T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1327
KARAR NO: 2024/472
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/12/2020
NUMARASI: 2020/142 Esas - 2020/805 Karar
DAVA: Menfi tesbit
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 28/03/2024
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı;ayakkabı imalatı işi ile uğraştığını, kardeşi ...'in 10 sene önce kendi adına açtığı şahıs işletmesi ile ayakkabı imalatı yaptığını, ...'in 2016 yılından önce davalı şirketten malzeme aldığını ancak bedelini ödeyemediğini,işyerini kapatmak zorunda kaldığını,ayakkabı ihracatı işi ile uğraşan ... (...)'ın ayakkabı imal ettirmek için kendisine malzeme alabilmesi için 10.000- USD bedelli bir hatır çeki verdiğini,kendisinin de davalı şirkete malzeme alımı için çeki verdiğini, şirketin isteği üzerine hamiline yazısı çizilerek,kendi adının yazıldığını,çeki ciro edip malzeme listesi ile ...l'in oğlu ...l'e verdiğini, ancak malzeme gönderilmediğini, sonrasında çekin kardeşinin borçlarına saydıklarını söylediklerini, ...' in icra takibi başlattığını, kardeşinin cari hesabında bulunan 108.910- TL borcunu cari olarak kendisine geçirdiklerini, cari hesapta kendisini ... olarak kaydettiklerini, kendisinin böyle bir borcu olmadığını, buna rağmen malzeme almak üzere ciro edip verdiği 10.000- USD bedelli çeki 38.000 -TL olarak cari hesaba işleyip sadece 7.630- TL değerinde malzeme gönderdiklerini, malzeme eksik olduğundan ayakkabıları ...'a teslim edemediğini ,onun da ayakkabıları satıp çeki ödeyemediğini, çekin vadesinde ödenmemesi nedeniyle icra takibinde ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında çek borcunu ödeyeceğine dair taahhüt vermek zorunda kaldığını, davalı şirket yetkilisi ...'in kendisine “55.000-TL miktarında senet imzalarsan çeki iade ederim” dediğini, senedi tarih hariç doldurup ...'e teslim ettiğini, ancak çeki ...'ye iade etmediği gibi imzaladığı senedi de vermediğini, davalıların 10.000-U$D bedelli çek ve 55.000TL bedelli senet alıp malları göndermeyerek kendisini dolandırdıklarını, İstanbul 25 İcra Ceza Mahkemesinin 2019/344 Es. sayılı dosyasında ...'in karşılıksız çek keşide etmekten yargılandığını, gönderilen 7630- TL malzeme dışında borcu olmadığını ileri sürerek davalılara 7630- TLdışında borçlu olmadığının tespitine ve İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasındaki takibin iptaline, %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
CEVAP: Davalılar vekili, davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, istanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında alacaklı ... olup; bu dosya yönünden borçlu olmadığının tespiti istenildiğini, davalı şirketin takipte taraf olmadığını, takip konusu evrakın kambiyo senedi olup illetten mücerret olduğunu, çekin ödeme vasıtası olup; kural olarak bir borcun tasfiyesi için verildiğinin kabulü ve aksinin yazılı belge ile ispat edilmesi gerektiğini, tanık dinletme talebine muvafakat etmediklerini, çekin mal karşılığı verildiği varsayılsa bile; (bu iddiayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla) TBK nın207 maddesi uyarınca çekin verildiği tarihte malın teslim edildiğinin kabulü gerektiğini, satıcı ve alıcının borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü olduklarını, aksinin yine yazılı belge ile ispat edilmesi gerektiğini, borçlu davacının dosya borcunu icra dairesi huzurunda kabul ettiğinden bu davayı açmakta kötü niyetli olduğunu bildirerek şirket yönünden davanın husumetten diğer davalı için esastan reddi ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; davacı tarafça çekin avans olarak verildiği malzemenin teslim edilmediği iddia edildiğinden bu iddiaların yazılı delille kanıtlanması gerektiği , davacı ve dava dışı ... aleyhine, İstanbul ...İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında çek kaynaklı 10.000-USD asıl alacak ve ferileri ile toplam 11.065,62-USD üzerinden takip yapıldığı, takibin kesinleştiği, çekin incelenmesinde davacının lehtar, davalı şirketin ciranta olduğu, davacı/borçlu ...'in ilgili icra dosyasında ödeme taahhüdünde bulunduğu, ödeme taahhüdünün ihlali üzerine İstanbul 17. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2019/642 Esas 2020/129 Karar sayılı dosyası ile 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiği,İstanbul C Başsavcılığı'nın 2019/123297 soruşturma sayılı dosyasında; müşteki ...'in davalı şirket aleyhine dolandırıcılık iddiası ile şikayette bulunduğu, kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği, ...'in itirazının reddedildiği, İstanbul 12.ATM'nin 2020/81 Esas sayılı dosyasında davacı ...'nin davalı şirket ile ... ve ... aleyhine menfi tespit davası açıldığı, yargılamanın devam ettiği, İstanbul 20.ATM'nin 2019/809 Esas sayılı dosyasında davanın arabuluculuğa başvurulmadan açılması nedeniyle usulden reddedildiği ,İstanbul 25. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2019/344 Esas sayılı dosyasında müşteki ...'in yetkili hamil olmadığı gerekçesi ile suçun yasal unsurları oluşmadığından sanık ...'nin beraatine karar verildiği , taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, davacının çeklerin avans olarak verildiği ve karşılığında mal alınmadığını yazılı delille ispatlamakla yükümlü olduğunu, davacı yana çeklerin davalıya avans olarak verildiğine dair yazılı delillerini sunmak üzere 2 hafta kesin süre verilip aksi halde mevcut dosya kapsamına göre karar verileceğinin ihtar edildiğini, davacının verilen kesin süre içerisinde delillerini sunmadığını, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı asil; çekin ... tarafından takibe konduğunu ancak kendisine yapılmış ciro olmadığını, ... ticaretin çeki davalıya ciro etmediğini, İstanbul 25. İcra Ceza Mahkemesinde bu konuda verilmiş karar olduğunu, çeki kendisinin ... ayakkabıya verdiğini, çek nedeniyle ...'e borcunun olmadığını, mahkemenin çek tarihinden önce ... Ayakkabıya borcu olup olmadığının araştırılmadığını, mahkemenin çek karşılığı mal teslim edilip edilmediğini araştırmadığını, alınan 10.000-USD bedelli çek ve 55.000- TL bedelli senede rağmen sadece 7630- TL bedelli malzeme gönderildiğini, uyduruk makbuzla ve kısmet Ticaret tarafından düzenlenen çekin kaydı bulunan cari hesap ekstresi ve ...'in dosyaya sunduğu ses kaydı ile çekin şirkete verildiğinin ispatlandığını,şirketten faturası kesilmiş malların olup olmadığının araştırılmadığını, ... tarafından İstanbul 12 ATM ne açılan davada alınan bilirkişi raporunda çekin şirket kayıtlarında olmadığı, ... ile ilgili defter ve belgelerde bir kayıt olmadığnın tespit edildiğini, kendisinin de borçlu olmadığının ortaya konulduğunu, çek karşılığı mal teslim edilmeyerek haksız kazanç sağlandığının savunarak kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: Dava, davalı ... tarafından başlatılan çeke dayalı takip nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptali talebine ilişkindir.Davacı , ayakkabı imali için dava dışı ... ile anlaşıldığını, malzeme alması için verilen 10.000- USD bedelli çekin davalı şirket yetkilisinin oğlu tarafından alınıp malzemelerin gönderilmediğini, çekin iadesi için 55.000-TL bedelli senet istendiğini onu da vermesine rağmen sadece 7.630-TL bedelli malzeme gönderildiğini, çekin ve senedin iade edilmeyip kardeşinin borçlarına sayıldığını bildirdiklerini ileri sürmüş, davalı şirket icra takibinde taraf olmadığını husumetten reddini, davalı ... çekin illetten mücerret olduğunu aksini davacının ispatlaması gerektiğini savunmuştur. Takibe konu 30.4.2019 tarihli 10.000 USD lik senedin keşidecisi ..., lehdarı ... olup , ciro ile ... tarafından ... Ayakkabı kaşesi üzerinde ... ad ve çek üzerinde tek imza bulunmaktadır. İlk derece mahkemesince çekin bankaya kim tarafından ibraz edildiği sorulmamış,bu husus belirlenmemiştir. Zira şirket kaşesi üzerinde ...'in adı el yazısıyla yazılmış olup ,altında tek imza bulunmaktadır. Ancak ; davacı ,icra takibi kesinleştikten sonra 13.06.2019 tarihinde icra dairesine gelerek, \"dosyada ödeme emrinin 18.05.2019 tarihinde tebliğ edildiğini ,dosya borcunu ödeyeceğini ,dosyada borç hesabının yapılmasını talep etmiş,iş bu dosya borcunu taksitler halinde ödeyeceğini icra müdürü huzurunda taahhüt ederek taahhüdünü imzalamıştır.Bu nedenle icra takibi başlatan alacaklı ...'in yetkili hamil olduğunu ,alacaklı sıfatını bulunduğunu borcu kabul ettiği belirlenmektedir.Bu nedenle bu eksiklik sonuca etkili görülmemiştir. Benzer bir uyuşmazlıkda ; Yargıtay HGK \"Mevcut bu durum karşısında yerel mahkemece aval veren kişinin teminat altına aldığı borcun şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da aval verenin taahhüdü geçerli olacağı ve davacı olan her iki avalistin de icra dosyasına yapılmış 27.05.2005 tarihli kabul beyanlarının bulunduğu ve bu durumda artık haciz baskısından da söz edilemeyeceğinden, açılan menfi tespit davasının reddine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.\" denilmiştir.(Yargıtay HGK nın 18.12.2018 tarihli 19-2739 esas /1956 karar sayılı ilamı) Açıklanan nedenlerle ,davacı dava açmadan evvel icra dosyasında alacaklı davalı ...'e borcu olduğunu kabul ettiği,kabul beyanından sonra menfi tesbit davası açma hakkı olmadığı ,ödeme taahhüdünün ihtiyati haciz aşamasında olmadığı, icra dairesine gelerek borcunu kabul ettiği ,bu halde çek üzerinde şirket ve ...'in ayrı ayrı cirosu olmadığı tek ciro bulunduğundan davalı şirkete dava yöneltilemeyeceğinin kabulü gerektiğinden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacının istinaf başvurusunun HMK'nin 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile kalan 368,30-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/03/2024