T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/2050
KARAR NO: 2021/1657
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/09/2021 Tarihli ek karar
NUMARASI: 2021/98 D. İş - 2021/104 K.
TALEBİN KONUSU: İhtiyati Tedbir
Taraflar arasında görülen ihtiyati tedbir talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, kararda yazılı nedenlerle ihtiyati tedbir talebinin kabulüne dair verilen ara karara karşı yapılan itirazların reddi kararının, itiraz edenler vekillerince istinaf edilmesi üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati tedbir talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Dilovası/ Kocaeli IMES OSB de üretimi ve demir çelik sektöründe faaliyet gösterdiğini, karşı taraflardan Kumport Haydarpaşa Liman İşletmesi ve Ambarlı Gümrük Müdürlüğünden taahhütname karşılığında ... kodlu gümrük geçici depo yerinin işletme ruhsatını aldığını, müvekkili şirketi yapmış olduğu ticari işler kapsamında ... Limited Şirketinden satın aldığı ürünlerin müvekkili şirketi adına ... numaralı konşimento tahtında taşınılıp GDY İşletmesinin gümrük idaresi adına işlettiği ... Kod nolu gümrük ambarına geçici olarak konulduğunu, talebe konu eşyalarını teslim alabilmek için müvekkili şirketin Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne 05/07/2021 tarihinde orjinal konşimentoyu ekleyerek gümrük beyannamesi verip ... sayılı ile tescil ettiğini, müvekkili şirketin tüm yükümlülükleri mevzuata uygun ve eksiksiz olarak yerine getirmiş olmasına ve eşyayı teslim eden gümrük beyannnamesi ve ekindeki konşimentoya rağmen kendisine ait olan malları teslim alamadığını, müvekkilinin telafisi imkansız zararlara uğramaması ve ticari hayatın sürekliliğin sağlanması adına hukuk muhakemeleri kanunun çekişmesiz yargı işleri başlıklı 382/2-d-4 maddesi uyarınca mahkemenin takdirinde olmak üzere teminatsız olarak ya da mahkeme aksi kanatte ise uygur görülecek bir miktarda teminatın mahkeme veznesine veya tayin edilecek bir yere depo edilmesinin akabinde Haydarpaşa Gümrüğüne tescilli 09/04/2021 tarih ... Sayılı TCGB, 12/04/2021 tarih ve ... sayılı T.C. Çıkış kontrol fişi muhtevası teslimi muaccel hale geldiği malların teslimi içni karşı taraf Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne müzekkere yazılmasını , Ambarlı Gümrüğüne tescilli 05/07/2021 tarih ... sayılı TCGB 07/07/2021 tarih ve ... sayılı T.C. Çıkış kontrol fişi muhtevası, tüm işlemleri tamamlanmış vergileri ve liman masrafları ödendiğini, gümrükten teslimi 07/07/2021 tarihinde muaccel hale geldiği müvekkiline ait yükün teslimi için Ambarlı Gümrük Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına fazlaya ilişkin haklarının dava ve taleplerinin saklı tutulmasına yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, ihtiyati tedbir talebini değerlendirdiği 07/08/2021 tarihli kararıyla; \"...Dosyadaki talep ... Tic. Ltd. Şti'nin Tayvan'dan ithal ettiği ürünlerin konteynerler içerisinde gemi ile Haydarpaşa Limanına getirildikten sonra alıcı konumundaki bu firmaya teslim edilmemesinden dolayı malların tedbiren teslimine karar verilmesi istemine ilişkindir. Talep edilen tarafça sunulan belge ve bilgilerden teslimi talep olunan mallar parsiyel olduğu için konteynırdan boşaltılıp ... KOD numaralı gümrük ambarına konulduğu eşyanın hüviyeti gümrük beyannamesi ve ekindeki ... Sıra nolu T.C. Çıkış kontrol fişinde yazılı olduğu bildirildiği görülmüştür. TTK'nun 1202.maddesinde taşıyanın alacakları hakkında uyuşmazlık çıktığında çekişmeli tutarın mahkemece belirlenecek yere yatırılır yatırılmaz taşıyanın eşyayı teslim etmek zorunda olduğu hükmü düzenlenmiştir. Eldeki dosyada, mal bedeli ve navlun faturasının ödendiği ve ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yükün taşınmasına esas konşimento tahtında taşıyıcı görülen ... ile iletişime geçildiğinin, ... taşımaya ilişkin konşimento aslının kendilerine teslim edilmediğini ve onay vermedikleri müddetçe yükün kesinlikle teslim edilmemesi yönünde talimat verildiğini, kumport tarafından alıcı olduğundan bahisle ... yükün teslim edilmesini talep ederken, taşıyan ...'ın aksi yönde talimatı olması, yanlış eşya teslimatı yapmamak liman işletmesi olarak eşyaların gereği gibi teslim yükümlülüğünü yerine getirebilmek, adına \" tevdi mahalli\" tayini için Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesine başvurulmuş olduğu gerekçesi ile malın limandan çekilemediği, Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından tevdi mahalli tayini talebinin reddine karar verildiği anlaşılmakla, TTK'nun 1202.maddesi gereğince olası ek masraflara teminat olmak üzere sunulan mal faturasının ödendiğine dair banka dekontlarındaki mal bedeli olan toplam 5.155,86 USD'nin %10 una tekabül eden 515,58-USD nin talep eden tarafça mahkememiz veznesine depo edilmesi halinde Ambarlı Gümrük Müdürlüğü’nün 05/07/2021 tarih ... no.lu beyanname ve ... Sıra No. T.C. Çıkış Kontrol Fişi nolu malların talep eden şirkete teslimine karar vermek gerekmiştir.'' gerekçesiyle; ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile 515,58 USD teminatın TL karşılığı olan 4.449,45 TL'nin mahkeme veznesine yatırılması halinde Ambarlı Gümrük Müdürlüğünün 05/07/2021 tarih ... nolu beyanname ve ... sıra no. T.C. çıkış kontrol fişi nolu malların teslim için gerekli masraflar talep eden tarafça karşılanmak üzere ... Tic. Ltd. Şti.'ne teslimine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili, Ambarlı Gümrük Müdürlüğü vekili, ... Derneği vekili ve Deniz Nakliyecileri Derneği vekili tarafından, ayrı ayrı HMK'nın 394. maddesi uyarınca, süresinde itiraz edilmiştir. İhtiyati tedbire itiraz eden ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili, itiraz dilekçesinde özetle; İhtiyati tedbirin HMK'nın 391 vd. hükümlerde düzenlenmiş olup, İhtiyati tedbir talebine konu ihtilafın deniz yolu ile taşınan eşyanın gönderileni (consignee) olduğunu iddia eden ... Ltd. Şti.’ ne taşıma konusu eşyanın teslim edilmemesi ile ilgili yani esas itibariyle Türk Ticaret Kanunu deniz ticareti hükümlerine ilişkin bir ihtilaf olduğunu, İhtiyati tedbir kararının 1 nolu hüküm fıkrası ile ihtilafa konu eşyanın FOB değeri olan 5.155,86 USD’nin %10’una tekabül eden 515,58 USD karşılığı 4.449,45 TL teminat karşılığında; “Ambarlı Gümrük Müdürlüğü’nün 05.07.2021 tarih ... nolu Gümrük Giriş Beyannamesi muhteviyatı taşıma konusu eşyaların ihtiyati tedbir talep eden ... Tic. Ltd. Şti.’ye teslimine” karar vermiş olmakla, bu karar ile asıl ihtilafın da çözülmüş gibi bir sonuç ortaya çıktığını, Taşıma konusu eşyanın TTK'nın 1236. Maddesindeki şart yerine getirilmeden konişmentoda gönderilen olarak gözüken kişiye teslim edilirse, elinde orijinal konişmento nüshası olan üçüncü bir şahsın taşıyandan eşyanın kendisine teslimini isteyebileceği gibi ademi teslim halinde mal bedeli için tazminat talep edebileceğini, taşıyanın da tazminat ödemekle sorumlu olacağını, bu itibarla, ihtiyati tedbir yoluyla eşyanın tedbir talep edene teslimine karar verilmesinin gerekmesi halinde talep edenden alınması gereken teminatın en az eşyanın piyasa değeri (CIF DEĞER+ KDV) tutarında ve aynen USD cinsi olması gerektiğini, esasen ihtiyati tedbir kararının üçüncü sayfasında TTK’nın 1202. maddelerine vurgu yapıldığını ve çekişmeli tutarın tamamının mahkemece belirlenecek yere yatırılması halinde taşıyanın eşyayı teslim etme zorunda olduğu belirtilmiş olmasına rağmen uyuşmazlık konusu eşya değerinin %10’u oranında teminat yatırılmasına karar verildiğini, 06.08.2021 tarihli ihtiyati tedbir kararının yasaya ve yerleşik kararlara aykırı olduğunu, gemiden tahliye edilen ancak henüz gönderilene teslim edilmemiş olan eşyaların üzerinde tasarruf hakkının taşıyana ait olduğunu, gönderilenin, konşimentoyu taşıyan veya taşıyıcı acentesine ibraz ederek eşyanın kendisine teslimini isteyebileceğini, gönderilenin bu konişmentoyu doğrudan Liman İdaresine ya da Gümrüğe ibraz ederek eşyanın teslimini isteyemeyeceğini, Liman İdaresinin hukuki durumu itibariyle ifa yardımcısı olduğunu, İhtiyati tedbir talep edenin yabancı lisandaki belgelerin tercümelerini sunmadığını, dosyada mübrez ihtilaf konusu eşyaları temsil eden konşimentoya göre taşıyanın ... olup konişmentonun 9 nolu kutucuğunda belgelerin ... Logistic Türkiye firmasına ibraz ve teslim edileceğinin kayıtlı olduğunu, ... İşletmesi ile ... arasında 01.01.2017 tarihinde akdedildiğini ve geçici depolama sözleşmesinin mevcut olduğunu, bahsi geçen geçici depolama sözleşmesi uyarınca ...'un diğer bazı borçların yanında, emtia alıcıya teslim edilinceye kadar emtianın saklanması borcunu da üstlendiğini, emtianın mülkiyetinin ...’e ait olduğunu, TTK'nın1230.maddesinde, eşyayı teslim almaya yetkili kişinin konişmentonun meşru hamili olduğunu belgelemesi, ancak konişmento nüshasının eşyanın teslim alındığına ilişkin şerh düşülerek geri verilmesi karşılığında teslim edileceğinin düzenlendiğini, 4458 sayılı Gümrük Kanunu madde 35/a fıkra 3 hükmü gereğince konişmento nüshasının taşıyan veya acentesine iadesi karşılığında eşyanın teslim edilebileceğini, Bu nedenlerle ihtiyati tedbir karanının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, tedbir kararına itirazlarını bildirmiş ve tedbirin kaldırılmasını istemiştir. İhtiyati tedbire itiraz eden Ambarlı Gümrük Müdürlüğü vekili itiraz dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının olduğunu, yükün teslimi için konşimento ibraz ve iade ederek taşıyana başvurulmasının zorunlu olduğunu, zira yükü taşıma nedeniyle zilyedi olan taşıyandan başkasının teslim edemeyeceğini beyanla; ihtiyati tedbir kararına itirazlarını bildirmiş ve kararın kaldırılmasını talep etmiştir. İhtiyati tedbire itiraz eden ve feri müdahale talep eden Deniz Nakliyecileri Derneği vekili itiraz dilekçesinde özetle; Yük alıcısı olduğunu iddia eden tarafın öncelikle kendi üzerine düşen tüm edimleri yerine getirmesi gerektiğini, somut olayda taşıyan ... Hizmetleri A.Ş. Firmasına konişmento ibraz edilmediğini, Dava konusu ihtiyati tedbir kararının dayanağı yapılan TTK'nın 1202. maddesinde yer alan düzenlemenin taşıyana konişmento ibraz zorunluluğunun bir istisnası olmadığını, taşıtanın ya da yük alıcısının anılan madde kapsamında kapsamında talepte bulunabilmesi için öncelikle taşıyana konişmentoyu ibraz ve iade etmiş olunması zorunluluğunun bulunduğunu, ilk derece mahkemesinin itiraza konu kararı ile elindeki konişmentoyu kaybeden taşıtan ya da yük alıcısı için kısa yoldan ve kolayca tedbiren yükü teslim alma yolunun açılmış olduğunu belirterek, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati Tedbire İtiraz eden Vapurcular Derneği, itiraz dilekçesinde özetle; Dava açılmadan önce, ihtiyati tedbir isteminde bulunulmasına, iddianın ileri sürülüş biçimine, uyuşmazlığın niteliğine ve tarafların sıfatına bakıldığında talebin değerlendirilmesinde görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemesi olmadığını, İlk derece mahkemesince, TTK'nın 1230. maddesinde düzenlenen “konişmentonun meşru hamilinin eşyayı teslim almaya yetkilidir” hükmü başta olmak üzere, konişmentoyu ve içerdiği kayıtları hiç tartışmadan, üstelik orijinal konişmentoya ilişkin ibraz yükümlülüğünün yerine getirip getirilmediği yasal koşullar çerçevesinde irdelenmeden hukuka aykırı şekilde karar verildiğini, somut olayda uyuşmazlığın, emtiayı temsil eden konişmento aslının, yük alıcısı (ihtiyati tedbir isteyen) tarafından yasal olarak taşıyana ibraz edilmemesinden kaynaklandığını, bu nedenle mahkemece, taleple bağlılık ilkesini de aşar biçimde anılan kanun maddesine dayalı olarak istemin kabulüne karar verilemeyeceğini, mahkemece, ihtiyati tedbir isteminde taraf bile yapılmayan taşıyan ile gönderilen arasındaki uyuşmazlığı yasa ve yerleşik içtihatlara aykırı biçimde esastan çözer şekilde yazılı biçimde ihtiyati tedbir isteminin kabulüne ve ihtiyati tedbir kararının aynen devamına karar verilemeyeceğini belirterek itirazlarını bildirmiş ve ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, itirazı değerlendirdiği 28/09/2021 tarihli ek kararıyla; \"Mahkememizin 2021/98 Değişik iş 2021/104 Karar numaralı ilamıyla verilen karar, taraf beyanları, dosyadaki deliller birlikte değerlendirildiğinde, mal bedeli ve navlun faturasının ödendiği, acente onaylı konşimentonun verilmediği gerekçesi ile malın limandan çekilemediği anlaşılmakla, TTK'nun 1202.maddesi gereğince olası ek masraflara teminat olmak üzere mal bedelinin %10 una tekabül eden bedelin talep eden tarafça mahkememiz veznesine depo edilerek Ambarlı Gümrük Müdürlüğü’nün 05/07/2021 tarih ... no.lu beyanname ve ... Sıra No. T.C. Çıkış Kontrol Fişi nolu malların talep eden şirkete teslimine şeklinde verilen kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu, kararda bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.\" gerekçesiyle; 2021/98 değişik iş- 2021/104 karar numaralı ilamı ile verilen karara itirazın reddi ile kararın aynen devamına, karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden Kumport vekili, Ambarlı Gümrük Müşavirliği Vekili, Deniz Nakliyecileri Derneği vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati tedbire itiraz eden davalı Kumport vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Önceki beyanlarını tekrarlamış ve HMK'nın 391.maddesinin gerekçesinde de açıkça belirtildiği gibi, ihtiyati tedbir kararı verilirken asıl uyuşmazlığı çözecek mahiyette bir karar verilemediğini, tedbir kararının uygulanmasının talep edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde HMK'nın 397/1. maddesi gereğince asıl davanın açılmadığını, bu nedenle de ihtiyati tedbir kararının ortadan kalkmış olduğunu, kaldı ki zaten %10 teminat ile değil, ihtilafa konu eşyaların CIF değeri tutarında ve aynen USD cinsi teminat karşılığında karar oluşturulması gerektiği, Ambarlı Gümrük Müdürlüğü idari bir makam olup taşıyanın acentesi ve/veya ifa yardımcısı olmadığını, Gümrük Müdürlüğünün ithalat konusu eşyanın gümrük işlemlerini yapıp, gümrük vergilerini tahsil ile ürünün serbest dolaşıma çıkış iznini düzenlediğini, taşıyıcının eşyayı gönderilene teslim borcunun ifasında Gümrük Müdürlüğünün hiçbir rolü ve yetkisi olmadığı, müvekkilinin ise taşıyanın eşyanın gönderilene teslim borcunun yerine getirilmesinde ifa yardımcısı olduğu, İhtilafa konu taşımanın (konteyner taşıması) kırkambar taşıması olduğunu, talep eden gönderilenin, eşyayı gemi geldiğinde teslim almadığını, bunun üzerine taşıyanın eşyayı terminal sahasına indirdiğini ve acentesi kanalı ile TTK md. 1174, md. 1176 ve TBK md. 107 gereğince teslim alma şartlarını yerine getirecek gönderilene teslim edilmek üzere geçici depo işletmecisi ... A.Ş.'ne tevdi ettiğini, Taşıyanın ifa yardımcısı olan müvekkilinin ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin eşyayı talep edene teslim edebilmesi için talep eden tarafından orjinal konişmento nüshasının taşıyana veya yetkili temsilcisine geri verilmesinin şart olduğunu, ihtiyati tedbir talep edenin ise konişmento nüshasını taşıyıcıya veya yetkili temsilcesine geri verdiğini ispatlamadığını, müvekkilinin ise hukuki durumu itibariyle taşıyanın ifa yardımcısı olduğunu, Somut olayda, taşıyıcı acentesinin \"konişmentonun kendilerine iade edilmediğini ve eşyanın gönderilene kesinlikle teslim edilmemesini\" yazılı olarak müvekkiline bildirdiğini (Bkz. Dosyaya mübrez 9 Temmuz 2021 günkü elektronik posta yazısı), özet beyanın ise eşyanın teslimi için düzenlenen bir belge olmadığını, eşyanın alıcısının gümrük işlerini tamamlayabilmesine yardımcı bir belge olduğunu, İlk derece mahkemesince, TTK'nın 1236. maddesi hükmünün bertaraf edildiğini, mahkemenin vermiş olduğu bu karar ile orjinal konişmentonun yetkili hamili olduğu teyid edilmemiş yük alıcılarının, eşyalarını orjinal orjinal konişmentoyu taşıyana iade etmek yerine, tedbir kararı ile mahkemeler aracılığıyla teslim almasının yolunun açıldığını,Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin itirazın reddine dair ek kararının usul ve yasaya aykırı olduğunun belirterek, kararın kaldırılmasına ve itirazın kabulüne, aksi takdirde teminata yönelik itirazları doğrultusunda teminatın artırılmasına karar verilmesini istemiştir. İhtiyati tedbire itiraz eden ve feri müdahale talep eden ... Derneği vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Önceki beyenlerini tekrarlamış ve yük alıcısı olduğunu iddia eden tarafın öncelikle kendi üzerine düşen tüm edimleri yerine getirmesi, ancak buna rağmen bir ihtilaf doğması halinde TTK'nın 1202.maddesi hükmüne dayanarak hak talep etmesi gerektiğini, Dava konusu olayda talep edenin taşıyana konişmento ibraz etmediğinin açık ve net olduğunu, zira taşıyan ... Hizmetleri A.Ş. firmasının kendilerine konişmentonun ibraz edilmediğini açıkça ifade ettiğini, TTK'nın1202.maddesinin işletilebilmesi için yük alıcısının öncelikle taşıyana konişmentoyu ibraz ve iade etmiş olmasının zorunlu olduğunu, Yukarıda bahsi geçen sebeplerle ilk derece mahkemesince hatalı şekilde verilen ihtiyati tedbir kararın ortadan kaldırılması gerektiğini belirterek, istinafa konu ek kararın kaldırılmasına ve itirazın kabulüne karar verilmesini istemiştir. İtiraz eden Ambarlı Gümrük Müdürlüğü vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; önceki beyanlarını tekrarlamış ve yükün teslimi için konişmentonun ibraz ve iade edilerek taşıyana başvurulmasının zorunlu olduğunu, zira yükü taşıma nedeniyle zilyedi olan taşıyandan başkası teslim edemeyeceğini belirterek, stinafa konu ek kararın kaldırılmasına ve itirazın kabulüne karar verilmesini istemiştir. Feri müdahale talep eden ... Derneği vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Önceki beyanlarını tekrarlamış ve dava açılmadan önce, ihtiyati tedbir isteminde bulunulmasına, iddianın ileri sürülüş biçimine, uyuşmazlığın niteliğine ve tarafların sıfatına bakıldığında görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemesi olmadığını, TTK'nın 1230. maddesinde düzenlenen “konişmentonun meşru hamilinin eşyayı teslim almaya yetkilidir” hükmü başta olmak üzere, konişmento ve içerdiği kayıtlar hiç tartışılmadan, üstelik orijinal konişmentoya ilişkin ibraz yükümlülüğünün yerine getirip getirilmediği yasal koşullar çerçevesinde irdelenmeden Mahkemece, yazılı şekilde asıl/alt taşıyıcının hukuksal durumunu başta yükleten/gönderene karşı ağırlaştırılması usul ve yasaya aykırı olduğunu,zira, somut olaya ilişkin ihtiyati tedbir isteminde temel uyuşmazlığın, Emtianın konişmento aslının alıcısı (ihtiyati tedbir isteyen) tarafından yasal olarak taşıyana ibraz edilmemesine ilişkin olduğunu, bu nedenle, mahkemece, taleple bağlılık ilkesini de aşar biçimde anılan kanun maddesine dayalı olarak istemin kabulüne karar verilemeyeceğini, Mahkemece, ihtiyati tedbir isteminde taraf bile yapılmayan taşıyan ile gönderilen arasındaki uyuşmazlığı yasa ve yerleşik içtihatlar aykırı biçimde esastan çözer şekilde yazılı biçimde ihtiyati tedbir isteminin kabulüne ve ihtiyati tedbir kararının aynen devamına karar verilemeyeceğini, Müvekkilinin aleyhine ihtiyati tedbir istenenlerin yanında fer’i müdahil olarak katılmasında hukuki yararının bulunmasına karşın, mahkemece bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesinin de kanuna aykırı olduğunu, müvekkili Derneğin fer’i müdahil istemi hakkında mahkemece olumlu yada olumsuz bir karar verilmemesine rağmen infazda kuşkuya yol açar biçimde yazılı şekilde vekalet ücretinden sorumlu olması yönünde hüküm tesis edilemeyeceğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, istinafa konu ek kararın kaldırılmasına, itirazın kabulüne ve ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, HMK'nın 389 vd. maddelerine dayalı ihtiyati tedbir talebine karşı aynı Kanun'un 394.maddesi uyarınca yapılan itirazın reddine dair ek kararın istinafına ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiş, HMK'nın 394.maddesi uyarınca yasal süresi içinde ihtiyati tedbire itiraz edilmesi üzerine, mahkemece itirazın reddine dair ek karar verilmiştir. Bu ak karara karşı, itiraz edenler vekilleri tarafından, yasal süreler içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İlk derece mahkemesince feri müdahil talebinde bulunanların bu talepleri hakkında herhangi bir karar verilmeden ihtiyati tedbire itiraz karara bağlanarak sonuçlandırılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan murafaa ara kararında \"HMK 67/2. Maddesine göre feri müdahale dilekçelerinin ayrı ayrı tüm taraflara tebliğine, tarafların müdahale talebine ilişkin beyanda bulunmaları için 2 haftalık süre verilmesine\" karar verilmiş, buna rağmen talep hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmeden, dosya üzerinden itiraz karara bağlanmıştır. Dolayısıyla feri müdahillik talebinde bulunanların (HMK'nın 113. Maddesi de dikkate alınarak) müdahale talepleri konusunda ilk derece mahkemesince hiç bir değerlendirme yapılmadan karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur. İhtiyati tedbir talep eden tarafından, ihtiyati tedbir kararı alındıktan sonra HMK'nın 397. maddesi uyarınca, ihtiyati tedbir kararını tamamlayan merasim bağlamında esas hakkında dava açıldığına ilişkin herhangi bir belgenin dosyaya sunulmadığı, bu nedenle ihtiyati tedbir kararının yasa gereği ortadan kalkıp kalkmadığı değerlendirilmeksizin ve bu konudaki belirsizlik giderilmeden ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazların reddi ile tedbirin aynen devamına karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur. İlk derece mahkemesince değişik iş üzerinden tedbir talebi değerlendirilirken esas hakkında nasıl bir dava açılacağının, böyle bir davanın kime karşı açılması gerektiğinin öngörülmesi ve ileride açılacak esas davadaki dava konusu edilecek hakkı korumak üzere tedbir talebinin değerlendirilmesi ve tarafların sıfatlarının bulunup bulunmadığının da buna göre belirlemesi gerekir. İhtiyati tedbire itiraz eden Kumport vekili, kendisinin taşıyanın ifa yardımcısı olduğunu ve bu nedenle tedbir talebinin muhatabı olmadığını beyan ederek husumet itirazında bulunmuşsa da mahkemece bu hususta hiç bir değerlendirme yapılmamıştır. Feri müdahale talep edenler ve ... vekili vekili, taşıyana konşimento ibrazının zorunlu olduğunu, bu nedenle taşıyanın teslime onay verdiğini gösteren belge sunulmadan mal tesliminin yapılmasının hukuken mümkün olmadığını ileri sürdükleri halde, ilk derece mahkemesi bu itirazları da gerekçeli olarak karşılamamıştır. ... vekili ve feri müdahale talep edenler vekilleri itiraz dilekçelerinde teminata da itiraz ettikleri halde, ek kararda bu konuda olumlu olumsuz bir karar verilmemiş, gerekçede de bu itiraz sebepleri tartışılmamıştır. Yukarıdaki açıklamalara ve tüm dosya kapsamına göre; ilk derece mahkemesince feri müdahale talepleri karara bağlanmadan itirazlar hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu gibi, süresinde esas davanın açılıp açılmadığı, buna göre ihtiyati tedbir kararının hukuken devam edip etmediği sorulup araştırılmadan karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olmuştur. Ayrıca, ilk derece mahkemesince, itiraz edenlerin itiraz sebepleri hakkında hiç gerekçe yazmadan, sadece ilk tedbir kararını ve tarafların itiraz vebeyanlarını özetleyerek ve tedbir kararındaki gerekçeyi tekrarlamak suretiyle karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olmuştur. İlk derece mahkemesinin istinafa konu ek kararı, istinaf incelemesine uygun bir karar değildir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, işin esasına dair istinaf sebepleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu ek kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, işin esasına dair istinaf nedenleri incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu 28.09.2021 tarihli ek kararın kaldırılmasına, 2-Yukarıdaki açıklamalar ışığında ihtiyati tedbire itirazın yeniden değerlendirilerek karara bağlanması için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İhtiyati tedbire itiraz edenler vekilleri tarafından yatırılan istinaf peşin karar harçlarının, talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine,4-İhtiyati tedbire itiraz edenler vekillerince yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, yeniden yapılacak yargılama içinde değerlendirilmesine dair; HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.
KANUN YOLU:HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.