T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1698
KARAR NO: 2023/1476
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/11/2019
NUMARASI: 2015/206 Esas - 2019/458 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 21/12/2023
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı ve davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi tarafından ... nolu nakliyat emtia abonman alt sigorta poliçesi ve ... nolu KTK mali sorumluluk poliçesi ile sigortalanan ... TAŞ 'ye ait flab fırını transfer masası sürücü ve panoları emtiasını Japonya'dan İstanbul - Zonguldak seferli taşıma işleminin gemi ile taşıma acentesi sıfatıyla ... AŞ ve alt taşıyıcı sıfatıyla ... Ltd Şti tarafından üstlenildiğini, emtiaların Japonya Tokyo Limanı İstanbul - Haydarpaşa Limanı arası gemi ile nakliyesinin davalı ... sorumluluğunda yapıldığını, Ambarlı -Haydarpaşa arası nakliyesinin Baturay gemisi ile gerçekleştirildiğini, emtianın 08/10/2013 tarihinde Baturay gemisinden Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğüne bağlı ambar sahasına tahliyesi esnasında dört kap eşyadan iki kabın hasarlı olduğunun görülerek hasarın tutanak altına alındığını, ekspertiz raporunda hasarın niteliği ve miktarı ile ilgili saptamalar yapıldığını, 140.388,63 Euro (391.951,03 TL) hasar bedelinin müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödenerek bu şekilde müvekkilinin sigortalısının haklarına halef olduğunu, hasar bedelinin ödenmesi konusunda davalılara yapılan müracaattan sonuç alınamadığını, bu nedenle Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalıların borca itiraz etmeleri nedeniyle takibin durdurulduğunu ileri sürerek takibe itirazın iptali ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşıma işleminin ... tarafından gerçekleştirilmiş olması nedeniyle müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... AŞ arasında limandan limana yapılacak taşıma konusunda alt taşıma anlaşması akdedildiğini, müvekkilinin Türkiye içerisinde yapılacak kara nakliyesi ile bir ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin taahhüt ettiği deniz taşımasının Tokyo -Singapur kısmının 30/08/2013 tarihli ... nolu konişmento kapsamında ... Ltd şirketi tarafından Singapur Türkiye arası taşımanın da 14/09/2013 tarihli ... nolu konişmento tahtında ... Ltd şirketine yaptırıldığını, yükün ... Ltd tarafından taşınarak 08/10/2013 tarihinde Ambarlı Limanına tahliye edildiğini, müvekkili ... şirketinin ... nolu ordino ile yükü 11/10/2013 tarihinde ... AŞ 'ye teslim ettiğini, ...'un da kendi asıl taşıma sözleşmesi gereğince ... AŞ'ye teslim ettiğini, dolayısıyla yükün alıcısı ... müvekkili ... arasında nakliye anlaşması bulunmadığından davacının alt taşıyıcı konumundaki ...'ye karşı talepte bulunamayacağını, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, müvekkilinin üstlendiği deniz taşımasını hasarsız olarak tamamlayıp yükü ... AŞ'ye teslim ettiğini, teslimle birlikte alt taşıma ilişkisinin sona erdiğini, tahliye limanında yükle ilgili herhangi bir hasarın tespit edilemediğini, sadece ambalaj hasarı tespit edildiğini, ambalajı hasarlı bir adet sandık içindeki yükün de nihai alıcının adresinde sağlam olduğunun sabit olduğunu, dolayısıyla yükün İstanbul Karabük arasındaki kara nakliyesi sırasında hasarlanmış olabileceğini, müvekkilinin ise kara nakliyesi ile bir ilgisinin bulunmadığını, mahkemece savunmalarına itibar edilmemesi halinde taşıyanın sınırlı sorumluluğuna ilişkin limitlerin üzerindeki davacı taleplerinin reddi gerektiğini, ortada likit bir alacak bulunmadığından icra inkar tazminatı talebinin de haksız olduğunu savunarak davanın husumet, zamanaşımı ve esastan reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" ...davacının sigortalısı olan ... TAŞ tarafından Japonya'dan ithal edilen flab fırını transfer masası, sürücü ve panoların davacı tarafından nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalandığı, yükün Japonya'dan Türkiye'ye taşınması sırasında hasarlanmasından dolayı davacının sigortalısına 26/12/2013 tarihinde 361.190,67 TL hasar bedeli ödeyerek TTK'nun 1472.maddesi hükümlerine göre sigortalının haklarına halef olduğu, taşımanın davalı ... AŞ tarafından üstlenilip navlun faturası düzenlendiğinden davalı ... akdi taşıyan konumunda olduğu, diğer davalı ...'de ... la yaptığı navlun sözleşmesi uyarınca deniz taşımasını taahhüt ettiğinden bu davalının da ... birlikte yük ilgilisine karşı TTK'nun 1178.maddesi gereğince sorumluluğunun bulunduğu, TTK'nun 1185/1.maddesine göre hasarın taşıyana teslimden itibaren 3 gün içerisinde ihbar edilmesi gerektiği, somut olayda hasara ilişkin olarak gümrükte düzenlenen 09/10/2013 tarihli zabıt barakasında ...'nin imzası bulunduğundan sözkonusu tutanağın hasar ihbarı niteliği taşıdığı, bu şekilde ihbar yükümlülüğü yerine getirilmiş olduğundan yükteki hasarın, yük taşıyıcının sorumluluğunda iken taşıyıcının kusuruyla meydana geldiği konusunda davacı lehine karine oluştuğu, davalıların sorumluluktan kurtulabilmeleri için bu karinenin aksini ispat etmeleri gerektiği, ikinci bilirkişi kurulu içerisinde yer alan teknik bilirkişiler tarafından emtianın ... nolu konteynere aktarma limanı olan Singapur Limanında yüklenmesi sırasında fork lift çatallarının yükün ahşap ambalajını delerek ahşap ambalajın içindeki yüke hasar vermek suretiyle iki kap yükün hasarlandığı yönünde kanaat bildirilmiş olup, davalı taraflarca aksi ispatlanamadığından iki kap içerisindeki yükün deniz taşıması sırasında hasarlandığı kanaatine varılmıştır. Bilirkişi raporlarında tespit edildiği üzere yükün niteliği gereği iki kaptaki hasar diğer iki kap içerisinde bulunan malzemenin kullanılmasını etkilediğinden dört kap eşyanın tamamının kullanılmaz hale geldiğinin kabulü gerektiği, buna göre hasarın toplam yük miktarına göre belirleneceği, taşınan eşyanın değeri deniz taşıması senedine yazılmamış olduğundan tazminat hesabında TTK'nun 1186.maddesinde düzenlenen sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı, eşyanın tamamı kullanılmaz hale geldiğinden yükün brüt ağırlığı olan 3.838 kg üzerinden tespit edilen sınırlı sorumluluk miktarının 7.676 SDR (3.838 kg x 2 SDR = 7.676 SDR) olduğu, takip tarihi olan 07/11/2014 tarihindeki SDR kuru üzerinden 7.676 SDR'nin 25.564,15 TL 'ye tekabül ettiği, davacı takip talepnamesinde Euro cinsinden talepte bulunmuş ise de sigortalıya TL ödemesi yapıldığından icra takibinde TL cinsinden talepte bulunulabileceği kabul edilmiştir. Tüm bu değerlendirmeler sonucunda, davanın 25.564,15 TL üzerinden kabulü ile 25.564,15 TL hasar bedelinin sigortalıya yapılan ödeme tarihi olan 26/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili için icra takibinin devamına, tazminat miktarı yargılama neticesinde belirlendiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, işbu davanın sonucu ...'un ...'ye karşı açmış olduğu birleşen davanın sonucunu belirleyecek olduğundan birleşen davanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesine\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; TTK madde 1472 kapsamında aktif husumet ehliyeti ve davalılara rücu hakkı bulunduğunu, müvekkilin aktif husumet ehliyetinin varlığı bilirkişi raporu ve ilk derece mahkemesinin kararı ile sabit olduğunu, müvekkil sigorta şirketinin sigorta ilişkisi dışında temlik (TBK m. 183 vd.) hükümleri uyarınca üçüncü kişilere karşı kazanmış olduğu dava ve icra haklarına bağlı olarak talep hakkı bulunduğunu, bilirkişilerin, hasarın deniz taşıma esnasında gerçekleştiğine ilişkin net kararı hukuka aykırılık teşkil ettiğini, bu tespite itiraz ettiğini, bilirkişilerin sınırlı sorumluluk esasına göre yapmış olduğu hesaplama, TTK m.902 vd. hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, dava konusu olayda gerçekleşen taşıma multımodal bir taşıma olduğunu, bu noktada dava dosyasında daha önce sunmuş olduğumuz deliller ve TTK m. 902 vd. kapsamında yeniden bir değerlendirme yapılarak davalıların mevcut zararın tümünden sorumlu olduğunu belirtmekle birlikte aksi kanaatte dahi hesaplamanın en azından mutimodal taşımalara uygun olarak 8,33 sdr üzerinden gerektiğini, zararın taşıma esnasında meydana geldiği sabit olduğunu, davalılar işbu taşımadan müteselsilen sorumlu olduğunu, her iki davalının da davalının pasif husumet ehliyeti bulunduğunu, işbu bilirkişi raporunda alacak bakımından davalıların itirazda haksız olduğu tespit edildiğini, bu sebeple müvekkilin tazminatı talep hakkına haiz olduğu ortada olduğunu, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul, kısmen red kararının bozularak davamızın tam kabulüne, mahkemece aksi kanaatte ise itirazlarımızın değerlendirmesi için bilhassa taşımanın multimodal olarak değerlendirerek TTK 902 kapsamında irdelenmesini ve yenidenhesaplama yapılması gerektiğini, davalıların müteselsilen sorumlu olduğunun tespiti açısından işbu dilekçemizdeki beyanlar ve itirazlar doğrultusunda yeni bir bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesini, akabinde davamızın kabulüne, müvekkilimin davalılardan olan 140.388,63 Euro alacağına ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, dava dışı sigortalıya ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek Euro kamu banka faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, alacağımız likit ve belirlenebilir olduğundan %20'den az olmayan oranda icra inkar tazminatı, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine, 1136 sayılı avukatlık kanunu uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin adımıza hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Dava konusu olayda hak düşürücü süre geçtiğini, dosyadaki ... numaralı 08.10.2013 tarihli ... Faturası'nda görüleceği üzere malın varış yeri \"Haydarpaşa\" olduğunu, mal, alıcının gümrük müşaviri ... Gümrük Müşavirliği'ne, alıcının vekaletnamesine istinaden Haydarpaşa'da 05.11.2013 tarihinde dosyada mübrez ordino karşılığında teslim edildiğini, (Ordino 11.08.2015 tarihli dilekçemiz ekinde ve 14.08.2015 tarihli dilekçemiz ekinde dosyaya sunulduğunu), icra takibi 05.11.2014 tarihine kadar yapılmadığından, somut olayda TTK 1188. maddesinde yer alan 1 yıllık \"hak düşürücü\" süre geçtiğini, icra takibi 07.11.2014 tarihinde açıldığını, Haydarpaşa Limanı'nda gerçekleşen teslim, alıcı tarafından bu iş ile resmen görevlendirilmiş kişiye yapıldığından hukuki anlamda \"teslim\" olgusu 05.11.2013 tarihinde gerçekleştiğini, davanın hak düşürüçü sürenin geçmiş olması sebebiyle reddi gerektiğini, TTK 1188 maddesindeki hak düşürücü süre işbu davada geçtiğini ve davanın bu sebeple reddi gerektiğini, sınırlı sorumluluk hesaplaması 2 sandık üzerinden yapılmasını, faizin başlangıç hatalı tespit edildiğini, mahkemece dosya hakkında bir karar verilinceye kadar icra işlemlerini durdurabilmek için öncelikle tehir-i icra kararı verilmesini, TTK 1188'de yer alan hak düşürücü sürenin geçmiş olması sebebiyle ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak davanın reddini,bu mümkün olmadığı takdirde ilk derece mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak davanın esastan reddini yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili ...Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle ; Taşıtan ve esas alıcı (gönderilen) ... Tic. A.Ş. ile akdi taşıyan (asıl taşıyan) ... Nak. ve Tic. A.Ş. arasında alıcının Japonya’ dan satın aldığı flab fırını transfer masası sürücü ve panoları emtiasının Japonya’dan İstanbul’a kadar deniz yolu ile taşınması konusunda taşıma anlaşması yapıldığını, davalı müvekkilim ... Ltd. Şti. ile taşıtan (alıcı) ... Tic. A.Ş. arasında akdi bir münasebet olmadığını, davalı müvekkilim fiili taşıyanda olmadığını, husumet itirazımızın haklı olduğu Bilirkişi Kurulu tarafından açıkça belirlendiğini, ancak mahkekece bu hususu dikkate almadığını, başkanlığınızın malumları olduğu gibi asıl ve alt taşıma sözleşmeleri, hukuken birbirinden bağımsız taşıma sözleşmeleri olduğunu, müvekkilim ... Ltd. Şti. yönünden TTK. 855. maddede düzenlenen zamanaşımı süresi değil TTK. nun 1188/1. maddesinde düzenlenen hak düşürücü süre söz konusu olduğunu, davanın süre yönünden reddi gerektiğini, deniz taşımasını müteakip yükün asıl taşıyan ... Tic. A.Ş. tarafından alıcı ... A.Ş. ne 05.11.2013 tarihinde teslim edildiği Bilirkişi Kurulu tarafından tespit edilmiş olup, hak düşürücü sürenin geçtiği kanıtlı olduğunu, müvekkilim ... Ltd. Şti. nin İstanbul-Ereğli arasındaki kara nakliyesi ile hiçbir ilgisi olmadığını, kara taşımasını alıcı ... A.Ş. S.S. Haydarpaşa Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi’ ne yaptırdığını, davacının temlik ile ilgili beyanları Borçlar Kanunu’ nun 188/1. maddesine aykırı olduğunu, sınırlı sorumluluk hesabının hasara uğradığı iddia edilen eşya bakımından yapılması gerektiğini, davacının icra inkâr talebi ile yabancı para cinsinden alacak ve faize hükmedilmesi gerektiği yönündeki iddiaları yasaya uygun olmadığını, birleşen davanın ayrılmasına karar verilmeyip hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE: Dava, emtia nakliyat sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat alacağının ilamsız icra takibine konu edilmesi neticesi itirazın iptali talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, taraf vekillerince, yasal süreleri içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Rücuya dayanak teşkil eden alacak davacı tarafından icra dosyasına TL olarak ödenmiş olup, bu ödemenin davalılardan rücuen tahsiline yönelik davaya esas icra takibinde ise alacak Euro cinsinden talep edilmiştir. Mahkemece davacının ödemesi TL olduğundan davalılardan rücuan isteyebileceği alacağın da TL olabileceği gerekçesiyle TL üzerinden itirazın iptaline hükmedilmiştir.6098 sayılı TBK’nın 99. maddesine göre, konusu para olan borcun ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmesi hâlinde, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden ülke parası ile ödenmesini talep edebilir. Bu düzenlemeye göre, yabancı para alacağı TL'ye çevrilerek istenebilirse de, borcun Türk parası ile belirlenmesi halinde alacaklının, alacağını yabancı para olarak talep edilebilmesi mümkün değildir. Diğer taraftan itirazın iptali davaları, icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalar olup, itirazın iptaline ilişkin ilam ile alacaklı, borçlunun itirazını bertaraf ederek icra takibine devam edebilecektir.. Bu nedenle itirazın iptali kararı, takibin devamına imkan sağlayacak bir nitelikte karar olmalıdır. Ayrıca 6100 sayılı HMK 26.maddesi uyarınca, hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez, duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebilir. Somut olayda, davacı icra takibinde alacağı EURO cinsiden talep etmiş olmakla, yukarıda içeriği açıklanan hükümler doğrultusunda TL üzerinden itirazın iptaline karar verilemez.( Yargıtay11.HukukDairesinin 2020/6584 Esas,2020/5381 Karar sayılı 24.11.2020 tarihli kararı) Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde talep edilenden başka bir şeye hükmedilmesi yasanın amir hükmüne açıkça aykırılık teşkil ettiğinden, istinaf nedenleri incelenmeksizin kamu düzenine aykırılık yönüyle yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddi, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden yargılamaya gerek olmadığından davanın reddine, karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 1-Davanın REDDİNE, 2-Başlangıçta peşin olarak alınan 4.720,25 TL harcın, alınması gerekli olan 269,85 TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.450,40 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-Yargılama sırasında davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Yargılama sırasında davalılar tarafından yapılan 69,00 TL posta ve tebligat giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya; davalının yatırdığı avanstan artan kısmın kendisine iadesine, 7-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak; a-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,b-Davalı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, c-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, d-Davalılar tarafça istinaf aşamasında yapılan 148,60 TL istinaf başvuru harcının, davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi 21/12/2023