T.C.
İSTANBUL
18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2024/176 Esas
KARAR NO\t: 2024/503
DAVALI\t: HASIMSIZ\t
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 15/03/2024
KARAR TARİHİ\t: 17/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin hamili olduğu, ... ... Şubesine ait 15/03/2024 keşide tarihli, ... nolu hesabına ait, ... çek numaralı 500.000,00 TL bedelli ve ... ... şubesine ait 25/03/2024 keşide tarihli, ... nolu hesaba ait, ... çek numaralı 775.116,00 TL bedelli iki adet çekin müvekkili şirketin yetkilisinden çalındığını, bu hususun kendilerince 15/03/2024 tarihli çekin ibrazı sonra anlaşıldığını, ... Cumhuriyet Başsavcılığına 2024/... soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunduklarını, müvekkilinin ve şirket personellerinin araştırmasına rağmen şüphelinin bulunamadığını belirterek çekler hakkında bankaya müzekkere yazılarak ödemeden men kararı verilmesini, ardından çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememiz dosyasının 15/03/2024 tarihli ara kararı ile dava konusu çekler hakkında %15 teminat karşılığında ödeme yasağı kararı verildiği, davacı vekili tarafından ... ... Şubesi'ne ait 25/03/2024 keşide tarihli, ... nolu hesaba ait ... çek nolu 775.176,00 TL bedelli çekin %15'i olan teminatın depo edildiği görüldü.
Dava dışı 3. Kişi olan ... ...'ın müdahale talep dilekçesi sunduğu, müdahale talep dilekçesinde ... ... Şubesi'ne ait 25/03/2024 keşide tarihli, ... nolu hesaba ait ... çek nolu 775.176,00 TL bedelli çek hakkında verilen ödemeden men yasağının kaldırılmasını talep ettiği görüldü.
Mahkememiz dosyasının 05/04/2024 tarihli ara kararı ile dava dışı ... ...'ın sisteme ilgili olarak kaydedilmesine karar verildiği görüldü.
Mahkememiz dosyasının 14/06/2024 tarihli ara kararı ile davacı vekiline davaya konu çeklerden ... ... Şubesi'ne ait 25/03/2024 keşide tarihli, ... nolu hesaba ait ... çek nolu 775.176,00 TL bedelli çek için müdahale talebinde bulunan ... ... tarafından takip edildiğinden, davacı vekiline davaya konu çek bakımından ilgili-müdahale olan ... ...'a karşı istirdat davası açması için 2 hafta kesin süre verildiği, ilgili tarafından ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın duruşmada değerlendirilmesine, davacın vekilinin talebine konu diğer çek olan ... ... Şubesine ait 15/03/2024 keşide tarihli ... no.lu hesabına ait ... çek no.lu 500.000,00-TL bedelli çekin banka yazı cevabında ... Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından ilgili şubeye teslim edildiği ve ödendiği bildirildiğinden davacı vekiline davaya konu bu çek bakımından, banka yazı cevabında bildirilen ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'ne karşı istirdatı davası açmak için 2 hafta kesin süre verildiği, davacı vekilinin verilen süre içerisinde ilgili davaları açarak tevzi formlarını mahkememize sunduğu görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava çek iptali istemine ilişkindir.
Davacı taraf dava dilekçesinde; davaya konu ettikleri çeklerin çalındığını, davayı konu edilen çekin zayii nedeniyle iptali ile birlikte; söz konusu çekin ödenmesinin engellenmesi için, ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verilmesini istemiştir.
Yargılama sırasında 3. Kişi ... ... tarafından dosyaya sunulan müdahale dilekçesi ile; 25/03/2024 tarihli ... seri numaralı çek ödemeden men yasağı konması nedeniyle tahsil edilemediğini ve müvekkilinin ciro ederek teslim ettiği şirketlerin müvekkilinden bu 775.176 TLlik ödemeyi tahsil ettiğini, çek üzerindeki ödeme yasağının kaldırılmasını talep etmiş, 29/04/2024 tarihli beyan dilekçesi ile de davayı konu çeklerden 25/03/2024 keşide tarihli ... no.lu hesaba ait ... çek no.lu 775.176,00-TL lik çekin ... ... uhdesinde olduğu bildirilmiştir.
3. Kişi ... ... her ne kadar müdahale talebinde bulunmuş ise de ; bu tür davalara üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale olarak kabulüne karar verilmesi mümkün olmadığından bu kişi dosyaya ilgili olarak eklenmiş ve karar başlığında da bu şekilde gösterilmiştir.
Yargılama sırasında dosya arasına celbedilen 09/05/2024 tarihli ... yazı cevabı ile; davaya konu ... çek no.lu 500.000-TL bedelli çekin tahsil olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
Mahkememiz 14/06/2024 tarihli ara kararı ile; davacı vekiline dosya arasına giren müdahale telip dilekçesi ve banka yazı cevapları değerlendirilerek; ... ...'a ve ... Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'ne karşı istirdat davası açmak üzere kesin süre verilmiş, süresi içerisinde dava açılarak açıldığına ilişkin tevzi formunun mahkememize ibraz edilmemesi halinde davanın talebe konu bu çek yönünden reddedileceği ve çek hakkında verilen ödeme yasağının kaldırılacağı davacı vekiline ihtar edilmiş, ayrıca tedbire yapılan itirazın da duruşmalı olarak değerlendirilmesi karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından mahkememizce verilen süre içerisinde istirdat davalarının açıldığına ilişkin tevzi formları dosyaya sunulmuştur.
TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 758. maddesinde \"(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. (2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır\" , 759. maddesinde \"(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.\" ve 763. maddesinde \"(1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.\" düzenlemeleri yer almaktadır.
Çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, 6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesi, bu süre içerisinde istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir (Yargıtay 11. HD 31.10.2016 tarihli 2015/11662- 2016/8538 E.K; aynı Dairenin 23.05.2016 tarihli 2015/10802- 2016/5494 E.K sayı ilamları).
Mahkememiz dosyasında yapılan değerlendirmede; davaya konu çeklerden ... çek no.lu 500.000-TL bedelli çekin tahsil olduğunun tespit edildiği, çekin banka yazı cevabından ... Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından ilgili şubeye teslim edildiği ve ödendiği bildirildiğinden , yine davaya konu diğer çek olan 25/03/2024 keşide tarihli ... no.lu hesaba ait ... çek no.lu 775.176,00-TL lik çekin ... ... tarafından icra takibine konu edildiği, bu hali ile yukarıda yer verilen yasal düzenleme kapsamında davacı vekiline davaya konu çeklere ilişkin istirdat davası açmak için verilen süre içerisinde davacı vekili tarafından istirdat davalarının açıldığı dolayısı ile huzurdaki davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Müdahale talebinde bulunan- ilgili her he kadar davayı konu çeklerden 25/03/2024 keşide tarihli ... no.lu hesaba ait ... çek no.lu 775.176,00-TL lik çek üzerinde bulunan ödeme yasağının kaldırılması isteminde bulunmuş ise de; 6102 sayılı TTK'nun 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken TTK'nun 758 ve devamı maddeleri uyarınca, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, açılmaması halinde ise, ödeme yasağının kaldırılması ve çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Maddenin mefhumu muhalifinden de anlaşılacağı üzere, davacı süresi içinde istirdat davası açarsa mahkemece ödeme yasağının devamına karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 19/03/2013 tarih ve 2012/6709 Esas, 2013/5277 Karar, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 2022/2131 E., 2023/11 K. Sayılı kararı) Davacı taraf mahkememizce verilen süre içerisinde istirdat davası açtığından mahkememizce ödeme yasağına ilişkin olarak verilen tedbirin iş bu dosyada verilen karar kesinleşinceye kadar devamına karar vermek gerekmiş öte yandan davacı vekili mahkememiz 1 no.lu celsesindeki beyanında her ne kadar çekin takibe konulması neticesinde konulan ihtiyati hacizlerin kaldırılması talebinde bulunmuş ise de mahkememizce bu hususta verilmiş ara karar ya da haciz kararı bulunmadığından ve bu hususun mahkememizce değerlendirilmesi mümkün olmadığından davacı vekilinin bu talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Emsal mahiyette Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 2022/54 E., 2022/2087 K.)
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1 -) Konusuz kalan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-) Dava konusu çekler hakkında verilen ve ilgili tarafından tedbire yapılan itirazın bu aşamada reddi ile; İHTİYATİ TEDBİRİN KARAR KESİNLEŞİNCEYE KADAR DEVAMINA, karar kesinleştiğinde ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbirin kaldırılması için ilgili banka şubesine müzekkere yazılmasına,
3-) Davacı vekilinin dosyaya konu çekin takibe konulması neticesinde konulan ihtiyati hacizlerin kaldırılması talebinin reddine,
4-) Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
5-) Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-) Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde davacıya iadesine,
Dair, hazır bulunanların yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/07/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza