T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/355
KARAR NO: 2024/825
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/09/2020
NUMARASI: 2016/849 Esas - 2020/473 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Yayımlama Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/05/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı şirkete ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı T-Shirt emtiasının, davalıların sorumluluğundaki araca tam ve sağlam olarak İstanbul'dan yüklenerek yola çıktığını, Fransa’daki varma yerine giden güzergah üstünde bekleme alanında hırsızlık meydana geldiğini, araç içinden emtianın bir kısmının çalındığını, bu hususta uzman incelemesi yapıldığını, zararın emtianın nakliyesini üstlenen davalıların kusuru ile meydana geldiğinin tespit edildiğini, oluşan hasar sonrası müvekkilinin sigortalısına 26.01.2016 tarihinde hasar tazminatı ödediğini, yapılan ödeme ile TTK md.1472 uyarınca sigortalının haklarına halef olduğunu, takip tarihindeki döviz kuru üzerinden hesaplanan 41.731,49 TL alacağın tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalıların itirazlarının haksız olduğunu beyan ederek itirazın iptali ile takibin devamını, davalıların %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Taş. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; diğer davalı ... A.Ş' nin dava konusu emtianın yurtdışında taşınması için müvekkili davalı şirketle anlaştığını, emtianın İstanbul'dan tam ve sağlam olarak yüklendiğini ve sunulan semere belgesinden de anlaşılacağı üzere Fransa'daki diğer davalının deposuna tam ve eksiksiz olarak teslim edildiğini, hırsızlık olayının Fransa’daki depoya teslimden iki gün sonra ve diğer davalının deposunda gerçekleştiğini, kusur ve sorumluluğun diğer davalı şirkete ait olduğunu, müvekkili davalının kusuru bulunmadığını beyanla davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmilini talep etmiştir.Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın Türkiye'nin de taraf olduğu CMR Konvansiyonu hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, davacı tarafın aktif husumet ehliyetinin olmadığını, davacının sigortalısının Fransa'da yerleşik firma ile aralarında akreditif ödeme şekli üzerinden anlaştığını, söz konusu hususa dair ödeme alıp almadığının tespitinin gerektiğini, zararın davacı tarafından tanzim edilen sigorta poliçesinde öngörülen teminat kapsamında olup olmadığının sabit olmadığını, davacı tarafın sigortalısına yaptığı ödemenin hatır ödemesi olduğunu, müvekkili davalı şirketin pasif husumet ehliyetinin olmadığını, müvekkilinin Türkiye'de yerleşik dava dışı ... Tekstil firmasından alınarak dava dışı Fransa'da yerleşik alıcı ... isimli şirkete teslimi için Fransa'da yerleşik ... ile anlaştığını, müvekkilinin ... tarafından yetkilendirildiğini, müvekkilinin işbu taşıma için ... Ltd. Şti'ni görevlendirdiğini, ... firmasının Fransa’da yerleşik Geodis firmasının deposuna malları eksiksiz ilettiğini, bu hususun CMR senedi üzerine 13/02/2015 tarihinde derç edildiğini, Fransa'daki depodan alıcıya taşınması işinin ise dava dışı ve Fransa'da yerleşik ... tarafından üstlenildiğini ve bu taşıma işi için ... firması ile anlaştığını, söz konusu çalınma olayının bu taşıma firmasının sorumluluk kısmında gerçekleştiğini, bu süreçlerin Fransa içi düzenlenen CMR senedi, firmalar arası yazışmalar ve polis tutanağı ile sabit olduğunu, dava konusu hırsızlığın müvekkilinin sorumlu olduğu taşıma sürecinde gerçekleşmediğini, huzurdaki taşıma sürecinin CMR md.34 uyarınca müteakip taşıma niteliği kapsamında olduğunu, CMR md.36 kapsamında ise müteakip taşımalarda hasar/zarar hangi taşıyıcının sürecinde kayıp, hasar veya gecikme gerçekleştiyse o taşıyıcının sorumlu olması gerektiğini, huzurdaki olayda ana taşıyıcının ... firmasının olduğunu, müvekkilinin yalnızca ara taşıyıcı olduğunu, ayrıca müvekkilinin sorumlu olduğu varsayımında dahi CMR Md.23 ve Md.25 uyarınca sınırlı sorumluluk kapsamında olması gerektiğini, bu hususa yönelik çalınan emtiaların üst sınırının 438,18 kg x 8,33 SDR olması gerektiğini, ayrıca dava konusu alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini beyan ederek davanın reddini, fiili taşıyıcı olan ... firmasına ve müvekkilinin nakliyat sorumluluk sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'ye davanın ihbar edilmesini talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \"...davalı ... A.Ş ile davacı şirketin sigortalısı olan dava dışı ... Tic. A.Ş arasında T-shirt cinsi emtianın İstanbul'dan Fransa (Geuthary) adresine taşınması noktasında taşıma sözleşmesi kurulduğu, taşıma sürecinde 20/02/2015 tarihinde gerçekleşen hırsızlık neticesinde bir kısım emtianın çalınarak zayi olduğu, davacı sigorta şirketinin ... Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalısına 24/06/2015 tarihinde 19.554,87 Euro ödeme yaptığı, ödediği bedele ilişkin halefiyet ilkesi uyarınca davalılardan rücuen tahsil talebinde bulunduğu anlaşılmıştır. Takip/ dava konusu alacak istemi uluslararası karayolu ile yük taşımacılığından kaynaklanmakla ve başlangıç ve varış ülkelerinin CMR Konvansiyonuna taraf olması sebebiyle uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmış, Konvansiyonun 17/1. maddesinde taşımacının, eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar tam veya kısmi ziyadan, hasardan teslimdeki gecikmeden sorumlu olduğu; 3. maddesinde taşımacının, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden, sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacağı düzenlenmekle; 29. maddesi de aynen \"Hasar, taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan ileri gelmiş ise taşımacı, sorumluluğunu dışlayan veya sınırlayan yahutta kanıt yükünü karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden yararlanamaz. 2. Bilerek kötü hareket veya kusur taşımacının vekil veya çalışanları tarafından yahutta taşıma işinde kullanıldığı başka kişiler tarafından görevleri sırasında işlenmiş ise, aynı hüküm uygulanır. Bundan başka, böyle bir durumda adı geçen vekiller, çalışanlar ve diğer kişiler, kişisel sorumlulukları yönünden birinci paragrafta belirtilen bu bölüm hükümlerinden yararlanamazlar.\" şeklinde düzenlenmiştir. Dosya kapsamındaki belgelerden uyuşmazlık konusu taşımanın akdi taşımacı olan davalı ... Lojistik A.Ş tarafından iki aşamalı olarak organize edildiği, Türkiye - Fransa(Depo) aşamasının davalı ... Taş. Ltd. Şti.'ne devredildiği, dosyada mübrez CMR Senedindeki ... firmasının 18/02/2015 tarihli teslim imza ve kaşesine nazaran davalı ... Ltd. Şti.'nin ilk aşamaya yönelik taşımayı sorunsuz şekilde gerçekleştirdiği, hasarlanmaya sebebiyet veren hırsızlık olayının 20/02/2015 tarihinde dava dışı ... firmasının aracıyla Fransa içi taşıma aşamasında gerçekleşmekle davalı ... Taş. Ltd. Şti'nin meydana gelen zarardan sorumlu olmadığı, öte yandan hırsızlık olayına ilişkin düzenlenen polis tutanağı ve ekspertiz raporunda taşımayı gerçekleştiren aracın deponun karanlık ve görüntü kaydının alınamadığı yere park edilmiş olduğunun tespit edilmesi karşısında park yeri güvenlikli bir saha olsa dahi aracın bölgenin güvenlik zaafı olan noktasına park edilmesi sebebiyle taşımacının kusurlu olduğu, dava dışı ... firmaları üstlenilen taşımada akdi taşımacı olan ... A.Ş'nin alt taşıyıcıları olup yardımcı kişi konumundaki ... firmasına ait araçta meydana gelen hırsızlık olayından davalı ... A.Ş'nin de aynen sorumlu olduğu, taşıma konusu emtiaya ilişkin CIF kaydı olmadığından ve talebe konu alacak sigorta poliçesinde öngörülen teminat kapsamında olduğundan sigortalısına yaptığı ödeme kapsamında davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, ... numaralı hasar dosyasından alınan ekspertiz raporunda emtianın kısmen çalınması nedeniyle oluşan zararın 12.028,20 Euro, %10 ilave bedel ile birlikte toplam hasar miktarının 13.231,02 Euro olduğunun tespit edilmiş olması ve dosyamızdan alınan bilirkişi raporunda ekspertiz raporundaki zarar hesabının dosya kapsamıyla uyumlu olduğunun bildirilmesi nedeniyle ödemenin hatır ödemesi olarak kabul edilemeyeceği, davacı yanca ödenen %10 ilave bedelin davacı sigortacı ile sigortalısı arasındaki sözleşme hükümlerine yönelik olması ve sözleşmenin nisbiliği ilkesi gereğince tarafları arasında sonuç doğurması nedeniyle sözleşmenin tarafı olmayan ve zarara sebebiyet veren davalının yalnızca gerçek zarardan sorumlu olduğu, davacının zayi olan T-shirt cinsi emtia kapsamında gerçek zarar bedeli olan (683*7,10 + 998*3,55 + 606*6,00) 12.028,20 Euro asıl alacağı, takip talebinde TL cinsinden talepte bulunmakla 24/06/2015 ödeme tarihindeki kur değeri üzerinden yapılan hesaplama sonucunda (12.028,20 * 3,0102) 36.207,29 TL olarak ve 24/06/2015 ödeme tarihinden 29/01/2016 takip tarihine kadar 219 gün karşılığı %10,50 avans faiz oranı üzerinden hesaplanan 2.281,06 TL işlemiş faizi talep etmekte haklı olduğu sonuç ve kanaatine varılmış, diğer yandan hüküm altına alınan alacağın likit ve bu yöne ilişkin itirazın da haksız olması sebebiyle davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatını da içerir şekilde\" karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişiler raporlarında bir takım değerlendirme / yorumlarda bulunmuş olup müvekkilimizin hasardan sorumlu olduğu hususu net ifadeler ile değil dosyada mevcut belgelerden çıkarım / ihtimal değerlendirmesi ile yapılmak sureti ile raporda yer almıştır. Sayın Mahkeme de bu raporu baz alarak davanın kabulüne karar vermiştir. Dosyanın hiçbir aşamasında davacının sigortalısı ... Tic. A.Ş. İle Fransa’daki alıcı ... arasındaki satım sözleşmesinin hangi esaslar tahtında akdedildiği ve bu kapsamda, hasar rizikosunun sigortalısının kimin üzerinde olduğu araştırılmamıştır.Davacının sigortalısı ... Tic. A.Ş.'nin mal bedelini akreditiften alıp almadığı hususu da araştırılmamıştır ve halen belirsizliğini korumaktadır. Bilirkişiler ve onların raporu doğrultusunda karar veren yerel mahkeme \"alınmış olmaması gerekir\" şekilinde yoruma dayalı bir çıkarımda bulunmakla yetinmişlerdir. Ayrıca dava konusu zararın, davacı tarafından tanzim edilen sigorta poliçesinde öngörülen teminat kapsamında olup olmadığı da araştırılmamış olup halen belirsizdir. Gerek Sayın Bilirkişiler raporlarında gerekse Yerel Mahkeme gerekçeli kararında dava konusu hırsızlık olayının Fransa Depo - Fransa alıcı adresi kısmında gerçekleştiğini, bu kısmın dava dışı ... ve onun taşıyıcısı ... Sorumluluğunda olduğunu açıkça belirtmişlerdir. taşıma konusu emtialar müvekkilimiz tarafından yapılan taşıma sırasında çalınmamıştır.Dava konusu taşıma birden fazla taşıyıcı tarafından yapılmış olup CMR 36. maddesi uyarınca, müteakip taşımaya dayalı kayıp, hasar veya gecikme sorumluluğu ile ilgili davalar, ancak birinci taşıyıcının, sonuncu taşıyıcının veya kayıp, hasar veya gecikmenin oluştuğu sırada taşıma işini yapmakta olan taşıyıcının aleyhine açılabileceği her türlü izahtan varest olduğunu, dava konusu taşıma CIF kaydı ile gerçekleştirildiğini, hal böyle iken uyuşmazlık konusu emtianın taşıyıcıya teslim edilmesiyle birlikte, zarar ve yarar alıcıya geçeceğinden davacının sigortalısının herhangi bir menfaati kalmadığını, bu halde, davacı tarafın sigorta teminatı kapsamında olmayan bir zarar için ödeme gerçekleştirdiği, diğer bir deyişle ödemesinin ex-gratia (hatır ödemesi) niteliğinde olduğundan davacının aktif husumet ehliyetini haiz olmadığı sabit olduğunu, hiçbir surette kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için, müvekkilin dava konusu hasardan sorumlu olduğu kanaatine varıldığı ihtimalde, olası tazminat miktarının CMR m. 23 ve 25 hükümleri uyarınca hesaplanması gerektiğini, bu hususa mahkemece yeterli değerlendirme yapılmadığını, bu bağlamda, yapılacak hesaplama sonucunda davacı tarafın müvekkilden talep ettiği tazminatın, CMR m. 23 hükmü uyarınca hesaplanan sınırlı sorumluluk tutarından çok yüksek olduğu apaçık ortada olduğunu, müvekkil aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmiş olması açıkça yasaya aykırı olduğunu, böylelikle usule ve kanuna aykırı mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava; ''nakliyat abonman poliçesi'' ne dayalı düzenlenen \"nakliyat emtia sigorta poliçesi\" kapsamında ödenen hasar bedelinin, davalı taşıyıcılardan rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporu esas alınarak davalı ... A.Ş yönünden davanın kısmen kabulüne, davalı ... Ltd. Yti. yönünden davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davalı ... A.Ş vekili yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.İstinafa konu uyuşmalık temelde; hasar bedelinden davalının sorumlu olup olmadığı, dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin lütuf ödemesi olup olmadığı, hüküm altına alınan faiz oranı ve icra inkar tazminatın hükmedilmesinin yerinde olup olmadığı noktalarındadır. Davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı ... A.Ş. İle 20/03/2014-2015 tarihlerini kapsar Nakliyat emtea abonman sigorta poliçesi düzenlendiği, sigortalının Fransa ülkesine ihraç ettiği t-shırt emtiasının kara yolu ile Türkiye'ye taşıma işinin davalı ... A.Ş tarafından üstlenildiği, fiili taşıma işinin diğer davalı ... ltd. Şti. Ne ait araçlarla gerçekleştirildiği, yüke özel spesifik poliçenin teklif ve yükleme tarihinin 12/02/2015, düzenlenme tarihinin ise 25/02/2015 olduğu, taşıma konusu mallardan bir kısmının Fransa ülkesi içinde taşıma esnasında 20/02/2015 tarihinde aracın tentesinin kesilerek çalındığı anlaşılmaktadır. Davalı ... Ltd. Şti. kendisinin yükün İstanbul'dan diğer davalının Fransa'daki deposuna kadar taşıma işini üstlendiğini ve malların eksiksiz olarak Fansa'daki diğer davalı deposuna teslim edildğini, hırsızlık olayının bu aşamadan sonra yükün depo ile nihai alıcıya taşınması esnasında meydana glediğini sorumluluğu bulunmadığını savunmaktadır. Davalı ... A.Ş ise kendisinin taşımayı organize etmediğini, yükün sadece İstanbul ile Fransa'da yerleşik dava dışı ...nin deposuna taşınmak üzere yine ... ile anlaştığını, yükün bu firmanın deposuna hasarsız teslim edildiğini, kendi sorumluluğunun buraya kadar olduğunu, bu aşamadan sora yükün Fransa'daki depodan alıcıya taşınma işinin yine ... tarafından üstlenilip organize edildiğini ve dava dışı Fransa'da yerleşik ... firmasınca Fransa'da taşınması esnasında hırsızlık olayının meydana geldiğini, kendisinin tüm taşımayı üstlenmediğini organize etmediğini savunmaktadır. Davacı sigorta şirketi 24/06/2015 tarihinde 19.554,87 Euro hasar bedelini sigortalısına ödendiği, dava dışı sigortalı tarafından davalı ... A.Ş. Ye 06/04/2015 tarihli ihtarname ile hasar ve zarar konusunda bilgi verilip ekspertiz çalışmasının devam ettiği, tespit edilen zarar ve ziyanın kendilerinden rücu edileceği ihtar edilmiştir. Davacı tarafça davalılar hakkında İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 39.290,12 TL TL asıl alacak 2.441,37 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 41.731,49 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatılmış, davalıların borca itirazı üzerine takip durmuş ve eldeki itirazın iptali davası açılmıştır. TTK 1472. maddesi uyarınca sigortacının sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. Davaya konu taşıma Fransa - Türkiye arasında gerçekleştiğinden somut uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir. CMR Konvansiyonun 17/1. maddesinde taşımacının, eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar tam veya kısmi ziyadan, hasardan teslimdeki gecikmeden sorumlu olduğu; 3. maddesinde taşımacının, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden, sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacağı düzenlenmekle; 29. maddesi de aynen \"Hasar, taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan ileri gelmiş ise taşımacı, sorumluluğunu dışlayan veya sınırlayan yahutta kanıt yükünü karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden yararlanamaz. 2. Bilerek kötü hareket veya kusur taşımacının vekil veya çalışanları tarafından yahutta taşıma işinde kullanıldığı başka kişiler tarafından görevleri sırasında işlenmiş ise, aynı hüküm uygulanır. Bundan başka, böyle bir durumda adı geçen vekiller, çalışanlar ve diğer kişiler, kişisel sorumlulukları yönünden birinci paragrafta belirtilen bu bölüm hükümlerinden yararlanamazlar.\" düzenlemesi bulunmaktadır. Sadece abonman sözleşmesinin bulunması, yani belirli bir taşımaya ilişkin kazadan önce bildiri ve bu bildirim sonucu düzenlenen spesifik poliçe olmadıkça taşınan malın sigorta örtüsü altında olduğunu göstermez ve sigortacı da böyle bir rizikodan sorumlu olmaz. Dosya içeriğinden, nakliyat emtia spesifik sigorta poliçesinde teklif tarihinin ve yükleme tarihinin 12/02/2015, rizikonun gerçekleştiği tarihin 20/02/2015 ve spesifik poliçenin düzenlenme tarihinin 25/02/2015 olduğu anlaşılmaktadır. Emtianın sevkiyatından önce dava dışı sigortalı tarafından davacı sigortalıya bildirim yapıldığından teminatın en erken teklif tarihinde başlayacağının kabulü gerekmiştir. (emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/12047 E. 2018/4971 K. Sayılı ilamı) Dava dışı satıcının düzenlediği faturada ve davalı ... Ltd. Şti.'nin düzenlediği CMR belgesinde DAP kaydı bulunmaktadır. Bu teslim şeklinde, satıcı malları belirlenen varma yerinde gelen taşıma aracından boşaltmadan alıcının tasarrufuna bırakarak teslim eder. Satıcı malların varma yerine getirilmesine ilişkin tüm hasar ve masrafları üstlenir. Satıcının alıcıya karşı sigorta sözleşmesi yapmak yükümlülüğü yoktur. Buna göre, eşyayı taşıyan araç varma yerine varıncaya kadar hasar ve yarar satıcıda olup, somut olayda hasar taşıma sırasında meydana geldiğinden zarar davacının sigortalısı üstünde oluşmuştur. Davacı sigorta şirketi sigorta kapsamında ödeme yaparak sigortalısının haklarına halef olmuştur. Bu haliyle davacının aktif husumet ehliyeti bulunmakta olup, bu yönlere ilişen istinaf talepleri yerinde değildir. Davalı ... A.Ş'nin dava adtışı sigortalı ... A.Ş. Ye düzenlediği navlun faturasında alıcının .../Fransa, Ulaşım İstanbul-Türkiye Guethry-Fransa kaydının bulunduğu, dava dışı sigortalının alıcısı adına düzenlediği faturada Mal bedelinin akreditif olarak ödeneceği, DAP kaydının bulunduğu, alıcı adresinin GUATHARY/ FRANSA olduğu anlaşılmaktadır. Satıcıya kesilen navlun faturası ile tüm güzergahtaki taşıma sürecine ilişkin navlun faturası kesilmiş olduğu, bu faturaın dışında satıcıya düzenlenen başkaca bir faturanın bulunmadığı görülmüştür. Davalı ... Lojistik A.Ş'nin delilleri arasında sunulan ... Sigorta tarafından yaptırılan ... Numaralı ve 24.02.2016 tarihli Ekspertiz Raporunun 7. başlığı altında Fransa içi Nakliyesi sırasında hırsızlığın meydana geldiği, rücu muhattabının ... olduğu kanaatine varıldığı, ayrıca Fransa içi taşımaya ... Franasa tarafından ... lojistik adına düzenlenen faturanın ekspertiz raporu eki olduğu şeklindeki kayıtlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davalı ... Lojistik A.Ş' asıl taşıyan, diğer taşımaya katılan tüm firmaların bu firma organizesinde taşıma işini yapın şirketler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yine dava dışı sigortalı ile davalı ... A.Ş dışındaki taşıyıcılar ile taşımanın herhangi bir aşamasına ilişkin ayrı bir sözleşme yapılmadığı anlaşılığından davalının yükün İstanbul'da yüklenmesinden Fransa'daki alıcısına ulaşıncaya kadar tüm süreçten sorumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Davalının akdi taşıyan olmadığı, taşımanan Fransa içindeki aşamasında meydana gelen hasar yönünden kendisine husumet yönlendirilmeyeceği, Fransa'da kurulu ... nin husumeti bulunduğu ve Convensiyonun 36. Maddesinin uygulanması gerektiğine yönelik istinaf sebepleri yerine görülmemiştir. 6100 sayılı HMK 266/1.maddesine göre; mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. HMK'nın 282. maddesine göre de, hâkim, bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir. Mahkemece dosyaya kazandırılan bilirkişi kök ve ek raporu denetime elverişli ve h üküm kurmaya yeterli görülmekle bu yönlere ilişen istinaf sebebi yerinde değildir. Davacı tarafından düzenlenen Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesinin ICC (A) 1/10/82 geniş klozuna göre teminat altına alınmıştır. Poliçe limitinin 55.429,84 TL olup hasar miktarını aştığı belirlenmiş, yapılan ödemenin Ex Grata ödemesi (lütuf ödemesi) olmadığı sonucuna ulaşılmakla bu yöne ilişin istinaf sebepleri yerinde değildir. Satış faturasında bedelin akreditif yolu ile ödeneceği kaydı bulunmaktadır. Akreditif ödemeleri; bir ticari ilişkide alıcı ve satıcının bu ticari ilişkiden doğacak alacak haklarının 3. Ve bağımsız bir taraf olan bankalar aracılığı ile teminat altına alınması esasına dayanmaktadır. Akreditif ödemelerinin gerçekleştirilebilmesi için alıcının bankasına ticareti yapılan ürüne ilişkin; taşıma belgeleri, sigorta belgeleri, faturalar ve benzeri sair evrakların eksiksiz teslimi gerekmektedir. Burada temel amaç belgeler ile alıcıya teslimi gerçekleştirilen ürünlerin eşleştirilmesi sonrasında banka aracılığıyla satıcı ülkesinde ilişkide bulunulan bankaya ödemenin geçilmesidir. Eldeki uyuşmazlıkta hırsızlık konusunun yetkili makamlarca kayıt altına alındığı belirlenen ve teslimin gerçekleşmediğinin sabit olduğu durumda akreditif ödemesinin yapılmayacağı kesin olmakla bu yöne ilişen istinaf sebepleri yerinde değildir. Dava konusu hırsızlık olayına ilişkin düzenlenen polis tutanağı ve ekspertiz raporunda taşımayı gerçekleştiren aracın deponun karanlık ve görüntü kaydının alınamadığı bir yerine park edilmiş olduğunun tespit edilmesi karşısında park yeri güvenlikli bir saha olsa dahi aracın bölgenin güvenlik zaafı olan noktasına park edilmesi sebebiyle taşımacının ağır kusurundan kaynaklandığı anlaşılmakla CMR 29 maddesi gereği davalının sınırlı sorumluluk hükümlerini düzenleyen CMR Md.23/3'te belirtilen sınırlı sorumluluk haklarından yararlanamayacağı sonucuna ulaşılmakla bu yöne ilişkin istinaf sebepleri yerinde değildir. Davacı tarafın sigortalısına ödediği bedeli davalıdan Türk lirası olarak talep etmesi karşısında ticari işlere uygulanacak avans faizi yürütülmesinde de bir isabetsizlik bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2013/6266 E. 2013/21985 K İcra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için takibe konu alacağın likit olması zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut olduğunda ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. Eldeki davada, davacının iddiasının sigorta kapsamında ziyaa uğrayan mal bedelini ödeyen sigortacısını sorumlulardan halefiyete dayalı istemine ilişkindir. Borçlu yönünden alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olmadığı gibi borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerektiği şartının da gerçekleşmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda itirazın iptaline karar verilen meblağ üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetli olmamıştır. Davalının icra inkar tazminatına ilişkin istinaf istemi ise yerindedir. İcra inkar tazminatına ilişkin talep reddedilmekle birlikte bu talep müddeabihin feri niteliğinde olduğundan reddedilen bu kısım yargılama giderlerinin dağıtımında ve vekalet ücreti takdirinde dikkate alınmamıştır.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Mahkemece icra inkar tazminatına hükmedilmesinin isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA 1-Davalı ... A.Ş aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile, adı geçen davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 36.207,29 TL asıl alacak ve takip tarihine kadar işlemiş 2.281,06 TL faiz yönüyle İPTALİNE, takibin 36.207,29 TL asıl alacağa değişen oranlarda avans faizi yürütülmesi suretiyle DEVAMINA, bu yöndeki fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2- İcra İnkar tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Davalı ... Ltd. Şti aleyhine açılan davanın REDDİNE, 4-Alınması gereken 2.629,14-TL nisbi ilam harcından peşin alınan 712,67- TL harcın mahsubu ile eksik kalan 1.916,47 TL harcın davalı ... A.Ş'den tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 5-Davacının ilk dava açılırken peşin olarak yatırdığı 712,67-TL harcın davalı ... A.Ş'den tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 6-Davacının yaptığı ilk masraf 33,50-TL, 2.400,00-TL bilirkişi ücreti, 182,80- TL posta gideri ücreti olmak üzere toplam 2.616,30-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 2.412,98-TL 'nın davalı ... A.Ş'den alınarak davacıya VERİLMESİNE, arta kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 7-Davalı ... A.Ş'nin yaptığı 190,00-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 14,77-TL'nın davacıdan alınarak adı geçen davalıya VERİLMESİNE, arta kalan kısmın adı geçen davalı üzerinde BIRAKILMASINA, 8-Davalı ... Ltd. Şti'nin yaptığı 55,00-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya VERİLMESİNE, 9-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 5.431,09-TL ücreti vekaletin davalı ... A.Ş'den alınıp davacıya VERİLMESİNE, 10-Davalı ... A.Ş vekille temsil olunduğundan davanın reddedilen kısmı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 3.243,14-TL ücreti vekaletin davacıdan alınıp adı geçen davalıya VERİLMESİNE, 11-Davalı ... Ltd. Şti vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 6.225,09-TL ücreti vekaletin davacıdan alınıp adı geçen davalıya VERİLMESİNE, 12-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 13-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak; a-Davalı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,b-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 162,10 TL, posta ve tebligat gideri 95,00 TL olmak üzere toplam 257,10 TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 23/05/2024