T.C.
TRABZON
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2022/1021
KARAR NO\t\t: 2023/675
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: TRABZON ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 09/02/2022
NUMARASI\t\t: 2018/596-2022/92 E.K.
DAVACILAR\t\t: 1-
\t \t2-
\t \t3
\t \t4-
VEKİLİ\t\t: Av.
DAVALILAR\t\t: 1-
\t \t2-
VEKİLİ\t\t: Av.
\t \t3-
VEKİLİ\t\t: Av.
\t \t4-
VEKİLİ\t\t: Av. \t\t
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 05/04/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 05/04/2023
Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davacılar vekili ile davalılar ...... ve ........... vekilince ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ...... ve .......'ın kızı ....... ve ......'ın ablaları 1997 doğumlu .........'ın 03.02.2016 tarihinde Trabzon Rize Karayolunda, karşıdan karşıya geçmeye çalışırken davalılardan ................. yönetimindeki .......... plakalı aracın çarpması neticesinde vefat ettiğini, diğer davalı .........'nun kazaya sebebiyet veren aracın işleteni, .......... A.Ş.'nin aracın ZMMS poliçesinin düzenleyen şirket, davalı ........ A.Ş.'nin ise aracın İMMS poliçesini düzenleyen şirket olduğunu, kazaya ilişkin olarak Trabzon 3. Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde araç sürücüsü .....'nin taksirle ölüme neden olmak suçundan ceza aldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak davası babında 1.000,00 TL maddi, her bir davacı için 12.500,00\"er TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ...... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza nedeniyle müvekkillerine başvuru yapılmadığını, kusur durumunun tespiti için rapor alınması gerektiğini, manevi tazminat talepleri yönünden müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili yönünden faiz başlangıç tarihinin temerrüt tarihi olarak ele alınması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ....... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline yapılmış başvurunun bulunmadığını, talep edilen alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkilinin ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi uyarınca sıralı sorumluluk hükümlerine tabi olduğunu, manevi tazminat talebine ilişkin olarak müvekkilince düzenlenen poliçede teminatın bulunmadığını, davacının faiz talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalılar ........ ve ......... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan dava uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu, müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde tali kusurunun bulunduğunu, talep edilen tazminatların sigorta şirketlerince karşılanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; \"Davacı vekili 24/12/2021 havale tarihli dilekçesi ile davalı ...... A.Ş. İle maddi tazminat hususunda anlaştıklarını maddi tazminatlar yönünden taleplerinden vazgeçtiklerini, diğer talep ve dava hakların yönünden davaya devam ettiğini beyan etmiştir.
Davacı vekili 09/02/2022 tarihli celsede maddi tazminat yönünden ............. A.Ş. Tarafından tamamının taraflarına ödendiğini, maddi tazminat talebinin kalmadığını, manevi tazminat açısından davalılar yönünden davaya devam ettiğini beyan etmiştir.
Dava konusu uyuşmazlığın; trafik kazasından kaynaklanan zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekilinin destekten yoksun kalma tazminat davası yönünden davalı .......den davasından feragat ettiği, HMK'nun 307. ve 311. maddelerinde feragatın tek taraflı bir işlem olup kesin bir hükmün hukuki sonuçlarını hasıl edeceği belirtilmiştir. Davacı vekilinin vekaletnamesinde feragat yetkisi de olduğu dikkate alındığında feragat sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılmış aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
Manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirme:
Bilindiği üzere 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 90'ıncı maddesinde Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanacağı düzenlenmiştir(2918 s KTK 90).
Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebileceği Türk Borçlar Kanunun manevi tazminat başlığı taşıyan 56/2 hükmünde düzenlenmiştir.
Hakim, manevi tazminat miktarını özel durumları göz önünde tutarak adalete uygun olarak belirler. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.
Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Somut olayda, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde; davaya konu kazada müteveffanın kusur durumu, davacıların ölene olan yakınlığı nedeniyle duyacağı elemin derinliği, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, olayın ağırlığı dikkate alınarak manevi tazminat davasının kısmen kabulüne aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.\" şeklindeki gerekçelerle
1-Açılmış bulunan destekten yoksun kalma tazminat davası yönünden davalı ....... A.Ş. yönünden feragat nedeniyle REDDİNE,
2-Davalı ...... A.Ş. yönünden ise manevi tazminat talebi olmaması nedeniyle açılmış bulunan davanın REDDİNE,
3-Açılmış bulunan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile, davacı ..........için 12.500,00 TL, davacı ......... için 12.500,00 TL, diğer davacı ........ için 5.000,00 TL, davacı .... için 5.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 03/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .........., ............'ndan alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece manevi tazminatın kısmen kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Davalılar ........ ve ........ vekili istinaf dilekçesinde özetle; açılan dava uyarınca görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, kazanın tamamen müteveffanın kusurundan kaynaklandığını, hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, davalı ......... A.Ş. tarafından maddi tazminat talebinin tamamen karşılandığı gözetilerek müvekkilleri yönünden maddi tazminat istemiyle açılan davanın da reddinin gerektiğini, öte yandan reddedilen manevi tazminat taleplerine ilişkin olarak gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 6-b bendinin çelişkiye ve infazda tereddüte mahal verir nitelikte olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, sigortanın taraf olduğu trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle; sigorta şirketleri yönünden açılan davanın ticari dava olması nedeniyle ihtiyari dava arkadaşı olan tüm davalılar yönünden açılan davanın ticaret mahkemesinde görülmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına, gerek yargılama sırasında gerek olaya ilişkin ceza dosyasında alınan bilirkişi raporları doğrultusunda mahkemenin kusur durumuna yönelik kabulünün yerinde görülmesine, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, kusurun ağırlığı gözetildiğinde hükmedilen manevi tazminat miktarlarının somut olaya uygun bulunmasına göre; davacılar vekilinin tüm, davalılar ......... ve ......... vekilinin aşağıdaki paragrafların dışında kalan sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
Ancak yargılama sırasında davalı ......... A.Ş. tarafından maddi tazminata ilişkin talepler yönünden davacılara ödeme yapıldığı, davacılar vekilince 09.02.2022 tarihli celsede; \"Maddi tazminat yönünden ........ A.Ş. tarafından tamamı tarafımıza ödenmiştir, bu nedenle maddi tazminat talebimiz kalmamıştır, manevi tazminat açısından dava dilekçesinde belirttiğimiz davalılar yönünden davamıza devam etmekteyiz\" şeklinde beyanda bulunulduğu görülmüştür. Bu haliyle tüm davalılar yönünden maddi tazminat isteminin konusu kalmadığından (Ne var ki davacıların dava açmakta haklı olduğu dikkate alınarak) bu husus gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Öte yandan davacıların manevi tazminat istemini sadece davalı ............ ve ..................'na yönelttiği gözetildiğinde reddedilen manevi tazminat kalemi bakımından sadece bu davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken gerekçeli kararın hüküm fıkrasının 6-b bendinde davalı .........yararına da vekalet ücretine hükmedilmesi suretiyle infazda tereddüt yaratılması da doğru görülmemiştir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davalılar .......... ve .........u vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen kararın HMK'nun 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca kaldırılmasına, yerine esasa ilişkin yeniden hüküm tesisine, davacılar vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun ise HMK'nun 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine, dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-a)Davacılar vekilinin Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 09.02.2022 tarih ve 2018/596 Esas, 2022/92 Karar sayılı kararına yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun HMK’nun 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
b)İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında peşin alınan harcın mahsubuyla bakiye 99,20-TL harcın davacılardan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
c)İstinaf kanun yolu başvurusu nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
2-Davalılar ...... ve ........... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulüyle Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 09.02.2022 tarih ve 2018/596 Esas, 2022/92 Karar Sayılı kararın HMK'nun 353/(1)-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
\"a)Davacıların, konusuz kalan maddi tazminat talepleri hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
b)Davacıların manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile, davacı ...... için 12.500,00 TL, davacı ....... için 12.500,00 TL, diğer davacı ..... için 5.000,00 TL, davacı .... için 5.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 03/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ......, ............ 'ndan alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE,
c)Alınması gereken 2.390,85 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 174,20 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.216,65 TL'nin davalılar ....... ve .........'dan alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
ç)Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı ve peşin harç toplamı olan 210,10 TL'nin davalılar ....... ve ......'dan alınarak DAVACILARA VERİLMESİNE,
D)Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettiğinden; Manevi tazminat yönünden yürürlükte bulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalılar ...... ve .........dan alınarak DAVACILARA ÖDENMESİNE,
e)Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettiğinden;
f)Maddi tazminat yönünden yürürlükte bulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin uyarınca hesap ve takdir olunan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak DAVALILARA ÖDENMESİNE,
g)Manevi tazminat yönünden yürürlükte bulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılar ...... ve ........'na ÖDENMESİNE,
ğ)Davacının yapmış olduğu yargılama gideri olan ve aşağıda dökümü yapılan toplam 1.814,00 TL'nin davanın kabul ve ret oranları dikkate alınarak takdiren 1.244,90 TL'sinin davalılar ....... ve ..........'dan alınarak DAVACILARA ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacılar üzerinde BIRAKILMASINA,
h)Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK'nun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince davacı tarafından iban numarası bildirilmiş ise iadenin elektronik ortamda hesaba aktarılarak, iban numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla DAVACILARA İADESİNE\" şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
3-İstinaf kanun yolu başvurusu sırasında peşin alınan harcın davalılar ........ ve .........'na İADESİNE,
4-İstinaf kanun yolu başvurusu nedeniyle davalılar .......... ve ....... tarafından yargılama gideri olarak yapılan BVH 220,70-TL ile 98,60 TL posta masrafı toplamı olan 319,30 TL'nin davacılardan alınarak davalılar ..... ve .......'na VERİLMESİNE,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından bu aşama için davalılar .......... ve ..........u yararına vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansına yönelik işlemlerin mahal mahkemesince yerine GETİRİLMESİNE,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nun 362-(1)/a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 05/04/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır.
Üye
e-imzalıdır.
Üye
e-imzalıdır.
Katip
e-imzalıdır.