T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/346
KARAR NO: 2024/821
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/11/2020
NUMARASI: 2018/844 Esas - 2020/704 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/05/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketinin nezdinde ... poliçe numaralı \"makine kırılma poliçesi\" ile sigortalı bulunan dava dışı sigortalıları ... A.Ş.'ye ait ... marka model ve ... iş makinesinin 11.08.2016 tarihinde davalı tarafça bakım ve onarımında eksik hizmet verilmiş olması sebebiyle yanarak hasarlandığını, olaya ilişkin olarak İstanbul Büyükşehir İtfaiye Daire Başkanı Arnavutköy Bölge Grup Amirliği tarafından düzenlenen 14/08/2016 tarihli yangın raporunda \"... Mahallesi 3. Havalimanı İnşaat sahasında 12/08/2016 tarihinde ... plaka no'lu ... Marka iş makinesinin araç motor kısmı elektrik aksamını tamamen yanmak suretiyle zarar gördüğü, ... nolu iş makinesinin elektrik aksamı da meydana gelen herhangi bir arıza sonucu yanma olayının meydana geldiği yeri, gelişerek etrafa sirayet ettiği.. \" şeklinde tespit ve rapor edildiğini, hasarın müvekkili şirkete ihbarı üzerine tahkikatın başlatıldığını ve Sigortacılık Kanunu 22. maddesi uyarınca hasar ve kusur durumunun tespiti için bağımsız ve uzman ekspertiz tayin edildiğini, bunun üzerine ... Limited Şirketi tarafından düzenlenen 27/04/2017 tarih ve ... rapor numaralı ekspertiz raporunda, ... tarafından düzenlenen ve ibraz edilen araç durumu formu ve İSG yönetim sistemi yangınların raporlaştırılması prosedürü yangın raporu formu belgelerine göre yangının elektrik aksamındaki kısa devreden kaynaklandığının tahmin edildiğini, İtfaiye tarafından düzenlenen 14/08/2018 tarihli yangın raporunda söz konusu iş makinesinin elektrik aksamı anda meydana gelen herhangi bir arıza sonucu yanma olayı meydana geldiğini ve gelişerek etrafa sirayet ettiği; ... Makine tarafından düzenlenen teknik rapor da yangın çıkış nedeni ile ilgili herhangi bir teknik açıklama yapılmadığını, ekspertiz bulguları kısmında ekspertiz çalışmalarının 3. Havalimanı İnşaat şantiyesinde yapıldığı, ... İstanbul 3. Havalimanı şantiyesinde çalışmakta olan ... kapı numaralı iş makinasmda 11/08/2016 tarihinde Alevli yangın meydana geldiğini, yangının söndürülmesi ile iş makinesinin Makine İkmal Müdürlüğü açık sahasına çekilmiş olduğu ve burada yapılan ekspertiz çalışmaları sonrasında yangının dizel motorun bulunduğu bölümde sağ tarafta etkisini daha çok gösterdiği ve yangının başlangıç noktasımn bu tarafta olduğu kanaatine varıldığı sol tarafta ise sadece diğer tarafta başlayan yangına bağlı oluşan ısının etkisiyle kısmi hasar mevcut olduğu tesiste daha önce de 2 adet greyderin motor bölümünde yangın çıktı Ancak bu yangınların makinanın elektrik tesisatının daha yoğun olduğu motor ve şanzıman beyninin de bulunduğu sol tarafta çıktığı, dolayısıyla yangının başlangıç noktasının önceki hasarlar ile benzerlik göstermediğini, yapılan inceleme sonucunda yangının iş makinasının dizel motorunda elektrik tesisatına ait sensör kablolarının paketlerindeki gevşemeden kaynaklanabileceği kanaatine varıldığını, mevcut durumun tespitine ilişkin olarak yangın teknik bilirkişi raporu (yangının sensör kablolarının gevşeyen soketlerin oluşan aşın ısınma kaynaklı olduğu yönünde) ve hukuk alanında rücuya ilişkin görüş alındığını, yapılan hasar tespitinde söz konusu iş makinasındaki hasarın 83.045,24 Euro olarak tespit edildiğini, hasar dosyası kapsamında hazırlanan ekspertiz raporu ve bilirkişi raporu dikkate alınarak hasar bedelinin KDV dahil olmak üzere 24/05/2017 tarihinde 83.045,24 Euro ve 01/06/2017 tarihinde 14.918,14 Euro olmak üzere toplam 97.933,38 Euro olarak ödendiğini, ancak ödenen tazminattan davalının %100 sorumlu olduğunu, hasar bedelinin müvekkili şirketçe ödenmesi için davalıya ihtarname gönderildiğini ancak olumlu netice alınmadığını, davaya konu sigorta hasarının müvekkili şirketçe ödendiğini, anılan hasardan sorumlu olan davalı hakkında yasal süre içerisinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından takibe itiraz edildiğinden takibin durduğunu belirterek, fazlaya ilişkin talep ve daha hakları saklı kalmak kaydıyla davalı tarafın İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının haksız itirazından dolayı %20den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarına dayanak yaptığı ekspertiz raporu ve itfaiye raporunun her ikisi de eksik inceleme üzerine oluşturulduğunu, İBB İtfaiye Daire Başkanlığına Arnavutköy Bölge Grup Amirliği tarafından düzenlenen rapor olay sonrası tahmini kanaatlerle oluşturulduğunu, 27/04/2017 tarihli ekspertiz raporu da eksik ve hatalı değerlendirmeler içerdiği gibi raporda müvekkili şirkete kusur isnad edilmesi haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu, yangının elektrik aksamından kaynaklandığı konusunda yapılan tespit yanlış ve eksik inceleme sonucunda oluşturulduğunu, müvekkili şirket tarafından sözleşme kapsamında yapılması gerekli tüm günlük ve periyodik bakımlar tam, eksiksiz ve zamanında yapıldığını, bazı bakım ve onarımlar müşteri tarafından yapıldığından yangına sebep olan arızanın da müşteri tarafından yapılan bir bakım onarımdan kaynaklanma ihtimalinin yüksek olduğunu, işbu nedenlerle müvekkili şirket aleyhinde hukuka aykırı olarak ikame edilen davanın reddini, dava neticesinde müvekkili şirket aleyhine hükmolunabilecek tutarların sigorta poliçesinden tahsil edilebilmesi için davanın ... Sigorta A.Ş.’ye ihbar edilmesini, davacı tarafından ayrıca sunulacak cevap, beyan ve/veya delillere karşı beyan ve itiraz ile karşı delillerini sunma hakları saklı kalmak üzere, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" ...aracın incelenme fiziki incelenme imkanı bulunmadığından dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere dikkate alınarak aksini ispat eder nitelikte bir belge sunuluncaya kadar detayı kök raporda belirtildiği üzere davalının bakım ile ilgili teknik yükümlülüklerini getirdiği, aracın ya da tarafımızca yanma neden olduğu kanaati oluşan hidrolik elemanların incelenmeye yönelik olarak muhafaza altına alınmamış olması nedeniyle tarafımızca incelenemediği, tarafımızca yangına neden olduğu kanaati oluşan hidrolik elemanların mevcut fiziki durumları, değişim görüp görmedikleri, eğer değiştirilmiş iseler yerine kullanılan elemanların asgari gereklilik ve standartları karşılar nitelikte olup olmadıklarının teknik olarak irdelenmesinin de mevcut fotoğrafla üzerinden yapılmasının mümkün olmadığı dikkate alınarak davalının bakımdan kaynaklı kusurundan ya da ayıplı bakım hizmeti sunduğundan söz edilmesinin mümkün görülmediği; görüş ve kanaatine heyetimizce varılmış olup takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygıyla arz olunur.'' denilmiştir. Uyuşmazlığın, makine kırılması poliçesi kapsamında ödenen sigorta bedelinin bakım ve onarım eksikliği iddiası kapsamında davalıdan talep edilip edilemeyeceği konularında toplanmaktadır. Davacı taraf rücuen açtığı bu davada, yangının hangi nedenle çıktığının tespiti açısından aracın mevcut haliyle muhafaza edilerek delil tespiti yoluyla maddi tespitler yapılmamış olup, yangının neden çıktığı, ancak fotoğraflar ve davacı tarafça hazırlanan teknik raporlar üzerinden değerlendirilmesi mümkün olmuştur. Yangının çıkış nedenine ilişkin olarak davacı tarafça hazırlanan teknik raporlar ile bilirkişi raporu farklı kanaatler bildirmiş olup, bilirkişi kurulumuzun bildirdiği yangının çıkış nedenine ilişkin teknik kanaat, açıklayıcı, gerekçeli ve yeterli görülmüş olup, davacı ve sigortalısının yangının çıkış nedenine ilişkin tespit yapılabilmesi en azından delil tespiti dahi yaptırmadığı dosyada gerekçeli ve yeterli görülün bu kanaatin aksinin ispatının da mümkün olmadığı anlaşılmış, periyodik ve günlük bakımlara ilişkin davalı tarafın bir kusuru bulunduğu da bilirkişi raporunda teknik ayrıntısı açıklandığı üzere ispatlanamamış ve tüm bu nedenlerle davanın reddine\" karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dosyanın yeni bir heyete tevdi ile araç üzerinde inceleme yapılmak suretiyle yeniden bilirkişi incelemesi yapılması talebinin dikkate alınmamış olduğunu, mevcut bilirkişi raporu da denetime elverişli olmadığını, bilirkişi heyeti tarafından, dosyaya sunulan, teknik raporlar ile diğer delillerin değerlendirilmeden sadece davalı yanın hukuki dayanaktan yoksun beyanlarına itibar edilerek afaki değerlendirmeler yapıldığını, raporda yapılan tüm değerlendirmeler tamamiyle davalı yanın savunmalarını, soyut iddiaları ve delilleri doğrultusunda yapıldığını, anılan eksper raporu, tarafça sunulan bilirkişi raporları ve diğer belgeler ışığında ödenen tazminattan; %100 oranında davalının sorumlu olduğu ortaya çıktığını, anılan sebeple bilirkişi raporunda yangının çıkış sebebi ve sorumluluk hususlarına yönelik afaki ve tamamiyle davalı iddia ve delilleri doğrultusunda yapılan değerlendirmelerin kabulü mümkün olmadığını, şu halde mevcut bilirkişi raporu eksik ve hatalı olduğunu, yeni bir bilirkişi heyetinden, araç üzerinde inceleme de yapılması suretiyle yeniden rapor alınmasına karar verilmesini talep edilmesine rağmen, mahkeme işbu talebin görmezden gelindiğini, eksik-hatalı bilirkişi raporunu hükme esas alarak eksik inceleme ile karar verildiğini, netice itibariyle mahkeme tarafından davanın kabulü gerekirken, davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, işbu kararın bozulması gerektiğini, anılan sebeple istinaf yoluna başvuru gereği doğduğunu, dolayısıyla mahkemece usul ve yasaya aykırı işbu kararın bozularak ortadan kaldırılmasını, İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/844 E. – 2020/704 K. sayılı ve 05.11.2020 tarihli kararının mahkemece istinaf yolu ile ortadan kaldırılmasına, davanın kabulü ile icranın geri bırakılması zımninde tehir-i icra kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE: Dava; makine kırılma sigorta Poliçesi'ne dayanarak ödenen hasar bedelinin, hasara neden olduğu iddia edilen davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporu esas alınarak davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.İstinafa konu uyuşmalık temelde; dosyaya alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olup olmadığı ve hasarın oluşmasında davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktasındadır. Davacı ... ile dava dışı sigortalısı ... A.O arasında, makine kırılması (hareketli) (geniş kasko) poliçesi düzenlendiği, sigorta konusu makinenin 11/0/2016 tarihinde yanarak hasarlandığı, İBB itfaiye daire başkanlığının 14/08/2016 tarihli yangın raporuna göre \"... nolu iş makinesi elektrik aksamında meydana gelen herhangi bir arıza sonucu yanma olayı meydana geldiği, gelişerek etrafa sirayet ettiği kanaat edilmektedir.\" şeklinde rapor tanzim edildiği, ekspertiz raporuna göre de hasarın elektrik aksamındaki kısa devreden kaynaklandığının tahmin edildiği, sigorta şirketince genel ve sınai yangın uzmanı bilirkişi ...'dan rapor alındığı, bu rapora göre yangının greyderin gövdesinin sağ yan tarafında meydana geldiği, yangının elektrik sisteminden kaynaklandığı, sensör kablo sistemine ait soket üzerinde meydana gelen gevşeme sonucu oluşan aşırı ısınmaya bağlı kablo izolasyon tutuşmasıyla meydana geldiği şeklinde rapor verildiği, mahkemece akademisyen bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek raporlarda ise yangının çıkış sebebinin elektrik sisteminden kaynaklanmadığı, sensör kablo sistemine ait soket üzerinde meydana gelen gevşemenin bu tarz bir yangına sebep olmasının teknolojisinin ve yüksek akım taşımaması sebebiyle mümkün olmadığı, soketlerinin gevşek olması halinde dahi yangın çıkarmak için öngörülen yüksek ısıyı oluşturmayacağı gerekçeleriyle yangının çıkış sebebinin bir şekilde yüksek basınçlı hidrolik hortumun patlaması sonucu motor bölümünde çevreye sirayet eden hidrolik yağından kaynaklandığı görüşü bildirilmiş, davacı tarafça zarar bedelinin dava dışı 3. Kişiye KDV dahil olmak üzere 2 ayrı ödeme şeklinde 97.993,38 Euro olarak yapıldığı anlaşılmıştır. TTK 1472. Maddesi uyarınca sigortacının sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. Eldeki uyuşmazlıkta davacının TTK 1472 maddesi kapsamında halefiyet kuralı gereği rücu imkanı bulunmaktadır. Davacının iddiası sigortalı makinenin hasarlanmasına, sigortalı ile davalının yaptığı bakım servis sözleşme hükümlerine göre hizmetin eksik yapıldığı, kusurlu hizmet verildiği gerekçesiyle sigortalısının uğradığı ve tazmin ettiği zararın halefiyet kuralı gereği tahsili istemidir. Türk Medeni Kanunu’nun 6. Maddesi; “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür” hükmünü içermektedir. Yine HMK’nın 190/1. maddesine göre ise, ispat yükü, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Öte yandan ispat yüküyle ilgili kanunda açık bir hüküm bulunması halinde öncelikle ona bakılmalıdır. Eldeki uyuşmazlıkta sigortalı makinede meydana gelen hasarın davalının sözleşmeye aykırı davranışı veya kusuru ile meydana geldiğini ispat yükü davacı taraftadır.Dosyaya elektrik yüksek mühendisi profesör doktor ve ve makine yüksek mühendisi doktor bilirkişi heyetinden alınan kök ve ek raporlarda yangının çıkış sebebi ayrıntılı, denetime elverişli şekilde mahkeme dosyasına sunulmuştur. Davacı tarafın istinaf sebebi olarak ileri sürdüğü tüm hususlar bilirkişi kök raporuna itiraz dilekçesiyle ileri sürülmüş ve ek raporda tek tek karşılanmıştır. Dosyaya sunulan raporda tüm dosya içeriğinin göz önüne aldığı, davacı tarafça sunulan özel mütalanın da dikkate alındığı görülmektedir. Ek raporda yangının çıkış sebebi olarak \"Zira bilim ve teknikten uzak bu görüşe karşın bu sensör kablo ve soketlerinin teknolojisi gerek zaten yüksek akım taşımadıkları/iletmedikleri bilinmekte ve hatta soketlerinin gevşek olmasında dahi yangın çıkarmak için öngörülen yüksek ısıyı oluşturamayacağı kanaati kök raporda teknik ayrıntısı ile izah olunmuştur.\" şeklinde dosya içeriğini uygun bir şekilde yangının çıkış sebebinin elektrik tesisatı olmadığı belirlenmiştir. Aracın yangın sonrası tamir gördüğü, hasarlanan parçaların saklanıp bilirkişi incelemesine sunulmadığı, bu aşamadan sonra araç üzerindeki yapılacak incelemenin yangının çıkış sebebine ilişkin herhangi bir katkı sağlamayacağı anlaşılmaktadır. Yine dosyaya alınan raporla davalının bakım ile ilgili teknik yükümlülüklerini yerine getirdiği, yangına neden olduğu kanaati oluşan hidrolik elemanların incelemeye olanak verecek şekilde muhafaza altına alınmamış olması nedeniyle bilirkişi incelemesine sunulamadığı, davalı tarafın periyodik ve günlük bakımlara ilişkin bir kusuru bulunduğu ya da ayıplı bakım hizmeti sunduğunun ispatlanmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK 266/1.maddesine göre; mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. HMK'nın 282. maddesine göre de, hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.Takdiri delil niteliğindeki bilirkişi raporu ile davacı tarafça sunulan uzman görüşü arasında çelişki dosyaya alınan kök ve ek bilirkişi raporlarıyla aydınlatılmış olup yeniden rapor alınmasını gerektirir herhangi bir eksik husus bulunmamaktadır. Yine teknik tespitlerin ortaya konulmasından sonra hukuki değerlendirme mahkeme tarafından yapılacak olup, mahkemece teknik verilerden yararlanılarak bilirkişilerin hukuki niteleme ve değerlendirmesinden farklı sonuca varılması usul ve yasaya aykırı olarak kabul edilemez.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Mahkemece eldeki davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 23/05/2024