T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2022/629 - Karar No:2024/642
T.C.
\tANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/629
KARAR NO\t: 2024/642
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 04/04/2022
NUMARASI\t\t: 2018/82 E-2022/242 K
DAVACI\t:
VEKİLLERİ\t:
DAVALI\t:
VEKİLLERİ\t:
DAVANIN KONUSU\t: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 17/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 17/07/2024
\tEser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talepli davada mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
\tDavacı vekili özetle; müvekkilinin yüklenicisi olduğu iş kapsamında taraflarca akdedilen birim fiyatlı 26.07.2017 tarihli ... Belediyesi 700 KW ve (...) Belediyesi 990 KW güneş enerjisi santrallerine ilişkin olarak panel taşıyıcı konstrüksiyon yapımının davalıya sırasıyla 87.500 $+KDV ve 107.000 $ + KDV bedelle taşere edildiğini, müvekkilinin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, yer tesliminin yapıldığını, ödemelerin gerçekleştirildiğini, davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkili tarafından 29.09.2017 tarih ve 2017/09.291 sayılı yazı ile ... Belediyesi 700 KW işine ait sözleşmenin 9.2 maddesi uyarınca teslim süresinin 40 gün ve teslim tarihinin 04.09.2017 olduğu hatırlatılarak, sözleşmenin 25.2 maddesi uyarınca günlük 1.000 TL gecikme cezasının işlediği, teslim tarihinden beri cezalı çalışıldığı belirtilerek işin üç gün içinde tamamlanarak teslim edilmesi hususunun davalıya ihtar edildiğini, yine 29.09.2017 tarih ve 2017/09.292 sayılı yazı ile ... Belediyesi 990 KW işine ait sözleşmenin 9.2 maddesi uyarınca teslim süresinin 60 gün ve teslim tarihinin 24.09.2017 olduğu hatırlatılarak, sözleşmenin 25.2 maddesi uyarınca günlük 1.000 TL gecikme cezasının işlediği ile teslim tarihinden beri cezalı çalışıldığı belirtilerek işin üç gün içinde tamamlanarak teslim edilmesinin davalıya ihtar edildiğini, davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, işin kamu menfaati taşıması nedeniyle müvekkilince tamamlanması için davalı nam ve hesabına işler yapıldığını, Ankara 33. Noterliğinin 26.10.2017/... yevmiye sayılı ihtarnamesiyle müvekkilince yaptırılan işler ile karşılıklarının bildirildiğini, müvekkilince davalı nam ve hesabına yapılan KDV dahil toplam 532.625 TL ödemenin ayrıntısı sıralanarak, ihtar tarihinden sonra işlerin tamamlanmasına yönelik iş ve imalatların müvekkilince sürdürüldüğünü ve tespit edilecek tüm tutarların hesaplanarak davalıdan tahsilinin gerektiğinin bildirildiğini, davalının ihtarlara karşılık vermemesi üzerine Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2017/22796 sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin davalının 26.12.2017 tarihli haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, müvekkilince davalının nam ve hesabına yapılan işler için 9.000 TL alacağın ve gecikme cezaları için 1.000 TL'nin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı vekili özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, icra takibinde 718.847,36 TL asıl alacağın tahsilinin talep edildiğini, dava ile haberdar oldukları ihtarnamede ise, alacak miktarının 616.625 TL olarak belirtildiğini, itirazın iptali yerine belirsiz alacak davası açılmasının harç ve yargılama giderlerinden kurtulmaya yönelik olduğunu, davanın reddi gerektiğini, sözleşmede saha tesliminin 3 gün içinde yapılacağı belirtilmesine rağmen hem Yozgat hem de Kayseri şantiyelerinin saha tesliminin fiili olarak Ağustos ayı sonunda yapıldığını, teklif ve sözleşmeye konu projelerin işe başladıktan sonra değiştirildiğini, kullanılacak panellerin davacı tarafından tedarik edileceğinin