T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
\tT.C.
\tKAYSERİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t
\t2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tTÜRK MİLLETİ ADINA
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t:
KARAR NO\t:
BAŞKAN\t: ... ...
ÜYE\t: ... ...
ÜYE\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACILAR \t: 1- ... - T.C. No:...
\t 2- ... - T.C. No:...
\t
\t\t 1-... - T.C. No:... - ...
\t 2-... - T.C. No:... - ...
\t 3- ... - T.C. No:... - ...
\t 4- ... - T.C. No:... - ...
\t 5- ... - T.C. No:... - ...
\t 6- ... - T.C. No:... ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ETS
DAVALI \t: ... - ... - Kayseri Genel İcra Müdürlüğü İflas Dosyası İflas Müdürüne
DAVA\t: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ\t: 26/07/2019
KARAR TARİHİ\t: 02/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 03/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı Kooperatif yönetiminde bulunan ve Genel Kurul Toplantısı’nda divan başkanı olarak yer alan .. isimli şahsın davalı kooperatif üyeliğinden ayrıldığını ve tüm parasını da çektiğini, davaya konu genel kurul toplantısına başkanlık eden, isimli şahsın davalı kooperatifteki üyeliği geçersiz olduğundan, bu şahsın başkanlığında yapılan toplantıda alınan kararları geçersiz kıldığını, Yönetim Kurulu üyesinin Kooperatif üyesi olması zorunluluğu karşısında adı geçen şahsın divan heyetine seçilmesini konu eden 26.06.2019 tarihli Genel Kurul Toplantısı’nın 1. gündem maddesinin mutlak butlanla batıl olup yok hükmünde olduğunun mahkemenizce tespitine, olmadığı takdirde iptaline karar verilmesi gerektiğini, yönetim kurulu üyeleri hakkında açılmış ceza davası olmasına rağmen genel kurul toplantısında bu durumu bildiren bir madde konmaması ve halen yargılamaları devam eden yönetim kurulu üyelerinin ibra edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı kooperatifin yönetim kurulu başkanı ve Yönetim Kurulu üyesi o (ve Eski Yönetim Kurulu Üyesi Vahdi Orhan) hakkında Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin E. sayılı dosyası ile “Zimmet, 1163 Sayılı Kanuna Aykırılık” suçlarından dava açılıp yargılandıklarını, adı geçen üyelerin yargılanmaları ve haklarında kesinleşmiş bir beraat kararı bulunmaması durumu Genel Kurul bilgisine sunulmadan 26.06.2019 tarihli Genel Kurul Toplantısı’nın 4.maddesi ile ibra edilmelerinin de hukuka aykırı olduğunu, üyelik sıfatı bulunmayan -bu duruma divan başkanı dahil- birçok kişinin, yönetim kurulu üyelerince sırf, kendi lehlerine karar alabilecek oy çokluğunu toplamak amacıyla 26.06.2019 tarihli genel kurul toplantısına katılımlarının sağlandığının açık olduğunu, davalı kooperatifin, 26.06.2019 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararlarının mutlak butlanla batıl olması sebebiyle alınan kararların yok hükmünde olduğunun tespitine, olmadığı takdirde iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin dava dilekçesinde belirtmiş olduğu hususların hiçbirisinin varit olmadığını, öncelikle genel kurulun iptali ve yok hükmünde olduğunun tespiti ve olmadığı takdirde alınan kararların iptali demek suretiyle taleplerinin ne olduğunun net olarak açıklanmadığı çünkü genel kurulun yok hükmünde olduğuna ilişkin talebin hukuki gerekçeleri ile genel kurulda alınan kararların iptaline ilişkin talebin hukuki gerekçeleri farklı olup, her iki talebin aynı dava dilekçesinde ve aynı gerekçelerle istenmesinin usule aykırı olduğunu, ayrıca bu taleplerin ön koşulu olan ve genel kurulun devamı esnasında divana verilmesi gereken yani alınan kararlara ilişkin, hangi maddelere ve hangi gerekçelerle itiraz edilip muhalefet şerhinin ayrı ayrı her maddeye ilişkin ayrı ayrı ve her madde açısından itirazlarını içerir şekilde olması gerekirken, davacılar ve bir kısım üyeler genel kurul tutanağına toplu olarak vermiş oldukları dilekçeler, hangi maddelere ve hangi gerekçelerle muhalefet ettiklerini belirtmemişler ve sadece \"muhalefet şerhi demek\" suretiyle açık, hangi maddeye itiraz ettiğinin belirtilmediği ve itiraz gerekçelerinin yazılmadığını, dolayısıyla açılan bu davada, genel kurul kararlarının iptal davası olan ön koşulu olan, genel kurulu yapılırken divan heyetine müracaat etme şartı gerçekleşmediğini, divan başkanı olan müvekkil kooperatife 20.12.2007 tarihli dilekçesi ile üyelik başvurusunda bulunduğunu ve kooperatif yönetim kurulu tarafından 31.12.2007 tarih ve 19 sayılı kararı ile üyelik başvurusu kabul edilerek kooperatif üyesi olduğunu ve ortaklığının halen devam ettiğini, davacıların hukuki dayanaktan uzak haksız ve mesnetsiz olarak açmış oldukları işbu davayı kabul etmediklerini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER:
Kayseri Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davalı kooperatifin ana sözleşmesinin genel kurul kararlarının, hazirun listesinin birer sureti dosyamız arasına celbedilmiştir.
Davalı kooperatif yönetim kurulu üyeleri.... ve ...'ın isticvabına karar verilmiş olup, duruşmada beyanları alınmıştır.
Davalı kooperatif yönetim kurulu üyesi .... 01/12/2020 tarihli duruşmada; \"Biz toplantıyı hükümet komiseri nezaretinde yapıyoruz, eksikliğimiz olduğunda bize gerekli uyarıyı yapıyorlar. Başkanlık yapan kişi ...idi. Başkanlık yapan ..un 9 yıllık üyeliği var ve ödemelerini yapmaktadır. Üyeliği geçersiz olduğu konusunda bir durum söz konusu değildir. Yönetim kurulu üyeleri ... ve ... da Kayseri 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılandık, fakat beraat ettik, beraat ettiğimiz için de bu durum genel kurulda belirtilmedi. Üye olmayan bir kişinin oy verme durumu da söz konusu değildir, zaten bu hususu hükümet komiseri de takip etmektedir. Ben beraat kararı kesinleşti diye biliyorum, yalnız 3. Ağır Ceza Mahkemesi kararında beraat ettik.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı kooperatif yönetim kurulu üyesi 01/12/2020 tarihli duruşmada; \"Ben kooperatif yönetim kurulu başkanıyım. Alınan kararlar gündeme göre alınan kararlardır, hükümet komiseri de toplantıya eşlik etmiştir. Toplantıda alınan kararlara bir itiraz da olmadı. Divan başkanlığı yapan ... kooperatif ortağıdır ve taksitlerini de ödemektedir. Önceki toplantılarda yönetim kurulu üyeleri haklarında 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılama yapıldığını belirtiyorduk, ancak bu toplantıdan önce 3. Ağır Ceza Mahkemesi erteleme kararı verdiği için bu durumu genel kurulda belirtmedik.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı kooperatif yönetim kurulu üyesi ... 09/03/2021 tarihli duruşmada; \"Ben kooperatifin hem üyesiyim hem de ikinci başkanıyım. Hükümet komiseri toplantıya katılmıştır, gelenler ile ilgili üyeliklerinin olup olmadığı ve genel kurul toplantısının usulüne uygun yapılıp yapılmadığını denetlemiştir ve hükümet komiseri nezaretinde toplantı yapılmıştır, genel kurul toplantısında bir usulsüzlük yoktur. Ben ....'un kooperatifin avukatı ve üyemiz olduğunu biliyorum, üyeliğinin geçersiz olup olmadığını bilemiyorum. Benim herhangi bir yargılamam olmamıştır. Yeni üye alımı olmadı. Ancak mevcut olan üyelerin bir kısmı yakınlarına vekalet vererek genel kurula katıldı.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanıkları ile davalı tanıklarına usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilerek mahkememizde beyanları alınmıştır.
Davalı tanığı ... 09/03/2021 tarihli duruşmada; \"Ben kooperatifin üyesiyim. Genel kurul usulüne uygun yapılmaktadır. 4 tane provakatör olarak genel kurulu yaptırmak istemeyen kişi vardır, bunlar ..., ve adında kişilerdir. Ben yeni üye alımı olup olmadığını bilemiyorum. Benim bildiklerim bunlardan ibarettir.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... 09/03/2021 tarihli duruşmada; \"Ben kooperatif üyesiyim. Tartışmalı bir genel kurul oldu, ama yapıldı. Tartışma konusu da üyelerden birisi ihraç edilmişti daha öncesinde, bu kişi mahkeme kararı ile üyeliğini geri aldığını iddia ederek oy vermek istedi, avukat da karar kesinleşmemiş oy veremezsin dedi ve bu kişi genel kuruldan çıkarıldı, sonra normal oylama yapıldı. Genel kuruldan önce yeni üye alımı olup olmadığı konusunda bilgim yoktur.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... 28/12/2021 tarihli duruşmada; \"Ben kooperatifin üyesiyim. Ben genel kurula katıldım. Yapılan genel kurul toplantısına hükümet komiseri de katılmıştı. Toplantıya tanımadığımız insanlar da gelmişti, onların da üye olduğu söylendi, zaten her toplantıya farklı kişiler geliyor, üye oldukları söyleniyor, ancak bu kişiler üye olduklarını bilmediğim, tanımadığım kişilerdi. En son pandemiden önce genel kurul toplantısı yapılmıştı, bizim borcu yoktur, yazımız olmasına rağmen tekrar borç çıkmasından dolayı kavgalar, tartışmalar oldu, ben evimi de alamadım. İtirazlarımız zapta geçilmedi. Bizim itirazlarımız zapta geçmek yerine dilek ve temenniler kısmında yazarsınız diyerek bir sonraki maddelere geçildi ve o şekilde toplantı sona erdi. Benim de içinde olduğum şekilde itiraz dilekçesi vermeye çalıştık, ancak dilekçemizi almadılar.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... 10/05/2022 tarihli duruşmada; \"2012 yılında Yap-Sat olarak sattıklarını söylediler, ben de peşin olarak ödememi yapıp daireyi almıştım, ancak beni üye yapmışlar. Ben bu hususu 2015 yılında genel kurula çağırmaları nedeniyle haberim oldu, sadece bana gel burada bulun dediler. Benim bu şekilde haberim oldu. İptali istenen 26/06/2019 tarihli genel kuruldan önce de genel kurul oldu, ben onlara da katıldım. Üyeler sürekli değişiyordu, tanımadığım simalar vardı. Bunu divan başkanına sürekli söylüyorduk. 2019 yılındaki genel kurulda da bu hususa itiraz ettik, fakat sözlü olarak yaptığımız itirazları zapta geçmediler, yazılı olarak yapmış olduğumuz itirazlar değerlendirilmedi. Bu hususu hükümet komiserine de belirttik, ben sadece gözlemci olarak bulunuyorum, bu hususu ben değerlendiremem dedi. 2019 yılındaki genel kurulda kısa bir süre önce hiç para vermeden üye yapılmış kişiler vardı, bunlar oy kullandılar ve genel kuruldan sonra da üyelikten çıkarılıyorlardı.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davacı tanığı ... 10/05/2022 tarihli duruşmada; \"Ben 2011 yılında kooperatife üye oldum. 1 yıl içinde evi teslim edeceklerdi, ben de borcumu 1 yıl içerisinde ödedim. Ben 26/06/2019 tarihli genel kurula çağrıldım, oy kullandım. Kısa süre önce üye yapılıp da üyelik ücretlerini ödemeyen kişiler de oy kullandılar, hatta divan başkanı da aynı durumdaydı. Bu hususlara itiraz ettik fakat zapta geçirmediler. Yazılı olarak da itiraz ettik, fakat dikkate almadılar. Benim bildiklerim bunlardan ibarettir.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı kooperatif üyesi ..... ile....'ın isticvabına karar verilmiş olup, 14/09/2021 tarihli duruşmada beyanları alınmıştır.
Davalı kooperatif üyesi ...; \"Bu konuda mahkemeye dilekçede vermiştim 2007 yılının 6. Ayında yapılan toplantı da denetme kurulundaydım, ondan sonraki 2007 8. Ayında yapılan toplantıdan yönetim kurulundan çıktım ondan sonraki toplantılarda bulunmadım, Av. ...l'in kooperetif üyeliğinin olduğunun veya katılıp katılmadığının hususunda bir bilgim yoktur.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı kooperatif üyesi ....r; \"Kooperatifin kurucularındanım yönetim kurulundaydım, bir sene kadar yönetim kurulunda bulundum, daha sonra genel kurul oldu, tarihi tam olarak hatırlamıyorum, toplantıya hükümet konseri de gelmişti, ben üyeliği olmadığı halde veya ihraç kararı olupta oy veremeyecek durumda olanları bilmiyorum, zaten kooperatifin uzun zamandan beri hareketli işlemi de yoktur.\" şeklinde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizce dosyanın bir mali müşavir bilirkişi ile bir şirketler hukuku alınanda nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi ile bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, 28/11/2022 tarihli bilirkişi raporu dosyaya ibraz edilmiştir.
Bilirkişi heyetinin 28/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Genel Kurul Toplantısına Divan Başkanlığı yapan ...'un davalı kooperatif üyesi olduğu, davalı kooperatif kayıtlarında peşin ve sabit ödemeli üye kaydının bulunmadığı, davacıların genel kurulda muhalefet şerhi verdiklerine dair herhangi bir bilgi ve belge olmadığı, bu nedenle Kooperatifler Kanunu m.53'e göre genel kurulun iptalini talep edemeyecekleri, genel kurula çağrının usule uygün olduğu, genel kurula çağrının usule aykırı olmasının tek başına Genel Kurul Kararlarının iptalini gerektirmeyeceği, genel kurul oylamalarında, her gündem maddesinde toplantı nisabı dikkate alınmadığı, bu nedenle genel toplantı nisabının dikkate alınması gerekeceğinden yapılan sayım tekniğinin usul ye yasaya uygun olduğu, 1163 Sayılı yasanın 56/3 fıkrasında sayıları suçları işlediği iddiası ile haklarında dava açılanlar ile ilgili olarak Genel Kurul Gündem maddesi bulunmadığı, Yönetim Kurulu Üyesi seçilen ... ve....'nın 06/05/2019 tarihi itibariyle 1163 Sayılı Yasaya muhalefetten kesinleşmiş mahkeme hükmü bulunduğu, bu hususun 1163 sayılı yasanın 56/3 maddesi uyarınca Yönetim Kurulu Üyesi olmaya engel amir hükmü olduğu, 29/6/2018 tarihli genel kurulun yoklukla malul olmasına sebep gösterilen ve gerekçede ismi beyan edilen kişilerin bu davaya konu genel kurulda hazır bulunup oy kullanması ve dava konusu genel kurulda alınan kararların cn fazla 7 ve 8 oy farkla alınmış olması dikkate alınmakla 26/6/219 tarihli genel kurulda alınan tüm kararların yoklukla malul olacağı belirlenmiştir.
Davacı ....'in vefat ettiği anlaşılmakla, mirasçıları davaya dahil edilmiştir.
Davalı kooperatifin Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile 28/11/2022 tarihinde iflas kararı verildiği anlaşılmakla İİK'nun 194. maddesi gereğince iflas dosyasında yapılacak olan ikinci alacaklılar toplantı tarihinden 10 gün sonrasına kadar iş bu davanın durdurulmasına karar verilmiş olup, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin 13/02/2024 tarih ve ....İflas sayılı yazı cevabında, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas, ....sayılı karar sayılı dosyasının 11/01/2023 kesinleşmekle birinci ve ikinci alacaklılar toplantısının yapılmadığı anlaşılmış olup yeniden yargılamaya devam edilmesi gerekmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı kooperatifçe yapılmış 26/06/2019 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların yoklukla malul olduğunun tespiti, olmazsa genel kurulda alınmış kararların iptali istemine ilişkindir.
Yargılama sürecinde davalı kooperatif iflas etmiş olup, yargılamanın 2. alacaklılar toplantısından 10 gün sonrasına kadar durdurulmasına karar verilmiş ise de Kayseri Genel İcra Dairesi'nin .......ilas dosyası üzerinden yazılan müzekkerede davalı kooperatifin hiçbir taşınır taşınmaz malı bulunmadığından tasfiyenin tatiline karar verildiği, bu nedenle iflas idaresi heyeti oluşturulmadığı ve 2. alacaklılar toplantısı yapılmadığı, kooperatif lehine alacak veya mal doğması halinde tasfiyeye devam edileceğinin bildirildiğinden yargılamaya kaldığı yerden devam olunmuştur.
Yine yargılama sürecinde davacı .... vefat etmiş olup mirasçıları tarafından yargılamaya devam olunmuştur.
Davacıların davalı kooperatifin ortağı olduğu tarafların kabulündedir.
Davacıların dava açma hakkı olup olmadığı, davalı kooperatifin 26/06/2019 tarihinde yaptığı genel kurul toplantısında alınan kararların yok hükmünde olup olmadığı, genel kurul toplantısında alınan ve davaya konu edilen kararların iptali koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca, genel kurulda alınan kararların, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddiaları dışında, yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için, toplantıya katılan üyenin red oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir. Emredici nitelikte olan bu yasal düzenlemenin, davalı kooperatif anasözleşmesinin 36. maddesinde de de aynen tekrarlandığı görülmektedir.
Dava açma koşulu olarak aranan muhalefetin, oylama öncesinde gündem ve görüşmelere yönelik düşünce açıklamak ve eleştiriyi getirmek suretiyle değil, oylama sonrasında ve oylama sonucuna yönelik olarak yapılması gereklidir. Ret oyu kullanılmasına rağmen, üyenin muhalefet şerhini oylama sonrasında yazdırmaması halinde, HMK.'nun 114/2. madde hükmü yollaması ile 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. ve anasözleşmenin 36. madde hükmünde aranan dava şartlarının gerçekleşmediği gözetilerek, HMK.'nun 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekeceği de tartışmasızdır (Yargıtay 23. H.D. 2014/2404 Esas, 2014/5673 Karar).
Yine Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 29/09/2014 T., E:2014/1847, K:2014/6026 sayılı kararında da da belirtildiği üzere; oylama öncesi yapılan görüşme sırasında sonradan alınacak karara esas olması muhtemel bir öneriye karşı olunduğunun belirtilmesi, alınan karara muhalif olunduğu anlamını taşımamaktadır. Muhalefetin, görüşülen öneriye değil, alınan karara karşı yapılması gerekmektedir. Diğer anlatımla, dava açma koşulu olarak aranan muhalefetin, oylama öncesinde gündem ve görüşmelere yönelik düşünce açıklamak ve eleştiri getirmek suretiyle değil, oylama sonrasında ve oylama sonucuna yönelik olarak yapılması gerekmektedir.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi hükmü uyarınca, genel kurulda alınan kararların, yasaya, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğu iddiasıyla, toplantıda bulunan ortaklar red oyu kullanıp, alınan kararlara muhalif kalarak, keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra kararın iptali için toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde dava açabilir. Bir üyenin iptal davasının bir aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılması, katılıp da genel kurulda yapılan oylamada red oyu vermemesi, muhalefet şerhini yazdırmaması halinde, HMK'nun 114/2. madde hükmü yollaması ile 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. ve davalı kooperatifin anasözleşmesinin 68. madde hükmünde aranan dava şartlarının gerçekleşmediği gözetilerek, HMK'nun 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir. Kooperatiflerde genel kurul toplantısına çağrının usulsüz yapılması veya yapılmaması halinin müeyyidesinin bu toplantıda alınan kararların yokluğu mu, yoksa iptal edilebilirliği mi olduğu hususu Türk ve yabancı doktrinde tartışmalı olup, çoğunluk düşüncesi, hukuki işlemlere güvenlik getirme amacı da dikkate alınarak bu nevi sakatlıkların müeyyidesinin iptal edilebilirlik olduğu yönündedir.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45/2. ve davalı kooperatif anasözleşmesinin 59. maddesi emredici nitelikte ise de, aynı Yasa'nın 53. maddesinde çağrıda usulsüzlük halinin genel kurula bu nedenle katılamayan ortaklara bu toplantıda alınan kararların iptali davası açma hakkı verildiğine göre, kanun koyucunun çağrıda usulsüzlük halinde bunun müeyyidesini butlan olarak kabul etmediği anlaşılmaktadır.
Çağrının usulsüzlüğünü iddia eden taraf, genel kurul toplantısında alınan kararların yasaya, anasözleşmeye veya iyiniyet kurallarına aykırılık iddialarından birine ya da hepsine dayanması ve iddiasını ispat etmesi zorunludur. Çağrıdaki usulsüzlük, alınan kararların salt bu nedenle iptali ya da butlanı sonucunu doğurmamaktadır.
Diğer yandan, genel kurul toplantısına çağrılması gereken ortakların çağrılmaması ve gelmemeleri halinde, toplantı ve karar nisabını etkiliyorsa bu durum, kararın batıl sayılmasını gerektirir. Bu nitelikteki kararların batıl olduğunun tespiti davası açabilmek için kararlara muhalif olmak gerekmediği gibi, açılacak dava da herhangi bir süreye tabi değildir.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45/2. maddesi, \"Genel kurul sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı nisabı sözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantısında ortakların en az 1/4' ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır.\" hükmünü; aynı Kanun'un 51/1. maddesi ise \"Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça, genel kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur\" hükmünü; anasözleşmenin 60. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesi ''Toplantının gerçekleştirildiği tarihten 3 ay evvel kooperatife kaydolmuş olan ortakların 1/4'ü, ortak sayısı 5.000’in üzerinde olan kooperatiflerde ortakların 1/50’sinin bulunduğu anlaşılınca başkanlık divanı seçimine geçilir.'' hükmünü; 62. maddenin ilk fıkrası ''Kararlar hazır bulunan ortakların çoğunluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde tekrar oylama yapılır. Vekaleten oy kullanılmaz. Ancak birliklere girme veya birlikten ayrılma, anasözleşme değişikliği, dağılma, birleşme ve ayrılma hakkındaki kararlarda hazirun listesini imzalayan ortakların 2/3 nisabı aranır.'' hükmünü; 2. fıkrasının ilk cümlesi ''Ortakların şahsi sorumluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümlükleri hakkında alınacak kararlar için bütün ortakların 3/4’ünün rızası gereklidir.'' hükmünü içermektedir. Anılan hükümler emredici nitelikte olup, bu hükümlere aykırılık teşkil eden genel kurul kararları, batıl olup, bu kararlar baştan beri hüküm ifade etmezler ve bunların batıl olduğunun tespiti için açılacak davalarda genel kurulda muhalefette bulunmuş olma şartı aranmayacağı gibi, bir aylık hak düşürücü süre içinde açılmış olmaları da dinlenmeleri yönünden zorunlu değildir.
Bu ilke ve olgular doğrultusunda dosyanın değerlendirilmesi sonucunda; somut olayda dosya kapsamından; 26/06/2019 tarihinde yapılan 2019 yılına ait olağan genel kurul toplantısının 101 ortağa tebliğ, 55 ortağa elden tebliğ şeklinde çağrı usulünün uygulandığı, 159 ortaktan 37 ortağın asaleten, 28 ortağın ise vekaleten toplam 65 ortak ile toplanıldığı genel kurul tutanağında yer almaktadır. Davacıların genel kurula ait hazirun cetvelinde isimleri mevcut olup tutanağa asaleten imza attıkları ve genel kurul toplantısına katıldıkları anlaşılmaktadır. Davacıların tanıkları itirazlarının zapta geçmediğini ileri sürmüş olup bununla birlikte davalı cevap dilekçesinde, davacıların genel kurula toplu olarak muhalefet şerhi adı altında bir itiraz dilekçesi verdiği ancak muhalefet gerekçelerinin yazılmadığı belirlenmiştir. Tutanakta muhalefet şerhi olmaması, tutanağın aksi ispat edilinceye kadar delil niteliği taşıması genel ve muhalif oy kullanıldığı anlaşılmayan bir muhalefet şerhinin muhalefet şerhi olamayacağı gözönüne alındığında (Y. 23. H.D. 01/07/2019 tarihli 2019/412 E. 2019/3090 K. sayılı ilamı), bu beyana dayalı bir muhalefet şerhi de olsa davacıların, iptal davası açamayacakları kanaatine varılmaktadır.
Bunun dışında davacılar, tarafların toplantıya katılmaması gereken kişilerin katılması, yetkisiz kişilerin etkisi altında kalmasından dolayı genel kurulun yoklukla malul olduğunu, sahte üyelerin kaydedildiğini, bu üyelerden aidat alınmadığını, oysa kooperatif ana sözleşmesine göre kaydedilen üyelerden bir ay içinde tüm bedelin ödenmesi lazım geldiğini ileri sürmüşlerdir.
Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Sayılı dosyada da 29/06/2018 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların yoklukla malul olduğunun tespiti için dava açılmış olup, mahkemece yapılan inceleme neticesinde; kooperatif genel kuruluna katılan ...ı,.......ı isimli kişilerin kooperatife hiç bir ortaklık aidatı ödemesinin olmadığı, bu kişilerin kooperatife ortak olarak kaydedilmiş olmasına rağmen bunlardan hiç bir aidat ödemesi alınmadığı, bu kişilerin genel kurul toplantısı nedeniyle ortak olarak kayıtlarının yapıldığı buna göre toplam 19 kişinin 29/06/2018 tarihli genel kurulda oy kullanmaları amacıyla ortak yapıldığından bu kişilerin oylarının geçersiz sayılması gerektiği, dava konusu genel kurulda alınan kararların en fazla 7 ve 8 oy farkla alınmış olması nedeniyle tüm oyların sakatlandığı ve 29/06/2018 tarihli genel kurulda alınan tüm kararların yoklukla malul olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilerek davalı kooperatifin 29/06/2018 tarihli genel kurulunda alınan kararların yoklukla malul olduğunun tespitine, karar verilmiş olup ilk derece mahkemesi kararı istinaf( Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin tarih ve Esas ... Karar sayılı ilamı) ve temyiz ( Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 21/03/2022 tarih ve 2021/2252 Esas 2022/1509 Karar sayılı ilamı) yolundan geçerek kesinleşmiştir.
Eldeki dosyada da yukarıda açıklanan mahkeme gerekçesinde belirtilen 19 kişiden 15 kişinin davaya konu 26/06/2019 tarihli genel kurula davet edildiği, ....... adlı kişilerin aslen veya vekaleten toplantıya katıldıkları, bu hususla ilgili olmak üzere ortakların ödemelerini gösteren mizan ile kooperatifin 26/06/2019 tarihli genel kuruluna katılan ortakları gösteren hazirun listesi ile karşılaştırılmak istenmiş, bu isteğe davalı tarafça olumlu cevap verilmediğinden mahkememizce davalı vekilinin eksik belgeleri sunması istenmiş ise davalı vekilince ilgili evrakların davalı Kooperatifte bulunduğu, davalı kooperatiften istenmesi gerektiği beyan edilmiştir. Kooperatif kayıtlarını sunmakla yükümlü olan davalı kooperatifin ilgili bilgi ve evrakları sunmaması, 29/06/2018 tarihli genel kurulun yoklukla malul olmasına sebep gösterilen (... isimli kişilerin kooperatife hiç bir ortaklık aidatı ödemesinin olmadığı, bu kişilerin kooperatife ortak olarak kaydedilmiş olmasına rağmen bunlardan hiç bir aidat ödemesi alınmadığı, bu kişilerin genel kurul toplantısı nedeniyle ortak olarak kooperatiflerinin yapıldığı tespit edilmiştir.) ve gerekçede ismi beyan edilen kişilerin bu davaya konu genel kurulda da hazır bulunup oy kullanması ve dava konusu genel kurulda alınan kararların en fazla 7 ve 8 oy farkla alınmış olması dikkate alınmakla 26/06/2019 tarihli genel kurulda alınan tüm kararların yoklukla malul olacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacıların davasının KABULÜ ile, davalı kooperatifin 26/06/2019 tarihli genel kurulunda alınan kararların YOKLUKLA MALUL OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
2-Her bir davacı yönünden ayrı ayrı 427,60-TL karar ve ilam harcının alınması gerektiği ve dava açılırken sadece davacı ...'tan 44,40-TL peşin harç alındığı anlaşılmakla, davacı ... tarafından açılan dava yönünden alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından dava başında yatırılan 44,40-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 383,20-TL karar ve ilam harcı ile, diğer davacılar Behçet Şimşek ve ... tarafından açılan davalar yönünden ayrı ayrı alınması gereken 427,60'ar TL karar ve ilam harcı ve 427,60'ar TL başvurma harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı ... tarafından yatırılan 44,40-TL başvurma harcı ile 44,40-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
4-Davacılar tarafından yapılan; 2.169,70-TL tebligat ve posta giderleri ile 1.500,00-TL bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 3.669,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden davacılar lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 17.900,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/07/2024
Başkan ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Katip ...
¸E-imzalıdır