T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2019/621 Esas
KARAR NO\t\t: 2020/378
DAVA\t\t: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ\t\t: 01/10/2014
KARAR TARİHİ\t: 15/09/2020
Mahkememizin ... tarih ve ... E, ... K sayılı kararı Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin ... gün ve ... E ... K sayılı kararı ile bozulmuş, Bozma kararına karşı davalı vekil itrafından karar düzeltme talebinde bulunulmuş ve karar düzeltme talebi Yargıtay ... HD'nin ... gün ve ... E ... K sayılı ilamı ile reddedilerek dosya gelmiş olmakla ... E sırasına kaydedilerek yapılan açık yargılaması sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesine özetle; davacının tahditli plaka sınıfına giren \"...\" plakalı minibüs sahibi olduğunu, ... ile davalı ... arasında bir kısım protokoller imzalandığını, iş bu protokoller doğrultusunda davacının bono keşide ederek verdiğini, akabinde senet bedelini ödeyerek bono aslını geri aldığını, protokol şartlarının gerçekleşmediğini, düzenlenen bonoya dayalı olarak alınan bedelin haksız olduğunu ileri sürerek, toplam ... TL'nin ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... ... Odası ile ... arasında imzalanmış olan ön protokol, icra safahatı ve protokolün ve ilgili diğer sözleşmelerin geçersizlik sebebiyle feshine, fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı tutulmasını talep etmiştir.
Davalı ... yetkilisi ... vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili hakkında açılan davanın öncelikle husumet yönünden reddi gerektiğini,. Müvekkilinin ... tarihinde ... ... ... olmadığını, hatta o tarihte böyle bir odanın dahi olmadığını, henüz kurulmadığını, müvekkilinin dava konusu ile alakalı olmaması nedeniyle husumet yönünden reddi gerektiğini, davacının, ... tarihli belgeyi müvekkilini dahil etmek amacıyla yalnızca kullandığını, müvekkilinin protokoller uyarınca belediyenin baskısı altında ... TL ödediğini ve zarara uğradığını, ödediği paranın geri alınması için Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesine dava açtıklarını, ... Esasında kayıtlı olan davanın halen derdest olduğunu, ayrıca dava konusu ... TL yi dosya içerisinde bulunan protokollerden de anlaşılacağı üzere davalı müvekkiline ödemediğini, davacı asilin söz konusu davasının muhatabı diğer davalılar olup, davacının bu davasını ... TL ödemiş olduğu diğer davalılar olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ve Kooperatif vekili duruşmada alınan beyanında :\" Müvekkilim oda tarafından alınan bir senet veya senet bedeli söz konusu değildir. Kişiler senetleri imzalamışlar oda üyelerine de bedelini ödemişlerdir. Dolayısı ile kooperatifin kasasına giren herhangi bir para söz konusu değildir. Ayrıca protokol tarafların hür iradesi ile imzalamış ... ila ... arasında kooperatife kayıtlı ... ... sahiplerinin oluşan zararlarını karşılamak üzere hesaplanmış miktar üzerinden imzalanmış ve buna göre ... odasına kayıtlı her bir üyeye düşen bedel hesaplanmış ve bu bedel ödenmiştir. Protokolde herhangi bir müeyyide söz konusu değildir. ... odası üyesi olan davacı ve arkadaşları müvekkilimin oda üyelerinin oluşan zararlarını karşılamak üzere belirtilen bedelleri kooperatif üyelerine üyelemişlerdir. Bu durum ... tarihli protokolün 1. Maddesinde açıkça yazılmaktadır dolayısı ile müvekkilim koop hakkında açılan davanın öncelikle husumetten, aksi bir düşünce var ise esastan reddine karar verilmesini talep ediyoruz dedi soruldu: davacı tarafın bononun boş olarak kooperatife verildiği ve kooperatif yetkililerince üyelerin lehtar olarak doldurulduğu iddiasını kabul etmiyoruz. Davacı bu iddiasını yazılı delille ispat etmek zorundadır. Ayrıca bedelinde kooperatife ödendiği ve koop tarafından üyelere paylaştırıldığı iddiasını kabul etmiyoruz ödemeler direk şahıslara yapılmıştır,\" demiştir.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esasa, ... Karar sayılı dosyasından ... tarihinde HMK'nun 114/1-c ve 115. Maddeleri uyarınca görevsizlik ve yetkisizlik nedeni ile mahkememize gönderilmiş olup, yukarıdaki esas numarasını almıştır.
Deliller :Davacı vekili tarafından UKOME ... tarihli ... sayılı kararlarını,... tarafından Antalya ... İdare Mahkemesine açılan davanın gerekçeli karar örneğini ,... Belediye Meclisinin ... tarihli ... sayıl karar örneğini, Oda Başkanları ve ... Belediyesi arasında düzenlenen tarihsiz ön protokol, ... tarihli ön protokol, ... tarihli tutanak, ... tarihli protokol, Antalya ... İdare Mahkemesinin ... EK. Sayılı ilamı ,UKOME'nin ... tarihli ... sayılı kararı, ... tarihli taahhütname, ... tarihli uzlaşma protokolü, ... tarihli protokol, senet teslimine ilişkin araç numaraları, ... tarihli protokol, Antalya ... ... Odası tarafından ... Başkanlığına verilen senet örneği, ... tarihli ön protokol, ... tarihli tutanak, davalı vekili tarafından ... tarafından Antalya ... İdare Mahkemesine verilen feragat dilekçesi dosyaya sunulmuştur.
... Belediyesine ... tarihinde, Antalya ... ... Odası ile, ... Kooperatifi arasında imzalanan porotokolden önce oda ve kooperatifin ne tür araçlarla ve kaç araçla taşıma işi yaptığı protokolden sonra araç sayılarında araçların yolcu ve koltuk kapatisinde herhangi bir artış olup olmadığı, bu şekilde artış var ise kaç araçta artış yapıldığı protokolün ve UKOME tarafından alınan kararın iptalinden sonra protokol uyarınca araç sayılarında ve araç kapasitelerinde yapılan değişiklerin geriye dönük olarak eski hale getirilip getirilmediği, kaç tane aracın eski hale getirildiği, halen protokolden sonraki durumda çalışan araç olup olmadığı, kaç araç olduğu, bu araçların kimlere ait olduğu hususunda ayrıntılı bilgi verilmesinin istenmiştir.... Belediyesince ... tarihinde verilen cevapta, Mahkememizce bilgi talep edilen protokolün, gelinen noktada davalardan feragat edilmemesi ,yeni davalar açılması ,esnafın tutumu nedeniyle birleşmenin sağlanamamış olması ,protokolün amacının gerçekleşmemesi ve diğer nedenler ile madde 8 hükmü gereğin ve taraflarınca feshedildiği ve durumun her iki tarafa da bildirildiğini, özetle protokolde yer alan bir takım geçerlilik şartlarının gerçekleşmemiş olması sebebiyle geçersiz olduğunu, ... Odası ile ... Arasında imzalanan protokol önceki ile sonra arasında toplu taşım hizmeti veren araç sayılarında herhangi bir değişiklik olmadığını,... toplu taşım hizmeti verdiğini, 669 adet ... plaka tahdit hakkı bulunduğunu,... plaka hakkı da 41 adet ..,14+1 yolcu kapasiteli,358 adet ... 18+1 yolcu kapasiteli ,... plakalı 28+1 kapasiteli 2 adet ... aracın birleşmesinden oluşan ,... plakalı 15+1 yolcu kapasiteli ve 54 adet ... plakalı 18+1yolcu kapasiteli araçları içerdiğini toplu taşım hizmeti verildiğini ,6360 sayılı yasa çerçevesinde sınırların genişlemesi nedeniyle toplu taşıma ihtiyacının artması sebebiyle UKOME nin ... tarihli ... sayılı kararı ile 9 adet ... ve 22 adet .. Koop. Ait toplam 31 adet toplu taşım aracı dahil edilmiş olup şu anki toplam 700 adet olduğunu, sonradan eklenen 31 adet aracın protokol öncesi ve sonrası ile taraflarla alakası bulunmayıp yasa gereği ihtiyaçtan dolayı eklendiği belirtmişlerdir.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinde de ... Esas sayılı dosyada aynı protokole dayalı benzer nitelikte dava açılmış olduğu ,bu davada belge tanığı olarak ...'un ile ...'in beyanı alındığı anlaşılmış ,beyana ilişkin tutanaklar bu dosya içine alınmıştır. Taraf vekilleri bu tanıkların tekrar dinlenmesi hususunda talepte bulunmamışlardır. Belge tanığı ... beyanında : \"Ben ... Kooperatifi ..., ... yılında da kooperatif , ... ile ... odası arasında ... yılında protokol düzenlenmiştir, ... öncesinde 14+1 kapasiteli çalışıyorlardı, sonra kapasitelerini 18+9'a çıkarmışlardır, biz bu işlem için dava açmıştık, dava neticesinde de ... olarak davayı kazandık, bunun üzerine ... odası tarafından görüşme talep edildi, ... yılına kadar ... 18+9 olarak çalıştıklarından bir nevi haksız kazanç elde etmişlerdir, her iki oda ilk yaptığı görüşme neticesinde sonuç alamayınca ... ve ... huzurunda ilk anlaşma yapılarak ... odası tarafından ... otobüscüleri kooperatifine 72 araç vermek suretiyle anlaşma yapıldı, ancak daha sonra bu araçların verilmesini rantı yükselteceği söylenince araç verme yerine bedel olarak ödeme yapalım diyerek 72 aracı paraya çevirerek bana göstermiş olduğunuz protokol düzenlenmiştir, bu protokol kapsamında her bir minibüs araca sahip olan üye başına ....-TL ödeme yapılmasına karar verildi, bu ödemeler yönünden ... tarafından senetler düzenlenmiştir ve ödeme yerine senetler ... ... tarafından bana getirildi, ben de getirilen senetleri üyelere dağıttım, senetler üyelerin isimlerine düzenlenmiştir, tüm düzenlemeleri ... yapmıştır, senetleri kimin düzenlediğini de ben bilmiyorum,
Biz ... ... Kooperatifi olduğumuz için faaliyetimizi devam ettiriyoruz, ancak protokolden sonra yani ... yılından sonra ... otobüscüleri ile ... birleştiler ve birlikte oda kurdular, kurucu üyelerden 1 tanesi ben ve ... otobüscüleri kooperatifinden 3 kişi olmak üzere 4 kişi kooperatiften katılmıştır, diğer kurucu üyeler ise ... odasındandır, kurulan odanın adı ... ... Odası'dır. Bu odanın çalışma sistemi belediye tarafından belirlenmiştir, kooperatif olarak herhangi bir söz sahibi değiliz, tüm çalışma sistemi belediye tarafından belirlenir, ... şuanda 18+9 kapasiteli çalışmaktadır, hatta bir kısmı da yani 85 araçla büyük otobüs olarak çalışmaktadır, ... ve ... birlikte bu oda bünyesinde çalışmaktadır,
Dava konusu yapılan senetler münübüscülerin dava sürecinde 14+1 olarak çalışması gerekirken 18+9 kapasiteli olarak çalışmalarından dolayı ... otobüslerinin uğradıkları zararı karşılamak amacıyla belirlenerek verilmiştir\" demiştir.
Belge tanığı ... Beyanında: \"Ben protokolün imzalandığı dönemde ... olarak görev yapıyordum, ... yılından önce ... plakalı münübüsler UKAME tarafından ... sınıfına geçirilmiştir, 2008 yılında ... kooperatif tarafından yürütme durdurma talepli idare mahkemesine açılan dava neticesinde ... odasına yürütmeyi durdurma kararı geldi, ben ... yılında ... olarak göreve başladım, ben göreve başladıktan bir kaç ay sonra ... belediyesi tarafından odaya gelen yazı ile 14+1 kapasiteye geri dönüşümün yapılması istendi, biz de ... odası olarak üyelerimizle toplantı yaptık, toplantıda 14+1'e dönüş mü yapalım yoksa ... olarak kalalım mı şeklinde yapılan görüşmelerden sonra oda üyesinin %99'u ... olarak kalmayı ve kooperatif ile ve belediye ile görüşmeyi önerdi, ... ve ... huzurunda kooperatif ile sorunu gidermek için görüşmeler yapıldı, kooperatif tarafından ... odasından 115 araç istendi, biz de ... olarak kalmak kaydı ile 72 araç vermeyi önerdik, önce ... ile protokol yaptık sonra bu ön protokol belediye ile düzenlendi, 72 araç vermeyi oda olarak kabul ettik, yani her bir oda üyesi münübüscü 9 kişi bir araç vermek şeklinde kabul ettiler, ancak araç almak çok cazip gelmemiştir, çünkü ....-TL civarında olan araç fiyatı birleşmeden dolayı birden artmıştır, bu nedenle yeniden protokol düzenleyerek araç alma yerine araç fiyatları belirlenerek oda üyesi kişi sayısına bölünerek ortalama ....-TL civarında çıkan bir bedelin kooperatif üyelerine ödenmesi şeklinde düzenleme yapılmıştır, her bir üyemiz araç sayısına göre bu miktarı ödemek için senet düzenledi hatta senetlerin kim tarafından kime verildiği hususunun belirlenmesi için bir protokol düzenlendi, uygulama münübüs üyesi tanıdığı kooperatif üyesine vermek şeklinde yada oda aracılığıyla vermek şeklinde yapılmıştır ama tüm işlemler her iki oda başkanının elinden geçirilerek yani devir teslim yapılarak verilmiştir \" demiştir.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama sonunda; \" dava, tarafların üyesi oldukları ... Odası ile ... Kooperatifi arasında düzenlenen protokoller kapsamında ... odası esnafı tarafından ... Kooperatifi esnafına verilen bono nedeniyle davalı ...'ye ödediği bedelin tüm davalılardan alınarak iadesi ve protokollerin geçersizliğinin tespiti davasıdır.
Taraflar arasında senet düzenlendiği ve davacının senet bedelini ödediği hususlarından ihtilaf olmayıp, ihtilaf senetlerin veriliş amaçlarının ne olduğu ve ödemenin sebepsiz zenginleşme niteliğinde bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davacı ... esnafı olup, Antalya Şehiriçinde minübüsçülük yaptığı, ... kapasitesinin 14+1 olduğu, ... Belediyesinin ... tarihinde aldığı karar ile ... sahipleri ile otobüs sahiplerinin tek çatı altında toplanmasını amaçladıklarını, bu karar uyarınca 14+1 kapasite çalışan ... esnafının 18+1 oturma, ve ayakta olmak üzere kapasite arttırımı yaptığı ve ... yılından itibaren bu şekilde çalıştığı anlaşılmıştır.
... UKOME'nin aldığı kararın ... Kooperatifini zarara uğratacağı iddiası ile ... tarafından Antalya ... İdare Mahkemesine dava açıldığı, mahkeme tarafından yapılan yargılama neticesinde dava konusu kararda kamu yararı ve hukuka uyarlılık bulunmadığından iptaline karar verildiği, aynı kararın iptali için Antalya ... İdare Mahkemesine ... tarafından açılan davanın feragat ile sonuçlandığı anlaşılmıştır.
... UKOME Genel Kurulunun aldığı karar ile toplu taşımacılık yapan ... ... Kooperatifi ile ... plakalı ... araçları ile ilgili ... tarih ... sayılı kararda ... sahiplerine normal seriden plakalı otobüs sınıfı araç sahibi olma imkanı tanındığı, bu kararda istinaden minübüsçülerin kooperatif gibi taşıma yaptıkları ... yılından itibarende halen bu karar doğrultusunda faaliyette bulundukları,
... tarih ... Sayılı karar ile de ... plakalı minübüslerin plakalarının ve ruhsatlarının iptal edilerek ... plakalı yerine idarenin ve UKOME Genel Kurulunun belirlediği teknik özellikleri içerir 18 yolcu + 1 şöfor oturma ve ayakta en fazla 9 yolcu kapasiteli normal plakalı otobüslerle değiştirilmesine karar verildiği, bu karar doğrultusunda değiştirilen ... araçlarına ... harf grubundan plaka tescili yapıldığı, ... sayılı kararın Antalya ... İdare Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde iptaline karar verildiği,
UKOME ... tarihli ... Karar sayılı kararında ise ... otobüsleri günlük 440 adetinin çalıştırılarak bir plakanın 2 gün çalışıp 1 gün çalıtırılmamasına, uygulamada 1.gün ... ile ... plakalı araçların, 2.gününde ... ile ... plakalı araçların, 3.günde ... ile ... plakalı, araçların çalışacağı şekilde düzenleme yapılmasına karar verildiği,
Her iki oda ... tarafından imzalanan ... tarihli ön protokolde tarafların anlaşma koşullarının belirlendiği, tarafların ... Belediyesine karşı açtıkları elektronik ücret toplama sistemine ilişkin davalardan ve birbirlerine karşı açtıkları tüm davalardan feragat edilmesi, ... ... Odasının 72 adet minübüsün mülkiyetini ... Kooperatifine geçirmesi, tüm mülkiyetler devir edilinceye kadar 72 araçtan devir edilmeyenlerin gelirlerinin UKOME tarafından belirlenecek tarihten itibaren ödenmesi yönünde karar aldıkları ;
... tarihli ön protokolde ise ; bir önceki protokoldeki belirlenen hususlara ilaveten UKOME'nin belirleyeceği koşullara uygun olarak esas protokolde havuz sistemi ve aktarma sisteminin çalışma koşullarını belirleyerek devreye alacaklarının eklendiği,
... tarihli uzlaşma protokolünde ise ; her iki tarafın üyesi bulunduğu yönetimlerin imzaladıkları protokolde \"her iki tarafça kabul gördüğü üzere minübüslerin kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda ... otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere ... odası tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün ön protokol kapsamında ... otobüslerine verileceği\" hususunun 1.maddede düzenlendiği,
... tarihli protokolde ise ; bir önceki protokole atıfta bulunularak ... otobüslerine verilecek 72 araç için araç başı ....-TL nin bedel olarak belirlendiği ve üyelerin ... ödeme tarihli senetler vereceğinin kararlaştırıldığı, verilecek senet miktarına avukatlık ücretininde eklenerek 662 üye için kişi başına ....-TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı,
... tarihli tutanakda ise ; ..., ... tarihli ve ... tarihli protokol gereklerini ifası için tarafların bir araya geldiği, tutanağın imzalanması ile birlikte 575 adet senedin ...'a teslim edildiğine, senetler ödendiğinde İdare Mahkemesindeki dosyalardan feragat edileceğinin kararlaştırıldığı, ayrıca her iki kurulunda tek çatı altında toplanması yönünde yapılacak çalışmalar yönünden karar alındığı,
... tarihli protokolde ise ; araçların aktarmalarda nasıl ücret alacaklarının kararlaştırıldığı, ... tarihli tutanakda önceki protokollere atıfta bulunularak, ifası amacıyla minübüsçülerin kooperatife ... tarihinde 8 adet senet teslim ettikleri, ... tarihli senetler haricindeki senetler ödendiğinde davalardan feragat edileceği hususunun kararlaştırıldığı,
... tarihli taahhütnamede de ; protokoller kapsamında ... plakaya dönüşüm yapan minübüsler ve dönüşüm yapmayan ancak sisteme katılacak minübüslerin her biri tarafından ödenecek ....-TL ler yönünden düzenleme yapıldığı,
... protokolde de ; 72 araca karşılık protokolün düzenlendiği tarihe kadar 510 ruhsat sahibinin senetlerini kooperatifden geri aldıkları, ayrıca 10 adet araç sahipleri adına ödeme yapılıp senetlerin alındığı, ödeme yapmayanlarında senetlerini tahsil için işlem yapılmasına, ... Odası aracılığında protokolün düzenlendiği anlaşılmıştır.
Belge tanığı olarak ...Ticaret mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında Kooperatif ... olarak ... ve ... ...'in ayrıntılı isticvaben beyanları alınmış, taraflarca ... yılından itibaren UKOME kararı ile minübüslerin ... sınıfına geçirildiği, ... yılında Belediyeden gelen yazı ile minübüslerin 14+1 kapasiteye geri dönüşüm yapılmasının istendiği, ... odasının üyeleri ile toplantı yaparak 14+1'e dönüş yapıp yapmama ya da ... olarak kalma şeklinde toplantı yapıldığı, sonrasında taraflar arasında uzlaşma görüşmelerinin yapıldığı, uzlaşma kapsamında ... odasının ... ... kooperatifine 72 araç vermeyi kabul ettiği, araç verilememesi üzerine araç fiyatları üye sayısına bölünerek bulunan miktar yönüden senetler verildiği ve taraflar arasında tüm protokollerin uzlaşma tutanaklarının yapıldığı beyan edilmiştir.
Taraflar arasındaki asıl sorun yapılan protokoller kapsamında birleşmenin meydana gelip gelmediği, davalı ... ... Üyelerinin protokoller kapsamında İdare Mahkemesindeki davalardan vazgeçilmemesi nedeniyle bononun ve dolaysıyla ödemelerin sebepsiz kalıp kalmayacağıdır. ... UKOME'nin aldığı karar doğrultusunda ... plakalı minübüsler ... sınıfına geçirilmiş olup (aynı nitelikte açılan birçok dava bulunduğundan bir diğer dosyada belediyeden getirtilen yazıda ... plakalı minübüslerin ... sınıfına geçirilmesi yönünde trafik tesciline yazı yazıldığı) ... plakalı minübüslerin alınan karar doğrultusunda fazla kapasitede çalışma yaptıkları, kooperatif üyeleri tarafından UKOME kararlarının iptali için dava açıldığı, kararın idare mahkemesi tarafından iptal edildiği, minübüsçülerin iptal kararı uyarınca uygulamaya geçildiği taktirde bu kapasitede çalışamayacakları ve protokoller kapsamında kooperatif üyelerinin davadan feragat etmedikleri bu nedenle de verilen senetlerin bedelsiz , ödemelerin sebepsiz kaldığı belirtilmiş olup, taraflar arasındaki yapılan protokoller dosyada bulunan tüm yazışmalar, getirtilen belgeler, benzer dosyalardaki belge örnekleri birlikte değerlendirildiğinde ... ile ... sahiplerinin bir araya geldikleri ve ...nı kurdukları, odanın faaliyete geçtiği, oda yönetiminde ... odasındanda kişilerin bulunduğu, sonuçta birleşmenin sağlandığı, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli uzlaşma protokolünün icra safahatinde minübüsçülerin ... otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere oda tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün verilmesinin kararlaştırıldığı, 72 adet otobüs verilemediğinden otobüsün değeri belirlenerek belirlenen değer üye sayısına bölünerek bulunan miktar olan ....-TL araç başına senetler ... odası tarafından ... ... kooperatifi üyelerine verilmek üzere düzenlenmiş, ... odası üyeleri tarafından senetler imzalanarak yapılan protokoller kapsamında ... ... kooperatifine üyelerine dağıtmak üzere verilmiştir. Davacının verdiği ve ödediği senet bedelinin ödemesinin davalardan feragat koşuluna bağlı olmadığı, senedin ... yılından itibaren minübüslerin fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle ... otobüslerine doğmuş zararlarına istinaden düzenlenerek verildiği sabit olduğundan davacının sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı açtığı alacak davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı ayrıca ... ... Odası ile ... arasında imzalanmış olan ön protokol, icra safahatı ve protokolün ve ilgili diğer sözleşmelerin geçersizlik sebebiyle feshini talep etmiş ise de, yapılan protokollerin hayata geçmediği ,ancak fiili olarak uygulandığı anlaşıldığından bu taleplerinin de reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.\" gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiş ve Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile \"davacının da içerisinde olduğu minibüsçülerin araçlarının kapasitesinin artırımına ve dava konusu senedin davacı tarafından keşide edilmesine dayanak yapılan ... tarihli UKOME genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi karşısında, iptal kararına rağmen anılan UKOME kararının fiilen uygulamasının devam edip etmediği, davalı kooperatif üyesinin ... tarihli UKOME kararının alınmasından iptal edilinceye kadarki geçen süre zarfında yine fiili durumun sonuna kadar geçen sürede zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktar zarara uğradığı, bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen UKOME kararı yerine alınan yeni karar dahi dayanak sözleşme ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken denetlenebilir yeterli dayanağı da gösterilmeden zarar karşılığı ödenen bedelinin iadesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması...\" gerekçesi ile bozulmuştur.
Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamına karşılık davalılar vekili tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuş ve karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
... tarihli ara kararı ile;
... Belediye Başkanlığına yeniden müzekkere yazılarak UKOME'nin ... yılında aldığı karar doğrultusunda ... plakalı minibüslerin ruhsatları iptal edilerek kapasitesi artırılıp ... ile aynı statüde çalıştırılmasına ilişkin ve yine bu hususta ... ... Odası ile... Kooperatifi arasındaki protokoller uyarınca alınan tüm UKOME kararlarının gönderilmesinin istenmesine, ayrıca Antalya ...İdare Mahkemesi'nin ... E, ... K sayılı kararının fiilen uygulanıp uygulanmadığının sorulmasına, karara rağmen davacı aracının çalışmasını sürdürüp sürdürmediğinin ve ayrıca hangi plakalarda ve hangi kapasite ile devam ettiğinin bildirilmesinin ve buna ilişkin ruhsat fotokopilerinin gönderilmesinin istenmesine,
Davacıya ait ... plakalı aracın ... yılından bugüne kadar tüm ruhsat fotokipileri , ... plakadan başka bir plakaya geçişine ilişkin tüm bilgi ve belgelerin ... Belediyesinden ve Antalya Trafik Tescil Sicil Müdürlüğünden ayrı ayrı celbine karar verilmiştir.
Gelen müzekkere cevaplarının incelenmesinden, UKOME Genel Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararları ile, davacının ... tahditli plakasının ... harf grubundan 18+1 oturma ve 9 ayakta yolcu kapasiteli ... plakaya Trafik Tesçil Şube Müdürlüğü'nce ... tarihinde tescili yapılarak toplu taşıma sistemine dahil edildiği, daha sonra davacıya ait bu aracın ... Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile ... plakasını ...'e devredildiği, bu tarihten sonra Kurum işlemlerinin ... adına düzenlendiği, davacının ... ve ... hariç hiç bir plaka değişikliği yapmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce verilen, uyuşmazlık konusu aynı nedenle düzenlenen ancak davacıları farklı senet borçluları olan menfi tespit ve istirdat davalarına ilişkin karar örnekleri de dosya içine alınmıştır.
Yine aynı şekilde Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen Yargıtay ... HD. ce onanarak ( ... K sayılı Yargıtay Kararları) kesinleşen davanın reddine dair emsal kararlar ve onama kararları da dosya içine alınmıştır.