kararlaştırıldığını, tedarikte yaşanan sıkıntıdan dolayı farklı marka ve model panel almak zorunda kaldıklarını, projede belirtilen panellerin yerleştirileceği konstrüksiyonların ebatlarının ve yapısının değiştiğini, müvekkilince üretim-imalat devam ettiği esnada değişikliğin proje teslim edilmeksizin bildirildiğini, değişiklikler nedeniyle müvekkilinin hem zarar ettiğini, hem de işin geciktiğini, üretilen malzemelerin kullanılamadığını, değişen ölçülere göre yeniden üretim yapıldığını, Kayseri şantiyesinde projede çakma olarak belirtilmesine rağmen, zeminin çakıma müsait olmaması nedeniyle delme ve beton uygulaması yapılmak zorunda kalındığını, davacı tarafından ikinci defa proje değişikliğine gidildiğini, bu durumun ek maliyet ve zaman kaybına sebebiyet verdiğini, her iki şantiyede işe başlandıktan sonra ihale eden kurum ile davacı arasında yaşanan sorunlar nedeniyle Yozgat'taki işin durdurulup Kayseri'ye geçilmesi talimatının verildiğini, tüm bu sebeplerle yaşanan gecikmelerde müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, dava dilekçesinde bahsi geçen ihtarnamelerin müvekkiline tebliğ edilmediğini, yapılan tebligatların usulsüz olduğunu, başka yazılı bildirim bulunmaması nedeniyle ihtarnamelere dayanak tüm hususları reddettiklerini, müvekkili nam ve hesabına yapıldığı iddia edilen harcamaların müvekkiline bildirilmeden gerçekleştirildiğini, ortada geçerli bir fesih bildirimi bulunmadığından müvekkili nam ve hesabına yapıldığı iddia edilen harcamalardan müvekkilinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını,\tkaldı ki ihtarname tebliği geçerli kabul edilse dahi, akdin ifa edilmemesinden dolayı uğranılan zararın giderilmesi ya da akitten dönme yollarına başvurabilmek için ek süre verilmesinin ve seçimlik hakkın derhal bildirilmesi gerektiğini, ihtarnamede hakkaniyete uygun mehil tayin edilmediğini, hangi hakkın kullanılacağının belirtilmediğini ve bu tebliğlerin süresinde yapılamadığını, ortada geçerli bir fesih ya da sözleşmeden dönme bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tİlk Derece Mahkemesince özetle; davacı tarafça davalı nam ve hesabına yaptırıldığı öne sürülen işler kapsamındaki işçilik alacaklarına ilişkin olarak hangi işçinin, hangi tarihlerde ve sürelerle çalıştırıldıklarına ilişkin puantaj bilgilerinin muhasebe kayıtlarında yer almadığı, ihtarname ve dava dilekçesinde belirtilen 107.625 TL'nin nasıl hesaplandığının açıklanmadığı, işçilik alacağının kesin tutarının tespit edilemediği, bilirkişi heyet raporunda talep edilen belgelerin dosyaya sunulmadığı, eksik işlere ilişkin ispat yükünün davacı tarafta olup, kanıtlanamadığı, bilirkişilerin varsayıma dayalı hesaplamalarının hükme esas alınamayacağı ve gecikme cezası konusunda ise, yer tesliminin davacı tarafça ispatlanamadığı, bilirkişi heyetince sözleşmenin 9. maddesindeki sözleşme tarihinden itibaren 3 gün içerisinde yer teslimi yapılarak işe başlanacağına dair hükme atfen sözleşme tarihine 3 gün eklenmek suretiyle varsayıma dayalı olarak hesaplama yapıldığı, sözleşmenin 25.1. maddesinde gecikme cezasının 1 gün süreli yazılı ihtar yapılmak suretiyle uygulanacağının kararlaştırıldığı, davacının bu yükü yerine getirmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
\tDavacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın çözümünün teknik bilgi gerektirdiği, alınan bilirkişi raporlarındaki elli sayfayı bulan tespit ve hesaplamaların açık ve denetime elverişli olduğu, raporlar davanın haklılığı yönünde halde teknik bilgi ve rapor aleyhine davanın reddine karar verilmesinin yasaya açıkça aykırı olduğu, bilirkişilerin idareden CD içerisinde temin edilen verileri, tüm delilleri inceledikleri, ihalenin başlangıcından sonuna kadar tüm sürece vakıf oldukları, edindikleri bilgi ve belgeler ışığında rapor hazırladıkları, mahkemenin ayrıntıya girmeksizin hangi bilgi ve belgelerin eksik olduğunu, ispata niçin elverişsiz olduğunu, izaf etmeksizin davayı reddettiği, gerekçe yazılmadığı, müvekkilinin adalete olan inancının erozyona uğradığı, davalı alt yüklenicinin üstlendiği işi yapmadığı, ödenen paraya iade etmediği, ikinci kez ödeme yapılarak ihale konusu işin müvekkili tarafından bitirildiği, geç teslim edildiği, mahkemece eksik olduğu düşünülüp, ispat yükünün yerine getirilmediği söylenen hususların bilirkişi kök raporunun 35. sayfasında ihtiyaç duyulan bilgi ve belgeler olarak istendiği, bilirkişi ek raporunda yer teslim tutanağı, iş proğramı, geçici ve kesin kabul tutanakları, birim fiyat teknik cetveli gibi belgelerin sunulmadığı ile müvekkili tarafından davalıya gönderilen 29/09/2017 tarihli yazıların tebliğine ilişkin bilgi ve belge bulunmadığının bildirildiği, müvekkilinin elindeki tüm delilleri sunduğu, ve yerinde inceleme yapılması talebinde bulunduğu, bilirkişiler tarafından istenen hususlarda dava dosyasında delillerin mevcut olduğu, ihaleyi yapan ... Bankasına ihale dosyası ve ekleri CD içerisinde temin edildiği, kesin kabul teklif belgesi ile kesin kabul tutanağının bulunduğu, benzer dosyalarda bu delillerle rapor tanzim edilip hüküm kurulabilirken eldeki davada ispata elverişli bulunmamasının anlaşılır olmadığı, örneğin işçilik hesabı yapılabilmesi için tek yöntemin puantaj olmadığı, yapılan işin yüzdelik oranına göre yahut çalıştırılan işçi sayısı gibi kıstaslara göre basit yöntemlerle oran vurgulamalarıyla işçilik hesaplaması yapılabileceği, dosyada işçinin hesabının da yapıldığı, davanın kabulü gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğu nedenleriyle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
\tDava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talepli olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
\tİnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde uyarınca istinaf nedenleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tTaraflar arasında 26.07.2017 tarihli ... ve ... GES panel konstrüksiyon imalatına ilişkin iki ayrı sözleşme imzalandığı ihtilafsız olup, iş bedelinin sırasıyla 107.000 USD + KDV ve 87.500 USD + KDV olarak belirlendiği, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 3 gün içerisinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ) hükümlerine göre yer teslimi yapılmasının, yer tesliminden itibaren sırasıyla 60 ve 40 günde tamamlanmasının, ... işinde iş bedelinin 25.000 USD'sinin malzeme alımı veya nakit olarak ödenmesi ile 25.000 USD tutarlı 60 gün ve 25.000 USD tutarlı 90 gün ileri tarihli çek verilmesi ile bakiye 32.000 USD'nin nakit olarak ödenmesinin, ...işinde iş bedelinin 22.000 USD malzeme alımı veya nakit olarak ödenmesi ile 32.750 USD tutarlı 60 ve 90 gün ileri tarihli çek verilmesi suretiyle ödenmesinin, YİGŞ'in sözleşmelerin eki olduğunun, yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmemesi halinde 1 gün süreli yazılı ihtar yapılmak suretiyle, gecikilen her gün için 1.000 TL gecikme cezası uygulanmasının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.
\tDava, taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında davacı yüklenicinin tüm edimlerini yerine getirdiği ancak davalının bir kısım işleri eksik bıraktığı iddiasına dayalı davalı nam ve hesabına yapılan işler bedeli için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 9.000 TL ve yine fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 1.000 TL gecikme cezasının tahsiline ilişkindir.
\tYargıtay'ın yerleşik içtihatları gereğince taraflar arasında yazılı sözleşme bulunması halinde sözleşmenin yürürlükte olduğu dönemdeki mevcut işin yüklenicisi tarafından yapıldığı karine olarak kabul edilir. Ancak sözleşmenin ifası aşamasında, yüklenicinin işi eksik yaptığı iddiasıyla iş sahibi tarafından delil tespiti yaptırılması ya da eksiklikler belirtilmek suretiyle keşide edilen ihtarın yükleniciye tebliğine rağmen yüklenicinin bu ihtara karşı çıkmaması halinde karinenin aksinin, belirlenen eksikliklerin iş sahibi tarafından tamamlandığının ispat edildiğinin kabulü gerekir. Ve yine iş sahibi ancak iş bedelinin tamamını ödemiş ise, eksik işler bedelini talep edebilir.
\tBu açıklamalar kapsamında davalı vekilince sunulan dilekçelerde sözleşmede öngörülen şekilde yer teslimi yapılmadığı, 2017 yılı Ağustos ayı sonunda yer tesliminin gerçekleştiği ve projelerde davacı tarafça değişiklikler yapıldığı, panellerin değiştirildiği, bunun da ek maliyet ve zaman kaybına sebebiyet verdiği, davalı şirket nam ve hesabına yapıldığı iddia edilen imalatların müvekkilinin bilgisi dışında gerçekleştirildiği, geçerli bir fesih bulunmadığı, nam ve hesaba yaptırılan işlerden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı belirtilmiş, yine Kayseri'deki işin tamamlandığı, Yozgat'taki işin ise davacının kusuru nedeniyle bitirilemediği savunulmuştur..
\tDavacı tarafça nam ve hesaba gidertildiği iddiasına dayalı olarak 26.10.2017 tarihli noter ihtarında demir ve kesimi, nakliyesi, alüminyum panel ve nakliyesi civata ve somun gibi ara malzemeler ile işçilikler yönünden davalı nam ve hesabına bir kısım ödemelerde bulunduğunu belirtmişse de, imalatların eksik olduğu, davalı nam ve hesabına giderileceğine yönelik öncesinde herhangi bir ihtar ve tespitinin bulunmadığı, mahkemesince yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporlarıyla da davacının ihtarında belirttiği kalemlerin tespiti dışında somut ve delillendirilir şekilde her iki sözleşme kapsamında davalının eksik bıraktığı ve davacı tarafından nam ve hesaba tamamlattığı imalatlara ilişkin denetlenebilir tespit bulunmadığı anlaşılmaktadır.
\tTüm bu açıklamalar kapsamında mahkemesince taraflar arasındaki her iki sözleşmenin de USD + KDV üzerinden kurulduğu, ancak bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi ödemelerin TL olarak kaydedildiği, toplam ödemenin 824.000 TL olduğu, ödemelerin 30.07.2017 tarihinden başlayıp 20.10.2017 tarihine değin yapıldığı, 100.000 TL ve 40.000 TL olmak üzere toplam 140.000 TL'nin iade edildiği anlaşılmakla, sözleşmelerdeki iş bedelleri ile ödemeler dikkate alınarak, iade edilen 140.000 TL ödeme de taraflara açıklattırılıp, aydınlatılmak suretiyle bilirkişiler tarafından her iki sözleşmedeki iş bedelinin tamamının ödenip ödenmediği hususu tespit edilerek tamamının ödenmediğinin tespit edilmesi halinde yukarıdaki ilkeler çerçevesinde ispat hususundaki ilkelere göre bir karar verilmesi; tamamının ödendiğinin ispatı halinde ise, yine yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde taraf beyanları da dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, mahkeme kararının HMK 353/1.a.6 madde gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararına göre inceleme yapılmak üzere dava dosyasının kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
\tHÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-)\tDavacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne,
\t2-)\tAnkara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/04/2022 tarih ve 2018/82 E-2022/242 K
sayılı kararının HMK 353/1-a.6 madde gereğince kaldırılmasına,
\t3-)\tDavanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
\t4-)\tDavacı tarafça yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
\t5-)\tDavacı tarafça ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
\t\t\t\t\t Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK 353/1-a madde gereğince KESİN olarak 17.07.2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.\t \t\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır