T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/252
KARAR NO\t\t: 2024/1061
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 09/03/2021 (Dava) - 04/11/2021 (Karar)
NUMARASI\t\t: 2021/178 Esas - 2021/933 Karar
DAVA\t\t: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
BAM KARAR TARİHİ\t: 03/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 03/07/2024
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/178 Esas-2021/933 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA:
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; 27.07.2020 tarihinde davalı ...’a ait ve onun idaresindeki ... plakalı aracın müvekkili ...’e ait ... yabancı plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin, yurt dışında yaşayan gurbetçilerimizden olduğunu, yaz tatiline geldiği memleketi olan Yozgat İli, Akdağmadeni İlçesi, İstiklal Caddesi üzerinde trafik kurallarına uygun şekilde park ettiği esnada sigortalı araç sürücüsünün dikkatsiz bir şekilde geri manevra yapması sonucu park halindeki müvekkilinin aracının ön kısmına çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, bu durumun taraflar arasında tanzim edilen kaza tespit tutanağı ile de sabit olup sigortalı araç sürücüsünün işbu trafik kazasına kusuruyla sebebiyet verdiğinin açık olduğunu, davalı sigorta şirketinin de ZMMS poliçesi nedeniyle sigorta poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, davalı ... Sigorta A.Ş’nin İzmir’de şube şeklinde örgütlendiğini, bu sebeple açılan davada İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkiline ait ve Alman trafiğine kayıtlı aracın kaza sonrası tamir masrafının, Almanya’da bulunan ... Bürosu tarafından düzenlenen 12.08.2020 tarihli bilirkişi raporu ile KDV dahil 7.852,99 Euro olarak tespit edildiğini, yine araçta meydana gelen değer kaybı miktarının 1.450,00 Euro olarak belirlendiğini, toplam maddi zarar miktarının 9.302,99 Euro olduğunu, davalı taraf zarar görene gerçek zararını ödemek zorunda olduğundan KDV miktarını da ödemek zorunda olduğunu, kaza tarihi itibari ile sigorta teminat limiti 41.000,00 TL olup sigortanın işbu bedelin temerrüt tarihindeki kur karşılığı tutarında zarardan sorumlu olduğunu, buna göre 41.000,00 TL’lik teminat tutarının 30.09.2020 tarihindeki karşılığının (1 Euro=9,1583) 4.476,81 Euro olduğunu, müvekkilinin daimi ikametgâhının ve aracın Almanya plakalı olduğu dikkate alındığında müvekkilinin zararı gidermek için yabancı para/Euro üzerinden harcama yapacağının da kabulü gerektiğini, 6098 sayılı TBK md.99’a göre yabancı para üzerinden doğan borcun ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parasıyla da ödenebileceğini, nitekim Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, ayrıca, müvekkiline ait araçta meydana gelen zararın tespiti amacıyla alınması zorunlu bilirkişi raporunun tanzimi için müvekkili tarafından 1.128,22 Euro ödemede bulunulduğunu, bunun da yargılama giderlerine dâhil edilerek hüküm altına alınması gerektiğini, müvekkili adına hasar ihbarının 18.09.2020 tarihinde davalı sigortaya yapıldığını, ihbarı izleyen sekizinci iş günü sonu olan 30.09.2020 tarihinden itibaren temerrüt faizine hükmolunması gerektiğini belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 7.852,99 Euro hasar bedeli ile 1.450,00 Euro değer kaybı olmak üzere toplam 9.302,99 Euro maddi tazminatın 2 nolu davalı bakımından kaza tarihi olan 27.07.2020’den, 1 nolu davalı sigorta şirketinden ise (teminat limiti ile sınırlı olarak) 30.09.2020 tarihinden itibaren yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkilinin bilirkişi ücreti olarak ödediği 1.128,22 Euro’nun fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerine dâhil edilerek davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tCEVAP:
\tDavalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmaya müvekkili şirketin yargı çevresinde bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın yetkisizlikten reddi gerektiğini, davacı tarafından davaya konu olay ile ilgili hiçbir bilgi ve belge ibraz edilmediğini, aracın dahi görülmediğini, halbuki zorunlu belgeler ile sigortacıya müracaatın dava şartı olup bu hususun yerine getirilmediğini, sigortalı aracın kısmi kusurlu olduğunu, müvekkilinin ancak sigortalısının kusuru oranında zarardan sorumlu olduğunu, kabul anlamında olmamak kaydıyla müvekkili şirketinin sorumluluğunun poliçede yazılı limitle sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin faizden hasar tutarının tespit edildiği tarihten itibaren sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin davadan evvel usulen temerrüde düşürülmediğini, davacı tarafın kazayı, kusuru, zararını, hak sahibi olduğunu ve müvekkilinin sorumluluğunu usulen ispat etmesi gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davaya yetki ve görev yönünden itiraz ettiklerini, yetkili ve görevli mahkemenin Akdağmadeni veya İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, herhangi bir ticari iş söz konusu olmadığı gibi, dava konusu edilen olayın da ticari olmadığını, ayrıca, davacının müvekkiline yönelik arabuluculuk başvurusu olmadığını, davacının 9.302,99 Euro zararı olduğunu iddia ettiğini, bu iddiasının da tamamen kötü niyetli olduğunu, zira, davacının aracında son derece küçük bir hasar oluştuğunu, mini onarım ile giderilmesinin mümkün olup fotoğrafları sunduklarını, davacının zenginleşmeye çalıştığının ortada olduğunu, gerçek zararın bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi gerektiğini, tek taraflı olarak hazırlatılan ve gerçeklikten uzak bir rapora istinaden dava açılmasının hukuka ve yasalara aykırı olduğunu, ayrıca, davacının aracında değer kaybı oluşturacak şekilde bir hasar meydana gelmediğini, öte yandan olay tarihinden yaklaşık 8 ay sonra dava açılmış olup, bu zaman zarfında davacının aracında başka bir hasar meydana gelmiş olma ihtimalinin de bulunduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece, \"....Davalının sevk ve idaresindeki aracın park yerinden çıkış anında davacıya ait araca çarptığı, park halindeki davacı aracının kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığı, davalının ise park çıkışında gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek kazaya neden olduğu ve asli-%100 oranında kusurlu kabul edildiği, ...davacının yurtdışında yerleşik olup aracının Türkiye'de geçici süre için bulunduğu sırada zarar gördüğü, aracın onarımının zaman alacağı gözetildiğinde derhal onarım yapılmasının beklenemeyeceği, davacı tarafça sürekli yerleşik olduğu Almanya ülkesine dönüldüğünde aracın onarımını yaptırmak istemesinin Yargıtay uygulamasına göre makul kabul edildiği gözetilerek aracın onarım ücreti yönünden sürekli yerleşik olduğu ülke rayiç değerlerinin esas alınması gerektiği, davaya konu 27.07.2020 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle, davacı yanın maliki olduğu ... plakalı araçta meydana gelen yedek parça ve işçilik maliyetinden oluşan ve 7.852,99 € olarak belirlenen gerçek zarar bedelinden davalı ...'ın 27.07.2020 kaza tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin poliçe teminat limiti olan 41.000,00 TL'yi aşmamak üzere 06.10.2020 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesine göre (Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.) belirlenen değişken oranlı faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası (€) Efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davaya konu araçta 1.450,00 €.olarak tespit edilen değer kaybı bedelinden; davalı ...'ın 15.08.2018 kaza tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin poliçe teminat limiti olan 41.000,00 TL'yi aşmamak üzere 06.10.2020 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesine göre belirlenen değişken oranlı faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davacı yanın zararı tespit ettirebilmek için ekspertiz çalışması yaptırdığı ve 1.128,22 € ekspertiz hizmet bedeli ödemek durumunda kaldığı, eksper tarihine göre 1.128,22 € x 7,3105 TL =8.247,85 TL olarak belirlenen bu bedelden davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, bilirkişi raporunun incelenmesinde benzer dava dosyalarında alınan bilirkişi raporları ve parça fiyatları ile uyumlu bir hasar bedelinin tespit edildiği, davacıya ait aracın yurtdışında sürekli olarak kullanıldığı gözetildiğinde parça ve işçilik maliyetleri nedeniyle ülkemiz piyasa fiyatları rayicinin üzerinde bir hasar oluşmasının olağan olduğu, Yargıtay uygulamasında davacının sürekli ikamet etmiş olduğu ülkenin rayiç fiyatları üzerinden hasar bedeli ve değer kaybı zararı tazmin edilmesinin hukuka uygun bulunduğu gözetilerek bilirkişi raporu ile tespit edilen hasar bedeli ve değer kaybı bedeli uygun bulunarak; DAVANIN KABULÜ İLE, 7.852,99-Euro hasar onarım bedeli ve 1.450,00-Euro değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti olan 41.000,00-TL karşılığı ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 01/10/2020 tarihinden, davalı ... yönünden haksız fiil tarihi 27/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasasının 4/a maddesi uyarınca hesaplanacak değişken oranlı faiz ile birlikte fiili ödeme tarihindeki merkez bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirasının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, ekspertiz ücreti talebinin yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesine....\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından, \"...Sorumluluk tutarları farklı olmasına karşın mahkemece masraflardan sorumluluğun müştereken ve müteselsilen hükmedildiğini, müvekkili sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu tutulup, yine bakiye harç ve vekalet ücreti bakımından mahkemece de poliçe limitine oranlı olarak hükmedilmiş olmasına karşın, mahkeme masrafları ve peşin harç bakımından bir ayrıma gidilmeden diğer davalı gibi müvekkilinin de müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulduğunu, bu hususun münhasıran bozma sebebi olduğunu, kaldı ki, her ne kadar hesap raporlarına poliçe limitinin çok çok fevkinde çıkması sebebi ile itiraz edilmemiş ise de, davaya konu aracın yurt içinde 10.000,00 TL’si civarında hem de yetkili serviste onarılabilir olmasına karşın, davacı tarafın yurt dışından edindiği bir rapor ile döviz cinsinden sorumlu olunması sebebi ile diğer davalının 150.000,00 TL’sini bulan bir tazminata mahkum edilmesinin, davacı tarafın haksız kazanç sağlaması ve davalılar bakımından da adil olunmamasına sebep olduğunu, hasar tutarının hasar tarihinde ve olay yerindeki esaslara göre tespitinin gerektiğini, bu bakımdan, en azından bu gibi fahiş farklılık durumunda hakimin takdiri bir indirime gitmesi gerektiğini, tüm bu sebeplerle, tespit edilen tutarın da kabulü mümkün olmayıp, bu bakımdan da kararın kaldırılmasını talep ettiklerini...\" beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, yabancı plakalı aracın trafik kazası nedeniyle uğradığı hasar ve değer kaybının tazmini istemine ilişkindir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacıya ait Alman plakalı aracın park etmiş haldeyken, diğer davalı ... sevk ve idaresindeki aracın çarpması suretiyle hasar gördüğü, davacının aracını hasarlı halde ikamet ettiği Almanya'ya götürdüğü ve oradaki bilirkişilik bürosundan eksper raporu aldığı anlaşılmakta olup, mahkemece kusur ve hasara dair bilirkişi heyetinden rapor alınarak, davacının gerçek zararının hesap ve denetiminin yapıldığı, kazaya dair taraflarca tutulan kaza tespit tutanağı da gözetilerek kazada davalı sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunun ve hasarın eksper raporundaki tutarda olduğunun belirlendiği, hasar gören parça dökümlerinin yapıldığı, Alman piyasa rayicine göre değerlendirme yapıldığı, aracın kaza tarihindeki 2.el rayicinin 54.000 Euro olmasına göre pert olmayıp tamirinin ekonomik olduğunun tespit edildiği, usulünce hasar ve değer kaybı bedelinin belirlendiği, yine bilirkişi rapor ücretinin de denetimi yapılarak yargılama giderlerine dahil edildiği anlaşılmakla, bu hususlar bakımından kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.
Davalı sigorta şirketinin kaza tarihi olan 2020 yılı itibariyle poliçe limiti 41.000-TL olup, mahkemece de bu husus gözetilerek hüküm tesis edilmiş, birtakım yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden de poliçe limitindeki sorumluluğa orantılama yapılarak hüküm tesis edildiği anlaşılmış olup, hükmedilen tutara ve poliçe limitine göre harç ve vekalet ücreti yönünden hesapta bir hata yok ise de, yargılama giderleri (1.057,40-TL + 1.128,22-Euro) bakımından davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile orantılı olarak sorumlu olduğu belirtilmeksizin müteselsilen sorumlu tutulması doğru olmamış, yine davadan önce yasa gereği sigorta şirketine başvuru şartı bulunduğundan zorunlu arabuluculuk kapsamında olmadığı halde davacı tarafça arabuluculuğa başvurulmuş olması nedeniyle bu giderin davacı tarafa yüklenmesi de gerekmekle, bu yönler bakımından davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf itirazları haklı görülmüş, peşin harç bakımından dava tarihindeki kur itibariyle hükmedilen tutarın karşılığına ve peşin harç tutarına göre davalının da sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik görülmemiş, yukarıda belirtilen yanlışlığın giderilmesi ise yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK 353/1-b-2. madde uyarınca hükmün Dairemizce bu yön itibariyle düzeltilerek yeniden hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile, mahkeme kararının HMK 353/1-b-2. madde uyarınca kaldırılıp, Dairemizce yeniden hüküm tesisine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
I-Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf itirazlarının KISMEN KABULÜ ile, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/178 Esas - 2021/933 Karar sayılı kararının HMK’nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
\"1-Davanın KABULÜ ile 7.852,99-Euro hasar onarım bedeli ve 1.450,00-Euro değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti olan 41.000,00-TL karşılığı ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 01/10/2020 tarihinden, davalı ... yönünden haksız fiil tarihi 27/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasasının 4/a maddesi uyarınca hesaplanacak değişken oranlı faiz ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirasının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Ekspertiz ücreti talebinin yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesine,
3-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 5.571,15-TL harçtan peşin olarak alınan 1.437,79-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.313,36-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 1.362,92-TL ile sınırlı olmak üzere),
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 11.744,96-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 6.130,00-TL ile sınırlı olmak üzere),
5-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.437,79-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından başvuru harcı, posta ücretleri ve bilirkişi ücreti olarak sarf edilen 1.057,40-TL yargılama gideri ile yargılama gideri kapsamına alınan 1.128,22-Euro ekspertiz ücretinin 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası toplamının (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 5.880,95-TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan avansdan kalan bakiyenin mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine,
8-Arabuluculuk kapsamında Hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek Hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına\",
ŞEKLİNDE YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
II-Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin SAİR İSTİNAF İTİRAZLARININ REDDİNE,
III-İSTİNAF AŞAMASINDA; davalı ... Sigorta A.Ş tarafından karşılanan 1.392,00 TL istinaf karar harcının istek halinde anılan davalıya iadesine,
IV-İstinaf incelemesi esnasında davalı tarafça yapılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcına ilişkin istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,
V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VI-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/07/2024