T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/1329
KARAR NO: 2021/1582
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/03/2019
NUMARASI: 2017/131 Esas - 2019/128 Karar
DAVA: Rücuen Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/11/2021
Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkili sigorta şirketi ile davadışı ... arasında nakliyat emtia sigorta poliçesi akdedildiğini, sigortalı şirketin ABS fren sistemleri içerisinde kullanılan iki palet elektronik bobin emtiasını Filipinler'de mukim ... firmasına satışını yaparak buna ilişkin satış faturası düzenlendiğini, emtianın davalı şirket tarafından 07/03/2016 tarihinde konteyner içerisinde İzmir Limanından Manila/Filipinler Limanına taşınmak üzere ... gemisine yüklendiğini, emtianın 26/04/2016 tarihinde alıcıya teslim edildiğinde paletlerden bir tanesinin orjinal olmadığının, yeniden paketleme yapıldığının tespit edilerek buna ilişkin hasar tutanağı düzenlendiğini, söz konusu emtia ABS fren sistemlerinde kullanılan bir parça olduğu için bu şekliyle alıcı firma tarafından kabul edilmeyerek sigortalı şirkete iade edildiğini, ekspertiz incelemesi sonucunda zarar miktarının 2.989,38-euro olarak tespit edilerek 27/12/2016 tarihinde sigortalıya ödendiğini, yükteki hasar nedeniyle ortaya çıkan zarardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğunu ileri sürerek 2.989,38 -euro nun ödeme tarihinden itibaren faiz işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili;müvekkilinin konişmentoyu düzenleyen taraf olmayıp, sadece evrakların alınması için irtibata geçilecek taraf olarak gösterildiğini, taşıyan şirketin ise ... olduğunu,davanın TTK'nun 1188. maddesinde düzenlenen hakdüşürücü süre içerisinde açılmadığını,süresinde hasar ihbarında bulunulmadığını, hasarın yük müvekkili şirketin sorumluluğunda iken meydana geldiğinin ispatlanamadığını, hasar tutanağının alıcı tarafından tek taraflı olarak düzenlendiğini, emtianın ambalajlanması ve gemiye yüklenmesinin müvekkili şirket tarafından yapılmadığını, eğer bir hasar söz konusu ise bundan emtianın ambalajlanması ve yüklenmesini yerine getiren göndericinin sorumlu olduğunu,aksinin kabulü halinde müterafik kusur ve sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanması gerektiğini savunarak davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: Mahkemece;Davacı sigorta şirketi tarafından nakliyat sigorta poliçesi ile sigorta teminatı altına alınan emtianın yurtdışına taşınmasının davalı şirket tarafından üstlenildiği, yüke ilişkin konişmentolar ve navlun faturasına göre davalı şirketin akdi taşıyan konumunda olduğu, fiili taşımanın ise alt taşıma sözleşmesi kapsamında ihbar olunan ... Org.AŞ tarafından bir başka taşıma sözleşmesi ile emtiayı ... gemisi donatanına yaptırdığı, alıcı ile taşıyanın birlikte düzenlediği hasar tutanağının bulunmadığı, 26/04/2016 günü alıcı deposuna boşaltılan yükün paketinin ve paletinin bozulması sonucu yeniden paketlendiğinin tespit edildiği, yükün 26/04/2016 tarihinde alıcıya teslim edildiği kabul edildiğinden hasar ihbarının TTK'nun 1185.maddesinde öngörülen 3 günlük yasal sürede yapıldığının söylenemeyeceği, zira İzmir ...Noterliğinden davalı şirkete gönderilen hasar ihbar tarihinin 03/05/2016 olduğu, bu durumda yükteki hasarın taşıma sırasında meydana gelmediğine ilişkin olarak davalı lehine karinenin oluştuğu, davalının hasardan sorumlu tutulabilmesi için bu karinenin aksinin davacı tarafça ispatlanması gerektiği, taşıma sırasında konteyner içindeki yüklerin Malezya'da tahliye edilerek bir başka konteyner ile sevkedildiği, dosyaya sunulan fotoğraflara göre bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere yükün konteyner içine taşımaya uygun şekilde istiflenmediği, konteynerden tahliyesi sırasında da hoyratça elleçlendiği, konteyner ile parsiyel taşıma söz konusu olduğundan istif hatası ve uygunsuz elleçlemeden ve bundan kaynaklanan zarardan TTK'nun 1178.maddesine göre taşıyanın sorumlu olduğu, akdi taşıyan konumundaki davalının da TTK'nun 1191/1.maddesi gereğince yük hasarından dolayı yük ilgilisine karşı sorumluluğunun bulunduğu, bilirkişi raporuna göre taşınan emtianın 5192 adedinin hasarlandığı ve yeniden kullanım yada hizmete sunumunun uygun olmadığı, hasarlanan emtia için sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödenen 2.989,38 -euro'nun kadrimarufunda olduğu, davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği hasar bedelini TTK'nun 1472.maddesinde düzenlenen halefiyet hükümlerine göre davalı taşıyana rücu edilebileceği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili; müvekkili şirketin bahse konu ...den farklı bir tüzel kişiliği olmasına rağmen, aynı şirketmiş gibi kabul edilip asıl taşıyan sorumluluğuna tabi tutulduğunu, oysa ki sorumluluğun ancak acenta sorumluluğu kapsamında olduğunu, bu sebeple müvekkili şirkete doğrudan husumet yöneltilmesinin hukuka aykırı olup davasının usulden reddi gerektiğini, hasar ihbarının TTK.'nun 1185 maddesi gereği emtianın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak 3 gün içinde bildirilmesi gerektiğini, istif ve elleçlemenin yükleme içerisinde yer alan eylemler olduğundan ve yükleme de gönderici sorumluluğunda olduğundan; istif, elleçleme yani yükleme hasarlarından göndericinin sorumlu olduğunu,TTK'da taşıyanın istif ve elleçlemeden sorumluluğunun sadece dikkat ve özen gösterme sınırında olduğunu, kanun lafzından açıkça anlaşıldığı üzere taşıyanın sorumluluğu gözetim yükümlülüğü ölçüsünde bir sorumluluk iken göndericinin yüklemeden tam sorumlu olduğunu, hasarın deniz taşımacılığı esnasında vuku bulduğu ispatlanamadığı gibi, ispatlansa dahi müvekkili davalının zilyetliğinde vuku bulmadığını, bu nedenle müvekkiline sorumluluk ve kusur atfedilemeyeceğini, müvekkilinin asardan sorumlu kabul edilse bile sınırlı sorumlu kabul edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava; davacı ile dava dışı satıcı ... şirketi arasında imzalanan 31.12.2015 tarihli nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalanan iki paket elektronik bobin emtiasının, dava dışı alıcı ... şirketine (Filipinler/ Manila) taşınması sırasında bir paketin hasarlanmasından dolayı sigorta teminatı kapsamında ödenen 2.989,38-Euro hasar bedelinin davalı taşıyıcıya rücuusuna ilişkindir.Sigortalıya ödeme yapılmasına ilişkin dava dışı alıcı ... şirketinin muvafakat verdiği anlaşıldığından davacının sigortalıya yaptığı ödeme nedeniyle aktif husumet ehliyeti bulunduğu ve TTK nın 1472.maddesine göre halefiyet hakkına dayanarak davalı taşıyıcıya TTK 1188 madde gereği 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde rücuu hakkının kullanıldığı anlaşılmaktadır.Navlun faturasının davalı tarafından düzenlenmiş olduğu, davalının akdi taşıyan olduğu ve alt taşıma sözleşmesi ile taşıma işinin ihbar olunan ... AŞ'ye yaptırıldığı, şirketin bir başka taşıma sözleşmesi ile emtiayı ... gemisi donatanına yaptırdığı anlaşılmakla hasar bedelinden davalı şirketin taşıma işleri komisyoncusu organizatör ve akdi taşıyan sıfatıyla sorumlu olduğundan pasif husumeti bulunmaktadır.26/04/2016 günü alıcının deposuna boşaltılan yükün paketinin ve paletinin bozulması sonucu yeniden paketlendiğinin tespit edildiği, yükün 26/04/2016 tarihinde alıcıya teslim edildiği kabul edildiği, İzmir ... Noterliğinden davalı şirkete gönderilen hasar ihbar tarihinin 03/05/2016 tarihinde olduğu, hasar ihbarının TTK'nun 1185.maddesinde öngörülen 3 günlük yasal sürede yapılmadığı anlaşılmakla ispata dair yükteki hasarın taşıma sırasında meydana gelmediğine ilişkin olarak davalı lehine karinenin oluştuğu, davalının hasardan sorumlu tutulabilmesi için bu karinenin aksinin davacı tarafça ispatlanması gerekmektedir. Bu hükümde düzenlenen hak düşürücü süre ispat yüküne ilişkindir. Taşınan emtianın parsiyel yük olduğu,taşıma sırasında konteyner içindeki yüklerin Malezya'da tahliye edilerek bir başka konteyner ile sevkedildiği, dosyaya sunulan fotoğraflara ve teknik tespitlere göre yükün konteyner içine taşımaya uygun şekilde istiflenmemesi, konteynerden tahliyesi sırasında hoyratça elleçlenmesi, konteyner ile parsiyel taşıması söz konusu olduğundan istif hatası ve uygunsuz elleçlemeden ve bundan kaynaklanan zarardan, konteyner içi ıslanma ve nem kaynaklı hasardan parsiyel konteyner yükü taşımayı organize eden davalının sorumlu olacağı, TTK'nun 1178.maddesine göre hasardan akdi taşıyanın sorumlu olduğu, TTK m. 1186 kapsamında davalının sınırlı sorumlu olduğunun kabul edilemeyeceği dikkate alındığında akdi taşıyan konumundaki davalının da TTK'nun 1191/1.maddesi gereğince yük hasarından dolayı yük ilgilisine karşı tam sorumluluğunun bulunduğu, hasarlı olduğu tespit edilen taşınan 5192 adet ürünün yeniden kullanımı ve hizmete sunumu uygun olmadığı,2.989,38- euro hasar bedelinin ise uygun ve kadrimaruf olduğu yapılan bilirkişi incelemesi ile belirlenmiştir.Açıklanan nedenlerle;davacının ödediği hasar bedelini davalı taşıyıcıya halefiyet hükümlerine göre rücu edebileceği kanaatine varılarak 2.989,38-euro'nun ödeme tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalı taşıyana rücu edilebileceğine dair davanın kabulü yönünde hüküm verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Davalı vekili tarafından hükme yönelik ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 794,70-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 199-TL harcın mahsubu ile bakiye 595,70TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafça yapılan 46-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/11/2021