T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/1503
KARAR NO: 2021/1359
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/03/2019
NUMARASI: 2018/548 E. - 2019/130 K.
DAVANIN KONUSU:Tazminat (Rücuen Tazminat)
Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen hükme karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dairemize gönderilmiş dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan emtianın davalı tarafından ... adlı gemi ile fiili taşıyıcı olan davalının taşınması sırasında konteynerin devrilmesi sonucu hasarlandığını, müvekkilinin sigortalısına 3.150,00 USD hasar bedeli ödeyerek TTK'nın 1472.maddesi gereğince sigortalının haklarına halef olduğunu, alacağın tahsili amacıyla İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, davalının itirazının iptaline, alacağın % 20 'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşıyan veya fili taşıyıcı olmadığını, aksine dava dışı ...'nin Türkiye genel acentesi olduğunu, taşımanın dava dışı ... Ltd. Tarafından üstlenildiğini, navlun faturasının dava dışı ... Tic.A.Ş tarafından sigortalıya düzenlendiğini, taşınan emtianın sigortalının tarafı ve hamili olduğu ... Ltd tarafından düzenlenen ana konşimento tahtında taşındığını, taşımayı üstlenen ... şirketinin taşımayı fiilen yapmadığını, taşımayı alt konşimento ile ... şirketinin, sigortalının taraf olmadığı alt konşimento ile taşındığını, bu durumda dava dışı ... Tic.AŞ tarafından navlun faturasının düzenlendiği ve bu şirketin akdi taşıyıcı olarak sorumlu olduğu, ... Ltd tarafından düzenlenen ana konşimento tahtında taşınması nedeniyle bu kişinin akdi taşıyan olduğuni, emtianın ... tarafından düzenlenen ve sigortalının tarafı olmadığı alt konşimento ile fiilen taşındığını, yüklerin taşınmasında oluşan hasar nedeniyle acenteye doğrudan doğruya dava yöneltilemeyeceğini, müvekkilinin sadece dava dışı fiili taşıyıcının Türkiye'deki genel acentesi olması nedeniyle davanın öncelikle husumetten dolayı reddi gerektiğini, ekspertiz raporunda da bu hususun belirlenerek hasardan fiili taşıyıcının sorumlu olduğunun belirlendiğini, müvekkilinin taşımanın hiç bir yerinde asaleten yer almaması nedeniyle doğrudan dava edilmesinin mümkün olmadığını, iddia edilen hasarın taşımanın hangi kesitinde meydana geldiğinin ispat edilemediğini, taşıyanın yükün konteyner içerisine sabitlenmesinden, bağlanmasından sorumlu olmadığından hasar bedelinin fiili taşıyandan istenemeyeceğini, TTK'nun 1185.maddesi gereğince süresinde hasar ihbarının da yapılmadığını savunarak davanın husumet yokluğu ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ İlk Derece Mahkemesinin kararında; \"....Dosyaya sunulan belge ve bilgilerden navlun faturasının davadışı ... Tic AŞ tarafından davacının sigortalısı adına kesildiği, sigortalı yüklerin taşınmasına ilişkin olarak ... Ltd 'nin tarafı olduğu ... nolu ana konişmento ile ... tarafından ... nolu alt konişmentonun düzenlendiği, bu durumda ... Tic AŞ 'nin akdi taşıyan, ...'nin ise fiili taşıyan konumunda bulunduğu, davalı ... AŞ'nin de fiili taşımayı yapan ...'nin Türkiye acentesi olduğu anlaşılmıştır.TTK'nun 105.maddesinde acentenin aracılık ettiği iş ve hizmetlerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda acenteye doğrudan doğruya dava açılamayacağı, ancak acenteliklerini yaptıkları firmalara izafeten dava açılabileceği, acentelerin ad ve hesabına hareket ettikleri kişilere karşı Türkiye'de açılacak olan davalar sonucunda alınan kararlarında acentelere uygulanamayacağı hükmü sevkedilmiştir.Eldeki dosyada, gerek icra takibinin gerekse davanın doğrudan doğruya davalı acenteye karşı açıldığı belirli olup, TTK'nun 105.maddesine göre acenteye doğrudan doğruya dava açılması mümkün olmadığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, \" gerekçesiyle davanın husumet yönündün reddine, karar vermiştir.Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Dava dosyası kapsamındaki belgelerden anlaşılacağı üzere, dosyaya sunulan 06.03.2019 tarihli beyan dilekçesi ve 18.03.2019 tarihli ön inceleme duruşmasında açıkça davanın ve icra takibinin ...'ye izafeten Türkiye Acentesi sıfatıyla ... A.Ş.'ye yöneltildiğinin belirtildiğini, Yagıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/103 Esas ve 2018/250 Karar sayılı kararına konu emsal davada, Yargıtayın, taşıyan acentesine yöneltilen davayı husumet sebebiyle reddeden ilk derece mahkemesi kararını bozduğunu, direnme üzerine HGK kararıyla \"...davacı vekili dava dilekçesinde kara ve deniz taşımasını davalı ...'nin ... adına acente sıfatıyla gerçekleştirmiş olduğunu belirtmektedir. Buna ek olarak, 02.05.2013 tarihli duruşmada, davacı vekili, davalı tarafın kara ve deniz taşımasını ... Adına acente sıfatıyla yaptığını bildirmiştir... O halde, davacı vekilinin hem dava dilekçesinde, hem de duruşma tutanağına yansıyan beyanıyla, asıl taşıyıcıya izafeten acentesi olan davalı ... Ş'ye karşı yargılamaya devam edilerek delillerin değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar vermek gerekir. Bu durumda, husumetin asıl taşıyıcı firmaya izafeten davalı ..Ş'ye yöneltilmiş olduğuna işaret eden ve Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire kararına uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır.\" gerekçesiyle bozulduğunu, ilk derece mahkemesince de davada asıl taşıyıcının ... olduğunun kabul edildiğini, davada asıl taşıyıcıya izafeten davayı acenteye yöneltildiğinin belirtilmesine ve davalının asıl taşıyıcının acentesi olduğunu ikrarına rağmen, ilk derece mahkemesinin pasif husumet gerekçesiyle, davanın esasına girmeyerek davayı reddinin usule ve yasaya aykırı olması nedeniyle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, deniz yolu ile taşınan gıda emtiasında oluşan hasar bedelinin taşıyandan tahsili istemiyle açılmış alacak davasıdır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta, dava dışı sigortalıya ait emtianın ... Ltd. tarafından üstlenildiğini, navlun faturasının dava dışı ... Tic. A.Ş tarafından sigortalı adına düzenlendiği, emtianın sigortalının tarafı ve hamili olduğu ... Ltd tarafından düzenlenen ana konşimento tahtında taşındığını, taşımayı üstlenen ... şirketinin taşımayı fiilen yapmadığı, taşımayı alt konşimento ile ... şirketince, sigortalının taraf olmadığı alt konşimento ile taşındığı anlaşılmıştır. Davacı yanca, acente olduğu anlaşılan davlı aleyhine doğrudan takip başlatılarak, itirazın iptali davası açılmıştır. Takip ve dava dilekçesinde davalınını acente olduğu ve davanın bu sıfatla açıldığını belirten bir ibare bulunmamaktadır. İtirazın iptali davası takibe sıkı sıkıya bağlı olup, sadece takip konusunun tarafları ve takip konusu borca özgü olarak açılabilir. Davacı vekili 06.03.2019 tarihli dilekçeyle davanın müvekkiline izafeten açıldığı belirtilmiş ise de HMK'nın 124.madesi anlamında bir taraf değişikliği talebinin de bulunmadığı anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesi gerekçesinde de vurgulandığı ve tarafların kabulünde olduğu üzere, dosyada bulunan konişmento örneği, davalının taşıyan fili taşımayı yapan şirketin acentesi olduğu, davacı vekilince de istinaf dilekçesinde de vurgulandığı üzere taşıyanın ... AŞ. olduğu, HMK.'nın 124. maddesi uyarınca usulüne uygun tarafta değişiklik talebi de yapılmadığından, somut uyuşmazlık ve davada acente olduğu anlaşılan ... Denizcilik A.S' ye doğrudan dava yöneltildiği gözetildiğinde, TTK.'nın 105 vd. maddeleri uyarınca davanın husumetten reddi kararı yerinde olup davacı vekilinin istinaf sebep ve gerekçeleri yerinde değildir.İlk derece mahkemesi karar ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Açıklanan bu gerekçelerle HMK'nın 353/1.b.1.maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harçlarının Hazineye irad kaydına, bakiye 14,90 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsiline, 3-Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerlerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.11.11.2021
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca, dava konusunun değerine göre karar kesindir.