T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA\t
T.C.\t\t\t\t\t\t\t\t\t KONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t :
KARAR NO\t :
HAKİM\t : ... ...
KATİP\t : ... ...
DAVACI\t :... - (T.C. Kimlik No:...)
VEKİLİ\t :
DAVALI :
VEKİLİ\t:
DAVA\t : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ\t :
KARAR TARİHİ\t:
GEREKÇELİ KARARIN
YAZIM TARİHİ\t :
Mahkememizce verilen 08/02/2018 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararına davalı tarafça istinaf başvurusunda bulunulduğu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi .Hukuk Dairesi'nin 13/10/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, davalı tarafından temyiz başvurusunda bulunulduğu, Yargıtay . Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 18/01/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla bozularak dosya mahkememize iade edilmekle, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılılarak, yapılan yargılaması sonunda;\t
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t:
Davacı vekili, müvekkilinin 21.11.2008 tarihinde davadışı bir kişinin üyelik hakkını bütün hak ve vecibeleri ile devralarak davalı kooperatifin üyesi olduğunu, yönetim kurulunun 14.07.2009 tarihli kararına istinaden üyeliğin kabul edildiğini, müvekkilinin B Blok 2 Nolu dairenin peşin ödemeli ortağı olup tapu senedinin 09.02.2012 tarihinde adına tescil edildiğini, davalının müvekkilini 60.761,00-TL aidat borcunu ödemediği gerekçesi ile üyelikten ihraç ettiğini, davalı kooperatifin yönetim kurulunun 26.09.2016 tarihli kararının iptali gerektiğini, zira müvekkilinin peşin ödemeli ortak olup, yönetim kurulu kararının kazanılmış hakkı ortadan kaldıramayacağını, müvekkiline gönderilen ihtarnamelerin gerçek borcu yansıtmadığını, davalının haksız kazanç peşinde olduğunu ileri sürerek müvekkilinin ortaklıktan çıkarılma kararını ilişkin yönetim kurulu kararının iptali ile davalı kooperatife aidat borcu ve eşitleme bedeli nedeni ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının peşin ödemeli ortak olmadığını, davacının aidat ödeme yükümlülüğünün devam ettiğini, kooperatif üyeleri arasında eşitlik ilkesinin geçerli olduğunu, bu konuda Yargıtay kararları bulunduğunu, ihraç kararının uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Ticaret Sicil Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden davalı kooperatife ait anasözleşme sureti ile 2007 tarihinden itibaren 2016 tarihine kadar olağan genel kurul karar suretleri dosyamıza getirtilmiş, ilgili noterliklerden de davacıya gönderilen 1. ve 2. ihtarname ile ihraç ihtarnameleri ve tebligat parçaları dosyamıza getirtilmiş, bilirkişiden 05/12/2017 tarihli rapor alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit ve kooperatif yönetim kurulu kararının iptali davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin davalı kooperatife peşin bedelli ortak olduğunun 2008 yılı olağan genel kurul kararı ile onaylandığını, davalı kooperatifin daha sonra normal üyeler gibi müvekkilinden aidat ve ödeme talep ettiğini, müvekkiline gönderilen ihtarnamelerin gerçek borcu yansıtmadığını ileri sürerek, müvekkilinin peşin bedelli ortak olduğunun kooperatife başka bedel ödemesi gerekmediğinin tespiti ile ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 08/02/2018 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davacının 27.09.2009 tarihli genel kurul kararı ve 14.07.2009 tarihli yönetim kurulu kararı ile peşin bedelli üye olduğu, kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve alt yapı giderlerinden ortağın sorumluluğu devam edeceğinden davacıdan istenilen toplam 21.166,00 TL aidatın genel yönetim giderine ilişkin olan 2.963,90 TL’sinden davacının sorumlu olduğu, davacıya gönderilen ihtarnamelerde yazılı eşitleme borcundan davacının sorumlu olmaması, eşitleme borcunun dışındaki 21.166 TL'lik aidatın da 18.202,10 TL'lik kısmından dolayı sorumlu olmaması karşısında, ihtarnamelerin gerçek borç durumunu yansıtmadığı, usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile ihraç kararının iptaline, eşitleme borcundan sorumlu olmadığının tespitine ve 18.202,10 TL aidat borcundan sorumlu bulunmadığının tespitine karar verilmiş, kararın istinaf edildiği, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi .Hukuk Dairesi'nin 13/10/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, davalı tarafından temyiz başvurusunda bulunulduğu, Yargıtay . Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 18/01/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla bozulduğu görülmüştür.
Davada çözülmesi gereken sorunlar; peşin ödemeli üye olan davacıdan, eşitleme bedeli ve ayrıca aidat bedeli istenip istenemeyeceği, davacının bu bedellerden dolayı davalı kooperatife borçlu olup olmadığı ve ihraç kararının usulüne uygun olup olmadığı sorunlarıdır.
Davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen Konya . Noterliği'nin 29/07/2016 gün ve ... yevmiye nolu 1. ihtarnamesi ile 08/11/2014 tarihli genel kurul kararına istinaden, 39.595,00 TL eşitleme borcu ve 28/07/2016 tarihinden itibaren biriken 21.166,00 TL'lik aidat borcu olmak üzere toplam 60.761,00 TL'nin ödenmesi için tebliğden itibaren 10 gün süre tanındığı ve ihtarnamenin davacıya 01/08/2016 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davacıya gönderilen Konya . Noterliği'nin 18/08/2016 gün ve ... yevmiye nolu 2. ihtarnamesi ile de, aynı alacağının ödenmesi için tebliğden itibaren 1 ay süre tanındığı ve ihtarnamenin davacıya 19/08/2016 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davalı kooperatif yönetim kurulunun 26/09/2016 tarihli kararı ile de davacının ihracına karar verildiği, ihraç kararının Konya . Noterliği'nin 30/09/2016 gün ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacıya 03/10/2016 tarihinde tebliğ edildiği, davanın da 14/10/2016 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
05/12/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu 2014 yılı sonu itibariyle davalı kooperatife 72.500 TL ödemiş olduğu, davalı kooperatifin 27/09/2009 tarihli olağan genel kurul toplantısında davacıya 72.500 TL karşılığında peşin maktu üyelik verilmesine, ileride oluşabilecek imalat farklılıkları üyelere nasıl yansıtılıyorsa peşin üye olan üyelere de aynı ölçüde yansıtılmasına, ayrıca bundan sonra kooperatif bitinceye kadar proje dışı yapılabilecek otoparkın yeraltına alınması ile tapu ferdileşme vb. masraflar hariç peşin ödemeli üyelerden herhangi bir talepte bulunulmamasına karar verildiği, ihtarnamelere dayanak teşkil eden 23/02/2014 tarihli 2013 yılına ait genel kurulunda 2014 yılı Mart ayından başlamak üzere üyelerden aylık 1.300 TL alınmasına karar verildiği, yine ihtarnamelere dayanak teşkil eden 08/11/2014 tarihli genel kurulunda da, 31/12/2014 tarihine kadar peşin üyelik verilmiş olan üyelerin dubleks daireler yönünden 185.000 TL, normal daireler yönünden 142.500 TL ve zemin kat daireler yönünden 115.000 TL'ye tamamlanmak üzere kendilerinden eşitleme bedeli alınmasına karar verildiği belirlenmiştir.
Yargıtay . HD.nin 29.06.2015 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtinadına göre, \"Daha sonra alınmış olan genel kurul kararında peşin bedelli üye olan davacının kazanılmış hakkını ihlal eder şekilde karar alınması usul ve yasaya uygun olmadığı, böyle bir karar alınmış olsa dahi davacı yönünden yok hükmünde olduğu dikkate alınmadan hüküm kurulması doğru görülmemiştir.\"
1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 52/1. maddesine göre, \"Ortakların şahsi sorumluluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümleri ihdası hakkında alınacak kararlar için bütün ortakların 3/4'ünün rızası gereklidir.\"
27/09/2009 tarihli olağan genel kurul toplantısında davacıya 72.500 TL. karşılığında peşin maktu üyelik verilmesine, ileride oluşabilecek imalat farklılıkları üyelere nasıl yansıtılıyorsa peşin üye olan üyelere de aynı ölçüde yansıtılmasına, ayrıca bundan sonra kooperatif bitinceye kadar proje dışı yapılabilecek otoparkın yeraltına alınması ile tapu ferdileşmesi vb. masraflar hariç peşin ödemeli üyelerden herhangi bir talepte bulunulmamasına karar verildiği halde, 08/11/2014 tarihli genel kurulunda eşitleme borcuna ilişkin alınan karar, 3/4 çoğunlukla alınmadığı için 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 52/1. maddesine aykırı olduğu gibi, yukarıda yazılı emsal içtihatta da belirtildiği üzere daha sonra alınmış olan genel kurul kararında peşin bedelli üye olan davacının kazanılmış hakkını ihlal eder şekilde karar alınması usul ve yasaya uygun olmayacağı, böyle bir karar alınmış olsa dahi davacı yönünden yok hükmünde sayılacağı için davacının davalı kooperatife (39.595 TL.lik) eşitleme borcunun bulunmadığı kabul edilmiştir.
Yargıtay . HD.nin 11.09.2015 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre de, \"Dava, menfi tespit istemine de ilişkindir… 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca ortaklar, hak ve yükümlülüklerde eşit konumdadır. Yönetim kurulu bu ilkenin dışına çıkmak istediği takdirde, bu hususu, genel kurul gündemine alarak, genel kurulun tartışmasına açıkça sunması gerekmekte veya genel kurulun yapılan uygulamayı açıkça ya da zımnen benimsemesi icap etmektedir. Bu nedenle, sabit ve peşin bedel ödemek suretiyle ortaklığa alınmadaki bu usule uyulmamışsa, böyle bir ortağın (devam eden inşaatların finansmanına katılımı için) üyelik aidat yükümlülüğü devam eder. Açıklanan usule uyulmuşsa, ortaklığa alınmadaki bu farklılık, ortaklığa alındıktan sonra üyelik aidatı istenmesini mümkün kılmaz ise de, kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve alt yapı giderlerinden ortağın sorumluluğu devam eder.\"
Yargıtay . Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 18/01/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamında ''....Davalı kooperatifin 27.09.2009 tarihli olağan genel kurul toplantısında davacı tarafından ödenecek bedel belirlenmiş, aynı kararda “ileride oluşabilecek imalat farklılıkları üyelere nasıl yansıtılıyorsa peşin üye olan üyelere de aynı ölçüde yansıtılmasına” karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda genel kurulun iradesinin davacının toplu olarak ödediği bedelin diğer üyelerce o ana kadar ödenen bedele güncelleştirilmesi olarak kabul edilmesi gerekir. Daha sonra imalat farklılıklarının ödenmesi üyeden talep edilebileceğine göre davacının peşin bedelli ortak olduğundan bahsedilemez. Bu durumda mahkemece, davacının normal statülü üye olarak kabulü ile ihraç kararına dayanak ihtarnamelerin ve menfi tespit isteminin değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. '' denilmektedir.
Yargıtay . Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 18/01/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı bozma ilamından sonra aldırılan ve Mahkememizce hükme esas alınan 06/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; Yargıtay bozma ilamında ''... Genel kurulun iradesinin davacının toplu olarak ödediği bedelin diğer üyelerce o ana kadar ödenen bedele güncelleştirilmesi olarak kabul edilmesi gerekir'' denildiği, bu kapsamda emsali bir üyenin kooperatifin kuruluşundan peşin ödeme yapılan 2009 yılı Temmuz ayı dahil ödemesi gereken tutar, kooperatif genel kurullarında aidat ödemesi ile ilgili kararların dikkate alınarak çıkarılacağı, kooperatifin kuruluşundan itibaren yapılan genel kurullarda aidat ödemesi ile ilgili alınan kararlar tablo halinde belirterek Yargıtay kararı gereğince ''.. Genel kurulun iradesinin, davacının toplu olarak ödediği bedelin diğer üyelerce o ana kadar ödenen bedele güncelleştirilmesi'' kararına göre, davacı emsali bir üyenin, davacının toplu ödeme yaptığı 2009 yılı Temmuz ayına kadar, davacının ödemesi gereken tutar, davacının (üyeliğini devraldığı ... dahil) ödediği tutar ve bu tutarların güncelleştirilmesi ile davacının yaptığı ödemelerini karşılaştırır tablodan çıkarılacak sonuçların;
-Kooperatifin kuruluşunun 2006 yılı olup ilk aidat ödeme tarihinin 2006 yılı Aralık ayı olduğu,
-Davacı emsali bir üyenin kooperatifin kuruluşundan, peşin ödeme kararının alındığı temmuz/2009 ayına kadar ödemesi gereken aidat tutarının 21.700,00 TL olduğu,
-Davacının ve üyeliği devraldığı ... üyelik başlangıcından, peşin ödeme kararının alındığı Temmuz 2009 ayına kadar ödediği aidat toplamı tutarının 21.700,00 TL olduğu,
-Davacı emsali bir üyenin kooperatifin kuruluşundan, peşin ödeme kararının alındığı Temmuz 2009 ayına kadar ödediği aidatların ödenme tarihleri baz alınarak, aidatların Temmuz 2009 ayına kadar güncellenmiş değerinin 22.646,79 TL olduğu belirtilmiştir.
Yargıtay bozma ilamında belirtilen ''genel kurulun iradesinin davacının toplu olarak ödediği bedelin diğer üyelerce o ana kadar ödenen bedele güncelleştirilmesi olarak kabul edilmesi gerekir'' ifadesi açısından yapılan değerlendirmede; davacının, ...'ın üyeliğini devraldığı, ...'ın üyeliğinden itibaren devam eden bir aidat ödemesi olduğu, bu ödemeler toplamının 21.700,00 TL olduğu, peşin ödeme kararının alındığı Temmuz 2009 ayına kadar ödenmesi gereken aidat toplamı aynı (21.700,00 TL) olup, davacının peşin ödeme tarihine kadar anapara borcunun bulunmadığı, davacının toplu olarak ödediği bedelin diğer üyelerce o ana kadar ödenen bedele güncelleştirilmesi halinde de diğer üyelerle davacının ve üyeliğini devraldığı ...'ın ödediği anapara tutarının ( peşin bedel ödenmeden önce) aynı olduğu (21.700,00 TL), 06/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda ödenmesi gereken tutarının 23.407,93 TL ve ödenen tutarların 22.646,79 TL güncelleştirişmiş tutarlarının belirtildiği, ödenmesi gereken ve ödenen tutarların güncelleştirilmesi halinde aradaki farkın 23.407,93 TL-22.646,79 tl=761,14 TL olmasına rağmen 72.500,00 TL peşin ödeme bedelinin Mahkememizce güncelleştirme bedeli olarak yorumlanmadığı, 27.09.2009 tarihli genel kurulda davacı adına belirlenen peşin ödeme bedelinin 72.500,00 TL olarak belirlendiği, olup oluşabilecek imalat farklılıklarının üyelere nasıl yansıtılıyorsa peşin üye olan üyelere da aynı ölçüde yansıtılacaktır şeklindeki söylemin, standart imalat dışında yapılacak üretim olarak anlaşılabileceği Mahkememizce kabul edilmiştir.
Hükme esas alınan raporlarda da belirtildiği üzere, davalı kooperatif genel kurulunun 27/09/2009 tarihli genel kurul kararı ile 14/07/2009 tarihli yönetim kurulu kararından davacının peşin ödemeli üye olduğu anlaşılmıştır.
Peşin ödemeli üyelerden inşaat finansman giderlerinin tahsili mümkün değil ise de, kooperatifin amacına ulaşıncaya kadar yapılan genel yönetim ve alt yapı giderlerinden ortağın sorumluluğu devam edeceğinden ve bilirkişi raporuna göre, 23/02/2014 tarihli ve 2013 yılına ait genel kurulunda 2014 yılı mart ayından itibaren ayllık 1.300 TL olarak istenilen toplam 21.166 TL aidatın 2.963,90 TL'lik kısmının genel yönetim giderlerine ilişkin olduğundan, davacının 21.166 TL.lik aidatın 2.963,90 TL'lik kısmından sorumlu olduğu, kalan 18.202,10 TL'lik kısmından sorumluluğunun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacıya gönderilen ihtarnamelerde yazılı eşitleme borcundan davacının sorumlu olmaması, eşitleme borcunun dışındaki 21.166 TL'lik aidatın da 18.202,10 TL.lik kısmından dolayı sorumlu olmaması karşısında, ihtarnamelerin gerçek borç durumunu yansıtmadığı, usulüne uygun olmadığı, bu yüzden ihraç kararına dayanak teşkil edemeyeceği sonucuna varılarak, davacının ihracının da usülsüz olduğu belirlendiğinden ihraç kararının da iptaline karar verilmiştir.
HÜKÜM\t: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
Mahkememizin 08/02/2018 tarih ... esas ... karar sayılı kararında DİRENİLMESİNE,
1-Davacının davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile
a.)Davalı ... Konut Yapı Kooperatifi'nin, davacı ...'ın ihracına ilişkin 26/09/2016 tarihli ve 74 sayılı yönetim kurulu kararının, davacı ... yönünden iptaline,
b.)Davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen 1. ve 2. ihtarnamelerde yazılı 39.595 TL.lik eşitleme borcundan dolayı, davacı ...'ın davalı kooperatife borçlu olmadığının tespitine,
c.)Davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen 1. ve 2. ihtarnamelerde yazılı 21.166 TL'lik aidat borcunun 18.202,10 TL'lik kısmından dolayı, davacı ...'ın davalı kooperatife borçlu olmadığının tespitine,
d.)Davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine,
2-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 57.797,10 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 3.948,12 TL. nispi karar ve ilam harcından, tamamlama harcı dahil peşin alınan 1.037,60 TL. harcın mahsubu ile kalan 2.910,52 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından sarfına mecbur kalınan toplam 110,80 TL ilk yargılama harcı ile 1.008,40 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.119,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından temyiz yoluna başvurulduğundan, 98,10 TL istinaf yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından temyiz öncesi yapılan 736,10 TL. yargılama gideri ile temyiz sonrası yapılan 1.200,00 TL bilirkişi ücreti ve 149,50 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere toplam 2.085,60 TL yargılama giderinin 1.983,86 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA
6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davanın kabul edilen kısmı (57.797,10 TL.) üzerinden 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davanın reddedilen kısmı (60.761 - 57.797,10 = 2.963,90 TL.) üzerinden 2.963,90 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davalı tarafından yatırılan 987,03 TL temyiz karar harcının Yargıtay . Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 18/01/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ilamı doğrultusunda talep halinde davalıya İADESİNE,
9-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın, kararın kesinleşmesi beklenilmeksizin istek halinde taraflara iadesine, karar kesinleşinceye kadar iade alınmaz ise gider avansının artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/06/2024
Katip ...\t\t\t\t\t\tHakim ...