T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/1579 Esas
KARAR NO: 2024/1256
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 31/03/2021
NUMARASI: 2019/235 E. - 2021/258 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/07/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin taraf olmadığı icra dosyasından fiili haciz ve muhafaza tehdidi ile davaya konu senedin ve 16.500-TL nin davalı ... Ltd. Şti. tarafından alındığını, 12/09/2018 tarihli protokolde ve makbuz, banka ödeme dekontunda bu durumun yazılı olduğu, İşbu durumun Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/05/2019 gün ve 2018/904 E. 2019/544 K. Sayılı menfi tespit ve alacak dava dosyasından verilen karar ile sabit olduğu, kararda dava konusu bono nedeniyle \"davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine\" ve senedin ciro edilip (Mahkememiz dosyasındaki diğer davalı... Ltd. Şti.'ne) başka bir alacaklı tarafından takibe konu edilmesi nedeniyle senedin iptal isteminin reddine karar verildiğini belirterek dava konusu senet yönünden borçlu olunmadığının tespitini, müvekkilleri aleyhine başlatılan icra takibinin iptaliyle, bononun iadesini, davalılar aleyhine kötüniyetli takip nedeniyle kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 30/12/2019 tarihli sunmuş olduğu ıslah dilekçesinde özetle; , davalılardan ... Ltd. Şti. tamamen kötü niyetli olarak Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/904 Esas sayılı dosyasından verilen tedbir kararına karşılık senedi, senedin vade tarihi geçtikten sonra cirolayarak diğer davalı ... Ltd. Şti.'ye verdiğini, müvekkillerinin dava hakları saklı tutularak borcu kabul anlamına gelmeyecek şekilde icra dosyası borcunun alacaklı ve/veya vekiline ödenmesine muvafakati olmadan depo edildiğini, 67.500,00 TL bedelli bono davalılardan ... tarafından müvekillerini haciz baskısı altında bırakılması neticesinde alındığının 12/09/2018 tarihli protokol ile sabit olduğunu davalılardan ... aleyhine daha önce Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/904 Esas sayılı dosyasından ikame edilmiş olan bononun müvekkillerine iadesi/iptali talepli dava karara çıkmış olup işbu dosyadan tedbir kararı verilmesine rağmen davalı ... tarafından bono diğer davalı ...'ye senedin vade tarihinden sonra cirolandığını, bononun davalı ... tarafından ağır kusurlu olarak iktisap edildiğini, nitekim davalı ... söz konusu bonoyu vekili olan Av. ...'den 15/02/2019 tarihinde teslim aldığını, vade tarihinden yaklaşık 2.5 ay sonra bonoyu kendi vekilinden teslim alan davalı ...'nın vade tarihinden önce bonoyu diğer davalı ...'ye cirolamasının mümkün olmadığını, her iki davalının da kötü niyetli olduğunu, alacağın temliki hükümlerine tabi olduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirketler arasında ticari ilişki bulunmadığı ve müvekkili şirketin davalı şirketlere herhangi bir borcu da söz konusu olmadığını, müvekkiller tarafından İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde verilen tedbir kararının devamına karar verilmesini talep ve ıslah etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu bononun iyi niyetli üçüncü kişi sıfatıyla yasal ve meşru hamili olduğunu, söz konusu bononun ciro ve teslim yoluyla müvekkiline geçtiğini, TTK'nın 825.maddesi gereğince borçlu ile önceki hamillerden biri veya senedi düzenleyen kişi arasında doğrudan varolan ilişkilere dayanan defilerin iyiniyetli son yetkili hamile karşı ileri sürülemeyeceğini, Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/904 Esas sayılı dosyasında tarafların ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Tekstil Ürün. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olduğunu, söz konusu davanın tarafının müvekkili şirket olmadığını, bilindiği üzere mahkeme kararlarının bağlayıcı niteliği olduğu ve dava dışı 3.kişiler hakkında bağlayıcılığının olmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; \"Davacı ... tarafından;1-)Davalı ... aleyhine alçılan davanın KESİN HÜKÜM dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,2-)Davalı ... aleyhine açılan davanın KABULÜ ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile takibe konulan 12/09/2019 tanzim, 01/12/2018 vade tarihli, 67.500,00-TL tutarlı bono bakımından davacı ..... Ltd. Şti.'nin davalı ... .. Ltd. Şti. 'ne borçlu olmadığının TESPİTİNE,
B-) Davacı ... tarafından; 1-)Davalı ... SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ aleyhine alçılan davanın kabulü ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile takibe konulan 12/09/2019 tanzim, 01/12/2018 vade tarihli, 67.500,00-TL tutarlı bono bakımından Davacı ...'in davalı ... Ltd. Şti. 'ne borçlu olmadığının TESPİTİNE, 2-)Davalı ... aleyhine açılan davanın KABULÜ ile, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile takibe konulan 12/09/2019 tanzim, 01/12/2018 vade tarihli, 67.500,00-TL tutarlı bono bakımından davacı ...'in davalı ... .. Ltd. Şti. 'ne borçlu olmadığının TESPİTİNE,
C-)İİK m. 72/5 gereği, davalı/takip alacaklısı ... ... Ltd. Şti. tarafından icra takibi haksız ve ağır kusurlu yapıldığından takibe/davaya konu 67.500,00-TL senet tutarının %20 si oranına isabet eden 13.500,00-TL'nin davalı ... .. Ltd. Şti.'nden alınarak DAVACILARA verilmesine, \" karar verilmiştir. İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının delil niteliği bulunmayan bir fotokopi evrak esas alınmak kaydıyla Kambiyo Hukuk'nun temel ilkelerine ve HMK'nin açık hükümlerine aykırı olduğunu, davalı tarafın savunmaları değerlendirilmeksizin davacı tarafın beyanlarını tekrar eder nitelikte karar verildiğini, dava konusu senetle ilgili yapılan icra takibi ve davacı tarafça bu takibin iptaline dair İstanbul 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/151 E. 2019/687 K. 06/03/2019 tarihli kararı ile bu karara dair davacı tarafın istinaf başvurusu üzerine İstanbul BAM 20. H.D.'nin 2019/1895 E. 2020/1648 K. Ve 01/10/2020 tarihli istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararlarını gerekçeli kararda değerlendirmeksizin davalı tarafın taraf olmadığı ve lehtar (diğer davalı) ile davacının taraf olduğu icra takibi ile Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/904 E.sayılı dosyasını değerlendirmesi ve hükme esas almasının hukuken kabul edilebilir olmadığını, fotokopinin hükme esas alınmasının kabul edilemez olduğunu, somut olayda söz konusu kambiyo senedinin haciz baskısı altında düzenlendiğinin iddiasının şahsi defi olduğunu iyi niyetli yetkili hamile karşı ileri sürülemeyeceğini davacının ıslah dilekçesinde delil olarak sunulan Bakırköy 5. ATM'nin 2018/904 E.sayılı ilamının yalnızca tarafları açısından bağlayıcı olduğunu, bononun vade tarihinden sonra iktisap edildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, Bakırköy 5. ATM'nin 2018/904 Esas sayılı davanın derdestlik itirazına konu olduğunu, takip dosyasında borçlu vekili tarafından 17/06/2020 tarihli talep dilekçesi ile \"...dosyada kalan bakiyenin alacaklıya ödenerek...\" denilmekle işbu dava konusu borcun davacı tarafça ikrar edildiğini, tarafı olmadığı ve başka kişilerin aralarında düzenlemiş oldukları makbuz ve ibraname olduğu belirtilmiş olan ve belgede teslim ve tesellüme dair herhangi bir ibareye yer verilmediğini, davacı tarafın işbu belgenin dava konusu bononun diğer davalı şirket avukatı tarafından 12/09/2018'de teslim alındığını ve Şubat ayının 15'ine kadar müvekkiline teslim etmediğinin maddi gerçeği yansıtmadığını, mahkeme kararı ile müvekkilinin kötü niyetli olarak kabul edilmesinin kabul edilemez olduğunu, gerekçeli kararın kısa kararın açıklanmasından itibaren 6 ay geçmesinden bahisle gerekçeli kararın oluşturularak taraflara tebliğ edilmesini talep etmelerinden bir gün sonra yazılarak tebliğe çıkarılmış olmasının davalı müvekkili şirketin adil yargılanma hakkına dair tereddütlerini artırdığını, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İstinafa Cevap: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava İİK 72/1 maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı vekili, ; müvekkillerinin taraf olmadığı icra dosyasından fiili haciz ve muhafaza tehdidi ile davaya konu senedin ve 16.500-TL nin davalı ... Ltd. Şti. tarafından alındığını, 12/09/2018 tarihli protokolde ve makbuz, banka ödeme dekontunda bu durumun yazılı olduğunu ve Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/05/2019 gün ve 2018/904 E. 2019/544 K. Sayılı dosyasından verilen karar ile sabit olduğu, kararda dava konusu bono nedeniyle \"davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine\" ve senedin ciro edilip (Mahkememiz dosyasındaki diğer davalı ...... Ltd. Şti.'ne) başka bir alacaklı tarafından takibe konu edilmesi nedeniyle senedin iptal isteminin reddine karar verildiğini belirterek, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı takip dosyasında senet yönünden borçlu olunmadığının tespitini, talep etmiştir. Davacı vekili 30/12/2019 tarihli ıslah dilekçesinde ise, davalılardan ... ... Ltd. Şti. tamamen kötü niyetli olarak Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/904 Esas sayılı dosyasından verilen tedbir kararına karşılık senedi, senedin vade tarihi geçtikten sonra cirolayarak diğer davalı ... ... Ltd. Şti.'ye verdiğini, bu şirketin ihtiyati haciz kararı ile İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından müvekkili şirkete hacze gelindiğini, tüm şikayet ve dava hakları saklı tutularak borcu kabul anlamına gelmeyecek şekilde haciz miktarı kapak hesabı yapılarak tüm alacak kalemleriyle birlikte icra dosyasına alacaklı ve/veya vekiline ödenmesine muvafakati olmadan depo edildiğini, icra takibine dayanak gösterilen 12/09/2018 keşide tarihli 01/12/2018 vade tarihli 67.500,00 TL bedelli bono davalılardan ... tarafından müvekillerini haciz baskısı altında bırakılması neticesinde alınmış olduğu, bu hususun 12/09/2018 tarihli protokol ile sabit olduğunu, vadeden sonra yapılan cirolamanın artık alacağın temliki hükümlerine tabi olduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirketler arasında ticari ilişki bulunmadığı ve müvekkili şirketin davalı şirketlere herhangi bir borcu da söz konusu olmadığını beyan etmiştir. Davalı ... vekili , müvekkilinin dava konusu bononun iyi niyetli üçüncü kişi sıfatıyla yasal ve meşru hamili olduğunu, borçlu ile önceki hamillerden biri veya senedi düzenleyen kişi arasında doğrudan varolan ilişkilere dayanan defilerin iyiniyetli son yetkili hamile karşı ileri sürülemeyeceğini, Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/904 Esas sayılı dosyasında taraf olmadıklarını beyan etmiştir. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı takip dosyasında, alacaklı .. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'nin, 04/03/2019 tarihinde, davacılar ... Ltd. Şti.' ve ... ile diğer davalı ... Şirketi aleyhine,67.500,00 TL asıl alacak ve ferileri toplamı 71.832,71 TL nin tahsili için kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe geçtiği, takip dayanağı senedin , keşidecisi ... Tekstil . Şti., lehtarı ... Sanayi Ltd Şti olan, lehtar tarafından ... Şti.'ne ciro edilen, 12/09/2018 düzenleme tarihli 01/12/2018 vade tarihli 67.500,00-TL bedelli bono olduğu görülmektedir. İstanbul 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/151 E. - 2019/687 K. Sayılı dosyasında davaya konu icra takibinin iptali için davacı tarafından açılan davanın 06/03/2019 tarihli reddine dair karar verildiği 01/10/2020 tarihinde kesinleştiği görülmektedir. Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında, davalı ... Tekstil Şirketi tarafından dava dışı borçlusu ... Şti. aleyhine takip başlatıldığı ve davacıya ait iş yerinde ilk olarak08/08/2018 tarihinde haciz işlemi uygulandığı, 12/09/2018 tarihinde yeniden davacı adresinde haciz işlemi için gelindiği ve taraflar arasında aynı tarihli protokol düzenlendiği, protokolde davacının borcu kabul etmediği, ödemeyi haciz baskısından kurtulmak ve malların muhafazasını önlemek amacıyla yaptığına dair itirazi kayıtla 16.500,00-TL ödeme yaptığı ve 12/09/2018 düzenleme tarihli 01/12/2018 vade tarihli 67.500,00 TL bedelli bonoyu ... şirketi lehine düzenleyerek verdiği belirtilmiştir. Bakırköy 5. ATM'nin 08/05/2019 tarih ve 2018/904 E. 2019/544 K. Sayılı dosyasında , davacı ... Tekstil Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin davalı ...ne karşı davaya konu 12/09/2018 keşide tarihli 01/12/2018 vade tarihli 67.500,00 TL bedelli bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine, bononun ciro edilip dava dışı ... LTD. ŞTİ. Tarafından davadan sonra İst. ... İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasında takibe konulduğu gerekçesiyle senedin iptali isteminin reddine karar verildiği , kararın 09/06/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Kesinleşen Bakırköy 5. ATM'nin 08/05/2019 tarih ve 2018/904 E. 2019/544 K. Sayılı dosyasında davalı takip alacaklısı .. ŞTİ dosyada taraf olmadığından bu davalı yönünden kesin hüküm niteliği bulunmamakla birlikte söz konusu karar tespit edilen vakıalar yönünden kesin delil niteliğine haizdir. Anılan kararda eldeki dava konusu takip dayanağı 12/09/2018 düzenleme tarihli 01/12/2018 vade tarihli 67.500,00-TL bedelli bononun keşidecisi ... Tekstil . Şti. Tarafından ... Şti lehine düzenlenmesinin haciz baskısı altında keşidecinin iradesi fesada uğratılarak alındığı belirtilmiştir. Öte yandan, senedin iptali talebi ; ciro edilen ve dava dışı olan hamil tarafından icra takibine konu edildiğinden reddedilmiş olup, bu karar senedin hamil yönünden geçerli olduğu sonucuna göre değil, davanın tarafı olmayanlar hakkında sonuç doğuracak bir hüküm kurulamayacağı usul ilkesine göre alınmış bir karardır. Dosya kapsamına göre, çözümlenmesi gereken husus, ciro edilmesi nedeniyle hamili olan davalı .. ŞTİ tarafından takibe konu edilen, bono nedeniyle davcının bononun haciz baskısı altında düzenlendiğine dair def'isini iyiniyetli olduğunu savunan takip alacaklısı hamile karşı ileri sürüp süremeyeceği noktasında toplanmaktadır. Dava konusu bononun ... Tekstil şirketi lehine haciz baskısı ile düzenlendiği kesinleşen mahkeme kararı ile sabit ise de, bononun haciz baskısı ile düzenlenmiş olması iyi niyetli hamile karşı ileri sürülebilecek mutlak defi niteliğinde değildir. Bu nedenle davacının senedin vade tarihinden sonra ciro edildiğine yönelik iddiası üzerinde durularak bu konuda tüm delilleri toplanarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir. Davacı vekili bu konuda senedin alacaklı vekiline teslim tarihini gösteren fotokopi belgeyi dosyaya ibraz etmiş , davalı teslim tarihini gösteren fotokopi belgeye karşı çıkmış olduğundan , varsa belge aslının celbi sağlanmalı , ayrıca davacı delil olarak ticari defterlere de dayanmış olduğundan davalı şirketlerin ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak lehtar ve hamil davalı şirketlerin ticari defterlerinde senedin kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı ise hangi tarihte kayıt edildiği ve iktisap edildiği belirlenerek , senedin temlik tarihi vadeden sonra ise bunun hukuki sonuçlarının değerlendirilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verildiği, bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır. Davalı ... Şti vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davalı ... Sanayi ve Limited Şirketi vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2- İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/03/2021 tarih, 2019/235 E. 2021/258 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 04/07/2024