T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2023/684 Esas - 2024/38
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
\tT.C.
\t...
\t2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2023/684 Esas
KARAR NO\t: 2024/38
DAVA\t: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 02/10/2023
KARAR TARİHİ\t: 24/01/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 02/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile Davalı T.C. Hazine Ve Maliye Bakanlığı Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü arasında akdedilen 08.01.2021 Tarih ve 9684 sayılı “... Market Tibbi Malzeme Çerçeve Anlaşması”, ...tarafından 11.07.2023 tarihi itibariyle müvekkili şirkete KEP adresine göndermek suretiyle tebliğ edilen “Anlaşma feshi (... Ecza Deposu)” konulu yazılı bildirimle feshedildiğini, ... Market Tıbbi Malzeme Çerçeve Anlaşması söz konusu “... Market Tıbbi Malzeme Çerçeve Anlaşması” müvekkili şirketi ile ...arasında akdedilen sözleşme içeriğindeki hükümlerin müvekkili hilafına ve TMK 2. Maddesi'ne aykırı şekilde yorumlanması nedeniyle müvekkili şirketin zarara uğradığını, müvekkili şirketin ve dava dışı şirket yetkilisi, müvekkili şirket hissedarı ...'ın ifade olunduğunu ve dava dilekçesi ekinde mübrez mahkeme karan içeriğinden görüleceği üzere herhangi bir kusurunun bulunmadığını, nitekim taraflar arasında imzalanan Çerçeve Anlaşma hükümlerine göre müvekkili şirketin sözleşmesel edimlerini ifasında herhangi bir ifa edememe, ifa etmeme hali de bulunmadığını, davalı idarenin 07.07.2023 tarihi itibariyle sözleşmenin feshini bildirdiğini, 11.07.2023 tarihinde müvekkili şirketin KEP adresine iletilen fesih yazısındaki gerekçelerin ve buna bağlı olarak teminatın irat kaydedilmesinin kabulü mümkün bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için cezaj bir yaptırım uygulanacağı düşünülse dahi, bunun usul ve yasaya aykırı şekilde aşırı oranda uygulandığı aşikar olduğunu, davalı idare tarafından müvekkili şirketin sözleşmesi haksız şekilde feshedildiğini, buna bağlı olarak teminatların irat kaydı ve ihalelere katılmaktan yasaklama yönünde verilen kararlarının da haksız olduğunu, müvekkili şirketin ortaklarından ...'ın fesih tarihinde herhangi bir adli sicil kaydının bulunmadığını, müvekkili şirketin ortağı hakkında daha önce verilen mahkumiyet kararı ise usul ve yasaya aykırı olduğunu tekrarla, mesleki faaliyetlerinden dolayı verilen bir mahkumiyet kararı olarak nitelendirilmesinin hatalı olduğunu, her halükarda sözleşmesel edimlerin ifası gereği, niteliğinin sorgulanması gerektiği kanaatinde oldukları fesih bildirim yazısındaki gerekçelerin uzunca bir süre de ileri sürülmediğinin görülmekte olduğunu, davalının resen adli sicil kaydı soruşturması yapılabildiği açık olmakla, davalı tarafça bilinen veya bilinmesi gereken bir husus 1 yılı aşkın bir süre boyunca bir yaptırıma tabii tutulmamışken 07.07.2023 tarihinde, 10.07.2023'te müvekkili şirketin KEP adresine iletilen fesih yazısıyla haksız şekilde müvekkili şirketin sözleşmesinin feshedildiğini ve teminatlarının irat kaydedildiğini, TTK 3. Maddesindeki düzenlemeye göre, “Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve filler ticari işlerden olduğunu, TMK 4, Maddesine göre “her iki tarafın tacir ve uyuşmazlık konusunun da her iki tarafin ticari işletmeyle ilgili olması veya uyuşmazlık konusunun anılan maddede sayıları istisnalara dakil bulunması veyahut dava konusu olayın Türk Ticaret Kanumunda düzenlenen konularla ilgili bulunması veya özel kanunlarda davanın ticari dava olarak belirlenmesi gerekir. ” davalı idarenin taraflar arası sözleşmede tacir sıfatını haiz olduğu açık olduğunu, buna istinaden de TTK hükümlerine göre basiretli tacir gibi davranılması gerektiğini, davalı idare tarafından basiretli tacir hükümlerine aykırı şekilde taraflar arasındaki sözleşme TMK Madde 2. hükümleri hilafına yorumlanarak haksız şekilde müvekkili şirketin sözleşmesinin feshedildiğini, 08.01.2021 tarihli “... Market Tıbbi Malzeme Çerçeve Anlaşması” kapsamında, sözleşmenin feshinin haksız olduğunun tespiti ile feshin ve feshe bağlı yaptırımların iptali ve irat olarak kaydedilen bedelin haksız olarak kaydedildiğinin tespiti ile oluşan maddi zararlarının tazminine karar verilmesi gerektiğini, 08.01.2021 tarihli “... Market Tıbbi Malzeme Çerçeve Anlaşması” kapsamında sözleşmenin feshinin haksız olduğunun tespiti ile feshin ve feshe bağlı yaptırımların geçersizliğine, irat olarak kaydedilen, 1.341.000,00 TL bedelin haksız olarak irat kaydedildiğinin tespiti ile fesih tarihinden işleyecek ticari avans faizi uygulanarak davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap delikçesinde özetle; müvekkili ofis ile davacı taraf arasında önce 18.12.2020 tarih ve 461 sayılı ... Market Beşeri Ve Tıbbi Ürünler Çerçeve Anlaşması, daha sonra ise davaya konu 08.01.2021 tarih ve 9684 sayılı ... Market Beşeri Ve Tıbbi Ürünler Çerçeve Anlaşması imzalandığını, sözleşme yürürlükte iken davacı firma ortaklarından ... hakkında mesleki faaliyetten dolayı son 5 yıl içinde verilen mahkumiyet kararı bulunduğunun öğrenilmesi üzerine ... Market Tıbbi Malzeme Çerçeve Anlaşma İlan Metninin 11/e maddesi ve aynı maddenin son cümlesi gereğince anlaşmanın feshine karar vermek gerektiğini, bu itibarla Yönetim Kurulunun 07.07.2023 tarih ve 26/305 nolu kararı ile sözleşme feshedildiğini, davacı şirket ortağı ...'ın da adli sicil sorgulamasında Büyükçekmece 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 27.11.2017 tarihli 5237 sayılı Kanun 193. Maddesine (Zehirli madde imal ve ticareti suçu) istinaden adli sicil kaydı olduğunu, 3 ay 22 gün hapis cezası almasına karar verildiğini, 2019/515 Esas 2021/93 Karar sayılı ilamla kararın kesinleştiği tespit edildiğini, söz konusu suçun mesleki faaliyet içinde işlendiği anlaşıldığından taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 15/1-c maddesinde düzenlenen \"Markette yer alma yeterliliğini taşımadığının anlaşılması veya aranan şartları sonradan yitirmesi halinde protesto keşide edilmeksizin ve bir hüküm almaya gerek kalmaksızın anlaşması feshedilerek teminatı irat kaydedilir. Anlaşma feshedildiği takdirde durum tedarikçiye yazılı olarak bildirilir.\" hükmü gereğince feshedildiğini, sözleşme yeterlilik şartlarının taşınıp taşınmadığıyla ilgili olarak sözleşme imzalandıktan sonra müvekkili kurum tarafından her firmanın her ortağıyla ilgili günlük adli sicil sorgulaması yapılması mümkün olmadığını, müvekkili kurumun mahkumiyeti öğrendikten sonra beklemeksizin işlem tesis ettiği sunulan mail ekran görüntülerinden de açıkça anlaşılmakta olduğunu, davacı firma ortağının mesleki faaliyetten dolayı mahkumiyeti bulunduğu hususu dava dilekçesinde de ikrar edildiğini, bu sebeple davanın haksız ve kötü niyetli olduğu hususunda tereddüt bulunmadığından, davanın reddini talep ettiklerini, sözleşmenin feshi halinde teminatın irat kaydedileceği hususu sözleşmenin 15/1-c maddesinde açıkça düzenlendiğini, dolayısıyla sözleşmeye ve hukuka uygun olarak tesis edilen işlemle ilgili açılan davanın reddi gerektiğini,
açıklanan nedenlerle; haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Taraflar arasında 08/01/2020 tarih ve 9684 sayılı ... Market Beşeri Tıbbi Ürünler Çerçeve Anlaşması, ... Market Beşeri Tıbbi Ürünler Çerçeve Anlaşması İlan metni, Büyükçekmece 8. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/515 Esas ve 2021/93 Karar sayılı dosyası, Banka kayıtları, teminat mektubu, sözleşme fesih yazısı, davalı kayıtları, adli sicil kayıtları ve tüm dosya kapsamı.
GEREKÇE:
Davanın sözleşmenin feshinin haksız olduğunun tespiti ve irat kaydedilen teminat mektubu bedelinin tahsili talebine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasında imzalanan 08/01/2020 tarih ve 9684 sayılı ... market tıbbi malzeme çerçeve anlaşmasının davalı tarafından feshinin haksız olup olmadığı, teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrilip çevrilmediği konusundan kaynaklandığı, davalı tarafça bahse konu sözleşmenin feshedilerek davacı tarafça yatırılan 1.341.000,00 TL teminatın irat kaydedildiği hususlarının ihtilaflı olmadığı anlaşılmaktadır.
Davalı taraf fesih; davacı şirketin ortağı ve yetkilisi olan ... hakkında Büyükçekmece 8. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/515 Esas ve 2021/93 Karar sayılı kararı ile; zehirli madde imali ve ticareti yapmak suçundan mahkumiyetine karar verildiği, bu sebeple çerçeve anlaşması ilan metninin 7. maddesinde bulunması gereken şartları taşımadığının sözleşmeden sonra ortaya çıktığı, bu halde çerçeve anlaşmasının 15/1-c maddesine aykırılık bulunması nedeniyle sözleşmenin haklı nedenle tek taraflı olarak feshedilip, teminatın irat kaydedildiğini ileri sürmektedir.
... Market Beşeri Tıbbi Ürünler Çerçeve Anlaşması İlan Metni incelendiğinde; T.C. ... Bakanlığı (SB) bağlı kurum ve kuruluşları ile ihtiyaç sahibi diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, ... hizmeti sunumlarının yürütülmesinde ihtiyaç duydukları beşeri tıbbi ürünlerin Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü (DMO) aracılığıyla temini amacıyla “... Market'te (SM) yer alacak ürün ve firmaların belirlenmesi için başvuruda bulunan firmalar ile 1 yıl süreli “... Market Beşeri Tıbbi Ürünler Çerçeve Anlaşması” imzalanacağı;
Söz konusu İlanının \"Genel Şartlar ve Kurallar\" başlıklı bölümünün 11 'inci maddesinin e) bendinde; başvuru tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerden dolayı yargı kararıyla hüküm giyenlerin doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına yaptıkları müracaatların hiçbir şekilde kabul edilmeyeceği, buna rağmen SM'de yer almak üzere müracaat eden firmaların talepleri reddedileceği, ayrıca, bu durumda olduğunun anlaşma yapıldıktan sonra tespit edilmesi halinde anlaşmanın feshine ilişkin hükümlerin uygulanacağı,
Yine İlanın \"Çerçeve Anlaşması İmzalanma Aşaması\" başlıklı bölümünün 7 nci maddesinde ise; gerçek veya tüzel kişilikte, temsile yetkili olanların ayrı ayrı, hileli iflas etmediklerine, 12.04.1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçlarından dolayı hükümlü bulunmadıklarına, ilan tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerden dolayı yargı kararıyla hüküm giymediğine dair adli sicil kaydınının (Bu kusus ...yetkililerince sorgulanacaktır) aslını veya noter onaylı suretlerini anlaşmaya davet edildiği sırada tevdi etmek zorunda oldukları ilan edilmiştir.
Öte yandan, taraflar arasında arasında akdedilen 08/01/2020 tarih ve 9684 sayılı ... Market Beşeri Tıbbi Ürünler Çerçeve Anlaşmasının \"Anlaşma hükümlerinin Yerine Getirilmemesi ve Anlaşmanın Feshi\" başlıklı 15/1-c maddesine göre; tedarikçinin ... markette yer alma yeterliliğini taşımadığının anlaşılması veya aranan şartları sonradan yitirmesi halinde protesto keşide edilmeksizin ve bir hüküm almaya gerek kalmaksızın anlaşması feshedilerek teminatın irat kaydedileceği, anlaşma feshedildiği takdirde durumun tedarikçiye yazılı olarak bildirileceği, bu hallerde tedarikçinin borç ve alacağının tasfiye edileceği kararlaştırılmıştır.
Büyükçekmece 8. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/515 Esas ve 2021/93 Karar sayılı dosyası incelendiğinde; davacı şirketin hissedarlarından ... hakkında \"zehirli madde imali ve ticarete yapmak\" suçundan 5237 sayılı TCK'nın 193/1.maddesi gereğince 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın İstanbul BAM 5.C.D.'nin 06/07/2022 tarih ve 2021/1399 E, 2022/1983 K sayılı kararı ile \"sanığın neticeten 3 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına\" şeklinde düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmek suretiyle mahkumiyet kararının kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Buna göre, davacı şirket ortalarından ...'ın mesleki faaliyetinden dolayı yargı kararı ile 3 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı, dolayısıyla davacı şirketin ... markette yer alma yeterliliğini ve aranan şartları sonradan yitirdiği, bu nedenle davalı tarafça taraflar arasındaki ... Market Beşeri Tıbbi Ürünler Çerçeve Anlaşmasının feshedilerek davacı tarafından yatırılan teminatın irat kaydedilmesinin yukarıda yer açıklanan İlan Metninin \"Genel Şartlar ve Kurallar\" başlıklı bölümünün 11'inci maddesinin (e) bendi ile \"Çerçeve Anlaşması İmzalanma Aşaması\" başlıklı bölümünün 7 nci maddesi ve Çerçeve Anlaşmasının 15/1-c maddesi hükümlerine uygun olduğu anlaşılmakla; sübut bulmayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan dava açılırken peşin olarak alınan 22.900,93 TL harcın mahsubu ile fazladan yatan 22.473,33 TL karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre belirlenen 177.510,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333. Maddesine uygun şekilde İADESİNE,
6-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu amaçla karar kesinleştiğinde işbu karar eklenmek suretiyle ilgili vergi dairesine YAZI YAZILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/01/2024