T.C.
TRABZON BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2022/1358
KARAR NO\t\t: 2023/792
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: TRABZON ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 08/02/2022
NUMARASI\t\t: 2020/413 - 2022/143 E.K.
DAVACILAR\t\t: 1-\t
\t\t2-
\t\t3-
\t\t4-
\t\t5-\t
\t\t6-
\t\t7-
\t\t8-
\t\t9-
VEKİLİ\t\t: Av.
DAVALILAR\t\t: 1 -
VEKİLİ\t\t: Av.
\t\t: 2 -
VEKİLİ\t\t: Av.
\t\t: 3 -
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 27/04/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 08/05/2023
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin murisi ve desteğinin 10/11/2018 tarihinde sevk ve idaresindeki ........plakalı aracı ile müvekkillerinin murisleri .........’e çarparak ölümüne sebebiyet verdiğini, meydana gelen bu kaza da trafik kazasına ilişkin olarak Samsun 10. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2019/64 Esas sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiğini, müteveffanın vefatına sebebiyet veren ........ plakalı aracın kaza tarihinde ZMMS poliçesi ile davalı ........ A.Ş.’ne sigortalı olduğunu, müteveffa desteğin vefatından sonra geride destekten yoksun kalan olarak müvekkillerinin kaldığını, bu kazada desteğini kaybeden müvekkilinin yaşadığı ve yaşayacağı acıyı tarif etmenin mümkün olmadığını, vefat eden desteğinden hem bedeni hem de maddi ve manevi olarak yardım alan ve alacak olan bu desteğe. muhtaç olan ve olacak olan müvekkilinin maddi ve manevi olarak zarara maruz kaldığını, bu nedenlerle, haklı ve yasal davanın kabulü ile, esas itibari ile destekten yoksun kalan 3. kişi olan müvekkilleri....ve ......... için toplam 5.000,00’er TL’den toplam 10.000,00 TL (belirsiz alacak) destekten yoksun kalma tazminatı, ayrıca ..........için 50.000,00 TL, çocukların her biri için 30.000,00’er TL olmak üzere toplam 290.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini, mahkeme masrafları ile mahkeme vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep ettikleri görülmüştür.
CEVAP :
Davalı .......... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği üzere 21.01.2019 tarihine tazminat olarak .......'ün eşi ..... için 112.051,54-TL, ......'ün kızı ......... için 8.771,04-TL ödeme yapılmıştır. Dava dilekçesinde adı geçen diğer davacılar müteveffa ........'ün çocukları olup kaza tarihinde her biri destek görecek dönemlerini geçirdikleri için destekten yoksun kalma hesabı yapılmamalıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun sorumluluğa ilişkin anlaşmalar başlığı altında düzenlenen madde çerçevesinde davacının talebi yersiz olup tarafımızca kabul edilmemektedir. Kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkil şirketin sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlıdır. davacı taraflara yapılan ödeme ile hukuki sorumluluk yerine getirilmiştir. Müvekkilimiz şirket’in dava konusu trafik kazası bakımından olası sorumluluğu, 01.06.2015 tarihinden sonraki yeni trafik sigortası genel şartları uyarınca belirlenmelidir. Davacı vekilinin iddiasının aksine, kusur oranlarının tespiti için hem adli tıp trafik ihtisas dairesi’nden hem de karayolları genel müdürlüğü fen heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunluluk arz etmektedir. Davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; müteveffa açısından destekten yoksun kalma tazminatı talep eden başvurucular, müteveffanın ölmeden önceki sürekli ve düzenli desteğini maddi olgularla ispat etmelidirler. Davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, zararın tespiti için; davacı tarafından elde edilen kazanımların belirlenmesi ve aleyhe hüküm kurulacak olması halinde bu kazanımların belirlenecek tazminattan indirilmesi gerekmektedir. Kabul anlamına gelmemekle beraber, bir an için davanın haklı olduğu varsayılsa bile, müvekkilimiz şirket’in faizden sorumluluğu sınırlıdır. Soruşturma ve kovuşturma dosyasının celp edilerek uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespitini talep etmekteyiz. Bu nedenlerle, Müvekkil şirketçe davacı taraflara ödeme yapıldığından davanın reddini, Kusur durumunun tespiti için Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden ve Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden rapor alınmasına, Müvekkil şirketçe yapılan ödemelerin uygunluğunun tespiti için, yukarıdaki hususlar tamamlandığında Hazine Müsteşarlığı Aktüerler Sicili’ne kayıtlı aktüer bilirkişiden rapor alınmasına, Tarafımızca huzurda görülen davanın ikame edilmesine sebep olunmadığından harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; \" dava konusu kaza ile ilgili Samsun 10. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2019/64 Esas sayılı dosyası iş bu mahkememiz dosyasına celb edilerek incelenmiş, ceza dosyası kapsamında olaya ilişkin tarafların kusur oranlarının tespit edildiği bir rapor olmadığı anlaşılmakla dosya, dava konusu trafik kazasına ilişkin tarafların kusur oranları gösterir şekilde rapor tanzim edilmesi için Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne gönderilmiş, düzenlenen kusur raporunda davalı sürücü ...... 'ın’un asli kusurlu olarak %100, maktul yaya ........'ün ise kusursuz olduğu bildirilmiştir. İşbu kusur raporunun denetime açık, oluşa ve hukuka uygun olduğu kanaatine varılarak rapora itiraz reddedilmiş ve Mahkememiz dosyası talimat yazımız aracılığıyla bilirkişi Aktüerya Uzmanına tevdii edilerek kusur oranları da dikkate alınmak suretiyle destekten yoksun kalma tazminatı hesabı yapılması için rapor tanzim edilmesi istenilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen 12/10/2021 tarihli raporda ; .......’ün 11/11/2018 tarihinde trafik kazasında vefatından dolayı destekten yoksun kalan eş olan davacı ........ ‘ün 166.767,70 destekten yoksun kalan çocuk olan .......’ün ise 42.764,65 TL tazminatının hesaplandığı, tazminat toplamının 209.532,35 TL olduğu, hesaplanan tazminatın 193039091 poliçe nolu ZMMS ile 360.000,00 TL poliçe limiti dahilinde kaldığı belirtilmiştir. İşbu kusur raporunun denetime açık, oluşa ve hukuka uygun olduğu kanaatine varılarak rapora itiraz reddedilmiş olup bu halde davalılardan Ruhi Bayraktar, kazaya karışan aracın işleteni olmakla talep konusu tazminat alacağından aracın işleteni sıfatıyla sorumlu olacaktır. Bu nedenlerle davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talepli davasının raporda belirtilen miktarlar yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacıların manevi tazminat davası yönünden ise ;Manevi tazminata hükmedilirken tarafların sıfatı, işgal ettikleri makam ve diğer sosyal ve ekonomik durumların da yasa gereğince göz önünde bulundurulması gerekir. Tarafların sosyo ekonomik durumları, işgal etmiş oldukları işler, kusur durumları göz önünde bulundurulduğunda bu konuda oluşmuş yerleşmiş Yargıtay kararları da irdelendiğinde davacının bu yöndeki taleplerinin zararın arzulanır hale gelmemesi ve zenginleşme sebebi olmaması yönündeki içtihatlar da göz önünde bulundurulurak müteveffanın dava konusu trafik kazasında kusurunun bulunmaması, davalı sürücünün olayda %100 kusurlu olması, tarafların ekonomik gücü ve manevi tazminat talep eden davacı sayısı da dikkate alınarak\" gerekçeleriyle,
1- Davacıların maddi tazminat davasının KABULÜ ile, davacı ........ için 166.767,70 TL, davacı ..... için 42.764,65 TL olmak üzere toplam 209.532,35 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ........ A.Ş. yönünden, davacılara yapılan ödeme tarihi olan 21/01/2019 tarihinden itibaren, diğer davalılar ....... ve ........ yönünden ise kaza tarihi olan 10/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak DAVACILARA ÖDENMESİNE.
2- Davacıların manevi tazminat davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, davacı ....... için 40.000,00 TL, davacı ........... için 20.000,00 TL, ..... için 20.00,00 TL, ....... için 20.000,00 TL,.......... için 20.000,00 TL,........... için 20.000,00 TL, ........ için 20.000,00 TL, ........... için 20.000,00 TL ve ........... için 20.000,00 TL olmak üzere toplam 200.000,00 TL tazminatın kaza tarihi olan 10/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...... ve ......'dan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACILARA ÖDENMESİNE, karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacılara dava konusu için ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin başkaca bir sorumluluğu kalmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı hesaplandığını, hesaplamada ayrıca maddi hata yapıldığını, destekten yoksun kalma tazminatı talep edilmesi için müteveffanın ölmeden önceki sürekli ve düzenliği desteğini maddi olgularla ispat etmek gerektiğini, ceza davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile mahkemece verilmiş olan kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle;, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak tazminat hesabı yapılmasının yerleşik uygulamaya uygun olmasına, davaya konu kaza nedeniyle, dava dışı SGK Başkanlığı tarafından rücuya tabi ödeme yapılmadığının, SGK Trabzon İl Müdürlüğü'nün 23/09/2020 tarihli yazısından anlaşılmasına göre; davalı şirket vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
I)Hükme esas alınan bilirkişi raporunda desteğin ömrü TRH 2010 yaşam tablosuna göre belirlenerek muhtemel bakiye ömrü 12 yıl 29 gün olarak hesaplanmıştır. Kaza tarihinin 11/11/2018 olduğu dikkate alındığından destek süresi sonunun 10/12/2030 tarihi olması gerekirken 10/12/2040 tarihi esas alınarak tazminat hesabı yapılması isabetli olmamıştır.
II)Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında hükmedilecek tazminat gerçek zarara ilişkin olmalıdır. Bu itibarla davadan önce yapılan ödemelerin tazminattan mahsubu esastır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı tarafından yapılan ödeme güncellenmiş ve toplam tazminattan düşülmüştür. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihine göre tazminatı tümden karşılayıp karşılamadığı da hesap edilmemiştir.
\tAçıklanan tüm bu nedenlerle; davacının bakiye ömür süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre belirlenmesi ve işleyecek (bilinmeyen) devre hesaplamasında her yıl için gelirin % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi esasına dayanan progresif rant yönteminin kullanılmasıyla hesaplamanın yapıldığı bilirkişiden ek rapor alınıp, KTK 111. maddesi gereği, öncelikle davalı tarafından ödeme yapılan 21/01/2019 tarihindeki asgari ücret dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödeme miktarının karşılaştırılarak (arada fahiş fark bulunup bulunmadığı değerlendirilerek), ödemenin yeterli bulunması halinde davacının bakiye zararı kalmadığından davanın reddine karar verilmesi; şayet ödemenin yetersiz olduğu anlaşılırsa bu kez daha önce hükme esas alınan bilirkişi raporunun düzenlendiği tarihteki verilere göre tazminat hesaplaması yapılarak, zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince davalı tarafından yapılan ödemeye hesaplama yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak, hesaplanan tutardan mahsup edilerek, tarafların usuli kazanılmış hakları da gözetilmek suretiyle karar verilmesi gerektiğinden davalı vekilinin açıklanan yönlere dair istinaf itirazlarının kabulü ile HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılarak, kaldırma kararı doğrultusunda inceleme yapmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulüyle Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/02/2022 tarih ve 2020/413 Esas, 2022/143 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın HMK'nun 353/(1)-a maddesi gereğince Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında alınan peşin harcın davalıya İADESİNE,
4-İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin mahkemesince verilecek nihai kararla hüküm altına ALINMASINA,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından istinaf yoluna başvuran davalı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine yer OLMADIĞINA,
6-İİK'nun 36/5 maddesi gereğince istinaf aşamasında davalı AXA Sigorta A.Ş. tarafından tehiri icra talebi uyarınca yatırılan teminatın kararın niteliği gereğince İADESİNE,
7-Kararın taraflara tebliği, gider avansı ve harç iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine GETİRİLMESİNE,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nun 362-(1)/a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 27/04/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan- Üye- Üye- Katip-
E-imzalı E-imzalı E-imzalı E-imzalı