T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2020/553 Esas
KARAR NO\t\t: 2020/539
DAVA\t\t: Gemi Sicil Memurluğu Kararına İtiraz
DAVA TARİHİ\t\t: 31/08/2020
KARAR TARİHİ\t: 06/11/2020
Dosyanın ilk olarak Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesine tevzi edilmesi, ilgili mahkemenin ise ilke kararı gereği görevli ve yetkili mahkemenin Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesi olduğunu belirterek esasını kapatması ve üst yazı ile Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesine dosyanın tevzi edilmesi için tevziye yazı yazmasına rağmen dosyanın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edildiği, Antalya ... Asliye Ticaret'in ... tarih ... esas ... Karar sayılı kararı ile dosyanın Mahal Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek Mahkememize gönderildiği, Mahkememizin yukarıda esas sırasına kaydı yapılan dosyanın incelenmesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil edenin asgari ücretle temizlik işçisi olarak çalıştığını bir akrabasına yardımcı olmak için kendisi üzerine tekne aldığını, ... tarihinde ... GRT tonajlı, ... metre uzunluğundaki gezi teknesinin vekil eden adına tescil edildiğini, tescil hemen sonra davacı yakını tekneyi kiraya verdiğini, teknenin ... tarihinde .../... limanından ayrıldığını, bu tarihten sonra haber alınamadığını, vekil edenin geminin kayden maliki olduğunu, geminin gerçek sahibinin akrabası olduğunu, vekil edenin gemiyi kiraya verdiği kişilerin insan kaçakçılığıyla uğraştığını öğrenmesi üzerine ... ve ... dilekçe vermek suretiyle söz konusu geminin ... yılı ... ayında kayıp olduğunu, o tarihten bu yana gemiden haber alınamadığını bildirdiğini, gemi göçmen kaçakçılığında kullanıldığı için muhtemelen battığını, vekil edenin gemiyi hiç görmediğini adına kayıtlı olması sebebiyle Maliye Bakanlığı tarafından dönemsel olarak kendisinden vergi talep edildiğini, bu sebeplerle mülkiyeti vekil edene ait ... Sicilinin ... sırasında kayıtlı ... isimli geminin gemi sicilinden terkini talebinin reddine ilişkin ... ... tarihli kararının kaldırılmasını, Antalya Gemi Sicilinin ... sırasında kayıtlı olan ... isimli geminin gemi sicilinden silinmesini, yargılama giderlerinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesinin : ... Esas sayısına kaydedilmiş ve mahkemece özetle; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava konusu teknenin sicilden silinmesi talebine ilişkin oluşu, bu hususun 6102 sayılı TTK'nın 5.kitabında (6762 sayılı TTK 4.kitap 5.fasıl) düzenlendiği ve TTK 5.kitabında düzenlenen hususlardan kaynaklanan uyuşmazlıklara bakma görevinin de Denizcilik İhtisas Mahkemesine ait olduğu anlaşılmakla dava dilekçesinin görev yönünden reddine ve dosyanın kararın kesinleşmesinden sonra istem halinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla davaya bakmakla görevli Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Tevzi dairesine yazılan yazıda da dosyanın Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesine tevzi edilmesi talebi yazmaktadır.
6102 sayılı TTK'nın 5/2. maddesi \"Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir\" şeklinde düzenlenmiştir.(Antalya Bölge Adliye Mahkemesi., 2018/201 Esas esas, 2018/1224 Karar)
6102 sayılı TTK'nın 5. maddesi ile birlikte 6762 sayılı Kanun'un 4/son maddesindeki düzenlemenin hilafına, müstakil deniz ihtisas mahkemeleri kuruluşundan vazgeçilmiş, 6103 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile de yapılan bu değişiklik nedeniyle geçiş hükümleri getirilmiştir.(Yargıtay 11. HD., 2016/14874 esas, 2018/5012 karar)
Hakimler ve Savcılar Kurulunun 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararının gereği bu tür davalara denizcilik ihtisas mahkemesi bulunmayan yerlerde ticaret mahkemesi varsa 1 numaralı ticaret mahkemesi, ticaret mahkemesi yok ise 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinin denizcilik ihtisas mahkemesi olarak görevlendirildiği anlaşılmaktadır.
Dava itirazın iptali talebine ilişkindir.
Dava Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi'ne açılmış, Mahkemece Deniz İhtisas Mahkemesi sıfatıyla davaya bakmakta görevli Mahkemenin Antalya ...Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesi ile dosya Mahkememize gönderilmiştir.
Dava, TTK. 5.Kitap 5.Kısım da düzenlenen (1286 vd.maddelerde) deniz kazasından kaynaklı bedensel zarara ilişkin maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Dava ilk olarak Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesine tevzi edilmesi, ilgili mahkemenin ise ilke kararı gereği görevli ve yetkili mahkemenin Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesi olduğunu belirterek esasını kapatması ve üst yazı ile Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesine dosyanın tevzi edilmesi için tevziye yazı yazmasına rağmen dosyanın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edildiği, Antalya ... Asliye Ticaret'in ... tarih ... esas ... Karar sayılı kararı ile dosyanın Mahal Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek mahkememize gönderilmiştir.
6762 sayılı TTK'nun 4.maddesi, son fıkra hükmü ile bu kanunun Deniz Ticaret Kitabında düzenlenen uyuşmazlıklardan kaynaklanan hukuk davalarını görmek üzere Deniz İhtisas Mahkemelerinin kurulması hususu düzenlenmiştir.
6762 sayılı TTK'nun 5136 sayılı kanunun 1.maddesi ile eklenen son fıkrası hükmü \"20/04/2004-5136 S.K. 1.mad) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığınca, bu Kanunun Dördüncü Kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenir\" düzenlemesini içermektedir.
Bu düzenleme gereği, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca 01.04.2005 tarih ve 188 sayılı karar ile \"... II-Denizcilik ihtisas mahkemesi kurulmayan yerlerde,
a)-Ticaret mahkemesi bulunan yerlerde;
1-Bir ticaret mahkemesi bulunan yerlerde bu mahkemenin,
2-Birden fazla ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı ticaret mahkemesinde,
b)Ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde;
1)Bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemede,
2)Birden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde, 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinde bakılmasına,...\" düzenlemesini içeren ilke kararı yayınlanmıştır.
6762 sayılı TTK'nun 4/son maddesi ve HSYK'nun 01.04.2005 tarih ve 188 sayılı kararı gereği Ankara'da Deniz İhtisas Mahkemesi kurulmadığı için 01.04.2005 tarihinden bu yana 6762 sayılı Kanunun Dördüncü Kitabında yer alan Deniz Ticaretine ilişkin ihtilaflara Antalya 1.Asliye Ticaret Mahkemesince bakılmaktadır. Ancak, 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe geren 6102 sayılı TTK'nun 4.maddesinde Deniz İhtisas Mahkemelerine ilişkin bir düzenleme yer almamakta olup, 6102 sayılı kanun ile Deniz İhtisas Mahkemelerinin lav edildiği anlaşılmaktadır. Bu düzenleme dikkate alınarak 6103 sayılı TTK Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8.maddesi ile kanunun yürürlüğe girmesinden sonra TTK'nun, Deniz Ticaretine ilişkin uyuşmazlıkların hangi mahkemelerde görüleceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
6103 sayılı TTK'nun Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8.maddesi aynen \"Deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davaları
MADDE 8-(1) 6762 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurulmuş bulunan denizcilik ihtisas mahkemesinin görmekte olduğu davalar, Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi gereğince, Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içinde, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından, Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli kılınacak asliye ticaret mahkemesine devredilir.
(2)Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarını görmekte olan mahkemeler, yargı çevreleri içinde ve görev alanlarına giren sonuçlanmamış davaları ve işleri devredemezler.\" düzenlemesini içermektedir.
6103 sayılı kanunun 8.maddesi gereğince HSYK'ca İstanbul ve İzmir İllerinde TTK'nun Denizcilik Kitabından kaynaklanan uyuşmazlıkları görmek üzere görevli mahkemeler belirlenmiş, bu illerin dışında ise böyle bir görevlendirme yapılmamıştır. Bu durumda, 01.07.2012 tarihinden sonra 6102 sayılı kanunun Deniz Ticaret Kitabından doğan uyuşmazlıklar ticari dava sayılacak, ticari davalar ise 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi gereğince Ticaret Mahkemelerince görülecektir.
Bu açıklamalar ışığında, somut olaya gelince; dava ... tarihinde, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış, bu Mahkemece verilen ... tarihli görevsizlik kararı ile Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesi olduğunu belirterek esasını kapatması ve üst yazı ile Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesine dosyanın tevzi edilmesi için tevziye yazı yazmasına rağmen dosyanın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edildiği, Antalya ... Asliye Ticaret'in ... tarih ... esas ... Karar sayılı kararı ile dosyanın Mahal Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek Mahkememize gönderildiği, Adı geçen Mahkemece, Denizcilik İhtisas Mahkemeleri lav edildiği halde, bu sebeple geçerliliği bulunmayan HSYK'nun 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararı gerekçe gösterilerek, olmayan Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatı ile Mahkememize gönderme kararı verildiği anlaşılmaktadır.
Nitekim bu hususta Antalya Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Komisyon Başkanlığınca bu hususta Hakimler ve Savcılar Kurulu'na görüş sorulması üzerine, Kurul tarafından gönderilen 03.04.2020 tarih 61434595-266/24161 sayılı yazıda; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmak üzere sadece İstanbul ve İzmir'de ihtisas mahkemesi belirlendiği , Antalya'da herhangi bir ihtisas mahkemesi belirlenmediğinden Antalya Asliye Ticaret Mahkemeleri arasında eşit olarak tevzi edilmesi gerektiği yönünde görüş bildirilmiştir.
Bu itibarla mahkememizin Denizcilik İhtisas Mahkemesi olmadığı, bu sebeple Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla davaya bakma olanağının olmadığı, bu hususun asliye mahkemesi düzeyinde mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlığı niteliğinde olduğu, adı geçen mahkemece verilen gönderme ve ...Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı (Emsal Yargıtay 17.HD.nin 2014/5172 E-2014/9090 K, 22 HD. 2013/23726 E-2014/33770 K, 11.HD 2016/14874 E- 2018/5012 K , İzmir BAM 6.HD 2019/415 E-2019/372 K sayılı kararları). uyuşmazlığın davanın görevsizlik kararı veren Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesinde görüşülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla mahkememizce görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, Dosyanın karar kesinleştiğinde talep halinde görevli ve yetkili Nöbetçi Antalya Denizcilik Mahkemesi'ne gönderilmesine
Görevsizlik kararının istinaf yoluna gidilmeksizin kesinleşmesi halinde gideri davacı tarafça karşılanmak üzere yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın görevli Antalya Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Dairesine gönderilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu anlatıldı. 06/11/2020
Katip ...
¸
Hakim ...
¸