T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2015/499 Esas
KARAR NO\t\t: 2020/584
DAVA\t\t: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t\t: 14/05/2015
KARAR TARİHİ\t: 25/11/2020
Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize gönderilen ve Mahkememizin yukarıda esas sırasına kaydı yapılan Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkilin kendisine ait ... plakalı minübüsü işletirken ... kurulunun ... gün ve ... ve ... gün ... sayılı kararlarına karşı Antalya ... İdare mahkemesinde iptal davası açıldığını ve ... esas ... karar sayılı ilamı ile kararların iptal edildiğini, minübüscüler odasına mensup vekil edenden de dava konusu bononun alındığını, davacı müvekkilin davalı tarafa hiç bir borcu bulunmadığından bu davanın açılma gereğinin duyulduğunu, bu nedenlerle müvekkilin davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti ve dava değerinin % 20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalıdan alınmasına yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
... ve ... yıllarını kapsar ... plaka sayılı aracın rotasyon çizelgelerinin gönderilmesi için Antalya Otobüsler Esnaf ve Sanatkarlar Odasına müzekkere yazılmış cevabi müzekkere dosya arasına alınmıştır.
Gerekli bilgi ve belgelerin gönderilmesi için ...'ye müzekkere yazılmış cevabi müzekkere dosya arasına alınmıştır.
Alınan 04/10/2019 tarihli raporda sonuç olarak; Antalya büyükşehir belediyesinin aldığı kararlar uyarınca davacının kullandığı minibüsün ... kapasiteli otobüse çevrilmesi sonucu bu nitelikte bir araç edindiği, bu durumun özel halk otobüslerini zarara uğrattığı iddiası ile minibüsçüler odası ile özel halk otobüsleri kooperatifi arasında düzenlenen protokol uyarınca ... tarihinde imzalanan protokol gereğince davacının davalı ...’ye ... vade tarihli ...-TL. bedelli bono verildiği, davacının ... oturma kapasiteli minibüsünü ... oturma kapasiteli otobüse çevrilmesi nedeniyle ... üyesi olan davalı ...’nin ticari defterleri ve belgelerine göre, ... tarihinden sonra gelirlerinde bir azalma olmadığı, aksine ortalama yıllık % 18,70 oranında arttığı, bu durumda da ... üyesi olan davalı ...’nin bir zararının olmadığı, kanaat ve sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat nolu dosyasında alınan 31.01.2020 tarihli raporunda sonuç olarak; \"...* plakalı ... oturma kapasiteli minibüslerin plaka ve ruhsatlarının iptal edilerek, ,...’ plaka yerine ... yolcu ... şoför, ayakta en fazla ... yolcu kapasiteli otobüslere dönüşüm çalışmaları. Ulaşım Daire Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ekinde: Minibüsçüler esnaf Odasının ... tarih ve ... sayılı yazıları ile \"...\" PLAKALI MtNÎBÜS ARAÇLARININ YENİLENMESİ TALEBİ üzerine, davacı ... Denizin; amaçları arasında halk otobüsleri İşletmeciliği de olan ve Kooperatifler Konunu'na göre faaliyet gösteren bir kooperatife girerken ...-TL ek ödeme yaparak ortak olmak istemesinde ve bu yükümlerini yazılı olarak kabul etmesinde bir yanlışlığın olmadığı kanaatine varıldığını,
İfa edilmemiş borçtan ötürü bir zarar var ise Bunun müsebbibi; kararı üreten, üyesi olduğu Minibüsçüler Esnaf Odası ile Antalya Büyükşehir Belediyesi ve ... olduğudur. Davanın seyri açısından, bu süreçte, sözleşme ve bu sözleşmeden doğan haklar dahilinde çalışma sürdürülürken, davalıların Borçlar Kanunu madde 125 üzerinden muhatap alınmasında, Taktir Yüce Mahkemenizin olması kaybıyla ''Uygunluğun\" bulunmadığı düşüncesinde olduklarını, ... kararının plaka tahdidini düzenleyen ... sayılı Bakanlar Kurulu Kararına aykırı olduğundan bahisle ve tescili yapılmış azami ... oturma kapasiteli minibüs aracı yerine ... oturma kapasitesinden fazla yolcu taşıyabilen otobüslerin aynı hak sahiplerine KAPASİTE ARTIŞINDAN KAYNAKLANAN DEÖER ARTIŞINI İHALE YAPILMAKSIZIN verilmesinde KAMU YARARI VE HUKUKA UYARLIK görülmediğinden İŞLEMİN İPTALİNE karar verilmiş olması ve bu kararın ... tarihinde Danıştay ... Dairesi tarafından ONANMIŞ olması; minibüs esnafının icra edilen idari bir tasarrufla değer artışı yarattığının tespiti anlamını taşımadığını, Engellilere hizmet vermek özere araçtan \"3” koltuğun sökülmesi ve \"1\" koltuğunda refakatçisine ayrılması: Avrupa Birliği Müktesebatı çerçevesinde uyulması zorunlu, imza ile taahhüt edilmiş uluslararası bir yükümlülüğün sonucu olup, İç hukuk mevzuatımızın da buna uygun hale getirilmesi ilgili kurumlanın görevidir. Antalya Büyükşehir Belediyesinin aldığı bu kararla yaptığı düzenlemede keyfilik söz konusu olmadığını, dava konusu yıllara ait biniş ücretleri incelendiğinde öğrenci/Öğretmen ücretlerinin ...- TL, emekli ücretinin ...- TL ve sivil ücretinin ... - TL olduğu bulunmuştur. Üç yıllık ortalamada biniş ücretlerinin ...- TL olduğu hesaplanmıştır. Bu hesaplamalara gore; özel halk otobüslerinin ... aylık toplam kaybının ... yolcu olduğu, ...-... yılları ortalama bilet ücretinin ...- TL olduğu dikkate alındığında, ... sahiplerinin gelir kaybının yaklaşık olarak: ... = ...- TL olduğu hesaplanmıştır. Bu kaybın ... aylık süre için toplamda Özel Halk Otobüsü Başına = .../...= ...-TL olduğu ya do ... ay boyunca dönüşen minibüslerin her biri = .../...=...- TL fazla kazanç elde ettikleri sonucuna ulaşılabilir. Davacı ...'in dava konusu işleminde; dönüşen minibüs için ödediği ... - TL parayı Özel Halk Otobüs sahiplerine vermesinin kabul edilebilir ve makul bir değer olduğu sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
GEREKÇE:
Eldeki dava minibüs şoförlerinin araçlarının otobüse dönüştürülerek tek tip otobüsle faaliyet göstermelerine ilişkin anlaşma neticesinde otobüs esnafına uğrayacakları zararlara karşılık verdikleri senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti davasıdır.
Davacı senedin haksız yere alındığını, geçerliliğinin olmadığını savunmuştur.
Mahkememizce daha önce benzer nitelikteki dosyalarda alınan senetlerin otobüslerin fazla kapasite çalışmaları nedeniyle uğranılan zarar nedeniyle alınmış olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş Yargıtay ise bozma ilamında \"... kararının fiilen hayata geçirilip geçirilmediği, ... kararı fiiline uygulanıncaya kadar bir zarar meydana gelip gelmediği, senedin veriliş nedeninin ortadan kalkıp kalmadığının araştırılması gerektiği\" gerekçesiyle bu kararlar bozulmuştur.
Dosya çerçevesinde deliller toplanarak bilirkişi heyetine tevdi edilmiş alınan raporda öz olarak davacının bu birleşim nedeniyle kazancının arttığı ve bu senedin verilmesinin yerinde olduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce daha önce verilen emsal karar ve bozma ilamları ile taraf talepleri dikkate alındığın çözülmesi gereken sorunun davacı tarafından verilen senedin verilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığıdır. Senedin verilme nedeni davacı gibi minibüsçülerin otobüse dönüşmesi sonrası halihazır otobüs esnafının kazançlarındaki azalmaya karşılık hesaplanan maktu bir tazminattır. Yani bu anlaşma ile dönüşen minibüs sahiplerinin kazançlarının artacağı hali hazır otobüs sahiplerinin kazançlarının azalacağı varsayılmıştır. Buna ilişkin ... kararı aşamalardan geçerek iptal edilse de fiilen uygulandığı ve davacının bu birleşmeden sağlaması umulan yararı sağladığı ve sağlamaya devam ettiği anlaşılmaktadır. Toplanan tüm deliller, alınan son bilirkişi raporu da değerlendirildiğinde senedin alınma nedeninin ortadan kalkmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile artan ... TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Sarf edilmeyen gider avansın kararın kesinleşmesinden sonra iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. Anlatıldı.25/11/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır