T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/600
KARAR NO: 2024/1075
KARAR TARİHİ: 11/07/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/01/2021
NUMARASI: 2019/279 Esas - 2021/5 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/07/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin müşterilerinin ihtiyaçlarını karşılayan bireysel otomobil, konut ve ferdi kaza sigortalarının yanı sıra nakliyat, mühendislik, tarım, iş yeri sigortaları gibi çok çeşitli ürün ve hizmetler sunan bir sigorta şirketi olduğunu, dava dışı sigortalı ... Sanayi Tic. AŞ. ile müvekkili şirket arasında \"sigortalıya ait makarna, irmik vb. iştigal konusu muhtelif emtianın karayolu, havayolu, deniz yolu ile gerçekleştirilecek olan ithalat ve ihracat sevkiyatlarının\" sigortalanması adına 07.06.2017 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli Abonman Nakliyat Sigorta Poliçesi İmzalandığını, müvekkili sigorta şirketi nezdinde sigortalı ... Sanayi Tic. A.Ş. nin kendisine ait 2700 koli makarnayı ambalajlı bir şekilde ... nolu konteynere yüklediği ve Mersin Limanı'ndan Libreville/Gabon'a kadar deniz yolu ile taşınması için davalı ... A Ş.'ye teslim etiği, emtianın, Mersin Limanı'na getirilerek 04.10.2017 tarihinde ... nolu konşimento kapsamında gemiye yüklendiği ve Libreville/Gabon'a doğru yola çıktığı, emtianın, 02.12.2017 tarihinde alıcı deposuna vardığı, fakat, konteyner açıldığında yapılan kontrollerde konteynerde bulunan 2700 koli emtiadan 1123 adet kolinin ıslak hasarlı olduğunun görüldüğü, akabinde alınan Ekspertiz Raporu'nda ve survey raporunda hasara ilişkin \"Konteynerin kapakları açıklıktan sonra tahta zeminde su izleri olduğu, emtianın ambalajının yırtık olduğu, makarnaların ıslanma sonucu birbirine yapışmış ve küflenmiş olduğu\" şeklinde tespitte bulunulduğu, bununla birlikte söz konusu emtianın ıslak/küflü olması ve gıda malzemesi olması nedeniyle gıda malzemesi olarak hijyen özelliğini yitirdiğinden tüketimi ve satışının uygun olmadığına dair görüşte bulunulduğu, dava dışı sigortalının talebi üzerine yapılan hasar ekspertiz raporu doğrultusunda yapılan hesaplama doğrultusunda sigorta kapsamında olduğu tespit edilen hasar bedeli olan 6.792,42 -USD nin dava dışı sigortalıya 23.05.2018 tarihinde ödendiği, hasar tazminatının dava dışı sigortalıya ödenmesi akabinde, taşınması için yüklenen emtiaların hasar görmesine sebebiyet veren davalı taraftan; dava dışı sigortalıya ödenen hasar tazminatının Türk Ticaret Kanunu 1472. Maddesinde yer alan halefıyet maddesi gereğince müvekkili şirkete ödenmesinin talep edildiği, ancak davalı şirket tarafından bu taleplerinin kabul edilmediğini, davacı şirketin davalıdan 6.792,42 USD alacaklı olduğunu, davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığından müvekkili şirket tarafından bu alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. no.lu dosyası ile takibe geçildiğini, davalının süresi içerisinde borca itiraz ettiğini, açıklanan nedenlerle ve fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile davalı/borçlunun haksız ve kötü niyetli borca ve faize itirazlarının iptaline, davalı/borçlu aleyhine %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkili şirketin yurt içi ve yurtdışı taşımalara aracılık eden, forwarding hizmeti veren bir firma olduğunu, davaya konu taşımayı fiili olarak gerçekleştiren ... firmasının acentesi olduğunu, bu nedenle de huzurdaki davanın ... firmasına izafeten müvekkil şirkete açılması gerektiğini direk ... AŞ. adına açıldığını, bu durumun hukuka aykırı olduğunu, bu konu ile ilgili husumet itirazının bulunduğunu, davaya konu taşımaya ait konşimento incelendiğinde bu konşimento nedeniyle oluşacak tüm ihtilaflarda Rotterdam Mahkemelerinin yetkili olduğunu özel bir yetki anlaşması yer aldığını, bu nedenle mahkemenin yetkisine açıkça itiraz ettiğini, alacağın zamanaşımına uğramış olduğunu, davanın süresinde açılmadığını ve zamanaşımı şartlarının gözetilmediğini, bu nedenle de davanın usulden reddi gerektiğini, davacı sigorta şirketi tarafından ... nolu konşimento ile taşınan dava dışı ... firmasına ait yükün hasarlanması sonucu sigortalısına ödediği bedeli taraflarına rücu etmek üzere İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası aracılığıyla müvekkili şirket aleyhinde icra takibi başlatıldığını ve süresinde yapılan itiraz neticesinde icra takibinin durdurulduğunu, davacı tarafça dava dilekçesinde ek olarak gösterilen evrakların taraflarına tebliğ edilmediğini, bu nedenle de sunulan evraklara ilişkin beyanda bulunma hakkının bulunduğunu, taraflarına daha önce iletilen ve dilekçe ekinde tercümesi yer alan survey raporunun tek taraflı yaptırılmış bir rapor olduğunu, hasarın tespiti anında müvekkiline herhangi bir bildirim ya da davet yapılmadığını, başta bu gerekçe ile bu raporu kabul etmelerinin mümkün olmadığını, survey raporunda konteynerin, raporu tanzim eden kişilerce görülmediği, sadece fotoğraflardan ve beyanlardan yola çıkılarak hazırlandığının anlaşıldığını, raporda yine konteynerde herhangi bir delik bulunmadığının açıkça ifade edildiğini, dilekçe ekinde deliller arasında sunulan yazışmalarda dava dışı gönderici ... makarna firmasının müvekkilden orijinal konşimentoyu talep ettiğini ve arkasını ciro ettiğini yük alıcısına gönderdiğini ve yükün alıcıya tesliminin sağlandığının görüldüğünü, göndericinin bu eylemi ile birlikte yükün alıcının mülkiyetine geçtiğini ve hasar veya zarardan doğacak tüm hakların da alıcıya geçtiğini, bu nedenle de gönderici ...'nın hasardan dolayı tazminat isteminin geçerliliğini yitirdiğini, bu hakka sahip olanın yük alıcısı olduğunu, müvekkili şirketin konteyner muhteviyatını ve koliler içerisindeki malların ne durumda olduğunu bilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca boş konteyner göndericiye gönderildiğinde ışık ve sıvı testlerini yaptırma yükümlülüğünün de göndericiye ait olduğunu, konşimentoya düşülen \"...\" ibaresinin konteyner içindeki emtianın göndericinin beyanına istinaden alındığını gösterdiğini, bu nedenle de gönderici tarafından yüklenen emtianın yükleme esnasında hali hazırda ıslak ve zayi mal olup olmadığının bilinemediğini, emtianın neden ıslandığıyla ilgili ne davacı tarafça sunulan survey raporunda hasarın (ıslaklığın) kesin nedeni belirtilmediğini, seyir esnasındaki hava durumunun dahi araştırılmadığını, dolayısıyla rapora dayanarak müvekkilinin işbu hasardan tahminlere göre sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, dava dışı ... firmasının kendi deposunda zayii olduğunu düşündüğü emtiaları ihracat vesilesiyle konteyner yüklemesi yaparak sigorta şirketinden para alabilmek üzere bu işi organize ettiğini düşündüklerini, huzurdaki davaya konu icra takibi dışında davacı sigorta şirketi tarafından müvekkili aleyhine başlatılmış iki adet icra takibi bulunduğunu, bunların İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... ve ... E sayılı dosyaları olduğunu, (Hatta ... E sayılı dosyaya yapılan itiraz neticesinde sayın mahkemenizde açılan ... E sayılı itirazın iptali davası ile ... E sayılı dosyaya yapılan itiraz neticesinde sayın mahkemenizde açılan ... E sayılı itirazın iptali davalarının da ayrıca görüldüğünü) bu dosyalarda da yine davacı sigorta şirketi tarafından ... firmasına ödenmiş olan sigorta bedellerinin olduğunu, bu iki hasar da farklı gemilerle ve farklı tarihlerde taşınan yüklerin olduğunu, sürekli ...ya ait yüklerin farklı gemilerle ve farklı tarihlerde taşınırken zayii olduğunu, arz ve izah olunan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \"Tüm dosya kapsamı itibariyle, davadışı sigortalı ... Tic. A.Ş. tarafından Gabon'da mukim ... isimli firma adına düzenlenmiş olan 29.09.2017 tarihli ticari satış faturasına göre, 2700 kolide bulunan net 27.000 kg. paket spagetti makarna emtiasının toplam 13.600,00 EURO bedel ve mal mukabili ödeme şekli ile CİF Libreville teslim şartı satıldığı tespit edilmiştir. CİF (Cost, Insurance and Freight - mal bedeli, navlun ve sigorta) tipi satım şeklinde, satıcı belirlenen varma limanına malı gönderebilmek için gerekli navlunu ödemek ve nakliye sırasındaki rizikolara karşı sigorta himayesi temin etmekle yükümlüdür. CİF tipi satımda mallar gemiye yüklendiği andan itibaren hasar alıcıya geçeceğinden dolayısıyla satıcının malı teslim borcu bu anda ifa edilmiş olacağından taşıma sırasında meydana gelen hasardan satıcı hukuken etkilenmeyecek ve eğer satış bedelini tahsil etmişse, iade etmekle yükümlü olmayacak tahsil etmemişse, bu alacağını kaybetmeyecektir. Bununla birlikte Yargıtay bazı kararlarında, satıcının hukuki durumunda herhangi bir kötüleşme olmadığı hâlde, fiili duruma bakarak, satış bedeli henüz ödenmemiş ise satıcının da zarar görebileceğini kabul etmiştir. Bu kapsamda, Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/11/2020 tarihli, 2020/220 talimat sayılı ek bilirkişi raporunda dava dışı sigortalı ... San.Tic.A.Ş'nin yurtdışında Gabon'da bulunan alıcı ... şirketinden dava konusu mal bedelini tahsil etmediğinin tespit edildiği hususu dikkate alındığında dava dışı sigortalı şirketin zarar gördüğü, dava dışı sigortalı satıcının dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaatinin bulunduğunun kabul edilebileceği, dosyada mevcut ... no'lu Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Poliçesi ile, davacı sigorta şirketi ve dava dışı sigortalı ... Tic. A.Ş. arasında nakliyat rizikolarına karşı 07.06.2017- 07.06.2018 tarihleri arasında geçerli abonman sigorta sözleşmesi yapıldığı, davacının, sigorta himayesi kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesi sonucunda, geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak ödemesi gereken sigorta tazminatını ödediği; dolayısıyla dava dışı sigortalısının haklarına TTK m. 1472 uyarınca halef olduğu, aktif husumet ehliyetine haiz olduğu kanaatine varılmıştır. Dosyada mevcut fiili taşıyan ... tarafından tanzim edilen 04.10.2017 tarih ve ... no.lu konşimentoya göre, yükletenin Türkiye'de mukim dava dışı sigortalı satıcı ... Sanayi Tic A.Ş., gönderilenin ve ihbar olunanın Gabon'da mukim ... firması olduğu ve taşıma konusu 2700 kolide bulunan net 27.000 kg. paket spagetti makarna emtiasının .. no'lu 1 adet 20'lik kapalı konteyner içerisine istiflendiği ve ... no.lu mühür numarası ile kapısı mühürlendikten sonra \"...\" isimli gemiye (Sefer no:...) Mersin Limanı'nda 04.10.2017 tarihinde yüklenerek varış yeri olan Gabon'un Libreville Limanı'na deniz yoluyla sevk edildiği ve konşimentonun taşıyanı temsilen davalı ... A.Ş. tarafından imzalandığı, konşimento üzerinde yer alan ..., ... kaydına göre, emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, sayımı ve istifi işlemlerinin bizzat yükleten tarafından gerçekleştirildiği, STC (Said to Contain) kaydına göre konteyner içi emtia hakkındaki bilgilerin gönderen tarafından beyan edilen bilgiler olduğu, FCL/FCL (full container load) kaydına göre, konteynerin tamamının tek bir yükleyici tarafından tek bir alıcıya sevk edilmiş olduğunun anlaşıldığı, davalı ... A.Ş. tarafından dava dışı sigortalı ... Sanayi Tic. A Ş. firması adına düzenlenmiş 04.10.2017 tarihli e-faturaya göre, ... No'lu konişmento uyarınca \"...\" isimli gemi ile Mersin Limanından 04.10.2017 tarihinde yüklenerek Gabon'un Libreville Limanına taşınan dava konusu 1x20' ... numaralı konteynere ilişkin olarak \"İHRACAT NAVLUNU\" açıklamalı toplam 1.200.-USD tutarında fatura kesildiği, TTK. 921. Md sinde yer alan ücret olarak taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılmışsa, taşıma işleri komisyoncusunun taşımaya ilişkin olarak taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olacağı hükmü dikkate alındığında, davalı tarafın dava konusu taşımayı üstlendiği, taşıyan sıfatına haiz olduğu, bu nedenle pasif husumet ehliyetinin bulunduğu kanaatine varılmıştır. TTK m. 1185/1’e göre, zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. Hükmün ikinci fıkrası uyarınca eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek yoktur. Dava konusu emtiayı taşıyan geminin 05.11.2017 tarihinde boşaltma limanı olan Owenda'ya ulaştığı, aynı gün boşaltıldığı, fakat emtiadaki hasarın bu teslimden yaklaşık 1 ay sonra tespit edildiği, bu tespite ilişkin davalı taşıyana ayrıca ve özel olarak herhangi bir ihbarın yapılmadığı, TTK m. 1185 uyarınca dava konusu hasarın haricen belli olmayan bir hasar olması sebebiyle, teslimden itibaren en geç üç gün içinde bildirimin yapılması gerektiği, taşımaya konu emtia 02.12.2017 tarihinde teslim alınmasına rağmen, TTK m. 1185'te öngörülen 3 gün içinde davalı taşıyana hasarın bildirilmediği, bu durumda TTK m. 1185/4 hükmü gereğince, taşıyanın eşyayı deniz taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği, eşyada bir zıya veya hasar meydana gelmiş ise, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklanmış olacağının kabul edileceği, ancak bu karinelerin aksinin ispat edilebileceği, dosya kapsamı itibariyle, 1123 koli emtiadaki ıslaklık ve buna bağlı küflenme hasarının, ilk defa gönderilenin deposunda konteynırda yapılan incelemede ortaya çıktığının 08.12.2017 tarihli Survey Raporu'ndan anlaşıldığı, bu denetim raporunda sözkonusu konteynır üzerinde yerinde fiili bir inceleme yapılmadığı ancak alıcı ilgilileri tarafından çekilmiş olduğu anlaşılan fotoğrafların incelenmesinden emtianın karton koliler içerisinde istiflendiği, konteynerin dış yapısında bir delik olmadığı halde tahta zeminin ıslak olduğu, konteyner kapılarının yeterince sıkı olmamasından dolayı su sızıntısı olduğunun tahmin edildiği, ancak sızıntının deniz suyu olup olmadığını tespit edebilmek adına gümüş nitrat testinin yapılmadığının belirtildiği, alıcının deposunda yapılan bu denetime sadece alıcı ve sörveyör katıldığı, taşıyanı temsilen kimse katılmadığı, konteynerdeki hasara yol açan olayın taşımanın hangi safhasında meydana geldiğinin tespit edilemediği, dava konusu taşımaya ilişkin olarak düzenlenen ... no.lu konişmentoda Teslim Alma Yeri ile Nihai Varış Yeri belirtilmeksizin sadece Yükleme Limanı ile Tahliye Limanı gösterildiğinden söz konusu taşımanın Limandan Limana Taşıma (Port To Port) olduğu dikkate alındığında, davalının sorumluluğunun sadece deniz taşımasından ibaret olduğu, dosyada limandan alıcının deposuna yapılacak karayolu taşımasının da davalı taşıyan tarafından üstlenildiğine dair bir belge ya da bilgi bulunmadığı, davacı tarafından dava konusu hasarın taşıyanın sorumlu olduğu süreçte deniz yolu ile taşıma sırasında meydana geldiğinin ispatlanamadığı görülmekle hasar nedeniyle davalının sorumlu tutulamayacağı kanaatiyle davanın reddine , ...\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporu ile yetkisiz tespitlerde bulunulduğunu, dava konusu hasarın deniz taşıma sırasında meydana gelmediğinin kabulü yönünde eksik inceleme neticesinde hüküm kurulması hukuka aykırılık teşkil etmekte olup dava konusu taşıma sırasında hasarın meydana gelmiş olduğu hususu dosya içerisinde alınan survey raporu, hasar resimleri ve ekspertiz raporu ile açıkça ispatladığını, kuvvetli ispat vasıtası niteliğinde bulunan ekspertiz raporu ile survey raporu göz önüne alınarak söz konusu hasarın deniz taşıma esnasında meydana geldiği hususunun kabulü gerekirken Dosya kapsamında alınan ekspertiz ve survey raporlarının delil niteliğine dair açıklamalarımıza halel gelmemek üzere dosya kapsamında hasarı belgeleyen bir raporun varlığı halinde ayrıca bir hasar ihbarına gerek bulunmayacağını, nitekim raporda hasar nedeninin konteyner kapılarının yeterince sıkı kapatılmamasından dolayı yağmur sularının konteyner içerisine sızması olabileceği hususu yer almakta olup ilk derece mahkemesi tarafından bu hususun doğruluğunun tespiti dahi yaptırılmaksızın kurulan hükmün kaldırılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere bir an için TTK 1185/4. Maddesi gereği üç günlük ihbar süresinin sağlanmadığı ve bu nedenle davalının dava konusu hasar nezdinde sorumluluğu bulunduğunun ispat edilemediği düşünülse dahi ihbar süresine uyulmamış olması yalnızca taşıyan lehine bir karine teşkil etmekle birlikte aksini ispat her zaman mümkün olacaktır. Dava kapsamında yer alan ekspertiz ve survey raporları ile hasar fotoğrafları göz önüne alındığında davanın ispatlandığı açık olup TTK 1185/4. Maddesinde yer alan karinenin mevcut olaya uygulanamayacağı izahtan vareste olup davacı şirketin TTK 1472. maddesi gereğince, ödediği hasar tazminatını davalı şirkete rücu hakkı bulunmakla birlikte davalının söz konusu hasarı tazminle yükümlü olduğunu, söz konusu ilk derece mahkemesi kararında müvekkil şirket aleyhine hükmedilen vekalet ücreti hukuka aykırı olarak belirlenmiş olup kararın bu yönden de kaldırılması gerektiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava, deniz taşımasına konu emtiada oluşan hasar bedelini sigortalısına ödeyen sigorta şirketinin, ödediği bu bedeli taşıyan taraftan rücuen tahsili istemi ile başlattığı icra takibine itirazın iptali davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediği, hasar ihbarının yapılıp yapılmadığı noktasındadır.Dava konusu taşımaya ilişkin .. numaralı Konşimento, 04/10/2017 tarihinde, davacının sigortalısı ... Sanayi Ve Tic. A.Ş.'nin ihraç ettiği ürünlerin Mersin limanından Libreville/Gabon limanına taşınmasına ilişkin olarak, taşıyıcı ad ve namına sıfatıyla ... A.Ş. tarafından düzenlenmiş ve bu konşimentoda ... ihbar yapılacak kişi olarak gösterilmiştir.Taşımaya konu ithalata ilişkin satıcı tarafından kesilen faturalara CIF teslim kaydı ve mal mukabili ödeme kaydı işlenmiştir.Davalı ... A.Ş. 04/10/2017 tarihinde davacının sigortalısı ... Tic. A.Ş. hakkında ihracat navlun 20' açıklaması ile 1200,00 USD bedelli faturayı düzenlemiştir.Davaya konu taşıma davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış olup, hasar ihbarında bulunulması üzerine, ekspertiz raporu alınmış ve tespit edilen hasar bedeli 6.792,00 USD olarak 23/05/2018 tarihinde sigortalıya ödenmiştir.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında, \"emtianın nakliye sırasında hasar görmesi nedeniyle ödenen tutarın rücusu\" sebebine dayalı olarak 6972,42 USD asıl alacak ve 162,45 USD işlemiş faizinin tahsili istemiyle 26/09/2018 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı taraf, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 1178/2. maddesine göre; taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur. TTK'nın 1185/1,4. maddesine göre, zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır, ancak zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. Buna karşın eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir.Davaya konu taşımaya ilişkin yük 05/11/2017 tarihinde boşaltma limanına varmış ve aynı gün boşaltılmış, ancak hasara ilişkin tespit teslimden yaklaşık 1 ay sonra yapılmıştır. Ayrıca, yükün tahliyesinden sonraki kara taşımasının davalının sorumluluğunda yapıldığına ilişkin herhangi bir iddia ve ispat bulunmamaktadır. Alıcının ihbarı ile yapılan sörvey raporu 08/12/2017 tarihinde yapılmış olup, bu inceleme davalı taşıyıcının hazır bulunduğu hususu da iddia ve ispat edilmemiştir. Davalı taşıyıcıya TTK'nın 1185/1. maddesi anlamında ihbar/bildirim yapılmamış olup, bu halde davacının, zararın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiğini ispat etmesi gerekir. Söz konusu sörvey raporunun, söz konusu konteyner üzerinde yerinde fiili bir inceleme yapılmadan alıcı ilgilileri tarafından çekilmiş olduğu anlaşılan fotoğrafların incelenmesi ile hazırlandığı ve buna göre sörvey raporunda konteynerin dış yapısında bir delik olmadığı halde tahta zeminin ıslak olduğu, konteyner kapılarının yeterince sıkı olmamasından dolayı su sızıntısı olduğunun tahmin edildiği, ancak sızıntının deniz suyu olup olmadığını tespit edebilmek adına gümüş nitrat testinin yapılmadığı hususları belirtilmiştir. Yaptırılan ekspertiz çalışmasında, hasarın sebebi olarak sigortalı yetkililerden alınan sözlü bilgide hasarın deniz yolu nakliyesi sırasında yağan yağmurlar neticesinde konteyner kapı aralıklarından giren suyun emtiaya sirayeti sonucu meydana gelmiş olabileceği bilgisinin alındığı ifade edilmiştir. Ancak, emtianın ıslanmasının taşımanın hangi aşamasında oluştuğuna dair dosyada herhangi bir delil bulunmamaktadır. Hasar bildiriminin TTK'nın 1185/1. maddesinde düzenlenen sürede yapılmadığı nazara alındığında ispat yükü üzerinde olan davacı tarafından, zararın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiğini ispatlanamamıştır. Davaya konu taşımaya ilişkin olarak tespit edilen hasarla ilgili, taşıyıcı tarafa süresinde yapılmış bir ihbar bulunmadığından ve hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiği de ispat olunamadığından, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti maktu tarifeye göre belirlenecek olmakla birlikte, Dairemizin karar tarihi itibariyle maktu vekalet ücreti, ilk derece mahkemesince davalı yararına hüküm altına alınan vekalet ücretinden fazla olduğundan davacının vekalet ücretine ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 11/07/2024