Taraf beyanları, dosyaya temin edilen UKOME kararları, Antalya ... İdare Mahkemesi karar örnekleri ve tüm dosya mündericatından;
Davacının da üyesi bulunduğu Antalya ... Odasının araçlarının yenilenmesi talebiyle ... Belediye Başkanlığı'na yaptığı başvuru neticesinde ( ... havale tarihli dilekçe) ... Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurulu tarafından ... tarih ... sayılı karar ile; ... plakalı ... araçlarının 14+1 oturma kapasiteli araçlardan 18+1 oturma kapasiteli araçlara değiştirilmesi husunda kararı uyarınca UKOME Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile komisyon oluşturulduğu, komisyon kararına göre, ... Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurulu tarafından ... tarih ... sayılı karar ile listede isimleri, oda numaraları,plaka ve diğer bilgileri yazılı olan ... plakalı minübüslerin plakalarının ve ruhsatnamelerinin iptal edilerek ... plaka yerine idarenin ve UKOME genel kurulunun belirlediği teknik özellikleri içerir 18 yolcu + 1 şoför oturma kapasiteli ve ayakta en fazla 9 yolcu kapasiteli teknik özelliğinde normal plaka otobüslerle değiştirilmesine , araçların bir gün çalışıp bir gün çalışmama şartlarına uymasına ve meclisce belirlenen değiştirme ve yenileme bedelinin ödenmesi kaydıyla uygun olduğuna karar verildiği,
Söz konusu UKOME kararına karşı ....üyesi ... tarafından Antalya ... İdare Mahkemesine iptal talepli açılan davanın reddedildiği, ancak Danıştayca kararın bozulmasu üzerine ...K sayılı karar ile bu sefer davanın kabulü ile kararın iptaline karar verildiği, ancak iptal kararının fiilen uygulanmadığı, ... ve ... ... sahipleri arasında çıkan gerginlik üzerine ... Taş. Koop. üyelerinin tek çatı altında toplanması amacıyla yetkililerin bir araya geldiği, bu arada iptaline karar verilen UKOME kararının veriliş tarihinden itibaren uygulanmaya başlandığı, davacının da ... plakalı aracını değiştirerek kapasitesini 18+1 olarak artırdığı,
Her iki taraf yetkililerinin biraraya gelerek ... tarihli ön protokol, ... tarihli uzlaşma protokolünün icra safhası yazıla belgeyi ve ... tarihli protokolü imzalayarak anlaşmaya vardıkları, UKOME kararı neticesinde Kooperatif üyelerinin uğradığı zarara karşılık olmak üzere bedeli Oda tarafından karşılanacak 72 adet otobüsün Kooperatife verilmesinin kararlaştırıldığı, daha sonra bundan vazgeçilerek 72 adet otobüsün değeri belirlenip bu değer üye sayısına bölünmek suretiyle bulunan ve her bir kooperatif üyesine ödenmesi kararlaştırılan ... TL için her bir ... sahibi tarafından ... TL bedelli bonolar imzalanarak Kooperetif yetkilisi ...'a teslim edildiği, her bir bononun lehdarının bir otobüs sahibi olarak gösterildiği, bu bonoların bir kısmının ödendiği bir kısmı hakkında Antalya Adliyesi mahkemelerinde istirdat ve menfi tespit davaları açıldığı, takibe ve davaya konu bononunda bu bonolardan olduğu anlaşılmıştır.
Davacı, üyesi olduğu ... Odası ile davalı ...'ın üyesi olduğu diğer davalı Kooperatif arasında düzenlenen anlaşma ve protokollerin geçersiz olduğunun tespiti ile geçersiz sözleşme uyarınca ödenen senet bedelinin istirdadını talep etmektedir.
Davacının da UKOME kararına istinaden ... plakalı aracını 18+1 oturma ve 9 ayakta yolcu kapasiteli ... grubu plakalı araca dönüştürmüş olması,daha sonra ... Koop. nin bir araya gelerek ...nı kurarak faaliyete geçirmeleri, Oda yönetiminde eski ... odası üyelerinin de yer alması ve idare mahkemesi iptal kararının fiilen hiç uygulanmaması karşısında, davacının üyesi bulunduğu Odanın imzaladığı protokol hükümlerince davalı ... ... sahibine verdiği senedin bedelsiz kalmasının söz konusu olmadığı, senedin teminat amaçlı değil borcun ifası amacıyla düzenlendiği ve ödendiği, karşı tarafın protokol hükümlerince edimini yerine getirdiği, anlaşma ve protokollerin geçersiz sayılmasını gerektirecek yasal neden bulunmadığı, davacının senet düzenlemek ve bedelini ödemek suretiyle ve yine protokol hükümlerince ... TL senet bedelini ödemesi sonrası araç kapasitesini de artırmak suretiyle mensubu bulunduğu Oda'nın imzalamış olduğu protokolü onaylamış sayılması gerektiği, davacının senedi Borçlar Kanunu'nda düzenlenen irade bozukluklarından birinin etkisinde kalarak imzalamış olmasının da söz konusu olmadığı, nitekim davacının bu yönde bir iddiasının da bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın karar kesinleştiğinde istemi halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile Davalı ... vekili Av...., davalı ... ve ... vekili Av. ... yüzüne karşı, davalı ... vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 15/09/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır