T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2021/2538
KARAR NO: 2024/1005
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 29/09/2021
NUMARASI: 2018/1198 Esas - 2021/640 Karar
DAVA : Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
KARAR TARİHİ: 11/06/2024
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Trafik kazasında müşterek çocuklarını kaybeden davacıların, 6100 sayılı HMK'nın 107. Maddesi uyarınca toplanacak delillere göre, destekten yoksun kalma tazminat tutarları belirlenerek, destekten yoksun kalma tazminatının sürücü-işleten davalı yönünden kaza tarihinden, sigortacı davalı yönünden poliçe limitini aşmamak kaydıyla dava tarihinden itibaren işletilecek avasn faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesini, her bir davacı için ayrı ayrı 100.000-TL olmak üzere toplam 200.000-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işletilecek olan yasal faizi ve yargılama giderleriyle birlikte sürücü işleten davalı ... tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıların huzurdaki davadan önce müvekkil şirkete yaptığı başvuru üzerine ... numaralı hasar dosyasının açıldığını, davacıların ibraz ettiği evraklar üzerinden yapılan inceleme neticesinde; TRH-2010 tablosuna göre aktüer hesaplama yaptırıldığını, sigortalının kusuru oranında %100 davacılar için toplam 72.849,49-TL destekten yoksun kalma tazminat 02/11/2018 tarihinde davacıya vekilinin hesabına ödendiğini, müvekkil şirket tarafından davacıların zararı tamamen karşılandığını ve huzurdaki davanın reddinin gerektiğini, davacının avans faizi istemi yasaya aykırı olduğunu, hiçbir hukuki temeli bulunmamakta olduğunu, dava konusu araç hususi olarak kullanılmakta olup ruhsatına bu şekilde işlendiğini, davacının bakiye tazminat talebinin reddini, mahkeme aksi kanaatte ise kusur raporu alınması için dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesi'ne sevkini, bakiye tazminata ilişkin hesaplama yapılması halinde, ödeme tarihi verileri dikkate alınarak TRH-2010 tablosuna göre hesaplama yapılmasını, yapılacak hesaplamadan hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle ayrı ayrı indirim yapılmasını talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkilin kaza sonucunda gerekli özen yükümlülüğünü yerine getirerek arkadaşı ...'a ilk müdahalesinde bulunduğunu ve olay yerine ambulans çağırdığını, bu esnada ağır yaralı olan ...'a sağlık ekipleri tarafından müdahalede bulunulurken, personellere gerekli bildirimlerde bulunduğunu ve ... bir takım ilaçlar kullandığını ve beraber alkol aldıklarını beyan ettiğini, müvekkil kaza sonrasında alkollü olduğunu kolluk kuvvetlerine kendisinin beyan ettiğini, beyanı neticesinde yapılan alkol muayenesinde 0,69 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, müteveffanın ise kaza sonrası kaldırıldığı Sarıyer'de bulunan ... Hastanesinde, polislerce alınan ve ATK incelenmek üzere teslim edilen kanında 0,93 promil alkol tespit edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, \"1-Davanın maddi tazminat istemi yönünden kabulü ile, A-Davacı ... yararına 25.105,41-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, davalı ... yönünden 25/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteslsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, B-Davacı ... yararına 21.125,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden , davalı ... yönünden 25/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteslsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Davanın manevi tazminat istemi yönünden kısmen kabulü ile A-Davacı ... yararına taktiren 15.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... 25/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine, B-Davacı ... yararına taktiren 15.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... 25/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine\" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacılar vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkillerinin hayatını kaybeden ... dışında başkaca çocukları bulunmamakta olup gerek yaşları itibarı ile gerekse çocuklarını kaybetmiş olmalarının yarattığı ağır psikolojik sorunlar ve tarvmalar nedeniyle yeniden bir çocuk sahibi olma,büyütme ve yetiştirme imkanları bulunmadığını, çocuklarını kaybetmiş olmalarının psikolojik travmalar yarattığını, trafik kazasından sonra yapılan alkol muayenesinde,davalı sürücü ...’ın 0,69 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, davalının kazada tam kusurlu olduğunu, davalı hakkında ceza yargılaması sonunda mahkumiyet kararı verildiğini, davalının kusurunun ağırlığı, müvekkillerin desteği ve murisi olan ... davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde hiçbir kusurunun bulunmaması, maktulün yaşı, müvekkillerinin tek çocuğu olması ve çocuklarını kaybetmiş olmaları nedeniyle çektikleri acı, elem, ızdırap ve tüm düzenlerinin bozulmuş olması nazara alındığında ilk derece mahkemesince davacı anne ve baba için 15.000'er TL manevi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; olayın meydana gelmesinde, müvekkilinin tam kusurlu olduğunu kabul etmenin hakkaniyete aykırı olduğunu, tazminat hususunda yapılan hesaplamaların hatalı ve günümüzün gerçeklerinden kopuk olduğunu, manevi tazminat miktarının, müvekkilin ekonomik olarak mahvına neden olacak miktarda olduğunu, olay nedeniyle anne ve babada yaşanacak üzüntüyü giderebilecek bir tazminat miktarı belirlemenin imkansız olduğunu ancak olayın müvekkilini de derinden sarstığının göz önünde bulundurulması gerektiğini, işletilen faizlerle birlikte miktarın katlandığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Somut olayda 22.07.2018 günü davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile Sarıyer, Büyükdere caddesini takiben Beşiktaş yönünde sol şeritte seyri sırasında tek taraflı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır. Davacıların desteği kaza yapan motorda yolcu konumunda bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmakla kusurun tespiti yolcu olan destek yolcu sonuca etkili olmadığından kusura ilişkin istinaf talebi yerinde değildir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda müterafik kusur indirimi de yapılmak suretiyle sonuç tazminat miktarı hesaplandığından ve birden fazla indirim müterafik kusur sebebi olsa dahi sadece %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılabileceğinden müterafik kusura değinen istinaf talebi yerinde görülmemiştir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin kabul görmüş pay esasına göre \"çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edildiği; Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş, çocuklar ile ana babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, ana ve babaya 1’er pay ayrılarak böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalı olduğu; Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile ana ve babaya ayrılacak payların düşeceği, Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun paylarının destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılarak, anne ve babaya verilmeyeceği; Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payının artacağı; Ana ve babadan birinin destekten çıkması ile payının diğerine aktarılacağı, ana ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminatın bu ilkelere göre hesaplanmasının\" benimsenmiştir.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin içtihatlarına göre pay oranlarının belirlendiği, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin güncellenerek tazminattan indirildiği görülmekle bu yöne değinen istinaf itirazı yerinde değildir. Mahkemece desteğin askerlik görevini ifa edip etmediğinin araştırılmamış olması doğru olmamıştır. Dairemizce bu konuda Askerlik şubesine müzekkere yazılmasına karar verilmiş, gelen yazı cevabına göre destek ... 11/05/2015-2016 tarihleri arasında askerlik görevini yaptığı belirtilmiştir. Bu doğrultuda davacının kaza tarihinden önce askerlik görevini ifa ettiği anlaşıldığından tazminat hesabında askerlik süresinin düşülmesine ilişkin istinaf başvurusu yerinde değildir. Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır. TBK'nın \"manevi tazminat\" başlıklı 56/2.maddesinde \"Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.Bu yasal hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmetmesi gerekmektedir(Yargıtay HGK'nun 23/06/2004 tarih, 13/291-370 E.-K. sayılı kararı).Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, yolcu olan müteveffanın kusursuz olması, müterafik kusurunun bulunması, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine hakim ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarlarının bir miktar düşük olduğu; aynı ilkelere göre yapılan değerlendirme sonucunda takdiren davacı Sibel lehine 50.000,00 TL, davacı ... lehine 50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.Bu nedenle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b maddesi gereğince reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:A- Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b maddesi gereğince reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA, Buna göre:1-Davanın maddi tazminat istemi yönünden KABULÜ ile,a-Davacı ... yararına 25.105,41-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, davalı ... yönünden 25/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteslsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, b-Davacı ... yararına 21.125,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, davalı ... yönünden 25/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteslsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Davanın manevi tazminat istemi yönünden KISMEN KABULÜ ile a-Davacı ... yararına taktiren 50.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... 25/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine,b-Davacı ... yararına taktiren 50.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'dan 25/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine,3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 9.988,99-TL ilam harcından peşin alınan 841,10-TL'nin mahsubu ile bakiye 9.147,89-TL ilam harcının davalılardan (davalı sigorta şirketinin 3.157,99TL ile sorumlu olduğu) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Davacılar tarafından yatırılan peşin harç ve ıslah harcı 841,10-TL ve 35,90-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 876,91-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, 5-Davacılar tarafından yapılan 1.567,40-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 940,44-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,6-Maddi tazminat yönünden; davacılar kendini vekille temsil ettirdiğinden , karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.809,95-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,7-Manevi tazminat yönünden; davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalı ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,8-Manevi tazminat yönünden; davalı ... kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Göre hesaplanan 17.900,00-TL ücreti vekaletin davacılardan tahsili ile davalı ... verilmesine, 9-Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü tarafından iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;1-a-)Davacılar vekili tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine,b-)Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 5.207,30 TL harçtan peşin alınan (59,30 TL+1.242,52 TL)=1.301,82 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.905,48 TL harcın davalı ... tahsili ile Hazineye irat kaydına,2-a-)İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan 53,50 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile (162,10+162,10)=324,20 TL istinaf başvuru harcının davalılardan tahsili ile davacılara verilmesine, b-)Davalı ... yönünden; İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi11/06/2024