T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2021/422 Esas - 2024/57
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
\tT.C.
\t...
\t2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2021/422 Esas
KARAR NO\t: 2024/57
DAVA\t: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 24/06/2021
KARAR TARİHİ\t: 02/02/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t : 15/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan alacak (hizmet sözleşmesinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili, taraflar arasında 24.07.2006 tarihinde işletme hakkı devir sözleşmesi imzalandığını, özelleştirme sürecinin Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 19.09.2008 tarih ve 2008/57 sayılı kararı uyarınca müvekkilinin hisselerinin satışıyla sonuçlandığını, işletme hakkı devir sözleşmesinin 7. maddesi ve alt bentlerinde, \"Üçüncü kişilerin hak iddiaları\" başlığı altında düzenleme yapıldığını, 7.4 maddesinde, \"Dağıtım faaliyetinin ... tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacı ile gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğu ...'a aittir. ... tarafından yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeni ile üçüncü kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı ...'tır. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar ... tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü maddi yükümlülük ... tarafından karşılanır\" hükmüne, 7.6. maddesinde, \"Sözleşmenin imza tarihinden önce dağıtım tesisleri ile dağıtım tesislerinin işletilmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluk ...'a aittir. Bu dönemde yürütülmüş bulunan bu faaliyetler nedeni ile 3. kişiler tarafından ileri sürülecek her türlü talebin muhatabı ...'tır. Bu talepleri konu alan icra takibi ve davalar ... tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır. Bu takip ve davalardan doğacak her türlü mali yükümlülük ... tarafından ödenir.\" hükmüne yer verildiğini, işletme hakkı devir sözleşmesi öncesi dönemde fazladan tahsil edilen sistem kullanım bedeli nedeniyle dava dışı üçüncü kişi tarafından 2004 yılı Ocak ile Şubat dönemi için ... 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/383 Esas sayılı dosyası ile açılan davanın kabulüne karar verildiğini, kararın Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2010/13111 Esas- 2011/10116 Karar sayılı kararı ile onararak kesinleştiği, mezkur karara dayanılarak müvekkili şirket aleyhine ... 15. İcra Müdürlüğü'nün 2011/16189 sayılı icra takibinin başlatıldığı, müvekkili tarafından 21.12.2011 tarihinde icra dosyasına 11.503,00-TL yatırıldığını, bilahare, 2004 yılı Mart ve 2006 yılı Ağustos ayları arasındaki dönem için müvekkil şirket aleyhine ... 28. İcra Müdürlüğü'nün 2012/80972 Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibinin başlatıldığını, icra takibine kısmen itiraz yapılarak icra dosyasına 172.977,13-TL ödendiğini, itiraz edilen kısım için davacı şirket aleyhine ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/606 Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında, davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2014/1216 Esas ve 2014/17064 Karar sayılı kararı ile onandığı, söz konusu karar üzerine müvekkili şirket tarafından icra dosyasına 13.02.2015 tarihinde 194.763,14-TL ödendiğini, İHDS hükümleri uyarınca, sözü edilen döneme ilişkin sorumluluğun İHDS öncesi döneme isabet eden kısmının davalıya ait olması nedeniyle davacı şirket tarafından davalı tarafa yapılan 15.03.2021 tarihli başvuru ile ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte iadesinin talep edildiği ancak davalı şirket tarafından bu talebin kabul edilmediği, dava konusu ödemelere sebep teşkil eden işlemlerin büyük kısmının, davalı ... ile davacı şirket arasında akdedilen İHDS'nin imzalandığı, 24.07.2006 tarihinden önceki döneme ilişkin olduğu, anılan sözleşme hükümlerine göre sorumluluğun davalı şirkete ait bulunduğu bu nedenle dava konusu bedelin tahsili için dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını, davacı şirket tarafından icra dosyalarına yapılan ödemelerin yanı sıra muhtelif tarihlerde toplam 14.607,67-TL mahkeme ve icra harcı yatırıldığını, bundan başka yapılan ödeme olup olmadığının tam olarak tespit edilemediğini, ilgili dosyaların celbi ile bilirkişi raporu ile davalının sorumlu olduğu 24.07.2006 tarihine kadar döneme ilişkin hesaplama yapıldığında ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/383 Esas, 2009/795 Karar sayılı ve 19.11.2009 tarihli kararı, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/606 Esas, 2013/514 Karar sayılı ve 25.09.2013 tarihli kararı ve ... 28. İcra Müdürlüğünün 2012/80972 Esas sayılı dosyasına itirazdan önce ve itiraz üzerine açılan dava sonunda verilen karara göre ödenen sonra ıslah edilmek üzere, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 361.503,00-TL'nin alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi iddia ve talep edilmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, davaya konu taleplerin zamanaşımına uğradığını, Türk Borçlar Kanunun 73. maddesine göre, rücu davalarında zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğunu, ödeme yapıldığı yıl göz önünde bulundurulduğunda davanın zamanaşımına uğradığını, huzurda görülen dava ile ilgili olarak özelleştirme süreci, konuya ilişkin tüm yasal düzenlemeler, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler, gerek Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile yatırımcı firma arasında akdedilen sözleşme, gerekse Özelleştirme İdaresi talimatlarının tümünün birlikte yapılacak bir değerlendirme sonucu iş bu davanın haksızlığının ortaya çıkacağını savunarak, haksız ve yersiz olarak açılan iş bu davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
KANITLAR: ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/606 Esas ve ... 15. İcra Müdürlüğü'nün 2011/16189 Esas sayılı dosyaları fiziken, ... 28. İcra Dairesi'nin 2015/2497 Esas sayılı dosyası uyaptan celbolunmuştur.
... 15. İcra Müdürlüğü'nün 2011/16189 takip sayılı dosyası getirtilmiş, takip alacaklısının dava dışı Bis Enerji Elektrik Üretim A.Ş, takip borçlusunun davacı, takibin ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/383 Esas-2009/795 Karar sayılı, 19/11/2009 karar tarihli kararına dayalı olduğu ve ilamlı haciz yoluyla takip niteliğinde bulunduğu, takibinde 9.898,20 TL üzerinden yapıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan 24/07/2006 tarihli 'İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi' örneği ibraz edilmiştir.
Dava şartları arasında yer alan arabuluculuk son tutanağının dava dilekçesine eklendiği anlaşılmıştır.
Nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiden rapor alınmış, anılan raporda; dava dilekçesinde 361.503,00 TL'nin davalı şirketten avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesinin talep edildiği, dosyada 172.977,13 TL miktarlı 26/09/2012 tarihli tahsilat makbuzunun bulunduğu, diğer tahsilat makbuzu ile ödeme belgelerinin dosyada bulunmadığı hususları görüş olarak açıklanmıştır.
Davacı vekilinin rapora esaslı itirazlarının ve sunduğu belgelerin ayrıntılı ve gerekçeli olarak değerlendirilmesi bakımından bilirkişiden ek rapor alınmış, anılan raporda, itiraz dilekçesi ve belgelerin incelenmesinde, davacı tarafından ... 15. İcra Müdürlüğü'nün 2011/16189 sayılı dosyasına 11.503,00 TL, ... 28. İcra Müdürlüğünün 2012/8972 sayılı dosyasına 28/09/2012 tarihinde 172.977,13 TL, 13/02/2015 tarihinde ... 28. İcra Müdürlüğü'nün 2015/2497 Esas sayılı dosyasına 194.763,14 TL yatırıldığı, 03/12/2013 tarihinde ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/616 Esas sayılı dosyasına 5.376,20 TL, 03/12/2013 tarihinde ve ... 28. İcra Müdürlüğü'nün 2015/2497 Esas sayılı dosyasına yatırılan 2.210,92 TL olmak üzere toplam ödenen miktarın 393.850,94 TL olduğu, davadaki talebin 361.503,00 TL bulunduğu hususları görüş olarak açıklanmıştır.
Taraf vekillerinin rapora esaslı itirazlarının ayrıntılı ve gerekçeli olarak değerlendirilmesi bakımından ve emsal dosyalarda Yargıtay 11 HD ile Yargıtay HGK kararlarının değerlenerek rapor düzenlenmesi ve gerektiğinde hesaplama yapılması yönlerinde ek rapor alınmış, anılan raporda, davacı tarafın ... 15 icra Müdürlüğü'nün 2011/16189 Esas sayılı dosyası yatırdığı 11.503,00 TL'den, ... 28. İcra Müdürlüğünün 2012/8972 Esas sayılı dosyasına yatırdığı 367.740,27 TL'nin 147.459,78 TL'sinden, ... 8. ATM'nin 2012/616 Esas sayılı dosyasına yatırdığı 12.396,75 TL'nin 4.970,96 TL'sinden, ... 28. İcra Müdürlüğünün 2015/2497 Esas sayılı dosyasına yatırdığı 2.210,92 TL'nin 886,55 TL'sinden davalı şirketin sorumlu olacağı, davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği miktarın 164.820,29 TL olarak hesaplandığı hususları görüş olarak açıklanmıştır.
GEREKÇE: Dava, işletme hakkı devir sözleşmesinden kaynaklanan alacağın rücuan tahsili istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta taraflar arasında 24/07/2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmede tarafların hak, sorumluluk ve yükümlülüklerinin etraflıca hüküm altına alındığı, sözleşme öncesi dönem için dava dışı firmanın fazladan tahsil edilen sistem kullanım bedeli nedeniyle davacı aleyhine açtığı davaların kabulüne karar verildiği, bu nedenle mahkeme kararına istinaden davacının dava dışı firmaya gerek icra kanalıyla gerekse banka kanalıyla ödemeler yapmak zorunda kaldığı, bu tutarlardan taraflar arasındaki sözleşmenin 7.4 ve 7.6 maddeleri uyarınca davalının sorumlu olduğunu ileri sürdüğü, davalının da zamanaşımı def'inde bulunarak sorumluluğu bulunmadığı yönünde savunma yaptığı hususları uyuşmazlık konusu değildir.
Taraflar arasındaki çekişme, 24/07/2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesi kapsamında davacının mahkeme kararına istinaden icraen ödemiş olduğu fazladan tahsil edilen sistem kullanım bedeli alacağının davalıdan rücuen talep edip edemeyeceği, edebiliyorsa tutarının belirlenmesi yönlerinde toplanmaktadır.
Davacı talebine dayandırdığı ödemeleri 2012 yılı içinde yapmıştır. Dava ise, 24/06/2021 tarihinde ikame edilmiştir. Davacı, taraflar arasında imzalanan 'İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'ne dayanmıştır. Bu uyuşmazlıkta uygulanması gerekli olan zamanaşımı süresi, TBK'nın 146. maddesi uyarınca 10 yıldır. Dava, zamanaşımı süresi dolmadan açılmıştır. O halde, davalının zamanaşımı def'ine itibar edilmemiş, esası incelenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta iddia, savunma, dava dışı firma tarafından davacı aleyhine açılan dava dosyaları, icra dosyası içerikleri, taraflar arasındaki işletme hakkı devir sözleşmesi hükümleri, davacının rucuya esas ödemeleri ve tüm dosya kapsamından, davacının, dava dışı firmaya sistem bedeli ödemesi yaptığı anlaşılmaktadır. Bu ödemeler, 2004 yılı Ocak ve Şubat dönemleri ile 2006 yılı Ağustos ayına kadar olan dönemi kapsamaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 7.4 maddesinde dağıtım faaliyetinin davalı tarafından yürütüldüğü dönemde bu faaliyetin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirilen her türlü iş ve işlemlerin bütün sorumluluğunun kendisine ait olacağı, 7.6 maddesinde de sözleşmenin imza tarihinden önce dağıtım tesisleri ile dağıtım tesisinin işletilmesinden kaynaklanan her türlü hukuki ve cezai sorumluluğun yine davalıya ait olacağı kararlaştırılmıştır. Davacının ödeme yaptığı işlem, sözleşmenin imzalandığı tarihten öncedir. Ancak, davacı da 01/03/2005 tarihinde tüzel kişilik kazanmıştır. Bu tarihten sonra yapılan ödemeler, davacıya yapılmıştır. Davacı tüzel kişilik kazandıktan dava dışı firma tarafından yapılan ödemelerin davalıya aktarıldığını kanıtlamamıştır. O halde, rücu edebileceği tutar, 01/03/2015 tarihten önceki dönemle sınırlı olmalıdır. Taraflar tacirdir. Sözleşme hükümleriyle bağlıdır. Hükme esas alınan, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bilirkişi raporunda bu tutar, 164.820,29 TL olarak tespit edilmiştir. Davacı, davalıyı davadan önce usulüne uygun temerrüte düşürmemiştir. Dava ile davalının temerrüte düştüğü kabul edilmiş ve davacının ticari nitelikteki bu davada avans oranında temerrüt faizi talep etmesinde de bir yanlışlık görülmemiştir.
Bu durum karşısında, davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiş olmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davacının davasının kısmen kabulüne, 164.820,29 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans oranında temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 11.258,87 TL harçtan peşin alınan 6.173,57 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.085,30 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 6.173,57 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 26.371,25 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen ( kabul ve red oranına göre) 31.469,23 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 3.595,80 TL (59,30 TL başvurma harcı, 8,50 TL vekalet harcı 3.400,00 TL bilirkişi ücreti, 128,00 TL posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden ( kabul ve red oranına göre) 1.639,43 TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
8-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 601,83 TL'nin davalıdan, 718,17 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine yazı yazılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
02/02/2024