T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/153
KARAR NO\t: 2022/1620
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 01/10/2019
NUMARASI\t: 2018/60 E. - 2019/386 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)|
Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; içinde davalıların yükleri bulunan konteynerin müvekkili tarafından Çin'in Ningbo Limanı'ndan İstanbul Haydarpaşa Limanı' na deniz yolu ile taşındığını, geminin tahliye limanına varacağı ve konteynerlerin teslim edileceği tarihin gönderilene 26.05.2017 tarihinde bildirildiğini, davalı gönderilene ait yüklerin içinde bulunduğu konteynerlerin gemiden tahliye edilerek 29.05.2017 tarihinde ordino/yük teslim belgesi ile birlikte davalıya teslim edildiğini, yine davalının taahhütnameyi müvekkile verdiğini ve bu taahhütnamede ilgili konteyner demuraj /alıkoyma bedellerinin kendileri tarafından ödeneceğinin beyan, kabul ve taahhüt edildiğini, ... konteynerin 18.08.2017 tarihinde boş olarak müvekkile iade edildiğini, bu konteynerin davalıya teslim edildiği 29.05.2017 tarihinden 18.08.2017 tarihine kadar oluşan demuraj miktarına ilişkin 4600 Euro'luk fatura kesildiğini ve davalıya yollandığını, davalının işbu faturaya itiraz etmediğini ve ödediğini, ... numaralı konteyner ile alakalı olarak da bu konteynerin 29.05.2017 tarihinden 05.10.2017 tarihine kadar oluşmuş demuraj miktarının 11.200 Euro olduğunu, müvekkili tarafından davalıya 05.10.207 tarihinde bildirildiğini, davalı ile yapılan görüşmeler sonucunda, işbu döneme ilişkin ve bu döneme münhasır olmak üzere belirtilen rakamdan önemli miktarda indirim yapıldığını ve faturanın 6460 Euro olarak düzenlendiğini, bu bedelin de davalı tarafından herhangi bir itiraz yapılmadan ödendiğini, HASU4854995 numaralı konteynerin müvekkiline ancak 27.12.2017 tarihinde boşaltılarak teslim edildiğini, davalıya 15.10.2017 tarihinden 27.12.2017 tarihine kadar oluşmuş demuraj bedelinin 8500 Euro olduğunun bildirildiğini, davalının indirim talebi üzerine derhal ödenmesi şartıyla, indirim talebinin kabul edildiğini ve bu döneme ilişkin olarak da 08.01.2018 tarihinde 6300 Euro luk fatura kesildiğini ve davalıya yollandığını, ancak ödeme yapılmadığı gibi ilgili faturaya davalı tarafından itiraz edildiğini, dolayısıyla davalı müvekkilin indirime şart koştuğu derhal ödeme şartının yerine getirilmediğini, bu sebeple, indirimin artık geçerli olmadığını, 15/01/2018 tarihli 8500 Euro bedelli faturanın davalıya yollandığını, davalının bu faturaya da itiraz ettiğini, dolayısıyla işbu davanın ikame zorunluluğu doğduğunu belirterek; toplam 8.400,00 Euro alacağın, 30/01/2018 tarihinden itibaren uygulanacak Kamu Bankalarının Euro' ya uyguladığı fiili en yüksek faiz oranından hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; konişmentolar tahtında davacı tarafa ait konteynerler ile konteynerlerin muhteviyatındaki asıl alıcısı ... -...'a ait yüklerin 29.05.2017 tarihinde teslim noktası Haydarpaşa Limanı'na ulaştığını, ancak alıcı ...-... tarafından yüklerin teslim alınmadığını, konteynerlerin boşaltılarak teslim edilmediğini, Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğünce yapılan tespitte ek gümrük vergisi gerektiren yükler tespit edildiğini, olaya ilişkin başlatılan savcılık soruşturması sonucunda alıcı ...-... hakında kaçakçılık suçundan İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/281 Esas sayılı dosyası ile ceza davası açıldığını, bu süreçle müvekkili ... tarafından konteynerlerin boşaltılması için Gümrük İdaresine yasal girişimlerde bulunulmak istendiğinde verilen cevapta konteyner sahibi sıfatı bulunmadığı için işlem yaptırılamadığını, gelinen aşamada SUD5996109 sayılı konteynerin 31.07.2017 tarihinde boşaltıldığını, 29.05.2017-31.07.2017 tarihleri arasında işlemiş demuraj bedeline istinaden düzenledikleri 18.08.2017 tarihli faturaya istinaden 4600 Euro ile ... sayılı konteynerin 27.12.2017 tarihinde boşaltılıp 29.05.2017 -31.07.2017 tarihleri arasında işlemiş demuraj bedeline istinaden düzenledikleri faturaya istinaden 4.600 Euro ile ... sayılı konteyner 27.12.2017 tarihinde boşaltılıp işlemiş demuraj bedeline istinaden düzenledikleri faturaya istinaden 6460 Euro toplamı olarak 11060 Euro demuraj bedelinin müvekkilince davacıya ödendiğini, ... sayılı konteynerin boşaltılması için 19.09.2017 tarihinde tasfiye kararı verildiğini, bu tarihten beri konteynerin taraflarınca teslim alınmaya hazır bulunduğunu, buna karşın bir girişimde bulunulmadığını, boşaltma aracı bulunmadığı için konteynerin boşaltılamamış olduğunun öğrenildiğini, bu nedenle müvekkili ... tarafından araç temin edilip 1227,20.-TL nakliye masrafı da karşılanarak 27.12.2017 tarihi itibariyle konteynerin boşaltılmasının sağlandığını, söz konusu durum nazara alındığında ve Tasfiye Tespit ve Tahakkuk Belgesinden de açıkça görüleceği üzere, 19.09.2017 tarihinden beri konteynerin tasfiyeye hazır bir şekilde beklediği halde müvekkili tarafından defalarca e-posta ve telefon yoluyla taraflarına konteynerin durumunun sorulduğu, ancak taraflarınca konteynerin durumunda bir değişiklik bulunmadığı bildirilerek haksız biçimde müvekkiline demuraj işletilmeye devam edildiğini, 19.09.2017 tarihinden itibaren işleyen demuraja ilişkin Gümrük idaresinin ve taraflarının sorumlu olduğunu, müvekkili ... 'nun hiçbir sorumluluğu bulunmadığının açık olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İhbar olunan ..., ihbar dilekçesine karşı beyan dilekçesinde; dava dışı şirketten satın almış oldukları ve konteynerde taşınan 10.04.2017 tarihli faturalar muhteviyatı 50.800 kg, 2.000 adet ahşap çerçeve cinsi eşyanın ithali için Haydarpaşa Gümrük Müdürlüğünde 30.05.2017 tarihli serbest dolaşıma giriş beyannamesi ile beyanda bulunulduğunu, eşyaların muayenesi sonucunda 1.000 adedinin 24.890 kg'nın kapı cinsi eşya olduğunun anlaşılması üzerine konteynerlere konulan kapı cinsi eşyalara İstanbul 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 05.06.2017 gün ve 2017/2777 D.İ sayılı kararı ile el konulduğunu, 24.05.2017 tarihinde Haydarpaşa Limanına gelen konteynerdeki kapı çerçevesi cinsi eşyaların gümrük işlemlerininde 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 46. maddesinde öngörülen 45 günlük sürede bitirilemediğinden 08.07.2017 tarihi itibariyle eşyaların devlet malı olduğunu, diğer taraftan ihracatçı firmanın faturalar muhteviyatı kapı çerçevesi cinsi eşya yerine yanlışlıkla kısmen sonradan gönderilecek kapı cinsi eşyayı göndermesi nedeniyle 5607 sayıyı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefetten hakkında açılan davanın İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/281 Esas sayılı dosyasında derderst olduğunu, davacı tarafça demuraj ücreti talebinde bulunulmakta ise de davacı ya da davalı ile aralarında demuraj ücreti ödeneceğine ilişkin navlun sözleşmesi bulunmadığından demuraj ücreti talebinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, konteyner ve içine konulan kapı çerçevesi cinsi eşyalarla ilgili olarak tasarruf etme yetkilerinin bulunmadığını, demuraj ücreti istenmesinin hukuka aykırı olduğunu beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...Açılan davanın, konteynerlerin taşıyana geç teslim edilmesi nedeniyle konteyner demuraj alacağına ilişkin olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişki açısından, ... numaralı konteynerin 25/05/2017 tarihinde teslim alındığı ve 18/8/2017 tarihinde davacı tesislerine geri teslim edildiği, davacı tarafça bu sürede 4.600 Euro Konteyner demuraj bedeli faturasının düzenlenerek, davalı firmaya gönderildiği ve davalı tarafından bu demuraj bedelinin itiraz edilmeden ödendiği, ... numaralı konteynerin 25/05/2017 tarihinde teslim alındığı, ancak boş ve hasarsız olarak iade edilmediği, davacının ise 25/05/2017 ile 05/10/2017 tarihleri arasında oluşan demuraj alacağı ile ilgili olarak 11.200 Euro demuraj talebi olduğu ancak davalı firma ile görüşülüp indirim uygulandığı, bu indirim sonucunda ise davalı tarafından söz konusu döneme ait olan demuraj borcunun 6.460 Euro olarak davacı firmaya ödendiği, somut dava konusu olan konteyner demuraj alacağının ise 05/10/2017 tarihinden sonra konteynerin iade edildiği tarih olan 27/12/2017 tarihine dek oluşan konteyner demurajına ilişkin olduğu, dava dosyasına sunulan belgeler incelendiğinde, konteynerlerdeki emtianın nihai alıcısı olan ...ı- ... firmasının konteyner içerisindeki emtiayı teslim almadığı, Gümrük tarafından yapılan inceleme sonucunda, emtianın içerisinde bulunan bazı malların ek gümrük vergisi gerektirdiği, davalı firmanın ... -... , emtianın teslim alınmaması sebebiyle, her iki konteynerin demuraj borcu olarak toplamı 11060 Euro demuraj bedelinin davacıya ödediğinin anlaşıldığı, davacı firmanın taşıyan firma olup, nihai alıcı olan ...-... firması ile davacı firmanın konşimento kayıtları kapsamında bir ilişkisi bulunmadığı, davalı taraf ile müşterisi olan dava dışı ... -... firmasının, konteyner ve emtiayı hasarsız olarak teslim aldığı, davalı firmanın, davacı firmanın, tasfiye işlemleri sırasında, kendilerine ihbar edilmesine rağmen yardımcı olmadığını, konteynerin içerisinde bulunan emtianın tasfiye kararı çıkmasına rağmen, davacı firmanın masrafları ödeyerek konteynerieri teslim almadığını iddia etmiş ise de; davacı firmanın, tasfiye işlemlerine dahil olması gibi bir zorunluluğu olmadığı, davacının taşıyan firma olduğu, konteynerin tesliminden sonra olan olayların davalının sorumluluk alanında olduğu, davalının konteynerin geri taşıyan firmaya teslimine kadar oluşacak tüm demuraj bedelinden sorumlu olup, nihai alıcının karıştığı kaçakçılık eylemi ve sonuçlarından da davacının bir sorumluluğu olmadığı anlaşılmıştır.Sorumluluğun miktarı açısından yapılan değerlendirmede de alanında uzman ve dosya kapsamı deliller ile uyumlu olan teknik bilirkişi raporuna itibar edildiği, buna göre, dava dosyasında mübrez konteyner demuraj tarifesine göre:- Demuraj uygulanılacak sürenin 05/10/2017 - 27/12/2017 tarihleri arası olduğu, serbest sürenin, ödenen demuraj faturası kapsamında değerlendirilmesi gerekeceği, yani demuraj biriminin gün başına 50 Euro olarak hesaplanması gerektiği,05/10/2017-28/12/2017 = 85 gün 84 gün x 50 euro = 4250 Euro, - Tarifede 17 günden sonra 40 foot konteyner demurajının, 100 Euro/gün olarak uygulandığının anlaşıldığı, buna göre davacının demuraj alacağının : 85 gün x 100 Euro/gün = 8.500 Euro olarak hesaplandığı anlaşılmakla davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.\" gerekçesiyle, davanın kabulü ile 8.400 Euro demuraj bedelini temerrüt tarihi olan 30/01/2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Önceki beyanlarını tekrarlamış ve müvekkil şirketin konteynerlerin boşaltılamaması hususunda kusuru bulunmadığından işletilen demuraj bedelinden sorumlu tutulamayacağını, ihbar olunan ...ı-...'a ait yüklerin bulunduğu konteynerlerın davacı tarafından Haydarpaşa Limanına taşındığını, ancak konteynerlerdeki malın alıcısı ... tarafından teslim alınmadığını, müvekkile demuraj bedeli işletilmeye başlandığını, her iki konteyner içinde müvekkil tarafından davacıya 11.060,00 Euro demuraj bedeli ödendiğini, akabinde de 8.500,00 Euro demuraj bedeli üzerinde indirim yapılarak 6.460,00 Euro talep edildiğini, taraflarınca bu miktara itiraz edilerek ödeme yapılmadığını, bahsi geçen süreçte müvekkil şirketin konteynerlerının boşaltılması için Gümrük İdaresine yasal girişimlerde bulunmaya çalışıldığını, ancak bu işlemler için yetkisi bulunmadığından işlem yapamadığını, müvekkilin araştırmaları sonucunda TASİŞ'in boşaltma aracı bulunmadığından boşaltılamadığı öğrenilmiş olup davacının mağduriyetinin önlenmesi adına müvekkil şirket tarafından araç temin edilerek konteynerin boşaltılmasının sağlandığını, bu süreçte davacı şirkete defalarca e-posta ve telefon yoluyla ulaşıldığını ve müvekkile konteynerin durumunda değişiklik olmadığı bilgisi verilerek demuraj bedeli işletilmeye devam edildiğini, talep edilen demuraj bedelinin konteynerlerin bedeli ile birlikte değerlendirildiğinde fahiş olup hakkaniyete uygun olmadığını, mahkemece müvekkilin sorumluluğu bulunmadığı konusunda aksi kanaat halinde dahi hakkaniyet indirimi uygulanması gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinini istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, konteyner gecikme bedeli (konteyner demuraj bedeli) alacağının tahsili talebine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında ticari ilişkinin varlığı konusunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur. İstinaf incelemesi bakımından uyuşmazlık, davalının dava konusu demuraj bedelinden sorumlu olup olmadığı ve mahkeme kararının usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir. Dosya kapsamından, davacı şirket tarafından davalı şirket adına 29.05.2017 sipariş tarihine ilişkin olarak 05.10.2017 tarihine kadar oluşmuş demuraj bedeline dair 6.460 Euro tutarında 05.10.2017 tarihli e-fatura düzenlendiği, 08.01.2018 tarihinde yine demuraj bedeline ilişkin olarak 6.300 Euro e-fatura düzenlendiği, davalı şirket tarafından 26.05.2017 tarihli taahhütname imzalandığı, taahhütnamede. adlarına gelen mallarının bulunduğu konteynerleri dolu olarak her türlü ceza, masraf ve bilimum sorumlulukları taraflara ait olmak üzere liman sahası/gümrüklü saha dışına çıkarak konteynerlere firmaları sahasında boşaltmayı talep ettiklerini, bu taleplerinin kabulü karşılığında ise hangi hususların yer alacağının düzenlendiği, taahhütnamenin sonunda 31.12.2017 tarihine kadar geçerli olduğunun belirtildiği, ana konşimentoda 29.05.2017 tarihinde davalı şirketin adının yazılarak firma adına tesliminin rica edildiğine dair bilginin yer aldığı, mültimodal yada limandan limana taşımacılık konşimentosunda alıcının davalı şirket olduğunun belirtildiği, davalı şirket tarafından davacı şirkete Beyoğlu ... Noterliğinde düzenlenen 15.01.2018 tarihli ihtarname ile konişmentolar ve davacıya ait konteynerler ile konteynerler muhteviyatındaki asıl alıcısı ... ...'a ait yüklerin 29.05.2017 tarihinde teslim noktası Haydarpaşa Limanına ulaştığı ancak alıcının yükleri teslim almadığı, konteynerlerin boşaltılarak teslim edilmediği, yapılan tespitte ek gümrük vergisi gerektiren yüklerin tespit edildiği, soruşturma sonucunda alıcı hakkında ceza davasının açıldığı, bu süreçte müvekkili şirket tarafından konteynerlerin boşaltılması için gümrük idaresine yasal işlemlerde bulunulmak istenildiğinde konteyner sahibi veya asıl alıcı sıfatı bulunmadığı için işlem yaptırılamadığını, konteynerin 31.07.2017 tarihinde boşaltıldığını ve 29.05.2017-31.07.2017 tarihleri arasında işlemiş demuraj bedeline istinaden düzenlenen 18.08.2017 tarihli fatura ve diğer 29.05.2017-05.10.2017 tarihleri arasında işlemiş demuraj bedeline istinaden toplam olarak 11.060 Euro demuraj bedelinin müvekkili tarafından ödendiği 08.01.2018 tarihli 6.300 Euro tutarındaki faturanın kabul edilmesinin mümkün olmadığının belirtilerek faturanın iade edildiğinin belirtildiği, 19.01.2018 tarihli ... yevmiye no'lu ihtarname ile ise 18.01.2018 tarihli iade faturasının davacı şirkete tebliğ edildiği, davacı şirket tarafından 24.01.2018 tarihli Beyoğlu ...Noterliğinde düzenlenen ihtarname ile davalı şirkete cevap verilerek konşimento altında taşınan konteynerin gönderileni olduklarını, müvekkili şirkete ilgili konteynerin teslimi için gönderilen olarak başvurulduğunda konteynerlerin dolu olarak teslim aldıklarının sabit olduğunu, dolayısıyla konteynerlerin içindeki yüklerin boşaltılarak boş ve sağlam olarak taşıyana iadesini sağlamak mükellefiyeti altında bulunduklarını, müvekkili şirketin tarifelerinde yazılı serbest zaman süresi zarfında bu mükellefiyetlerin yerine getirilmediği taktirde kabul edilen demuraj tarifeleri üzerinden konteyner demurajı ödemek zorunluluğunda olduklarının sabit ve açık olduğunun belirtilerek, 15.10.2017 tarihinden 27.10.2017 tarihine kadar oluşmuş demuraj bedelinin 8.500 Euro olduğunun bildirildiği, indirim talepleri üzerine ise bu döneme ilişkin olarak 08.01.2018 tarihinde 6.300 Euro'luk faturanın kesilerek yollandığı ve 15.01.2018 tarihli 8.500 Euro bedelli faturanın iki iş günü içerisinde ödenmesinin talep edildiği, ayrıca ihtarnamede belirtilen tüm hususlara itiraz edildiği, faturanında iade edildiğinin belirtildiği ve işbu davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır. 20.07.2018 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davalı firma tarafından davacı firmaya verilen taahhütname de, davayı ilgilendiren temel hususların, davalı tarafından hasarsız olarak teslim alınan konteyneri, boş ve hasarsız olarak davacı firmanın deposuna teslim etmeyi, konteynerin teslim alınmasından , davacıya geri teslim edilene kadar olan tüm süreçte oluşacak hasarlardan, zararlardan davalı firmanın sorumlu olacağı, davacının taşımayı 1972 Konteynerlerle ilgili gümrük sözleşmesi uyarınca yapacağını, yürürlükteki TCK, Gümrük Kanunu ve yönetmeliği, kaçakçılık mevzuatı, çevre kanunu, ithalat rejimi ve diğer tüm yasa ve düzenlemelere aykırı iş ve eylemler sonucu doğabilecek , para cezaları dahil olmak üzere, her türlü masraf, vergi, ceza adli ve idari yaptırımdan , davalı firmanın sorumlu olacağının belirtildiğinin anlaşıldığı, dava konusu olayda, davalı firmanın, her iki konteyneride varışında teslim aldığının anlaşıldığı, dosyasına sunulan, davacı ve davalı tarafından yapılan beyanlar ve verilen belgeler incelendiğinde, ... numaralı konteynerin 25/05/2017 tarihinde teslim alındığı ve 18/8/2017 tarihinde davacı tesislerine geri teslim edildiği, bu sürede doğan ( hangi demuraj tarifesine göre hesaplandığı anlaşılamayan) 4.600 Euro Konteyner demuraj bedeli faturasının düzenlenerek, davalı firmaya gönderildiği ve davalı tarafından bu demuraj bedelinin itiraz edilmeden ödendiğinin görüldüğü, HASU4854998 numaralı konteynerin 25/05/2017 tarihinde teslim alındığı, ancak boş ve hasarsız olarak iade edilmediği, davacının ise 25/05/2017 ile 05/10/2017 tarihleri arasında oluşan demuraj alacağı ile ilgili olarak 11.200 Euro demuraj talebi olduğu ancak davalı firma ile görüşülüp, indirim uygulandığı , bu indirim sonucunda ise davalı tarafından söz konusu ödemeye ait olan demuraj borcunun 6460 Euro olarak davacı firmaya ödendiğinin anlaşıldığı, dava konusu olan konteyner demuraj alacağının ise , 05/10/2017 tarihinden sonra konteynerin iade edildiği tarih olan 27/12/2017 tarihine dek oluşan konteyner demurajı olduğu, dava dosyasına sunulan belgeler incelendiğinde, konteynerlerdeki emtianın nihai alıcısı olan ... - ... firmasının konteyner içerisindeki emtiayı teslim almadığı, Gümrük tarafından yapılan inceleme sonucunda, emtianın içerisinde bulunan bazı malların ek gümrük vergisi gerektirdiği, olay ile ilgili olarak savcılık tarafından kaçakçılık soruşturması başlatıldığı, bunun sonucunda, ...-... firması hakkında kaçakçılık suçundan İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/281 Esas sayılı dosyası ile ceza davası açıldığı , davalı firmanın, Uğur Kapı-..., emtianın teslim alınmaması sebebiyle, her iki konteynerin demuraj borcu olarak toplamı 11060 Euro demuraj bedelinin davacıya ödendiğinin anlaşıldığı, bu noktada somut yapılabilecek iki tespitin bulunduğu, bunların davalı firmanın hem konşimento hemde verdikleri taahhütname kapsamında davacı firmaya karşı demuraj yükümlüsü olduğu, davacı firmanın taşıyan firma olup, konşimento da belirtilen kurallar gereği yükü limanda teslim edeceği ve taahütnamede belirtildiği şekilde, depolarından birinde teslim alacağını, nihai alıcı olan Uğur Kapı-... firması ile davacı firmanın ilişkisinin, konşimento kayıtları kapsamında bulunmadığı, davacının konteyneri teslim ettiği, davalı taraf ile müşterisi olan dava dışı Uğur Kapı-... firmasının, konteyner ve emtiayı hasarsız olarak teslim aldığı, bu noktadan sonra ortaya çıkan sorunun davalı firmanın sorunu olduğu, bunu nihai alıcı olan Uğur Kapı-... firması ile çözmek, eğer bir zarara uğramış ise de bu zarar ve ziyanı Uğur Kapı-... firmasına rücu edebileceği, davalı firmanın davacı firmanın, tasfiye işlemleri sırasında, kendilerine ihbar edilmesine rağmen, yardımcı olmadığını, konteynerin içerisinde bulunan emtianın tasfiye kararı çıkmasına rağmen, davacı firmanın masrafları ödeyerek konteynerleri teslim almadığını iddia ettiği, davacı firmanın, tasfiye işlemlerine dahil olması gibi bir zorunluluğu olmadığı gibi, konşimento ordino ile davalı firmaya teslim edildiği dikkate alınırsa, buna yetkisininde olmadığının ortada olduğu, davacının bir taşıyan firma olduğu, konteynerin tesliminden sonra olan tüm olaylar davalının sorumluluk alanında olduğu, davacının kamyon yollama, ihaleye katılma vs gibi bir zorunluluğunun olmadığını, davalı firma , konteynerin geri taşıyan firmaya teslimine kadar oluşacak tüm demuraj bedelinden sorumlu olduğu, nihai alıcının karıştığı kaçakçılık eylemi ve sonuçlarından da davacının bir sorumluluğu olmadığı, davalı firmanın, ödenen demuraj bedelinin konteynerin bedelinin üzerinde olduğunu ve bunun haksız olduğunu iddia ettiği, konteyner demurajının, konteynerin zayi olma veya kayıp olma maliyetine karşılık düzenlenmiş bir tarife olmadığı, konteyner demurajının konteynerin kullanılamaması sonucu oluşacak ortalama kar kaybını telafi edebilmek için uygulanan bir tarife olduğu, nasıl ki ticaret gemilerinin ambarları. yük taşımak ve navlun kazanmak için kullanılıyorsa, konteyner içerisindeki hacimde yük taşımak ve navlun kazanmak için kullandırılacağı, 40 foot bir konteynerin yenisinin yaklaşık olarak 5000 euro olduğu ancak bu könteynerin ,minimum 10 yıl kullanıldığında kazanacağı karın, kat be kat fazla olduğu, bu nedenle, davalının ödemek zorunda olduğu konteyner demuraj bedelinin, konteynerin maliyeti ile anoloji yapılamayacağı, dava dosyasında mübrez konteyner demuraj tarifesine göre: demuraj uygulanılacak süre 05/10/2017 - 27/12/2017, serbest sürenin, ödenen demuraj faturası kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, yani demuraj birimi gün başına 50 Euro olarak hesaplanması gerektiği, 05/10/2017 — 28/12/2017 = 85 gün 84 gün x Euro 50 = 4250 Euro, bunun indirimli olarak hesaplandığının düşünüldüğü, tarifede 17 günden sonra 40 foot konteyner demurajı, 100 Euro/gün olarak uygulandığının anlaşıldığı, buna göre, davacının demuraj alacağı : 85 gün x 100 Euro/gün = 8.500 euro olarak hesaplanabileceği, davalının ticari kayıllarında da yer alan davacı faturasını, iade faturası ile hesaptan düşen davalının, bu hususta davacı ile arasında bir anlaşmanın sabit olmadığı, sonuç olarak dosya mevcudu, davacı ve davalı şirketin 2018 yılı ticari defterleri, dava dosyası ile yine bu kayıtların dayanağı belgelerin muhasebesel ve teknik yönden tetkiki sonucunda, davacı şirketin yabancı nakliyat kurumunu Türkiye'de temsil eden şube olmasından dolayı hasılat defteri tutma zorunluluğu bulunduğu ve davacı şirketin hasılat defterini 2018 yılında hasılat defterini tutma şekil ve esaslarına göre usulüne uygun yaptırılmış olduğundan dolayı hasılat defterinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen davalı şirkete ait 2018 yılı ticari defter ve belgelerinin elektronik defter genel tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, elektronik defterlerin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğundan davalı şirketin ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı yanca düzenlenen 8.500,00 Euro bedelli faturanın davalı ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu, ancak herhangi bir mutabakat olmaksızın tek taraflı düzenlenen iade faturası ile hesaptan düşüldüğü, bu şekilde hesaplaşma yapılmasının dosya kapsamına uygun gözükmediği, davacı firmanın, davalı firmadan toplam 8.500,00 Euro konteyner demuraj alacağı olduğu ve bunu dava konusu etmekte haklı olduğunun değerlendirildiği, davacınım euro alacağı için dava tarihinden itibaren talep gibi temerrüt faizi uygulanmasını talep edebileceği belirtilmiştir. Davacı vekili raporun iddialarını destekler nitelikte olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili ise davacı tarafa 11.060 Euro tutarında fiilen yapılmış ödemelerinin mevcut olduğunu, davanın reddini talep ettiklerini beyan etmiştir. Bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun, yeterli ve gerekçelidir. Mahkemece bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmiştir.Deniz yoluyla eşya taşınmasında kullanılan konteyner taşıyan tarafından sağlanmışsa, taşıtan veya gönderilen tarafından konteynerin kararlaştırılan serbest süre sonunda, eğer kararlaştırılmış bir süre yoksa, makul süre sonunda taşıyana iadesi gerekir. Aksi takdirde bu gecikme nedeniyle taşıyanın gecikme bedeli talep hakkı doğar. Talep hakkının kapsamı, öncelikle taraflar arasındaki navlun sözleşmesinde veya konşimentodaki hükümlere göre belirlenr (ALGANTÜRK LIGHT, Didem, \"Konteyner Taşımacılığında Uygulamada Ortaya Çıkan Hukuki Sorunlar\", İstanbul Kültür Ü.H.F.D, C:16, S:2-3, s.23-25). Navlun sözleşmesinde ya da konşimentoda bu konuda bir düzenleme yoksa, konteyner gecikme bedeli genel hükümlere göre belirlenir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadı uyarınca da konteyner demurajı ücretinin kaynağı genelde konişmento veya taşıma sözleşmesidir. Demuraj ücreti ödemekle yükümlü olanın sorumluluğunun öncelikle sözleşme veya konişmentoya göre belirlenmesi gerekir. Sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde ise piyasa rayiçlerine göre demuraj ücretlerinin tespiti gerekir (Yargıtay 11. HD'nin 2008/10839 Esas - 2010/2527 Karar, 08.03.2010 tarihli kararı; aynı Dairenin 2015/1669 Esas - 2016/481 Karar, 19.01.2016 tarihli kararı ve aynı Dairenin 2015/2967 Esas - 2015/8406 Karar sayılı kararı) Bu açıklamalar ışığında, somut olayda, emtianın gümrükten çekilmemiş olduğu ve konteynerin bu şekilde bekletildiği dikkate alınarak, bilirkişi kurulunca, tahsis süresi (serbest süre) sonuna kadar konteyneri boşaltıp iade yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalının bu nedenle ortaya çıkan fatura bedelini tazmin etme yükümlülüğü altında olduğu gerekçesiyle, fatura bedelinin belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Yük alıcısından kaynaklanan sebeplerle konteynerin tesliminin gecikmesi, davacıya karşı ileri sürülemez. Bilirkişi tarafından yapılan hesaplama isabetli olup ayrıca bir hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğine dair istinaf nedeni de yerinde grülmemiştir.Açıklanan bu gerekçelerle HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1.maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı vekili tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin harçlarının Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oy birliği ile kesin olarak karar verildi.01.12.2022