T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t GEREKÇELİ KARAR\t
ESAS NO\t: 2022/135
KARAR NO\t: 2023/805\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
HAKİM\t: ... ...
ÜYE\t: ... ...
ÜYE \t: ... ...
KATİP\t: ... .
DAVACI\t: ... \t
VEKİLLERİ\t: Av. ...
\t Av. ...
DAVALI\t: ... (TC:...)
VEKİLİ\t: Av. ... ...
DAVA\t: Alacak
DAVA TARİHİ\t: 25/02/2022
KARAR TARİHİ\t: 01/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t : 10/11/2023
\tMahkememize açılan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
İDDİA
Davacı vekili, müvekkili Şirket ile ... şirketi arasında, Afganistan İslam Cumhuriyeti İskân ve Bayındırlık Bakanlığı'nın (\"İşveren\") Otoyol Ağı Geliştirme Yatırım Programı altındaki Caisar ve Lamant Aras Çevreyolunun Islahı ve İnşaatı Yapım İşini müteahhit olarak ifa etme amacıyla 31 Aralık 2011 tarihinde, tarafların %50'şer iştirak payını ile bir adi ortaklık kurulmuş olduğunu, ortakların, Adi Ortaklığı 22 Haziran 2012 tarihinde yeniden düzenlenmiş Adi Ortaklık Sözleşmesi ile yönetmiş olduklarını, ancak ... şirketi yerine getirmesi gereken; sermaye katılımı ve masraflara katılım gibi birçok yükümlüğünü müvekkilinin defaten ikazına ve taleplerine rağmen, yerine getirmemiş olduğunu müvekkil Şirketin bu yükümlülükleri tek başına yerine getirmek zorunda kaldığını, devam eden süreçte, Proje tahtında İşveren ile çeşitli konularda anlaşmazlıklar olmuş Proje'nin yürütülmesi için Adi Ortaklığa her iki taraftan parasal destekte bulunulması gerekmiş, işverenle anlaşmazlığın tahkim davasına taşındığını, ... şirketinin yöneticisi olan davalının süreç içerisinde müvekkili şirketi zor durumda bırakan ve zarara uğratan birçok karar vermiş olmasının yanında, son olarak dava konusu olan; Hakem Heyetinin 9 Ekim 2018 tarihli Teminat Şekli Kararı kapsamında; işveren tarafından escrow hesaba yapılan ve taraflarca yarı yarıya paylaşılan ödemenin, kendi hesaplarına geçen kısımlarının, geri ödenmesi konusundaki Hakem Heyeti Kararının davalı tarafından yerine getirilmemesi ve müvekkili tarafından bahsi geçen paranın ... adına da ödenmesi sonucunda müüvekkil şirketin uğradığı zararın tazmini talebi ile bu davanın açılmış olduğunu, bahsi geçen Hakem Heyetinin 9 Ekim 2018 tarihli Teminat Şekli Kararının; \"17.24 Ağustos 2018 tarihli İhtiyati Tedbir Kararının bir başka uygulamasında, Heyet işbu belgeyle aşağıdaki karara hükmeder taraflar, Hakem Heyetinin nihai kararında yer alacak talimatlara tabi olarak mutabık kalınan bir bankada, banka tarafından tutulmak üzere toplam 11.874.752.85 ABD Dolarının davalılar tarafından yatırılması için Standart İmtiyazlı Bankada veya Davacı tarafından kabul edilebilir başka bir benzer bankada bir emanet hesabı açacaktır taraflar, 15 Ekim 2018'e kadar, emanet hesabını tutmak için seçilen banka ve emanet sözleşmesinin kararlaştırılan taslak formu ve ayrıca herhangi bir anlaşmazlık alanı hakkında Heyete rapor verecek ve ikinci durumda Heyete ayrı raporlar sunacaktır. 22 Ekim 2018'e kadar Heyet, tarafların emanet hesabı üzerindeki anlaşmasını onaylayacak veya anlaşmazlık alanlarına ilişkin olarak, davalıların en geç 2 Kasım 2018 Cuma gününe kadar emanet hesabına 11.874.752.85 ABD Doları yatırmasını sağlamak amacıyla daha fazla talimat verecektir. Davalılar, yukarda belirtildiği gibi emanet hesabına 11.874.752.85 ABD Doları yatıramazlarsa davacı, Heyet'in Davalılar tarafından Davacıya bu miktarın ödenmesine hükmeden bir kısmi karar vermesini önerebilir.\" şeklinde olduğunu, Hakem heyeti kararına konu para, Adi Ortaklığa, Kasım 2016 tarihli Uyuşmazlık Kurulu Kararına göre sahip olduğu yükümlülüklere ilişkin bir teminat olarak işveren tarafından escrow hesabına 11.874.752.85 Amerikan Doları olarak yapılmış olduğunu ve daha sonrasında tarafların 9650 payı çerçevesinde, 5.937.376,425 Amerikan Doları müvekkil şirket ve ... hesabına eşit oranda aktarılmış olduğunu, fakat Hakem Heyeti tarafından yukarıda belirtilen karar kapsamında; Adi ortaklıktan, escrow hesabına 11.874.752.85 ABD Doları olarak yapılan transferin geri iadesine karar verilmiş olduğunu, Müvekkili şirketin, bu ödemenin tamamını, ... şirketinin 5.937.376.425 Amerikan Dolarına karşılık gelen 9650'lik payı da dahil gerçekleştirmek zorunda kalmış olduğunu, tarafların arasındaki ticari ve sözleşmesel ilişki nedeni ile herhangi birinin diğeri nedeniyle uğradığı zarar veya masrafı ötekinden talep hakkı bulunduğunu, bu nedenlerle ... şirketinin kendisine ait olmayan, geri iadesi Hakem Heyeti karar ile talep edilmiş ve müvekkili şirket tarafından tamamının ödemesi yapılmış bedelin, davalı tarafa düşen kısmını escrow hesaba ödeme yükümlülüğü bulunduğunu, Bahsi geçen paranın ... şirketine ait olmadığını, fakat şirketin hesabındaki bir para olduğunu, borçlarını ödememesinin müvekkil şirket üzerinde ciddi boyutta finansal yük ve zararlara yol açmış olduğunu, davalının Ağustos 2016 tarihinden itibaren ... şirketinin tek yönetici ortağı olduğunu, dava konusu geri ödemenin yapılması için müvekkilinin ... şirketine defalarca mektup ve ihtarnameler göndermiş olduğunu, cevap verilmemiş olduğunu, Bu durumda müvekkili şirketin son olarak tek ortak olan davalı ...'a konuya ilişkin ödemelerin yapılması yönünde yazılı taleplerde bulunmuş olduğunu, fakat bu taleplere de hiçbir cevap alamamış olduğunu, Bunun sonucunda Müvekkil Şirket, Türk Ticaret Kanunu kapsamında Anonim Şirketin yöneticisinin kusurlu hareketi ile alacaklı durumunda olan müvekkil şirketi doğrudan zarara uğratması neticesinde işbu davayı açmak zorunda kalmış olduğunu, davanın kabulü ile şimdilik 100.000 ABD Dolarının iade tarihi olan 12.10.2018 tarihinden itibaren işlemiş olan ve işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, bütün yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 30.05.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile 5.937.376.425 USD'nin hesaba iade tarihi olan 12.10.2018 tarihli itibariyle işleyecek yasal faizi ile birlikte taraflara ödenmesini istemiştir.
SAVUNMA
Davalı vekili, davacı tarafın kesinleşmiş bir icra takibine veya kesinleşmiş bir mahkeme kararına konu bir alacağının bulunmadığını, dava dilekçesinde de belirtildiği üzere, davacı tarafın üçüncü şahıs olan ... şirketinden alacağı olduğu iddiasında bulunulmuş olduğunu, TTK. 329. Maddenin 1'nci fikrası uyarınca Anonim Şirketlerin, borçlarından dolayı şirketin mal varlığı ile sorumlu olduğunu, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacı şirketin alacak iddiasını dava dışı şirkete yöneltmesi gerektiğini, iddialara ancak dava dışı şirketim cevap verebileceğinin hukukun olmazsa olmaz temel prensiplerinden olduğunu, davacı ve dava dışı şirket arasında kurulmuş olan sözleşmede uyuşmazlıklarda tahkim şartı kabul edilmiş olduğunu, davacının bu şarta uymadan, sözleşmeyi dolanarak sözleşmenin tarafı olmayan müvekkiline husumet yöneltmesinin ve bunun Mahkeme önünde tartışılmasının kabul edilebilir olmadığını, şirket yöneticilerinin TTK'nın 553'ncü maddesine göre sorumlu olabilmesi için hileli davranış, zarara uğratma kastı ve eylem ile zarar arasında uygun illiyet bağı bulunmasının şart olduğunu, davacı tarafın, müvekkili ...'ın hileli davranışları, yahut zarar verme kastıyla yapmış olduğu eylemler sebebiyle, icra takibi ile alacağın semeresiz kaldığının ispatlaması gerektiğini, müvekkilinin dava dışı ... şirketini yönetirken ana sözleşmeye, yasalara ve iyi niyet kurallarına aykırı hiçbir davranışı bulunmadığını, diğer taraftan TTK'nın 553.madde uyarınca: aklıların zararının dolaylı zarar niteliğinde olması sebebiyle ancak şirkete verilmesi talebiyle alacak davası aşılabileceğini, nitekim Yargıtay 11. H.D. 15.10.2018 tarih ve 2017/786 E, 2018/6284 K. sayılı kararında “... oluşan zarar şirket alacaklısının doğrudan uğradığı zarar niteliğinde olmayıp, dava dışı şirkete yönelik doğrudan, davacı yönünden ise dolaylı zarar niteliğinde olduğundan ancak şirkete verilmesi istemiyle dava açılabileceği halde,...” diyerek davanın reddinin gerektiğini, Davacı tarafından iddia edilen alacağın başka bir mahkemede dava dışı şirkete karşı açacağı dava ile ispat ettikten sonra da müvekkili aleyhine, dava dışı ... şirketine verilmesi istemi ile dava açabileceğini, dava dilekçesindeki bütün iddiaları reddettiklerini ve zamanaşımı defi'inde bulunduklarını, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ GEREKÇE
Dava, adi ortaklık adına ödenen paradan adi ortaklığı oluşturan ... şirketinin hissesine düşen miktarın ortağı ve yöneticisi olan davalıdan tahsiline yöneliktir.
Davacı ile dava dışı ... şirketi arasında Afganistan İslam Cumhuriyeti Otoyol Ağı Geliştirme Yatırım Programı altındaki çevre yolunun ıslahı ve inşaatı yapım işini ifa etmek üzere %50'şer iştirak payı ile 31.12.2011 ve 22.06.2022 tarihinde adi ortaklık sözleşmesi imzalandığı, söz konusu işin yapımının bu adi ortaklık tarafından üstlenildiği, çekişme konusu olmayıp çekişme davacı şirket ile dava dışı şirketin üstlendiği işten dolayı hakem heyeti kararına göre adi ortaklık adına herhangi bir para yatırılıp yatırılmadığı, yatırılmış ise bu paradan şirket temsilcisi hissedarının sorumlu olup olmadığı üzerinde toplanmaktadır.
Tarafların davaya ilişkin delil ve belgeleri toplandıktan sonra dosya işletmeci ve mali müşavirden oluşan bilirkişi kuruluna tevdi edilerek alınan 10.20.2023 tarihli raporda;
\".... Söz konusu işin adi ortaklık tarafından üstlenilip üstlenilmediği, MPW/441 ve 800/ADB/ICB; Oaisar'dan Laman'a Uzanan Ring Yolunun İyileştirmesi ve tanımlanan işleri adi ortaklık tarafından üstlenilerek sözleşmeye bağlanmış olduğu, olarak Adi ortaklığın ortaklarının kim olduğu, Adi Ortaklık Anlaşması; 22 Haziran 2012 tarihinde aşağıda belirtilen taraflar arasında kurulmuş olduğu, ortakların; ECC International Constructors LLC ile ... İnşaat Ticaret A.Ş. olup, adi ortaklığın ortaklarının davacı şirket ile dava dışı ... İnşaat Ticaret A.Ş. olduğu, sözleşmede tahkim hükmünün olup olmadığı, Adi Ortaklık ile Afganistan İslam Cumhuriyeti Bayındırlık Bakanlığı arasında 31.12.2011 tarihinde düzenlenmiş olan sözleşmenin 20.6'ncı maddesine göre, ihtilafların hallinde yegane yetkili olarak tahkimin tayin edilmiş olduğu, hakem kararının ne olduğu, adi ortaklığı bağlayıp bağlamayacağı, delil dilekçesi ekinde dosyaya kazandırılmış bulunan 09.10.2018 tarihli Tahkim Kurulu Kararı aynen; Davalıların bu hesaba 11.874.752.85 ABD Dolarını yatırmasını sağlayacaktır. Belirlenen banka tarafından tutulan bu hesap, Tahkim Kurulunun nihai kararında yer verilecek olan talimatlara tabi olacaktır.” şeklinde olup, adi ortaklık sözleşmesinin ilgili maddesi ile tanımlanmış bulunan tahkim kurulu tarafından alınan kararının adi ortaklığı bağlayacağı, davalıların (adi ortaklık) davacının (Afganistan Bayındırlık Bakanlığı) kabul edebileceği başka bir bankada emanet hesap açacaklar ve bu hesaba emaneten 11.874.752.85 ABD Doları yatıracakları karara bağlanmış olduğu, Hakem kararına göre ödendiği iddia olunan paranın kim ödenmesi gerekirken kim tarafından ödendi Davacı vekilinin bila tarihli delil dilekçesi ekinde 4. Sırada kayıtlı, Davacı şirket, Afganistan Bayındırlık Bakanlığı ve MUFG UNION Bank tarafından 28.01.2019 tarihinde düzenlenmiş Emanet Anlaşmasının GİRİŞ (e) bendinde “EMV-ECCİ-C ve ...” davalılar olarak tanımlanmıştır. Hakem kararında Davalıların bu hesaba 11.874.752.85 ABD Dolarını yatırmasını sağlayacaktır. Belirlenen banka tarafından tutulan bu hesap, Tahkim Kurulunun nihai kararında yer verilecek olan talimatlara tabi olacaktır.” şeklinde, paranın “EMIV-ECCİ-C ve ...” davalılar tarafından ödenmesi gerekmektedir. Dava dilekçesi ekinde EK-4 olarak dosyaya kazandırılmış, yabancı dilde düzenlenmiş olan fotokopi bulunduğu, Türkçeye çevrilmemiş olan bu metinden, paranın ödenip ödenmediği ve kim tarafından ödendiğinin anlaşılamayacağı, ancak Türkçe çevirili metin olması halinde bu sorunun cevaplandırılabileceği, bu bakımdan burada bahsi geçen belgenin Türkçe'ye çevrilmesi ve Türkçe halinin dosyaya kazandırılması gerekmekte olduğu, ancak bu belge üzerinden, tahkim kararında bahsedilen ödemenin yapılıp yapılmadığı ve kimin tarafından yapılmış olduğunun belirlenebileceği ... şirketi ödemenin yarısından sorumlu ise şirketin mali durumunun bu ödemeye yeterli olup olmadığı, Hakem kararında “...Davalıların bu hesaba 11.874.752.85 ABD Dolarını yatırmasını sağlayacaktır. Belirlenen banka tarafından tutulan bu hesap, Tahkim Kurulunun nihai kararında yer verilecek olan talimatlara tabi olacaktır.” şeklinde, paranın; “EMJV-ECCİ-C ve ...” davalılar tarafından ödenmesi gerektiği, Adi Ortaklığı bağlayan borcun, hisseleri nispetinde (94 50) adi ortaklığın ortaklarına tereddüp edebileceği, ödemenin yarısından ... şirketinin sorumlu olabileceği yönünde Mahkeme bir kanaate sahip olduğu takdirde, şirketin mali durumunun bu ödemeye yeterli olabileceği, davalı yönetici açısından şirketin ödeme gücü varken ki ödeme güçlüğüne düşüp düşmediği, yönetmesi nedeniyle Tahkim kararı alındığı dönem itibariyle (31.12.2018) bilanço rakamlarına göre, ... şirketinin iş ortaklığına 40.193.080,45 TL borcu bulunduğu, 02.01.2019 tarihli 5,3412 ABD Doları/TL döviz kuru üzerinde hesap edildiğinde (40.193.080,45/5,3412-7.525.102,97) 7.525.102,97 ABD Doları Borçlu bulunduğu, ödenmesi gereken döviz miktarı olan 5.937.376,42 ABD Dolarından daha fazla iş ortaklığına borçlu bulunduğunun hesap edilmiş olduğu, TTK'nun 553 ve devamı maddelerine göre davalının varsa sorumlu olduğu miktarın ne olduğu, Yukarıya çıkarılan bilançolar ve tespitler tahtında, şirket yönetimini üstlenmiş olan davalıya kusur izafi edilip edilemeyeceği hususu Mahkeme'nin takdirinde olduğu, diğer taraftan; dosya içeriğinden, iş ortaklığı ile Afganistan Bayındırlık Bakanlığı arasında Tahkimde görülen davada, 2016 yılında tahkim tarafından verilmiş bir karar olduğu anlaşılmaktadır. Bu kararın sureti ve tercümesi dosya içeriğinde bulunmadığından, 2016 yılına ait tahkim kararında belirlendiği anlaşılan 11.874.752,85 ABD Dolarının kaynağı da anlaşılamamıştır. Zira 09.10.2018 tarihli Tahkim kararında, ödenmesi istenilen para, doğrudan davacı tarafa değil Tahkim Kurulunun inisiyatifinde olmak üzere emaneten taraflarca muteber görülen bir bankaya yatırılması istenilmiştir. Bu bakımdan 2016 yılına ait tahkim kararının dosyaya kazandırılması gerektiği....\" yönünde görüş ve kanaat bildirmişler iş bu rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş bilirkişi raporuna karşı beyanlar alınıp eksiklikler ikmal edildikten sonra dosya aynı bilirkişilere tevdi edilerek alınan 15.05.2023 tarihli ek raporda;
\"....Gerek kök rapor için yapılan görevlendirme gerekse ek rapor için yapılan görevlendirme kapsamında yapılan inceleme sonucunda taraf vekillerinin dosyaya sunmuş oldukları kök rapora karşı itiraz ve beyanlar ile dosyaya kazandırılmış olan 21.10.2016 tarihli ihtilaf kurulu kararı birlikte değerlendirilmesi sonucunda kök raporda ulaşılan sonuç ve kanaati değiştirecek mahiyette bilgi ve belge sunulmaması görüşlerinde değişiklik olmadığı....\" yönünde görüş bildirmişlerdir.
Yukarıda belirtildiği gibi davacı ile dava dışı şirketin oluşturduğu adi ortaklık Afganistan'daki çevre yolunun ıslahı ve inşaat yapım işini üstlenmişler, sözleşmeye göre işveren ile yüklenici adi ortaklık arasında çekişme çıktığında çekişmenin tahkim yolu ile çözüleceği yönünde sözleşme mevcut olup, yükleniciler ile işveren arasında ihtilaf çıkması nedeniyle 21.11.2016 tarihli ihtilaf kurulun kararına istinaden davacı ödemiş olduğu tutarı adi ortaklığı oluşturan ... şirketinin yöneticisi ve hissedarı olan davalıdan talep etmiş ise de davalının hissedarı ve yöneticisi olduğu şirket anonim şirketi olup bu şirket 3.kişilere karşı kendi mal varlığıyla sorumlu olup davacı öncelikle ödediği parayı sorumlu olduğunu iddia ettiği ... şirketinden istemesi gerekir. Davacı tarafından adi ortaklığın diğer ortağı ... şirketinin yöneticisi ve hissedarı olan davalıdan TTK'nin 553 ve devamı maddelerindeki sorumluluk hükümlerine göre dava yoluna da gitmemiştir. Bu açıklamalar ışığında davacı ancak alacağını adi ortaklığı oluşturan ... şirketinden veya TTK'nın 553 ve devamı maddelerine yöneticilerin sorumluluğu hükümlerine göre davalıdan isteyebilir. Bu ilkelere riayet edilmeden adi ortaklık adına dava dışı şirketin payına düşeni ödeyen davacı, adi ortaklığı oluşturan ... şirketinin hissedarı ve yöneticisi olan davalıdan isteyemez.
Toplanan delillere göre davacı her ne kadar adi ortaklık adına ödenen ve dava dışı şirketin payına düşen miktarı bu şirketin yöneticisi ve hissedarı olan davalıdan talep etmiş ise de; iddia etmiş olduğu alacağını ancak adi ortaklığı oluşturan şirketten talep edebileceği kanaatine varılmakla açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : \tYukarıda açıklanan nedenlerle,
1.-Davanın REDDİNE,
2.-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 269,85 TL maktu karar ve ilam harcı için alınan 23.541,17 TL peşin ve 1.994.752,80 TL tamamlama harcı toplamı olan 2.018.293,97 TL 'den mahsubu ile arta kalan 2.018.024,12 TL’nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 1.503.379,40 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
4- Arabuluculuk aşamasında harcanan 1320,00 TL giderin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı vekili tarafından yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 01/11/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...