T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1949
KARAR NO: 2021/1618
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/08/2021- 17/09/2021 tarihli ek karar.
NUMARASI: 2021/110 D.iş. - 2021/108 K.
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz
Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, kararda yazılı nedenlerle verilen ihtiyati haciz kararına yönelik borçlu itirazının reddine dair verilen ek karara karşı, itiraz eden borçlu vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; uluslararası alanda gemi yapım, bakım, onarım ve sair tersanecilik hizmeti veren müvekkili şirket tarafından ... IMO numaralı, Bahama Adaları bayraklı ... isimli gemiye tamir ve bakım yapılması hususunda geminin donatanı ... Ltd.'yi temsilen gemi yöneticisi (...) /yetkili acente ... ile hizmet bedeli olarak toplam 435.000,00 ABD doları üzerinden anlaşma sağlandığını ve bu kapsamda geminin anlaşma çerçevesindeki bakım ve onarımlarının müvekkili şirketçe eksiksiz yerine getirildiğini, müvekkili şirket tarafından ... gemisine verilen hizmete istinaden gemi donatanı ... Ltd.'ye izafeten gemi yöneticisi (...) /acentesi ...’e hitaben (“C/O”) 11/08/2021 tarihli ... numaralı 435.000,00 ABD Doları bedelli fatura kesilerek karşı tarafa gönderildiğini, buna rağmen karşı tarafın ödemeyi tam olarak yapmadığını; müvekkili şirketin bakiye 170.000,00 ABD doları alacağını bugüne kadar hiçbir surette tahsil edilemediğini, bizzat gemi kaptanı ve karşı taraf ... tarafından bahse konu faturaya ek olarak müvekkili şirketçe sağlanan tersanecilik hizmeti karşılığında müvekkil şirket lehine Ödeme Teminat Mektubu (Payment guarantee letter) tanzim edildiğini, bahse konu ödeme teminat mektubunda belirlenen 16/08/2021 tarihi itibariyle yapılması gereken 50.000,00 ABD doları ödemenin hiçbir surette yapılmadığını, bu sebeple müvekkili şirket'in muaccel alacağının 50.000,00 ABD doları + 120.000,00 ABDdoları olmak üzere toplam 170.000,00 ABD doları olduğunu, 170.000,00 ABD Doları bakiye alacağın hiçbir şekilde tahsil edilememesi üzerine ... IMO numaralı, Bahama adaları bayraklı ... gemisi üzerine ihtiyati haciz konulmasının talep edildiğini, işbu talep 26/08/2021 tarihinde kabul edilerek 170.000,00 USD alacak ile sınırlı olmak üzere ... IMO numaralı, Bahama adaları bayraklı ... isimli geminin ihtiyati haczine karar verildiğini, İşbu ihtiyati haciz kararının 27/08/2021 tarihinde süresi içerisinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasıyla işbu icra dosyasına 25.000,00 TL avans depo edilmek suretiyle infaz edildiğini ve geminin seferden men edildiğini, karşı tarafça bahsi geçen geminin ihtiyaten haczi kararına 07/09/2021 tarihinde sunulan dilekçe ile itiraz edilmiş olup, bahse konu itiraz dilekçesinde; karşı tarafa gemi malikine izafeten husumet yöneltilemeyeceği, ihtiyati hacze konu alacağın yaklaşık olarak dahi ispat edilemediği ve ihtiyati haciz kararının gerekçesiz olduğu hususları ileri sürülerek hükmedilen teminat miktarının yükseltilmesi talebinde bulunulduğunu, ihtiyati haciz talebi yönünden gemi donatanına izafeten husumet ehliyeti bulunduğunu, Bahama Adaları Milletler Topluluğu gemi tasdiknamesi ve gemi yönetim sertifikasında da karşı tarafın gemi yöneticisi (ISM Manager) olduğunun açıkça görüldüğünü, ayrıntılı iş listesinde, ücret tarifesinde ve iş tamamlama raporunda hizmet bedeli olarak 435.000,00 ABD doları üzerinden anlaşıldığının açıkça kayıt altına alındığını, müvekkili şirket’in ... gemisinden olan alacaklarını gösteren kaptan kaşesini havi mühürlü belgelerin, kesilen faturaların, ödeme teminat mektubunun, ayrıntılı iş listesinin, iş tamamlama raporu, mail ihtarı ve diğer delillerin dosyaya sunulmuş olduğunu; ihtiyati haciz talep edilirken TTK'nın 1363 hükmü uyarınca dosyaya 10.000 Özel Çekme Hakkı değerinde 120.100,00 TL'ni de depo edilmiş olduğunu, müvekkili şirketçe şimdiye kadar huzurdaki dosya ve icra dosyasına toplamda harç, masraf ve giderler hariç toplam 145.100, 00 TL depo edilmiş olup, halihazırda zaten ortalamanın üstünde depo edilen avansı bulunduğunu beyan ederek, alacaklarının temini için anılan gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 26.08.2021 tarihli kararıyla; \"...Tüm dosya kapsamının incelenmesinden; ... IMO numaralı Bahamalar Bayraklı ... isimli gemiye tamir, bakım ve tersanecilik hizmeti verilmesi konusunda davacı ile ... gemisi kaptanı arasında ödeme teminat mektubu düzenlendiği, ödeme teminat mektubuna göre 435.000 USD'lik faturanın kabul edilerek, 30.000 USD'nin 02/04/2021 tarihinde, 15.000 USD'nin 06/04/2021 tarihinde, 20.000 USD'nin 22/04/2021 tarihinde, 70.000 USD'nin 07/07/2021 tarihinde ödendiği, 80.000 USD'nin çek tahsilatı ile ödendiği, 50.000 USD'nin ise 05/08/2021 tarihinde ödendiği belirtilip, 50.000 USD'nin 16/08/2021 tarihinde ödeneceği ve 120.000 USD'nin 10/10/2021 tarihinde çek tahsilatıyla ödeneceği belirtilmiştir. 16/08/2021 vade tarihli 50.000,00 USD fatura alacağının davacıya ödenmediğinden temerrüde düştüğünü, temerrüde düşüldüğü tarihi itibariyle son vade olarak kararlaştırılan 10/10/2021 tarihli 120.000,00 USD bedelli alacağın da muaccel hale geldiğini, toplam 170.000,00 Dolar tutarında alacağın tahsilini teminen ... IMO numaralı ... isimli gemi üzerine ihtiyati haciz konulmasının talep edildiği anlaşılmış olup, ... Ltd isimli şirketin talebe konu geminin borcun doğumunda ve ihtiyati haciz talep olunduğu sırada geminin maliki olduğundan, TTK 1369/1-a maddesindeki şartın tamam olduğu, dosyaya sunulan faturalar, yapılan işlerin listesinden davacının ... isimli gemiye yapılan bakım ve onarım işlerinden dolayı 170.000,00 Dolar alacağının olduğu yaklaşık ispat kurallarına göre ispatlanmış olduğundan, bu alacaktan dolayı TTK'nun 1352/m ve 1353.maddesi gereğince ... IMO Numaralı Bahamalar Bayraklı ... isimli geminin üzerinde ihtiyati haciz isteme koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla fatura tutarı olan 170.000,00 Dolar alacak ile sınırlı olmak üzere ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Gerekçesiyle Talep edenin talebinin KABULÜ ile 170.000,00 USD alacak ile sınırlı olmak üzere ... IMO Numaralı ... isimli geminin İHTİYATEN HACZİNE, Türk Ticaret kanununun 1364. Maddesi gereğince 'alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren üç iş günü içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki veya geminin bulunduğu yerdeki icra dairesinden kararın infazını istemek zorundadır.' hükmü nazara alındığında kararın infazının karar tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde mahkememiz yargı çevresi veya geminin bulunduğu yerdeki icra dairesince yerine GETİRİLMESİNE... \" karar vermiştir. Bu karara karşı, borçlu vekili tarafından, İİK'nın 265. maddesi uyarınca, süresinde itiraz edilmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati hacze konu alacağın yaklaşık olarak dahi ispat edilemediğini, başvuruda ihtiyati haciz kararı için yeterli kanaat oluşturacak bir delil ibraz edilemediğini, ileri sürülen alacak bir tersane alacağı olup yargılamaya muhtaç olduğunu, ... isimli geminin başvurucu şirkete ait tersaneye tamir ve bakım işleri için girdiğini, gemi inşa, bakım ve onarım gibi işlerde işlerin başında belirli bir sözleşme ücreti üzerinde anlaşılmasının genel itibariyle mümkün olmayacağını, huzurdaki başvuruya konu işlemde yapılan fiyatlamalar ve faturalandırmalar gerçekle bağdaşmamakta olup ihtilaflı olduğunu, Hat-San tarafından yapılan birim fiyatlamalarının doğru ve teamüllere uygun olup olmadığını, faturada yer verilen ve yapıldığı söylenen işlemlerin gemide gerçekten yapılıp yapılmadığı hususlarının uzman bir bilirkişi vasıtasıyla tespiti gerektiğini, kararın gerekçesiz olduğunu, ihtiyati haciz kararının kaldırılması taleplerinin reddine karar verilmesi halinde her halükarda yatırılan teminatın 170.000 ABD Dolarından az olmamak üzere belirlenmesine ve gemi üzerine konulan ihtiyati haczin kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep eden üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesi, itirazı değerlendirdiği 17.09.2021 tarihli ek kararıyla; \"...İtiraza konu ihtiyati haciz kararı ... isimli gemisine davalıya ait tersanede verilen bakım, onarım ücretine ilişkin olup, ihtiyati haciz kararının uygulandığı İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya örneğinin incelenmesinden; ihtiyati haciz kararının İİK 1376.maddesine göre süresinde işleme konularak itirazında süresinde yapıldığı tespit edilmiştir. Talep dilekçesi ekinde sunulan kaptan imzalı teminat mektubunda ihtiyati haciz kararına konu ... gemisinin ... A.Ş'ye ait Hatsan Tersanesinde onarımının yapıldığı, tersane hizmeti nedeniyle düzenlenen 435.000 USD tutarındaki faturanın gemi kaptanı tarafından onaylanarak fatura bedelinin vadelerde ödeneceği, ödemede gecikme olması halinde tüm borcun muaccel hale geleceği, geciken ödemeler için aylık %2 oranında gecikme faizinin uygulanacağının kabul ve taahhüt edildiği, talep eden tarafın e-posta yolu ile donatan temsilcisine gönderdiği 20/08/2021 tarihli ihtarname ile de 16/08/2021 tarihinde ödenmesi gereken 50.000 USD ödenmediğinden 10/10/2021 vadeli 120.000 USD tutarındaki alacağında muaccel hale geldiği, bu nedenle toplam 170.000 USD'nin ödenmesinin talep edildiği, söz konusu belgeler ile talep konusu alacağın TTK 1362.maddesine göre yaklaşık ispat kurallarına göre ispatlandığı, ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde borcun ödendiğine dair bir iddia da bulunulmadığı gibi bu yönde bir delilin de sunulmadığı anlaşılmış olup, dosyada ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını gerektirir hukuki bir nedende tespit edilemediğinden ihtiyati haciz kararına karşı ileri sürülen itirazın reddine karar vermek gerekmiştir. \" gerekçesiyle, ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; önceki beyanlarını tekrarlamış ve ihtiyati hacze konu alacağın yargılamaya muhtaç olduğunu, zira ihtiyati haciz başvurusunun kabulüne karar verilmek için yeterli kanaat oluşturacak herhangi bir delil ibraz edilmediğini, ... isimli geminin başvurucu şirkete ait tersaneye tamir ve bakım işleri için girdiğini, bu bağlamda, gemi inşa, bakım ve onarım gibi işlerde işlerin başında belirli bir sözleşme ücreti üzerinden anlaşılmasının işin doğası itibariyle genel olarak mümkün olmadığını, talepte bulunan tarafından yapılan birim fiyatlamalarının doğru ve teammüllere uygun olup olmadığı, faturada yer verilen ve yapıldığı söylenen işlemlerin gemide gerçekten yapılıp yapılmadığı hususlarının uzman bir bilirkişi vasıtasıyla tespit edilmesi gerektiğini, bu durumda faturalandırılan işlerin gerçekten yapılıp yapılmadığı veya yapıldıysa dahi miktar ve fiyatlarının yargılamaya muhtaç olduğunu, Kararın gerekçesiz olduğunu, Her ne kadar ilk derece mahkemesi tarafından 10.000 ÖÇH karşılığı geminin ihtiyati haczine karar verilmiş ise de söz konusu geminin bir günlük kazancının dahi bu bedelin çok çok üstünde olduğunu, bu durumda yatırılan teminat bedelinin yoksun kalınan kazancı arşılamaktan çok uzak olduğunu, hal böyle iken telafisi imkansız zararların doğacağının açık ve net bir şekilde görüldüğünü, bu durumda herhangi bir hak kaybına sebep olunmaması amacı ile her halükarda yatırılan teminatın talep bedeli olan 170.000 Amerikan Dolarından az olmamak kaydıyla artırılmasını talep etme zaruretinin hasıl olduğunu, buna rağmen ilk derece mahkemesince teminat bedelinin artırılması talebi konusunda herhangi bir hüküm kurulmadığını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin itirazın reddine dair ek kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve itirazın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, TTK'nın 1352 ve 1253. maddeleri uyarınca, gemi üzerinde bakım onarım ve tersanecilik hizmetlerinden kaynaklı deniz alacağını temin etmek üzere geminin ihtiyaten haczi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince geminin ihtiyaten haczine karar verilmiş, bu karara karşı İİK'nın 265. maddesi uyarınca borçlu vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, ilk derece mahkemesince murafaalı olarak yapılan inceleme sonucunda itirazın reddine dair 17.09.2021 tarihli ek karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, borçlu vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Talepte bulunan ... Nak. A.Ş. ile ... IMO numaralı M/V “...” isimli geminin donatanı ... Ltd.'nin acentesi ... Ltd. Şti. arasında, bahsi geçen geminin tamir ve bakımının yapılması hususunda anlaşmaya varıldığı görülmektedir. Dosya içerisinde ödeme teminat mektubunda; ... A.Ş. 'nin donatan adına hareketle \"GEMİNİ, İMO no:... geminin ... İnşaat A.Ş.' de onarılıp beklemeye alındığı, ...'in donatan adına hareketle geminin tersanede onarıldığını kabul ederek keşide edilen 435 bin USD tutarındaki faturayı sekiz taksit tutarında ödemeyi kabul ettiği görülmektedir. Ödeme teminat mektubunun altının gemi kaptanı tarafından imzalanıp mühürlendiği, 12.08.2021 tarihli e-arşiv faturasının ... Gemi Bakım tarafından keşide edildiği, muhatabın ... Ltd. olduğu görülmektedir. Fatura tutarı 435 bin USD'dir. Yine dosya içerisinde ... tarafından düzenlenen talep konusu gemiye ilişkin 09.01.2021-09.08.2021 tarihleri arasını kapsar nitelikte tamamlama raporu mevcuttur. Dosyada Equasis (gemi klasörü) isimli belge bulunmakla; söz konusu belgede talep konusu geminin adı, tipi, bayrağı, yöneticisi, donatanı gibi bilgilerin yer aldığı görülmektedir. \"Bahamalar gemi tasdiknamesi\" isimli belgenin incelenmesinde de geminin tipi boyutu, tonaj ve inşaai bilgilerinin yer aldığı anlaşılmaktadır. İstanbul Liman Başkanlığının 24.08.2021 tarihinde cevabi yazısında; ... IMO numaralı Bahama Bayraklı geminin 18.08.2021 tarihli demirleme ordinosu düzenlendiği ve geminin 24.08.2021/10.00 tarihi itibariyle İstanbul Liman Başkanlığı Ahırkapı demir mevkiinde olduğu belirtilmiştir. Ulaştırma Ve Alt Yapı Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün cevabi yazısında; bahsi geçen geminin 18.08.2021 tarihinde Ahırkapı demir bölgesine demirlediği ve 6-7-8 ekim 2021 tarihinde hala söz konusu bölgede olduğu bildirilmiştir. İlk derece mahkemesince az yukarıda yer alan bilgiler ışığında talep yönünden görev ve yetki hususları denetlenmiş, sonrasında talep edenin alacağını yaklaşık ispat düzeyinde ispatlamış olduğundan bahisle, 170 bin USD alacak miktarıyla ile sınırlı olmak üzere, anılan geminin ihtiyaten haczine karar verilmiştir. Talep eden vekilinin itiraz edene ait ... IMO numaralı Bahamalar Bayraklı gemiye tamir bakım ve tersanecilik hizmeti sunduğu, hizmet bedeline ilişkin e-fatura düzenlediği, yine dosya içerisinde ödeme teminat mektubu bulunduğu ve bahsi geçen 435 bin USD'nin 02.04.2021, 06.04.2021, 22.04.2021, 07.07.2021 ve tarihli ödemelerle ve bir kısmı da çek olmak üzere toplam 215 bin TL'lik kısmının ödendiğini geri kalan 5 bin USD'lik kısmının 05.08.2021 tarihinde, 50 bin USD'lik kısmının 16.08.2021 tarihinde ve yine 120 bin USD'lik kısmının ise 10.10.2021 tarihli çek tahsilatıyla ödeneceğinin belirlendiği, eldeki istinafa konu ihtiyati haciz talebinin 20.08.2021 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır. TTK'nın 1351.maddesi uyarınca, sadece deniz alacaklarını teminat almak üzere geminin ihtiyaten haczi istenebilir. Alacaklının talebine konu alacağı, geminin tersanede tamir ve bakımına ilişkin olup m.1352'nin 1.fıkrasının l ve m bentleri uyarınca, bu alacak deniz alacağı niteliğinde olup geminin ihtiyaten haczine konu edilebilir. TTK'nın 1353/4 maddesi uyarınca, bir alacağın deniz alacağı olması, ihtiyati haciz sebebidir. Aynı Kanun'un 1362. Maddesi uyarınca; alacaklının, alacağının 1352. maddede sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delil göstermesi yeterlidir. Bu hukuki açıklamalara göre somut olaya dönüldüğünde; taraflar arasında akdi ilişkinin kurulduğu, sözleşme bedelinin kararlaştırıldığına dair belgelerin bulunduğu, alacaklının bakiye alacağının bulunduğuna ve alacağın miktarına ilişkin olarak kanaat oluşturmaya yeterli belgeler bulunmakla, geminin ihtiyati haczi için yasal koşulların mevcut olduğu sonucuna varılmıştır. Borçlu vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, ilk derece mahkemesi tarafından 10.000 ÖÇH teminat karşılığı geminin ihtiyaten hacze karar verilmiş olsa da söz konusu geminin günlük kazancının bu bedelin çok üzerinde olduğundan bahisle teminat bedelinin arttırılmasını talep etmiştir. Ancak itiraz edenin bu yöndeki iddialarını ispatlar nitelikte somut bir belge ve bilgi olmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece Kanun'da öngörülen asgari teminat alınmış olmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca, dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK'nın 353/1.b.1 veve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-İtiraz eden borçlu tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin harçlarının Hazineye gelir kaydına; 3-İtiraz eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine, 5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.16.12.2021