T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2019/622 Esas
KARAR NO\t\t: 2020/377
DAVA\t\t: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ\t\t: 01/10/2014
KARAR TARİHİ\t: 15/09/2020
Mahkememizin ... tarih ve ... E, ... K sayılı kararı Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... gün ve ... E, ... K sayılı kararı ile bozulmuş ve bozma kararına karşı karar düzeltme talebinde bulunulması üzerine Yargıtay ... HD'nin ... tarih ve ... E, ... K sayılı kararı ile reddedilerek gelmiş olmakla 2019/622 E sırasına kaydı yapılarak;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin eski model 14+1 minibüsler ile taşımacılık yapmakta olan ... esnaf odasına kayıtlı iken 2007 yılında ulaşım konusunda Antalya'da tek yetkili kurum olan ... Belediyesi'nin almış olduğu bir karar ile 2008 yılından itibaren 18+1 otobüs esnafı olarak mesleğine devam ettiğini, sonrasında da otobüs olması nedeni ile ... odasına kayıtlı aynı esnaf grubu ile (... plakalı araçlar) 2012 yılının başlarından itibaren de ... Odasına kayıtlı olarak mesleğine devam ettiğini, ... ve ... minibüslerinin aynı çatı altında birleştirilmesi amacıyla ... Kurulunun ... nolu kararının alındığını, alınan bu kararla ... marka yeni otobüs almak zorunda kaldığını, yüksek kredi kullandığını, çok büyük maddi sıkıntılar çektiğini, ... üyesi ... tarafından ... İdare Mahkemesi'nde dava açıldığını, mahkeme kararıyla UKOME kararının iptal edildiğini, ... tarafından açılan dava devam ederken ... Odası başkanı davalı ... ile ... başkanı davalı ... arasında protokoller imzalandığını, bu protokollerden müvekkilinin haberi ve bilgisinin olmadığını, imzalanan protokoller ile otobüs esnafına alınan 72 adet otobüsün bedelinin minibüs esnafı tarafından ödendiğini, minibüsçülerin 1 gün çalıştırılıp 1 gün çalıştırılmadığını, iyi para kazandıran güzergahların otobüsçülere verildiğini, bu şekilde müvekkilinin de içinde bulunduğu minibüs esnafının zarara uğradığını, ayrıca davalıların, müvekkilinin bilgisi dışında imzalarıkları protokol ile ... üyelerinin zarara uğradıkları gerekçesi ile müvekkili ve diğer minibüsçülerden baskı ve tehditle ... TL'lik senetlerin doldurularak imzalatıldığını, müvekkilinin imzalanan protokollerden 4-5 ay önce haberdar olduğunu, müvekkilinin bu senedi eşit şartlarda çalışılması, aleyhine açılan davaların geri çekilmesi, 18+1 kapasiteli otobüse sahip olması için verdiğini, ancak imzalanan protokollerin feshedildiğini, 'nin almış olduğu yanlış kararlar sonucu müvekkilinin mağdur olduğunu, müvekkiline haklarının verilmediğini beyanla, müvekkilinin ödemiş olduğu ... TL bedelin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, imzalanan protokollerin geçersizliği nedeniyle feshine her türlü zararla ilgili tazminat isteme haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.
Davalılar ... ,... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 1 yıllık zamanaşımı süresinde açılmadığını, zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, bahse konu Ukome kararının müvekkillerinin de aleyhine olduğunu, havuz sistemi kurulması kararının ... tarihinde, yani davacının senet keşide etmesine karar verildiği ... tarihinden sonra olduğunu, dolayısıyla davacının eşit şartlarda çalışma sağlanacağına inandığı gerekçesiyle senet verdiği iddiasının gerçek dışı olduğunu, uygulamanın sona ermesi ya da sona erecek olmasında Ukome'nin sorumlu olduğunu, kaldı ki bütün ... plakalı araçların halen çalışmaya devam ettiğini, davacının senet bedelini talebi konusunda müvekkillerinin temerrüde düşürülmediğini, davacı zarara uğramış ise sorumlularının ... ya da Ukome olduğunu, bunlara karşı dava açması gerektiğini, yaşanan süreçle ilgili müvekkillerinin kusurunun bulunmadığını, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, Ukome'nin almış olduğu usulsüz karar neticesince asıl otobüs sahiplerinin zarara uğradığını, Ukome kararının iptaline rağmen davacı ve diğer minibüsçülerin 18+1+9 kapasiteli otobüslerle çalışmaya, yani haksız kazanç sağlamaya 5 yıl devam ettiklerini, taraflar arasında imzalanan resmi protokolle otobüs esnafının uğradığı zarar nedeniyle alınan 72 adet otobüs bedeline karşılık minibüs esnafından bono alındığını, dolayısıyla davacının otobüs esnafının uğradığı zararı kabul ettiğini, bu protokollerle otobüs ve minibüs esnafının tek çatı altında toplandığını, ... tarihinde da genel kurul toplantısının yapıldığını, davacının ödeme yaptığı bedelle ilgili olarak genel kurulda ve daha öncesinde itirazda bulunmadığını, sebepsiz zengişleşme çabasında olduğunu, davacının kötü niyetli olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili de davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esasa, ... Karar sayılı dosyasından ... tarihinde HMK'nun 114/1-c ve 115. Maddeleri uyarınca görevsizlik ve yetkisizlik nedeni ile mahkememize gönderilmiş olup, yukarıdaki esas numarasını almıştır.
Deliller :Davacı vekili tarafından UKOME ... tarihli ... sayılı kararlarını,... tarafından Antalya ... İdare Mahkemesine açılan davanın gerekçeli karar örneğini ,... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli ... sayıl karar örneğini, Oda Başkanları ve Büyükşehir Belediyesi arasında düzenlenen tarihsiz ön protokol, ... tarihli ön protokol, ... tarihli tutanak, ... tarihli protokol, Antalya ... İdare Mahkemesinin ... EK. Sayılı ilamı ,UKOME'nin ... tarihli ... sayılı kararı, ... tarihli taahhütname, ... tarihli uzlaşma protokolü, ... tarihli protokol, senet teslimine ilişkin araç numaraları, ... tarihli protokol, Antalya ... ... tarafından ... Başkanlığına verilen senet örneği, ... tarihli ön protokol, ... tarihli tutanak, davalı vekili tarafından ... tarafından Antalya ... İdare Mahkemesine verilen feragat dilekçesi dosyaya sunulmuştur.
... Belediyesine ... tarihinde, Antalya ... ... ile, ... Kooperatifi arasında imzalanan porotokolden önce oda ve kooperatifin ne tür araçlarla ve kaç araçla taşıma işi yaptığı protokolden sonra araç sayılarında araçların yolcu ve koltuk kapatisinde herhangi bir artış olup olmadığı, bu şekilde artış var ise kaç araçta artış yapıldığı protokolün ve UKOME tarafından alınan kararın iptalinden sonra protokol uyarınca araç sayılarında ve araç kapasitelerinde yapılan değişiklerin geriye dönük olarak eski hale getirilip getirilmediği, kaç tane aracın eski hale getirildiği, halen protokolden sonraki durumda çalışan araç olup olmadığı, kaç araç olduğu, bu araçların kimlere ait olduğu hususunda ayrıntılı bilgi verilmesinin istenmiştir.... Belediyesince ... tarihinde verilen cevapta, Mahkememizce bilgi talep edilen protokolün, gelinen noktada davalardan feragat edilmemesi ,yeni davalar açılması ,esnafın tutumu nedeniyle birleşmenin sağlanamamış olması ,protokolün amacının gerçekleşmemesi ve diğer nedenler ile madde 8 hükmü gereğin ve taraflarınca feshedildiği ve durumun her iki tarafa da bildirildiğini, özetle protokolde yer alan bir takım geçerlilik şartlarının gerçekleşmemiş olması sebebiyle geçersiz olduğunu, ... Koop. Arasında imzalanan protokol önceki ile sonra arasında toplu taşım hizmeti veren araç sayılarında herhangi bir değişiklik olmadığını, 161 adet ... toplu taşım hizmeti verdiğini, 669 adet ... plaka tahdit hakkı bulunduğunu,... plaka hakkı da 41 adet ...,14+1 yolcu kapasiteli,358 adet ... 18+1 yolcu kapasiteli ,... plakalı 28+1 kapasiteli 2 adet ... plakalı aracın birleşmesinden oluşan ,... plakalı 15+1 yolcu kapasiteli ve 54 adet ... plakalı 18+1yolcu kapasiteli araçları içerdiğini toplu taşım hizmeti verildiğini ,6360 sayılı yasa çerçevesinde sınırların genişlemesi nedeniyle toplu taşıma ihtiyacının artması sebebiyle UKOME nin ... tarihli ... sayılı kararı ile 9 adet ... toplam 31 adet toplu taşım aracı dahil edilmiş olup şu anki toplam 700 adet olduğunu, sonradan eklenen 31 adet aracın protokol öncesi ve sonrası ile taraflarla alakası bulunmayıp yasa gereği ihtiyaçtan dolayı eklendiği belirtmişlerdir.
Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinde de ... Esas sayılı dosyada aynı protokole dayalı benzer nitelikte dava açılmış olduğu ,bu davada belge tanığı olarak ...'un ile ...'in beyanı alındığı anlaşılmış ,beyana ilişkin tutanaklar bu dosya içine alınmıştır. Taraf vekilleri bu tanıkların tekrar dinlenmesi hususunda talepte bulunmamışlardır. Belge tanığı ... beyanında : \"Ben ... Kooperatifi başkanıyım, ... yılında da ... başkanıydım, ... ile ... odası arasında ... yılında protokol düzenlenmiştir, ... öncesinde 14+1 kapasiteli çalışıyorlardı, sonra kapasitelerini 18+9'a çıkarmışlardır, biz bu işlem için dava açmıştık, dava neticesinde de ... olarak davayı kazandık, bunun üzerine ... odası tarafından görüşme talep edildi, ... yılına kadar ... 18+9 olarak çalıştıklarından bir nevi haksız kazanç elde etmişlerdir, her iki oda ilk yaptığı görüşme neticesinde sonuç alamayınca ... ... ... ve belediye başkanı huzurunda ilk anlaşma yapılarak ... odası tarafından ... otobüscüleri kooperatifine 72 araç vermek suretiyle anlaşma yapıldı, ancak daha sonra bu araçların verilmesini rantı yükselteceği söylenince araç verme yerine bedel olarak ödeme yapalım diyerek 72 aracı paraya çevirerek bana göstermiş olduğunuz protokol düzenlenmiştir, bu protokol kapsamında her bir minibüs araca sahip olan üye başına ....-TL ödeme yapılmasına karar verildi, bu ödemeler yönünden minibüscüler tarafından senetler düzenlenmiştir ve ödeme yerine senetler minibüscüler odası başkanı ... tarafından bana getirildi, ben de getirilen senetleri üyelere dağıttım, senetler üyelerin isimlerine düzenlenmiştir, tüm düzenlemeleri minibüscüler odası yapmıştır, senetleri kimin düzenlediğini de ben bilmiyorum,
Biz ... ... Kooperatifi olduğumuz için faaliyetimizi devam ettiriyoruz, ancak protokolden sonra yani ... yılından sonra ... otobüscüleri ile minibüscüler birleştiler ve birlikte oda kurdular, kurucu üyelerden 1 tanesi ben ve ... otobüscüleri kooperatifinden 3 kişi olmak üzere 4 kişi kooperatiften katılmıştır, diğer kurucu üyeler ise minibüscüler odasındandır, kurulan odanın adı ... ...'dır. Bu odanın çalışma sistemi belediye tarafından belirlenmiştir, ... olarak herhangi bir söz sahibi değiliz, tüm çalışma sistemi belediye tarafından belirlenir, ... şuanda 18+9 kapasiteli çalışmaktadır, hatta bir kısmı da yani 85 araçla büyük otobüs olarak çalışmaktadır, ... ve ... birlikte bu oda bünyesinde çalışmaktadır,
Dava konusu yapılan senetler münübüscülerin dava sürecinde 14+1 olarak çalışması gerekirken 18+9 kapasiteli olarak çalışmalarından dolayı ... otobüslerinin uğradıkları zararı karşılamak amacıyla belirlenerek verilmiştir\" demiştir.
Davalı ... Beyanında: \"Ben protokolün imzalandığı dönemde minibüscüler odası başkanı olarak görev yapıyordum, 2007 yılından önce ... münübüsler UKAME tarafından ... sınıfına geçirilmiştir, 2008 yılında ... ... tarafından yürütme durdurma talepli idare mahkemesine açılan dava neticesinde ... odasına yürütmeyi durdurma kararı geldi, ben 2009 yılında oda başkanı olarak göreve başladım, ben göreve başladıktan bir kaç ay sonra büyükşehir belediyesi tarafından odaya gelen yazı ile 14+1 kapasiteye geri dönüşümün yapılması istendi, biz de ... odası olarak üyelerimizle toplantı yaptık, toplantıda 14+1'e dönüş mü yapalım yoksa ... olarak kalalım mı şeklinde yapılan görüşmelerden sonra oda üyesinin %99'u ... olarak kalmayı ve ... ile ve belediye ile görüşmeyi önerdi, belediye başkanı ve ... ... huzurunda ... ile sorunu gidermek için görüşmeler yapıldı, ... tarafından ... odasından 115 araç istendi, biz de ... olarak kalmak kaydı ile 72 araç vermeyi önerdik, önce ... ... ile protokol yaptık sonra bu ön protokol belediye ile düzenlendi, 72 araç vermeyi oda olarak kabul ettik, yani her bir oda üyesi münübüscü 9 kişi bir araç vermek şeklinde kabul ettiler, ancak araç almak çok cazip gelmemiştir, çünkü ....-TL civarında olan araç fiyatı birleşmeden dolayı birden artmıştır, bu nedenle yeniden protokol düzenleyerek araç alma yerine araç fiyatları belirlenerek oda üyesi kişi sayısına bölünerek ortalama ....-TL civarında çıkan bir bedelin ... üyelerine ödenmesi şeklinde düzenleme yapılmıştır, her bir üyemiz araç sayısına göre bu miktarı ödemek için senet düzenledi hatta senetlerin kim tarafından kime verildiği hususunun belirlenmesi için bir protokol düzenlendi, uygulama münübüs üyesi tanıdığı ... üyesine vermek şeklinde yada oda aracılığıyla vermek şeklinde yapılmıştır ama tüm işlemler her iki oda başkanının elinden geçirilerek yani devir teslim yapılarak verilmiştir \" demiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucu;
\"Dava, tarafların üyesi oldukları ... Odası ile ... Kooperatifi arasında düzenlenen protokoller kapsamında ... odası esnafı tarafından ... Kooperatifi esnafına verilen bono nedeniyle davalı ...' e ödediği bedelin tüm davalılardan alınarak iadesi ve protokollerin geçersizliğinin tespiti davasıdır.
Taraflar arasında senet düzenlendiği ve davacının senet bedelini ödediği hususlarından ihtilaf olmayıp, ihtilaf senetlerin veriliş amaçlarının ne olduğu ve ödemenin sebepsiz zenginleşme niteliğinde bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davacı ... esnafı olup, Antalya Şehiriçinde minübüsçülük yaptığı, ... kapasitesinin 14+1 olduğu, ... Belediyesinin ... tarihinde aldığı karar ile ... sahipleri ile otobüs sahiplerinin tek çatı altında toplanmasını amaçladıklarını, bu karar uyarınca 14+1 kapasite çalışan ... esnafının 18+1 oturma, ve ayakta olmak üzere kapasite arttırımı yaptığı ve 2007 yılından itibaren bu şekilde çalıştığı anlaşılmıştır.
... Belediyesi UKOME'nin aldığı kararın ... Kooperatifini zarara uğratacağı iddiası ile ... tarafından Antalya ... İdare Mahkemesine dava açıldığı, mahkeme tarafından yapılan yargılama neticesinde dava konusu kararda kamu yararı ve hukuka uyarlılık bulunmadığından iptaline karar verildiği, aynı kararın iptali için Antalya ... İdare Mahkemesine ... tarafından açılan davanın feragat ile sonuçlandığı anlaşılmıştır.
... Belediyesi UKOME Genel Kurulunun aldığı karar ile toplu taşımacılık yapan ... Kooperatifi ile ... ... araçları ile ilgili ... tarih ... sayılı kararda ... sahiplerine normal seriden plakalı otobüs sınıfı araç sahibi olma imkanı tanındığı, bu kararda istinaden minübüsçülerin ... gibi taşıma yaptıkları 2007 yılından itibarende halen bu karar doğrultusunda faaliyette bulundukları,
... tarih ... Sayılı karar ile de ... minübüslerin plakalarının ve ruhsatlarının iptal edilerek ... yerine idarenin ve UKOME Genel Kurulunun belirlediği teknik özellikleri içerir 18 yolcu + 1 şöfor oturma ve ayakta en fazla 9 yolcu kapasiteli normal plakalı otobüslerle değiştirilmesine karar verildiği, bu karar doğrultusunda değiştirilen ... araçlarına ... harf grubundan plaka tescili yapıldığı, ... sayılı kararın Antalya ... İdare Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde iptaline karar verildiği,
UKOME ... tarihli ... Karar sayılı kararında ise ... plakalı otobüsleri günlük 440 adetinin çalıştırılarak bir plakanın 2 gün çalışıp 1 gün çalıtırılmamasına, uygulamada 1.gün ... ile ... plakalı araçların, 2.gününde ... ile ... plakalı araçların, 3.günde ... ile ... plakalı, araçların çalışacağı şekilde düzenleme yapılmasına karar verildiği,
Her iki oda başkanı tarafından imzalanan ... tarihli ön protokolde tarafların anlaşma koşullarının belirlendiği, tarafların Büyükşehir Belediyesine karşı açtıkları elektronik ücret toplama sistemine ilişkin davalardan ve birbirlerine karşı açtıkları tüm davalardan feragat edilmesi, ... Esnaf Odasının 72 adet minübüsün mülkiyetini ... Kooperatifine geçirmesi, tüm mülkiyetler devir edilinceye kadar 72 araçtan devir edilmeyenlerin gelirlerinin UKOME tarafından belirlenecek tarihten itibaren ödenmesi yönünde karar aldıkları ;
... tarihli ön protokolde ise ; bir önceki protokoldeki belirlenen hususlara ilaveten UKOME'nin belirleyeceği koşullara uygun olarak esas protokolde havuz sistemi ve aktarma sisteminin çalışma koşullarını belirleyerek devreye alacaklarının eklendiği,
... tarihli uzlaşma protokolünde ise ; her iki tarafın üyesi bulunduğu yönetimlerin imzaladıkları protokolde \"her iki tarafça kabul gördüğü üzere minübüslerin kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda ... otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere ... odası tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün ön protokol kapsamında ... otobüslerine verileceği\" hususunun 1.maddede düzenlendiği,
... tarihli protokolde ise ; bir önceki protokole atıfta bulunularak ... otobüslerine verilecek 72 araç için araç başı ....-TL nin bedel olarak belirlendiği ve üyelerin ... ödeme tarihli senetler vereceğinin kararlaştırıldığı, verilecek senet miktarına avukatlık ücretininde eklenerek 662 üye için kişi başına ....-TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı,
... tarihli tutanakda ise ; ..., ... tarihli ve ... tarihli protokol gereklerini ifası için tarafların bir araya geldiği, tutanağın imzalanması ile birlikte 575 adet senedin ...'a teslim edildiğine, senetler ödendiğinde İdare Mahkemesindeki dosyalardan feragat edileceğinin kararlaştırıldığı, ayrıca her iki kurulunda tek çatı altında toplanması yönünde yapılacak çalışmalar yönünden karar alındığı,
... tarihli protokolde ise ; araçların aktarmalarda nasıl ücret alacaklarının kararlaştırıldığı, ... tarihli tutanakda önceki protokollere atıfta bulunularak, ifası amacıyla minübüsçülerin kooperatife ... tarihinde 8 adet senet teslim ettikleri, ... tarihli senetler haricindeki senetler ödendiğinde davalardan feragat edileceği hususunun kararlaştırıldığı,
... tarihli taahhütnamede de ; protokoller kapsamında ... plakaya dönüşüm yapan minübüsler ve dönüşüm yapmayan ancak sisteme katılacak minübüslerin her biri tarafından ödenecek ....-TL ler yönünden düzenleme yapıldığı,
... tarihli protokolde de ; 72 araca karşılık protokolün düzenlendiği tarihe kadar ... ruhsat sahibinin senetlerini kooperatifden geri aldıkları, ayrıca 10 adet araç sahipleri adına ödeme yapılıp senetlerin alındığı, ödeme yapmayanlarında senetlerini tahsil için işlem yapılmasına, ... aracılığında protokolün düzenlendiği anlaşılmıştır.
Belge tanığı olarak ...Ticaret mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında ... Başkanı olarak ... ve ... Odası Başkanı ...'in ayrıntılı isticvaben beyanları alınmış, taraflarca 2007 yılından itibaren UKOME kararı ile minübüslerin ... sınıfına geçirildiği, 2009 yılında Belediyeden gelen yazı ile minübüslerin 14+1 kapasiteye geri dönüşüm yapılmasının istendiği, ... odasının üyeleri ile toplantı yaparak 14+1'e dönüş yapıp yapmama ya da ... plakalı olarak kalma şeklinde toplantı yapıldığı, sonrasında taraflar arasında uzlaşma görüşmelerinin yapıldığı, uzlaşma kapsamında ... odasının ... otobüsü kooperatifine 72 araç vermeyi kabul ettiği, araç verilememesi üzerine araç fiyatları üye sayısına bölünerek bulunan miktar yönüden senetler verildiği ve taraflar arasında tüm protokollerin uzlaşma tutanaklarının yapıldığı beyan edilmiştir.
Taraflar arasındaki asıl sorun yapılan protokoller kapsamında birleşmenin meydana gelip gelmediği, davalı ... Üyelerinin protokoller kapsamında İdare Mahkemesindeki davalardan vazgeçilmemesi nedeniyle bononun ve dolaysıyla ödemelerin sebepsiz kalıp kalmayacağıdır. ... Belediyesi UKOME'nin aldığı karar doğrultusunda ... minübüsler ... sınıfına geçirilmiş olup (aynı nitelikte açılan birçok dava bulunduğundan bir diğer dosyada belediyeden getirtilen yazıda ... minübüslerin ... sınıfına geçirilmesi yönünde trafik tesciline yazı yazıldığı) ... minübüslerin alınan karar doğrultusunda fazla kapasitede çalışma yaptıkları, ... üyeleri tarafından UKOME kararlarının iptali için dava açıldığı, kararın idare mahkemesi tarafından iptal edildiği, minübüsçülerin iptal kararı uyarınca uygulamaya geçildiği taktirde bu kapasitede çalışamayacakları ve protokoller kapsamında ... üyelerinin davadan feragat etmedikleri bu nedenle de verilen senetlerin bedelsiz , ödemelerin sebepsiz kaldığı belirtilmiş olup, taraflar arasındaki yapılan protokoller dosyada bulunan tüm yazışmalar, getirtilen belgeler, benzer dosyalardaki belge örnekleri birlikte değerlendirildiğinde ... ile özel ... sahiplerinin bir araya geldikleri ve ... Odasını kurdukları, odanın faaliyete geçtiği, oda yönetiminde ... odasındanda kişilerin bulunduğu, sonuçta birleşmenin sağlandığı, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli uzlaşma protokolünün icra safahatinde minübüsçülerin ... otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere oda tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün verilmesinin kararlaştırıldığı, 72 adet otobüs verilemediğinden otobüsün değeri belirlenerek belirlenen değer üye sayısına bölünerek bulunan miktar olan ....-TL araç başına senetler ... odası tarafından ... kooperatifi üyelerine verilmek üzere düzenlenmiş, ... odası üyeleri tarafından senetler imzalanarak yapılan protokoller kapsamında ... kooperatifine üyelerine dağıtmak üzere verilmiştir. Davacının verdiği ve ödediği senet bedelinin ödemesinin davalardan feragat koşuluna bağlı olmadığı, senedin 2007 yılından itibaren minübüslerin fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle ... otobüslerine doğmuş zararlarına istinaden düzenlenerek verildiği sabit olduğundan davacının sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı açtığı alacak davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı ayrıca ... ... ile ... arasında imzalanmış olan ön protokol, icra safahatı ve protokolün ve ilgili diğer sözleşmelerin geçersizlik sebebiyle feshini talep etmiş ise de, yapılan protokollerin hayata geçmediği ,ancak fiili olarak uygulandığı anlaşıldığından bu taleplerinin de reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.\" gerekçesi ile verilen karar,
Davacı vekili tarafından temyiz edilmiş ve Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile \"davacının da içerisinde olduğu minibüsçülerin araçlarının kapasitesinin artırımına ve dava konusu senedin davacı tarafından keşide edilmesine dayanak yapılan 2007 tarihli UKOME genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi karşısında, iptal kararına rağmen anılan UKOME kararının fiilen uygulamasının devam edip etmediği, davalı ... üyesinin 2007 tarihli UKOME kararının alınmasından iptal edilinceye kadarki geçen süre zarfında yine fiili durumun sonuna kadar geçen sürede zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktar zarara uğradığı, bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen UKOME kararı yerine alınan yeni karar dahi dayanak sözleşme ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken denetlenebilir yeterli dayanağı da gösterilmeden zarar karşılığı ödenen bedelinin iadesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması\" gerekçesi ile bozulmuştur.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
... tarihli ara kararı ile;
... Belediye Başkanlığına yeniden müzekkere yazılarak UKOME'nin 2007 yılında aldığı karar doğrultusunda ... minibüslerin ruhsatları iptal edilerek kapasitesi artırılıp ... ile aynı statüde çalıştırılmasına ilişkin ve yine bu hususta ... ... ile ... ... Kooperatifi arasındaki protokoller uyarınca alınan tüm UKOME kararlarının gönderilmesinin istenmesine, ayrıca Antalya ...İdare Mahkemesi'nin ... K sayılı kararının fiilen uygulanıp uygulanmadığının sorulmasına, karara rağmen davacı aracının çalışmasını sürdürüp sürdürmediğinin ve ayrıca hangi plakalarda ve hangi kapaste ile devam ettiğinin bildirilmesinin ve buna ilişkin ruhsat fotokopilerinin gönderilmesinin istenmesine,
Davacıya ait ... plakalı aracın 2007 yılından bugüne kadar tüm ruhsat fotokipileri , ... plakadan başka bir plakaya geçişine ilişkin tüm bilgi ve belgelerin ... Belediyesinden ve Antalya Trafik Tescil Sicil Müdürlüğünden ayrı ayrı celbine karar verilmiştir.
Gelen müzekkere cevaplarının incelenmesinden, UKOME Genel Kurulu'nun ... tarih ve ... ile ... sayılı kararları ile, davacının ... tahditli plakasının ... harf grubundan 18+1 oturma ve 9 ayakta yolcu kapasiteli ... plakaya Trafik Tesçil Şube Müdürlüğü'nce ... tarihinde tescili yapılarak toplu taşıma sistemine dahil edildiği, daha sonra davacının aracını ... Belediyesi Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile ... plakasını...'a devrettiği, bu tarihten sonra Kurum işlemlerinin ... adına düzenlendiği, davacının ... ve ... plaka haricinde hiç bir plaka değişikliği yapmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce verilen, uyuşmazlık konusu aynı nedenle düzenlenen ancak davacıları farklı senet borçluları olan menfi tespit ve istirdat davalarına ilişkin karar örnekleri de dosya içine alınmıştır.
Yine aynı şekilde Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen Yargıtay ... HD. ce onanarak sayılı Yargıtay Kararları) kesinleşen davanın reddine dair emsal kararlar ve onama kararları da dosya içine alınmıştır.
Taraf beyanları, dosyaya temin edilen UKOME kararları, Antalya ... İdare Mahkemesi karar örnekleri ve tüm dosya mündericatından;
Davacının da üyesi bulunduğu Antalya ... Odasının araçlarının yenilenmesi talebiyle ... Belediye Başkanlığı'na yaptığı başvuru neticesinde ( ... havale tarihli dilekçe) ... Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurulu tarafından ... tarih ... sayılı karar ile; ... ... araçlarının 14+1 oturma kapasiteli araçlardan 18+1 oturma kapasiteli araçlara değiştirilmesi husunda kararı uyarınca UKOME Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile komisyon oluşturulduğu, komisyon kararına göre, ... Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurulu tarafından ... tarih ... sayılı karar ile listede isimleri, oda numaraları,plaka ve diğer bilgileri yazılı olan ... minübüslerin plakalarının ve ruhsatnamelerinin iptal edilerek ... plaka yerine idarenin ve UKOME genel kurulunun belirlediği teknik özellikleri içerir 18 yolcu + 1 şoför oturma kapasiteli ve ayakta en fazla 9 yolcu kapasiteli teknik özelliğinde normal plaka otobüslerle değiştirilmesine , araçların bir gün çalışıp bir gün çalışmama şartlarına uymasına ve meclisce belirlenen değiştirme ve yenileme bedelinin ödenmesi kaydıyla uygun olduğuna karar verildiği,
Söz konusu UKOME kararına karşı ... tarafından Antalya ... İdare Mahkemesine iptal talepli açılan davanın reddedildiği, ancak Danıştayca kararın bozulmasu üzerine ... sayılı karar ile bu sefer davanın kabulü ile kararın iptaline karar verildiği, ancak iptal kararının fiilen uygulanmadığı, ... ve ... otobüsü sahipleri arasında çıkan gerginlik üzerine ... Odası ve ... Taş. Koop. üyelerinin tek çatı altında toplanması amacıyla yetkililerin bir araya geldiği, bu arada iptaline karar verilen UKOME kararının veriliş tarihinden itibaren uygulanmaya başlandığı, davacının da ... aracını değiştirerek kapasitesini 18+1 olarak artırdığı,
Her iki taraf yetkililerinin biraraya gelerek ... tarihli ön protokol, ... tarihli uzlaşma protokolünün icra safhası yazıla belgeyi ve ... tarihli protokolü imzalayarak anlaşmaya vardıkları, UKOME kararı neticesinde ... üyelerinin uğradığı zarara karşılık olmak üzere bedeli Oda tarafından karşılanacak 72 adet otobüsün Kooperatife verilmesinin kararlaştırıldığı, daha sonra bundan vazgeçilerek 72 adet otobüsün değeri belirlenip bu değer üye sayısına bölünmek suretiyle bulunan ve her bir ... üyesine ödenmesi kararlaştırılan ... TL için her bir ... sahibi tarafından ... TL bedelli bonolar imzalanarak Kooperetif yetkilisi ...'a teslim edildiği, her bir bononun lehdarının bir otobüs sahibi olarak gösterildiği, bu bonoların bir kısmının ödendiği bir kısmı hakkında Antalya Adliyesi mahkemelerinde istirdat ve menfi tespit davaları açıldığı, takibe ve davaya konu bononunda bu bonolardan olduğu anlaşılmıştır.
Davacı, üyesi olduğu ... Odası ile davalı ... üyesi olduğu diğer davalı ... arasında düzenlenen anlaşma ve protokollerin geçersiz olduğunun tespiti ile geçersiz sözleşme uyarınca ödenen senet bedelinin istirdadını talep etmektedir.
Davacının da UKOME kararına istinaden ... aracını 18+1 oturma ve 9 ayakta yolcu kapasiteli ... grubu plakalı araca dönüştürmüş olması,daha sonra ... ve ... Koop. nin bir araya gelerek ... Odasını kurarak faaliyete geçirmeleri, Oda yönetiminde eski ... odası üyelerinin de yer alması ve idare mahkemesi iptal kararının fiilen hiç uygulanmaması karşısında, davacının üyesi bulunduğu Odanın imzaladığı protokol hükümlerince davalı ... otobüsü sahibine verdiği senedin bedelsiz kalmasının söz konusu olmadığı, senedin teminat amaçlı değil borcun ifası amacıyla düzenlendiği ve ödendiği, karşı tarafın protokol hükümlerince edimini yerine getirdiği, anlaşma ve protokollerin geçersiz sayılmasını gerektirecek yasal neden bulunmadığı, davacının senet düzenlemek ve bedelini ödemek suretiyle ve yine protokol hükümlerince ... TL senet bedelini ödemesi sonrası araç kapasitesini de artırmak suretiyle mensubu bulunduğu Oda'nın imzalamış olduğu protokolü onaylamış sayılması gerektiği, davacının senedi Borçlar Kanunu'nda düzenlenen irade bozukluklarından birinin etkisinde kalarak imzalamış olmasının da söz konusu olmadığı, nitekim davacının bu yönde bir iddiasının da bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın karar kesinleştiğinde istemi halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine,
Dair, davacı vekili Av. ... ile, davalı ... ve ... vekili Av. ... yüzüne karşı, davalı ... vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 15/09/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır