerine alınan yeni kararlar dahi dayanak anlaşma ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken denetlenebilir yeterli dayanağı da gösterilmeden eksik inceleme ve yazılı gerekçeyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacılar yararına bozulması gerekçesi ile; (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacılar yararına BOZULMASINA\" gerekçesi ile bozularak mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememizce Yargıtay Bozma İlamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
Mahkememizce Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı' na yazılan müzekkereye verilen cevapta özetle; ... tarihinde toplu taşımada çalışan ... adet ... ... ve ... adet ... bulunduğu, Antalya' da Elektronik Ücret Toplama ve Araç Takip Sistemi' nin ... tarihinde uygulamaya başlaması sebebiyle ...-... yıllarına ait istenilen yolcu sayılarının tespit edilemediği bildirilmiştir.
Mahkememizce Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı' na yazılan müzekkereye verilen cevapta özetle;
UKOME Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararların Antalya ... idare Mahkemesinin ... K. Sayılı ilamı ile iptal edilmesinden sonra, davacı ... kendine ait olan ... tahdit li plakası ile ...' e ait ... tahditli plakalarını UKOME Genel Kurulu' nun ... tarih ve ...sayılı kararı ile; \"..... ve Sanatkarlar Odası' nın denetimindeki tüm hissedarları, oda üyesi şehir içi ulaşım esnasından oluşan ... firması tarafından; kamu menfaatinin, mahkeme kajfarlarının uygulanmasının temini, vatandaşların konforlu seyahat yapması sağlamak ve trafik yükünün azaltılması amacıyla; üyelerine ait olan ve seferden çekilecek ... (...-...) plakalı her 2 (iki) aracın yerine, 1 (bir) adet 9-12 m'lik (14+14= 28+1 kişilik toplam koltuk kapasitesini aşmamak kaydı ile) engelli binişine uygun, alçak tabanlı, en az EURO 4 mototlu aracın toplu taşım sistemine dahil edilmesine karar verilmiştir...\" kararı doğrultusunda birleşerek 12.m lik 29 oturan+69 ayakta yolcu kapasiteli '...' plaka serisinden otobüse dönmesi uygun bulunmuş ve Trafik Tescil Şube Müdürlüğünce de ... tarihinde ... plakaya tescili yapılarak toplu taşım sistemine dahil edildiği, davacı ve ortağı ... tahditli plakalı ... kapasitesi aynı kalarak, UKOME Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayı ile ... sayılı \"... toplu taşıma araçlarının \"...\" plaka serisinin iptal edilerek, Trafik Tescil Şube Müdürlüğünce belirlenerek yeni bir plaka serisi ile 2 adet ... kökenli aracın birleşerek otobüse dönüştürülmesi talebi; UKOME Genel Kurulu' nun ... tarih ve ... sayılı kararı doğrultusunda değerlendirilerek \"... Toplu Taşıma Sisteminde faaliyet gösteren; ... araçların, tadilatlı \"...\" plakalı araçların, şehir içi toplu taşıma sistemine dahil edilen sivil plakalı araçların, mahkeme kararları ile iptal edilen \"...\" plakalı araçların, 2 ye 1 birleşerek 12 metrelik otobüse dönüştürülmesi...\" ve yine bu kararın 11. Maddesinde; 2 ye 1 birleşerek 12 m. dönüşen \"...\" kökenli \"...\" araçların \"...\" serisinden tahditli plaka kapsamına alınmasına ve önceki tahditli \"...\" plakaların iptal edilmesine...\" kararları doğrultusunda ... tahditli plaka serisine dönüşmesi uygun bulunmuş ve Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'nce de ... plakaya tecili yapılarak toplu taşım sistemine dahil edildiği, davacı ... ve ... adlarına kayıtlı olan ... tahditli plakayı ...' a devir etmek istediklerini belirten dilekçe ve ekleri ile müracaat ettiklerini, ... Encümeni' nin ... tarih ve ... sayılı kararları ile ... tahditli plakanın ... adına düzenlenmesinin uygun bulunduğu, Trafik Tescil Şube Müdürlüğü nce ... plaka 29 oturan+69 ayakta yolcu kapasiteli olarak ... tarihinde ... adına tescili yapılarak toplu taşım sistemine dahil edildiği bildirilmiştir.
Bozma ilamı doğrultusunda Mahkememizce ... Başkanlığına yazılan müzekkereye verilen cevapta özetle; ... ile ... tarihleri arasında toplu taşımada kullanılan araç sayısı 151 adet 12 m. lik ... 30 gün çalıştığını ... değişim olmadan 30 gün çalışmış değişimden sonra kısa otobüslerde 1 gün çalışıp 1 gün çalışmadığını yani 15 gün çalıştığını yolcu taşıma sayılarının ise odada bulunmadığı belirtilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi ... ve trafik bilirkişisi ... 25/03/2019 tarihli raporunda özetle; ...'un kendisine ait ... tahditli plakası ile ...'e ait ... tahditli plakalarını UKOME Genel kurulunun ... tarih ve ...sayılı kararı ile 12m'lik 29 oturan+69 ayakta yolcu kapasiteli ... plaka serisinden otobüse dönmesi uygun bulunmuş ve trafik tescil şube müdürlüğünce de ... tarihinde ... plakaya tescili yapılarak toplu taşım sistemine dahil edildiği, kar ve zararın araçların taşıdığı Yolcu sayısına bağlı olduğu, bir ... hattında yolcu sayısının sabit olduğu(olağan günler hariç, bayram günleri vs ... hattında, ... sayısı arttıkça sefer sayısı fazla olacağından yolcu sayısında azalma olacağından zarar etme durumunun söz konusu olacağı, sefer sayısında azalma olduğunda ise yolcu sayısında artış olacağından kar edilmesi söz konusu olacağı, araçların taşıdığı yolcu sayısı ... ve Sanatkarlar odasının denetimindeki ve tüm hissedarları oda üyesi şehir içi ulaşım esnafından oluşan ... firması tarafından bir otobüsün ve midibüsün günlük olarak ne kadar yolcu taşıdığı, havuz sisteminde olduğundan ...'tan bu konuda bildirim yapılmasının istenmesi ve ayrıca biryolcu ücretinin ne kadar olduğunun bildirilmesinin istenmesi gerekmekte olup bildirimin yapılması durumunda zarar ve kar tespiti yapmanın mümkün olacağı kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.l
Mali müşavir bilirkişi ... ve trafik bilirkişisi ... 20/11/2019 tarihli ek raporunda özetle; davacının yıllık gelir beyanlarına göre 14 yolcu+1 sürücü kapasiteli ... araçla çalıştığı ... yılında zarar ettiği, sonrasında ... ve ... yıllarında kâr elde ettiği, ... ve ... yıllarında ise zarar ettiği, ... yılına göre taşıma gelirlerinde artış olmakla birlikte sadece ... ve ... yıllarında kâr ettiği, davalı ...' ın ise yıllık gelir beyanlarına göre ...-... yılları arasında kâr elde ettiği, taşıma gelirlerine bakıldığında ... yıllarında, ... ve ... yılına göre taşıma gelirlerinin artış gösterdiği, ...-... yıllarında ise düşüş gösterdiğinin tespit edildiği belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacının üyesi olduğu ... Odası ile davalı ...'ın üyesi olduğu davalı ... arasında düzenlenen anlaşma ve protokollerin geçersizliğinin tespiti ile geçersiz sözleşme uyarınca ödenen senet bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.
Dava konusu senedin dosya arasında bulunan anlaşma, çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir.
Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmaktadır.
Somut olayda; Davacı ... esnafı olup, Antalya şehir merkezinde ... yaptığı, ... kapasitesinin 14+1 olduğu, Antalya Büyükşehir Belediyesinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile, ... sahipleriyle ... sahiplerinin tek çatı altında toplanmasının amaçlandığı ve bu karar uyarınca 14+1 kapasite çalışan ... esnafının yolcu taşıma kapasitesinin artırılarak ... yılından itibaren bu şekilde çalıştıkları anlaşılmaktadır.
UKOME'nin aldığı kararın ... Kooperatifini zarara uğratacağından bahisle, dava dışı ... tarafından Antalya ... İdare Mahkemesine dava açıldığı, yapılan yargılamada davaya konu kararda kamu yararı ve hukuka uygunluk bulunmadığından iptaline karar verildiği, yine aynı kararın iptali için Antalya ... İdare Mahkemesine de ... tarafından açılan davanın feragat ile sonuçlandığı anlaşılmıştır.
... UKOME Genel Kurulun aldığı karar ile, toplu taşımacılık yapan ... ile, ... minibüslerle ilgili ... tarih ... sayılı kararda, ... sahiplerine normal seride plakalı ... sınıfı araç sahibi olma imkanı tanındığı, bu karara istinaden ... ... kooperatifi gibi taşıma yaptıkları, ... yılından itibaren de halen bu karar doğrultusunda faaliyette bulundukları, ... tarih ... sayılı karar ile de, ... ... plakalarının ve ruhsatlarının iptal edilerek idarenin ve UKOME Genel Kurulunun belirlediği teknik özellikleri içerir 18 yolcu + 1 şofor oturma ve ayakta en fazla 9 yolcu kapasiteli normal plakalı otobüslerle değiştirilmesine karar verildiği, bu karar doğrultusunda değiştirilen ... araçlarına ... harf grubundan plaka tescili yapıldığı, UKOME'nin ... sayılı kararının Antalya ... İdare Mahkemesince iptaline karar verildiği, UKOME'nin ... tairhli ... karar sayılı kararı ile, ... plakalı ... günlük ... adedinin çalıştırılarak bir plakanın 2 gün çalışıp bir gün çalıştırılmamasına ve bunun uygulamasının ne şekilde yapılacağına dair karar verildiği,
Her iki oda başkanı tarafından imzalanan ... tarihli ön protokolde tarafların anlaşma koşullarının belirlendiği, tarafların belediyeye karşı açtıkları elektronik ücret toplama sistemine ilişkin davalardan ve birbirlerine karşı açtıkları tüm davalardan feragat edimesi, ... esnaf odasının ... adet minibüsün mülkiyetini ... kooperatifine geçirmesi, tüm mülkiyetler devredilinceye kadar ... araçtan devredilmeyenlerin gelirlerinin UKOME tarafından belirlenecek tarihten itibaren ödenmesi yönünde karar aldıkları,
... tarihli ön protokolde ise; bir önceki protokoldeki belirlenen hususlara ilaveten UKOME'nin belirleyeceği koşullara uygun olarak esas protokolde havuz sistemi ve aktarma sisteminin çalışma koşullarını belirleyerek devreye alacaklarının eklendiği,
... tarihli uzlaşma protokolünde ise; her iki tarafın üyesi bulunduğu yönetimlerin imzaladıkları protokolde \" her iki tarafça kabul gördüğü üzere ... kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda ... görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere ... odası tarafından bedeli karşılanarak ... adet otobüsün ön protokol kapsamında ... ... verileceği\" hususunun 1. Maddede düzenlendiği,
... tarihli protokolde ise; bir önceki protokole atıfta bulunularak ... verilecek ... araç için başı ....-TL'nin bedel olarak belirlendiği ve üyelerin ... ödeme tarihli senetler vereceğinin kararlaştırıldığını, verilecek senet miktarına avukatlık ücretininde eklenerek ... üye için kişi başına ....-TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı,
... tarihli tutanakta ise; ...-... tarihli ve ... tarihli protokol gereklerinin ifası için tarafların bir araya geldiği, tutanağın imzalanması ile birlikte ... adet senedin ...'a teslim edildiğine, senetler ödendiğinde İdare Mahkemesindeki dosyalardan feragat edileceğinin kararlaştırıldığını ayrıca her iki kurulunda tek çatı altında toplanması yönünde yapılacak çalışmalar yönünden karar alındığı,
... tarihli protokolde ise; araçların aktarmalarda nasıl ücret alacaklarının kararlaştırıldığını, ... tarihli tutanakta önceki protokollere atıfta bulunularak, ifası amacıyla ... kooperatife ... tarihinde 8 adet senet teslim ettiklerini, ... tarihli senetleri haricindeki senetler ödendiğinde davalardan feragat edileceği hususunun kararlaştırıldığı,
... tarihli taahhütnamede de ; protokolle kapsamında ... plakaya dönüşüm yapan ... ve dönüşüm yapmayan ancak sisteme katılacak ... her biri tarafından ödenecek ....TL'ler yönünden düzenleme yapıldığı,
... tarihli protokolde; ... araca karşılık protokolün düzenlendiği tarihe kadar ... ruhsat sahibinin senetlerini kooperatiften geri aldıkları, ayrıca 10 adet araç sahipleri adına ödeme yapılıp senetlerin alındığını, ödeme yapmayanlarında senetlerini tahsil için işlem yapılmasına, ... ve Sanatkarlar Odası aracılığında protokolün düzenlendiği anlaşılmıştır.
... Odası üyeleri ile ... kooperatifi üyeleri arasında Antalya Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemelerinde aynı hukuki nedenlere dayalı olarak bir çok dava açılmıştır.
Buna göre ve dava dosyasındaki deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde; ... UKOME'nin aldığı karar doğrultusunda ... ... taşıma kapasitesinin artırılarak ... sınıfına geçirilip, ... ile aynı statüde çalışmaya başladıkları, (... yılından itibaren) alınan kararlar doğrultusunda ... ... fazla kapasitede yolcu taşıması yaptıkları, kooperatif üyeleri tarafından UKOME kararlarının iptali için dava açıldığı ve bunun sonucunda İdare Mahkemesi tarafından alınan kararın iptal edildiği, ... iptal kararının uygulamaya geçildiği takdirde bu kapasitede çalışamayacakları ve protokoller kapsamında kooperatif üyelerinin davadan da feragat etmedikleri, taraflar arasındaki yapılan protokoller, dosyada bulunan tüm yazışmalar, getirtilen belgeler, benzer dosyadaki belge örnekleri birlikte değerlendirildiğinde, ... ile ... sahiplerinin bir araya geldikleri ve ... kurdukları, odanın faaliyete geçtiği, oda yönetiminde ... odasından da kişilerin bulunduğu, sonuçta birleşmenin sağlandığı, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli uzlaşma protokolünün icra safahatinde ... ... görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere oda tarafından bedeli karşılanmak üzere ... adet otobüsün verilmesinin kararlaştırıldığı, ... adet ... verilemediğinden, bunların değeri belirlenerek, belirlenen değerin üye sayısına bölünmesiyle, bulunan miktar olan araç başına ....-TL'lik senetlerin ... odası tarafından ... kooperatifi üyelerine verilmek üzere düzenlendiği, ... odası üyeleri tarafından senetler imzalanarak yapılan protokoller kapsamında ... kooperatifine üyelerine dağıtılmak üzere verildiği, bir kısım senet bedellerinin ödenmediği, Antalya Mahkemelerinde menfi tespit davalarına konu edildiği, bir kısım senet bedellerinin de ödenip istirdat davalarına konu edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiş olup bozma ilamı doğrultusunda ... Ulaştırma Koordinasyon Merkezi ve Müdürlüğüne ve Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığına yazılan müzekkerelere verilen cevaplarda özetle; ... tarihli UKOME genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi rağmen anılan UKOME kararının fiilen uygulamasına devam edildiği ve davacının ... plakalı aracını kullanmaya devam ettiği, UKOME genel kurulunun ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ... ve ... tarih ... sayılı kararları doğrultusunda davacıların araçlarını ... plakaya dönüştürerek kullanmaya devam ettiği daha sonra davacıların yine UKOME genel kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı doğrultusunda ... plakalı otobüse tescilini yaptırmak suretiyle toplu taşıma hizmeti vermeye devam ettikleri, Antalya ilinde Elektronik ücret toplama ve araç takip sisteminin ... tarihinden itibaren kullanılmaya başlandığını, dava konusu süre içerisinde nakit binişlerinde serbest olması sebebiyle belirtilen tarih aralığına ait istenilen yolcu sayılarının tespit edilemediği, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle; davalının taşıma gelirlerine bakıldığında ... yıllarında, ... ve ... yılına göre taşıma gelirlerinin artış gösterdiği, ...-... yıllarında ise düşüş gösterdiğinin tespit edildiği belirtilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın temeli, bononun keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmakta olup kapasite artırımı nedeniyle ... gördüğü zarar için dava konusu bononun verildiği anlaşılmaktadır. Kapasite artışı ile aynı sektördeki ... esnafı aleyhine durum yaratılması nedeniyle ... esnafının zararının karşılanması için dava konusu bononun verilmiş olduğu sabittir.
Mahkememizce verilen karar Yargıtay bozma ilamına karşı eylemli yada örtülü bir direnme niteliğinde olmayıp mahkememizce Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda ilgili kurumlara müzekkereler yazılmış olup eldeki dosyada ve benzer mahkememiz dosyalarında verilen cevapta İdare mahkemesinin iptal kararının fiilen uygulanmadığı ve davacının da kapasitesini arttırmak suretiyle toplu taşıma hizmeti vermeye devam ettiği, Antalya ilinde Elektronik ücret toplama ve araç takip sisteminin ... tarihinden itibaren kullanılmaya başlandığı, dava konusu süre içerisinde nakit binişlerinde serbest olması sebebiyle belirtilen tarih aralığına ait istenilen yolcu sayılarının tespit edilemediği bildirilmiş olmakla benzer dosyalarda da anlaşıldığı üzere Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda başkaca bilirkişi heyetinden rapor aldırılmasının yada aynı heyetten başka bir ek rapor aldırılmasının müzekkere cevaplarına göre tespit yapılamayacağından dosyaya bir katkı sağlamayacağı aldırılan bilirkişi raporuna göre de davalının taşıma gelirlerinin ...-... yıllarında ise düşüş gösterdiğinin tespit edildiği belirtildiği anlaşılmıştır.
UKOME'nin ... tarih ... sayılı kararı idare mahkemesince iptal edilse dahi davacının aracının 18+1 yolcu kapasiteli ... plaka ile çalışmaya başladığı ve bu kapasitesini sürekli arttırarak halen ... plakalı ... ile çalışmaya devam ettiği anlaşıldığından, kapasitesi arttıralan araç için verilen bononun bedelsiz kaldığına ilişkin iddiası yerinde değildir.
Eldeki dava dosyasında da verilen senet bedeli ödenerek senet iade alınmış, her ne kadar davacı taraf yapılan anlaşmaların ve protokollerin geçerli olmadığını ileri sürmüş ve geçersizliğinin tespitini talep etmiş ise de verilen senedin ve bu senede binaen yapılan ödemelerin ... yılından itibaren ... fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle, ... sahiplerine doğmuş zararlarına istinaden ödendiği bu nedenle davacının kapasitesi arttıralan araç için verilen bononun bedelsiz kaldığına ilişkin iddiası yerinde değildir.
Hal böyle olunca; Davacılarında UKOME kararına istinaden ... araçlarını değiştirerek kapasitesini artırmış olması, daha sonra ... nin bir araya gelerek ... kurarak faaliyete geçirmeleri, Oda yönetiminde eski ... üyelerinin de yer alması ve Yargıtay Bozma ilamı gereğince UKOME yazılan müzekkereye verilen cevaptan anlaşılacağı üzere idare mahkemesi iptal kararının fiilen hiç uygulanmaması karşısında, davacıların üyesi bulunduğu odanın imzaladığı protokol hükümlerine göre davalı ... sahibi ismine keşide ettiği bononun bedelsiz olmadığı (Aynı yöndeki içtihatlar için bknz;Antalya Asliye Ticaret Mahkemelerinde tarafları farklı ancak yargılama konusu aynı ... TL lik bonolar için açılan alacak ve menfi tespit davalarının reddine dair verilen kararların onanmasına dair Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 25/11/2019 tarih 2019/3251E., 2019/9227 K., Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin .../15350 E, .../2392 K, .../13342 E,.../5357 K, .../2378 E, .../219 K sayılı kararları) anlaşılmakla davanın reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın tahsili ile bakiye ... TL harcın istemi halinde davacılara iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı kooperatif vekilinin yüzlerine karşı, Davalı ... vekilinin yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.13/02/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır