T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2019/136 Esas
KARAR NO\t\t: 2020/490
DAVA\t\t: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ\t\t: 19/01/2015
KARAR TARİHİ\t: 14/10/2020
Mahkememizden verilen ... tarih ve ... Esas ... sayılı kararı Yargıtay ... Hukuk Dairesince bozulmuş, bozma kararına karşı karar düzeltme talebinde bulunulmuş ve karar düzeltme talebi Yargıtay, ... Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla BOZULMAKLA, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılan Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ... Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle: Davacının tahditli plaka sınıfına giren \"...\" plakalı ... sahibi olduğunu, Antalya ... Odası ile davalı ... Nolu ... Kooperatifi arasında bir kısım protokoller imzalandığını, iş bu protokoller doğrultusunda davacının bono keşide ederek verdiğini, akabinde senet bedelini ödeyerek bono aslını geri aldığını, protokol şartlarının gerçekleşmediğini, düzenlenen bonoya dayalı olarak alınan bedelin haksız olduğunu ileri sürerek, toplam ... TL'nin ödeme tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... ... ile ... Nolu ... Taşıyıcılar Kooperatifi arasında imzalanmış olan ön protokol, icra safahatı ve protokolün ve ilgili diğer sözleşmelerin geçersizlik sebebiyle feshine, fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili mahkememize verdiği ... tarihli beyan dilekçesinde; ... odası başkanı ... ile ... Nolu ... Kooperatifi başkanı arasında protokol imzalandığını, protokol gereği ... odası üyeleri ... otobüsü kooperatifine kişi başı ... senet karşılığında bedel ödemeyi kabul ettiklerini, senetleri oda başkanlığı huzurunda imzaladıklarını, imzalanan senetleri kooperatif yetkililerine teslim ettiklerini, vermiş oldukları senetlerin bedellerini ... odasına ait ... istasyonunda kooperatif yetkilisi olan ... ve ...'a ödeyerek senetleri teslim aldıklarını, senetlerin alacaklı kısmının boş olarak teslim edildiğini, kooperatif yöneticilerinin de senedin alacaklı kısmına kooperatif üyelerinin isimlerini yazarak sonradan doldurduklarını beyan etmiştir.
Davalı ... vekilinin ... cevap dilekçesinde özetle; Antalya ... İdare Mahkemesinin ... E. ... karar numarası ile esnafın eski minibüslere dönme zorunluluğunun ortaya çıktığını, bu olaydan dolayı ... esnafının zor durumda kaldığını, bu sorunu çözmek için Büyükşehir Belediyesi yetkililerine ... ve ... temsilcilerini bir araya getirerek sorunu çözmek istediklerini, yapılan görüşmeler sonucunda ... otobüsleri, minibüslerin küçük ... olmasını kabul etme karşılığında kendilerine de 160 adet yeni ... tahsisine talep ettiklerini, bu konuda prensip olarak anlaştıklarını, açılmış üç iptal davasından haberdar olunan bir tanesinden feragat ettiklerini, sonrasında UKOME'nin bu anlaşmayı tanıyan karar aldığını, karara karşı bazı üyelerin dava açtıklarını, diğer davalardan haberdar olan belediye yönetiminin kararın mahkemece iptal edileceğini düşünerek uygulamayı askıya aldığını, daha sonra Sözleşmesinin gündeme geldiğini, esnafın çoğunluğunun anlaşmaya katılmayı uygun bulduğunu, davacının da uygun bulduğunu, uygulamaya dahil olabilmek için isteyen her dokuz esnaf bir otobüsçüye ... ödeyerek sisteme dahil olduklarını, bu paranın ya da senet veriliyorsa senedin davalının başkanlığındaki ... odasıyla hiçbir ilişkisi olmadığını, tamamen ... esnafı ile ... esnafı arasındaki ilişki olduğunu, oda yönetimi olarak isteyen \"9 esnaf birleşir kaç TL'ye anlaşabiliyorsa bir hat alır, ya da herkes ayrı ayrı bedelini öder, ya da 14+1 e dönerek sisteme ve anlaşmaya katılmayabilir\" şeklinde düzenlemeye gidebileceğini, senetlerin doğrudan ... Nolu ... Kooperatifi tarafından toplandığını, ancak muhatap kooperatif üyelerinin protokole uymadıklarını, davacının dava yöneltmesini gerektirecek hiç bir ilişkinin söz konusu olmadığını, Davalı ...'in şahsına dava yöneltilmesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, husumet itirazlarının olduğunu beyan etmiş, davanın öncelikle husumet yönünden reddini, mahkeme aksi görüşte ise davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalılar ..., ... ve ... Vekilinin ... tarihli beyan dilekçesinde özetle; Türk Borçlar Kanununa göre öngörülen sürenin geçtiğini, hak düşürücü süre ve zamanaşımı süresinin dolduğunu, bir yıllık zamanaşımı süresi içinde açılmamış olduğunu, sözleşmenin feshini talep eden davacının fesihte haklı olduğunu ispat etmesi gerektiğini, davacının \"saikte yanılma\" hukuksal nedenine dayalı olarak sözleşmenin feshini istediğini, saikte yanılmanın esaslı yanılma sayılmaması gerektiğini, eğer kabul edilecek ise bu durumun kendi kusurundan kaynaklandığını, davacının borçlar kanunun 125. Maddesinden yararlanabilmesi için kendisinin kusursuz olması gerektiğini, davalıların temerrüde düşürülmediğini, davalıların BK 125. Gereği borçlu değil alacaklı konumda olduğunu, davacının dava dilekçesinde mevcut iddialarının doğru olmadığını, taraflar arasında portokoller imzalandığını, protokol gereğince Antalya Büyükşehir Belediyesi'nin her iki esnaf grubunu tek çatı altıda fazla yolcu taşıması için UKOME kararını aldığını, davacının iddia ettiği Antalya ... İdare Mahkemesi kararının iptali söz konusu olsa dahi iptal kararı fiilen uygulamaya geçilmediğini çünkü taraflar arasında mutabakat sağlandığını, ... esnafının fiili uygulamaya yönelik bir talebinin de olmadığını, tüm sözleşmelerin tarafların rızası ile imza altına alındığını, bu sözleşmelere destek olan bonoları ve bonolar karşılığı yapılan ödemeleri bir süre sonra inkar etmelerinin hukuka ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu, söz konusu bonoların geçen süreçte minibüsçülerin kapasite artırımından dolayı ... otobüsçülerin uğradığı zararı karşılamak için düzenlendiğini beyan etmiş, davanın davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddini, tüm davalılar yönünden zamanaşımı ve diğer itirazları ile davanın esastan reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Davacı vekili tarafından Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezi Genel Kurul Karar örneği dosyaya sunulmuş ve eklenmiştir.
Davalı ... vekili tarafından Ukome Genel Kurul Tutanağı mahkememiz dosyasına sunulmuş ve dosyaya eklenmiştir.
Antalya ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının onaylı bir suretinin gönderilmiş olduğu ve dosyada sanıkların beraati yönünde karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı ... esnafı olup, Antalya şehir merkezinde minibüsçülük yaptığı, ... kapasitesinin 14+1 olduğu, Antalya Büyükşehir Belediyesinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile, ... sahipleriyle ... sahiplerinin tek çatı altında toplanmasının amaçlandığı ve bu karar uyarınca 14+1 kapasite çalışan ... esnafının yolcu taşıma kapasitesinin artırılarak 2007 yılından itibaren bu şekilde çalıştıkları anlaşılmaktadır.
UKOME'nin aldığı kararın ... Kooperatifini zarara uğratacağından bahisle, dava dışı ... tarafından Antalya ... İdare Mahkemesine dava açıldığı, yapılan yargılamada davaya konu kararda kamu yararı ve hukuka uygunluk bulunmadığından iptaline karar verildiği, yine aynı kararın iptali için Antalya ... İdare Mahkemesine de ... tarafından açılan davanın feragat ile sonuçlandığı anlaşılmıştır.
Antalya Büyükşehir Belediyesi UKOME Genel Kurulun aldığı karar ile, toplu taşımacılık yapan ... Kooperatifi ile, ... ilgili ... tarih ... sayılı kararda, ... sahiplerine normal seride plakalı ... sınıfı araç sahibi olma imkanı tanındığı, bu karara istinaden minibüsçülerin ... otobüsleri kooperatifi gibi taşıma yaptıkları, 2007 yılından itibaren de halen bu karar doğrultusunda faaliyette bulundukları, ... tarih ... sayılı karar ile de, ... minibüslerin plakalarının ve ruhsatlarının iptal edilerek idarenin ve UKOME Genel Kurulunun belirlediği teknik özellikleri içerir 18 yolcu+1 şoför oturma ve ayakta en fazla 9 yolcu kapasiteli normal plakalı otobüslerle değiştirilmesine karar verildiği, bu karar doğrultusunda değiştirilen ... araçlarına ... harf grubundan plaka tescili yapıldığı, UKOME'nin ... sayılı karanının Antalya ... İdare Mahkemesince iptaline karar verildiği, UKOME'nin ... tarihli ... karar sayılı kararı ile, ... plakalı otobüslerin günlük 440 adedinin çalıştırılarak bir plakanın 2 gün çalışıp bir gün çalıştırılmamasına ve bunun uygulamasının ne şekilde yapılacağına dair karar verildiği,
Her iki oda başkanı tarafından imzalanan ... tarihli ön protokolde tarafların anlaşma koşullarının belirlendiği, tarafların belediyeye karşı açtıkları elektronik ücret toplama sistemine ilişkin davalardan ve birbirlerine karşı açtıkları tüm davalardan feragat edilmesi, ... esnaf odasının 72 adet minibüsün mülkiyetini ... otobüsleri kooperatifine geçirmesi, tüm mülkiyetler devredilinceye kadar 72 araçtan devredilmeyenlerin gelirlerinin UKOME tarafından belirlenecek tarihten itibaren ödenmesi yönünde karar aldıkları,
... tarihli ön protokolde ise; bir önceki protokoldeki belirlenen hususlara ilaveten UKOME'nin belirleyeceği koşullara uygun olarak esas protokoldeki belirlenen hususlara ilaveten UKOME'nin belirleyeceği koşullara uygun olarak esas protokolde havuz sistemi ve aktarma sisteminin çalışma koşullarını belirleyerek devreye alacaklarının eklendiği,
... tarihli uzlaşma protokolünde ise; her iki tarafın üyesi bulunduğu yönetimlerin imzaladıkları protokolde \" her iki tarafça kabul gördüğü üzere minibüslerin kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda ... otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere ... odası tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün ön protokol kapsamında ... otobüsüne verileceği\" hususunun 1. Maddede düzenlendiği, ... tarihli protokolde ise; bir önceki protokole atıfta bulunularak ... otobüslerine verilecek 72 araç için başı ... bedel olarak belirlendiği ve üyelerin ... ödeme tarihli senetler vereceğinini kararlaştırıldığı, verilecek senet miktarına avukatlık ücretininde eklenerek 662 üye için kişi başına ... ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı,
... Tarihli tutanakta ise; ...-... tarihli ve ... tarihli protokol gereklerinin ifası için tarafların bir araya geldiği, tutanağın imzalanması ile birlikte 575 adet senedin ...'a teslim edildiğine, senetler ödendiğinde İdare Mahkemesindeki dosyalardan feragat edileceğinin kararlaştırıldığı ayrıca her iki kurulunda tek çatı altında toplanması yönünde yapılacak çalışmalar yönünden karar alındığı,
... Tarihli protokolde ise; araçların aktarmalarda nasıl ücret alacaklarının kararlaştırıldığını, ... tarihli tutanakta önceki protokollere atıfta bulunularak, ifası amacıyla minibüsçülerin kooperatife ... tarihinde 8 adet senet teslim ettiklerini, ... tarihli senetleri haricindeki senetler ödendiğinde davalardan feragat edileceği hususunun kararlaştırıldığı,
... Tarihli taahhütnamede de; protokolle kapsamında ... plakaya dönüşüm yapan minibüsler ve dönüşüm yapmayan ancak sisteme katılacak minibüslerin her biri tarafından ödenecek ... yönünden düzenleme yapıldığı,
... Tarihli protokolde; 72 araca karşılık protokolün düzenlendiği tarihe kadar 510 ruhsat sahibinin senetlerini kooperatiften geri aldıkları, ayrıca 10 adet araç sahipleri adına ödeme yapılıp senetlerin alındığını, ödeme yapmayanlarında senetlerini tahsil için işlem yapılmasına, ... aracılığında protokolün düzenlendiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda;
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Antalya Büyükşehir Belediyesi UKOME'nin aldığı karar doğrultusunda ... minibüslerin taşıma kapasitesinin artırılarak ... sınıfına geçirilip, ... otobüsleri ile aynı statüde çalışmaya başladıkları, (2000 yılından itibaren) alınan kararlar doğrultusunda ... plakamı minibüslerin fazla kapasitede yolcu taşıması yaptıkları, kooperatif üyeleri tarafından UKOME kararlarının iptali için dava açıldığı ve bunun sonucunda İdare Mahkemesi tarafından alınan kararın iptal edildiği, minibüsçülerin iptal kararının uygulamaya geçildiği takdirde bu kapasitede çalışamayacakları ve protokoller kapsamında kooperatif üyelerinin davadan da feragat etmedikleri, taraflar arasındaki yapılan protokoller, dosyada bulunan tüm yazışmalar, getirtilen belgeler, benzer dosyadaki belge örnekleri birlikte değerlendirildiğinde, ... ile ... sahiplerinin bir araya geldikleri ve ...odasını kurdukları, odanın faaliyete geçtiği, oda yönetiminde ... odasından da kişilerin bulunduğu, sonuçta birleşmenin sağlandığı, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli uzlaşma protokolünün icra safahatinde minibüsçülerin ... otobüslerinin görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere oda tarafından bedeli karşılanarak 72 adet otobüsün verilmesinin kararlaştırıldığı, 72 adet ... verilmediğinden, bunların değeri belirlenerek, belirlenen değerin üye sayısına bölünmesiyle, bunların miktar olan araç başına ...'lik senetlerin minübüs odası tarafından ... kooperatifi üyelerine verilmek üzere düzenlendiği, minübüs odası üyeleri tarafından senetler imzalanarak yapılan protokoller kapsamında ... kooperatifine üyelerine dağıtılmak üzere verildiği, bir kısım senet bedellerinin ödenmediği, Antalya mahkemeleride menfi tespit davalarına konu edildiği, bir kısım senet bedellerinin de ödenip istirdat davaların konu edildiği anlaşılmış olup, eldeki dava dosyasında da verilen senet bedeli ödenerek senet iade alınmış, her ne kadar davacı taraf yapılan anlaşmaların ve protokollerin geçerli olmadığını ileri sürmüş ve geçersizliğini talep etmiş ise de verilen senetlerin ve bu senetlere mahsuben yapılan ödemelerin 2007 yılından itibaren minübüslerin fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle, ... otobüslerine doğmuş zararlarına istinaden ödendiği sonuç ve kanaatine varılmakla, sübuta, ermeyen davanın reddine karar verilmiştir. .\" gerekçesi ile verilen karar,
Yargıtay ... HD nin ... esas sayılı ilamı ile ; \" Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, davacının üyesi olduğu ... Odası ile davalı ...'ın üyesi olduğu davalı ... arasında düzenlenen anlaşma ve protokollerin geçersizliğinin tespiti ile geçersiz sözleşme uyarınca ödenen senet bedelinin istirdatı istemine ilişkin olup, dava konusu senedin dosya arasında bulunan anlaşma, çeşitli protokoller çerçevesinde davacı tarafından keşide edildiği dosya kapsamı ile sabittir. Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı noktasında toplanmakta olup, mahkemece ... TL'nin davalı ... ortaklarının doğmuş zararlarına ilişkin olarak ödendiği kabul edilerek yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa, yukarıda özetten de anlaşılacağı üzere davacının da içerisinde olduğu minibüsçülerin araçlarının kapasitesinin artırımına ve dava konusu senedin davacı tarafından keşide edilmesine dayanak yapılan 2007 tarihli UKOME genel kurulu kararının mahkemece iptal edilmesi karşısında, iptal kararına rağmen anılan UKOME kararının fiilen uygulamasının devam edip etmediği, davalı tarafın 2007 tarihli UKOME kararının alınmasından iptal edilinceye kadarki süre zarfında zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktar zarara uğradığı, bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen UKOME kararı yerine alınan yeni karar dahi dayanak anlaşma ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek gerekirken, yeterli dayanağı da gösterilmeden dava konusu ödemenin 2007 yılından itibaren minibüslerin fazla kapasitede çalışmaları nedeniyle, ... otobüsleri ortaklarının doğmuş zararlarına istinaden yapıldığı gerekçesiyle davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.\" gerekçesi ile bozulmuştur.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
Antalya UKOME ye 2007 tarihinden itibaren bugünü de kapsar şekilde ... plaka sayılı aracın geçirdiği evreler ile aldığı yeni plaka var ise tüm ilgili plakaların bildirilmesi ile, ruhsat fotokopilerinin, ... plaka sayılı aracın 2007 tarihinden itibaren bu tarihe kadar tüm rotasyon bilgilerinin, çalışmış olduğu hatların, yolcu biniş sayısının, bilet fiyatlarının örnek listesinin gönderilmesi için yazılan müzekkereye cevap verilmiş, cevabi müzekkere dosya arasına alınmıştır.
Antalya Trafik Tescil şube Müdürlüğüne ... plaka sayılı aracın 2007 yılından itibaren geçirdiği tüm değişiklikleri gösterir ve araç kapasitesini gösterir, ruhsat ve tescil bilgilerinin gönderilmesi için yazılan müzekkereye cevap verilmiş, cevabi müzekkere dosyamız arasına alınmıştır.
Davacı ve davalı gerçek kişilerin bağlı bulunduğu Verği Dairelerine 2017 yılından itibaren gelir-giderlerini, kar oranlarını gösterir tüm belgelerin gönderilmesi için yazılan müzekkerelere cevap verilmiş, cevabi müzekkereler dosya arasına alınmıştır.
Dosyanın taşımacılık uzmanı ..., mali müşavirler ... ve ...' a tevdii ile arafların iddia ve savunmaları doğrultusunda rapor alınması amacıyla İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak rapor alınmıştır. İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat nolu dosyasında alınan ... tarihli raporunda sonuç olarak; \"...\" plakalı 14+1 oturma kapasiteli minibüslerin plaka ve ruhsatlarının iptal edilerek, \"...\" plaka yerine 18 yolcu +1 şoför, ayakta en fazla 9 yolcu kapasiteli otobüslere dönüşüm çalışmaları; Ulaşım Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ekinde; ... ...'ntn ... tarih ve ... sayılı yazıları İle ... PLÂKALI ... ARAÇLARININ YENİLENMESİ TALEBİ üzerine gerçekleştiğini,
Hazırlanan protokol ve anlaşmalardan, davacının hiçbir şekilde haber ve bilgisinin olmadığı yolunda ki açıklaması inandırıcı bulunmadığını,
UKOME kararının plaka tahdidini düzenleyen ... sayılı kararının; Bakanlar Kurulu Kararına aykırı olduğundan bahisle İptaline karar verildiğine dair yerel mahkeme kararının, Danıştay tarafından ... tarihinde onanmış olması sebebiyle; ... \"Ön protokol\", ... tarihinde \"İcra Safahatı\", ... tarihinde \"Protokol\" metinlerinin taraflarca İmzalanmasında bir engelin olmadığı sonucuna varıldığını,
Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezi Yönetmeliğinin 18. maddesine göre;.
Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu taşıtlarının çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermekle görevli ve yetkili olması sebebiyle, Büyükşehir Belediyesi ve ilgili kurullarının alınan bu kararlarda; yetki aşımının ve olmayan bir yetkinin kullanımının söz konusu olmadığı tespit edildiğini,
UKOME kararının plaka tahdidini düzenleyen ... sayılı Bakanlar Kurulu Kararına aykırı olduğundan bahisle ve tescili yapılmış azami 14 oturma kapasiteli ... aracı yerine 14 oturma kapasitesinden fazla yolcu taşıyabilen otobüslerin aynı hak sahiplerine KAPASİTE ARTIŞINDAN KAYNAKLANAN DEĞER ARTIŞINI İHALE YAPILMAKSIZIN verilmesinde KAMU YARARI VE HUKUKA UYARLIK görülmediğinden İŞLEMİN İPTALİNE karar verilmesi olması ve bu kararın ... tarihinde Danıştay ... Dairesini tarafından ONANMIŞ olması, ... esnafının icra edilen idari bir tasarrufla değer artışı yarattığının tespiti anlamını taşıdığını,
Verilmiş Mahkeme kararları; Kooperatifler Kanunun' na göre faaliyet gösteren bir kooperatife kişinin ... ek ödeme yaparak girmesinde ve bu yükümlerini yazılı olarak kabul etmesinde bir yanlışlığın olmadığı, icra edilen bu işlem karşılığında, noter tasdikli taahütname gereği verilen ... tutarlı senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalmadığı kanaatini taşıdıklarını,
Dava konusu yıllara ait biniş ücretleri incelendiğinde öğrenci/öğretmen ücretlerinin ....-TL, emekli ücretinin 1.-TL ve sivil ücretinin 1.3- TL olduğu bulunduğunu, Üç yıllık ortalamada biniş ücretinin 1- TL olduğunun hesaplandığını, bu hesaplamalara göre ... otobüslerinin 36 aylık toplam kaybının ... yolcu olduğu 2008-2010 yılları ortalam bilet ücretinin 1.- TL olduğu dikkate alındığında ... sahiplerinin gelir kaybının yaklaşık olarak 1*...=... TL olduğunun hesaplandığını, bu kaybın 36 aylık süre için toplamda ... Başına = .../...=....- TL olduğu ya da 26 ay boyunca dönüşen minibüslerin her biri = .../...=....- TL fazla kazanç elde ettikleri sonucuna ulaşılabilir, Davacı ...'ın dava konusu işlemde, dönüşen minibüsü için ....- TL'nİn ... ... sahiplerine vermesinin kabul edilebilir ve makul bir değer olduğu sonucuna ulaşıldığını, ... ... üyesi olan Davacı ...'ın; ... otobüsçüleri tarafından kurulan, amaçları arasında ... otobüsleri işletmeciliği de olan ve Kooperatifler Kanunu'na göre faaliyet gösteren bir kooperatife girerken ....-TL ek ödeme yaparak ortak olmak istemesinde ve bu yükümlerini yazılı olarak kabul etmesinde bir yanlışlığın bulunmadığı kanaatini taşımakta oldukları bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Eldeki dava ... şoförlerinin araçlarının otobüse dönüştürülerek tek tip otobüsle faaliyet göstermelerine ilişkin anlaşma neticesinde ... esnafına uğrayacakları zararlara karşılık verdikleri senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti davasıdır.
Davacı senedin haksız yere alındığını, geçerliliğinin olmadığını savunmuştur.
Mahkememizce alınan senetlerin otobüslerin fazla kapasite çalışmaları nedeniyle uğranılan zarar nedeniyle alınmış olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş Yargıtay ise bozma ilamında \"ukome kararının fiilen hayata geçirilip geçirilmediği, ukome kararı fiiline uygulanıncaya kadar bir zarar meydana gelip gelmediği, senedin veriliş nedeninin ortadan kalkıp kalmadığının araştırılması gerektiği\" gerekçesiyle karar bozulmuştur.
Dosya bozma ilamı çerçevesinde deliller toplanarak bilirkişi heyetine tevdi edilmiş alınan raporda öz olarak davacının bu birleşim nedeniyle kazancının arttığı ve bu senedin verilmesinin yerinde olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce daha önce verilen karar ve bozma ilamı dikkate alındığın çözülmesi gereken sorunun davacı tarafından verilen senedin verilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığıdır. Senedin verilme nedeni davacı gibi minibüsçülerin otobüse dönüşmesi sonrası halihazır ... esnafının kazançlarındaki azalmaya karşılık hesaplanan maktu bir tazminattır. Yani bu anlaşma ile dönüşen ... sahiplerinin kazançlarının artacağı hali hazır ... sahiplerinin kazançlarının azalacağı varsayılmıştır. Buna ilişkin ukome kararı aşamalardan geçerek iptal edilse de fiilen uygulandığı ve davacının bu birleşmeden sağlaması umulan yararı sağladığı ve sağlamaya devam ettiği anlaşılmaktadır. Toplanan tüm deliller, alınan son bilirkişi raporu da değerlendirildiğinde senedin alınma nedeninin ortadan kalkmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... harcın mahsubu ile fazla yatırılan ... TL harcın davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4- Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacının üzerine bırakılmasına,
5- Bozmadan sonra davalı ... tarafından yapılan ... TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,
6-Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine,
Dair,Davacı vekili Av.... ile Davalılar ... ve ... vekili Av. ...' nün yüzüne karşı, diğer davalılar/ vekillerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı. 14/10/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır