T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/31
KARAR NO\t\t: 2024/1330
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 06.10.2021
NUMARASI\t\t: 2018/12 E. - 2021/813 K.\t
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 04.07.2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 04.07.2024
\tİzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.10.2021 tarih 2018/12 E. - 2021/813 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
\tDAVA : Davacı vekili, davalının kullandığı ZMMS poliçesi bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucunda davacının yaralandığını, kusurun karşı tarfta olduğunu, olay nedeni ile davacının iş görmezlik zararına uğradığını, belirterek, fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak kaydı ile belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00-TL maddi, 30.000-TL manevi tazminatın temerrüt tarihinden işyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tCEVAP : Davalı ... vekili, davanın zamanaşımına uğradığını, kusurun davacıda olduğunu, davalının üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, belirsiz alacak davası açılmayacağını, davacının şikayetçi olmadığını, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.\t
\tDavalı ... vekili, İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, davanın zamanaşıma uğradığını, davanın araç sürücüsüne ihbar edilmesi gerektiğini, davacı tarafından davalıya usulüne uyğun başvuru yapılmadığını, davalının sorumluluğunun kaza tarihi itibariyle geçerli poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kusur, maluliyet ve hesap bilirkişi raporu alınması gerektiğini, davalının manevi tazminat ve geçici iş görmezlik zararından sorumlu olmadığını, davalının temerrüte düşürülmediğini, faiz talep edilemeyeceğini, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının daimi maluliyet oranının % 2,3 olduğu, geçici iş göremezlik süresinin ise 6 ay olduğunun tespit edildiği, dava dışı sürücünün % 70 oranında asli, davacın ise % 30 oranında tali kusurlu olduğu, olay nedeni ile davacının 21.135,33-TL maddi zararı bulunduğu, yaralanan davacı lehine 10.000-TL manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği, belirtilerek; davanın kısmen kabulüne fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
\tKarara karşı davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
\tİSTİNAF NEDENLERİ : Davalı ... vekili, dava öncesi başvuru şartı yerine getirilmediğini, davacının olay nedeniyle şikayeti bulunmadığını, kazaya neden olan aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir ZMMS poliçesi bulunduğunu, aracın satılmış olması halinde poliçenin geçerliliğinin devam ettiğini, kusur raporunun hükme esas alınamayacağını, rapora itirazların karşılanmadığını, geçici bakıcı giderinden davalının sorumlu tutulamayacağını, davacının ehliyetsiz olması nedeni ile müterafik kusurunun söz konusu olduğunu, faiz başlangıç tarihinin olay tarihi olarak kabul edilemeyeceğini, belirterek; kararın kaldırlması talep etmiştir.
\tGEREKÇE : Dava, trafik kazası nedeni ...nın sorumluluğu kapsamında tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
\t1.\tDairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
\t2.\tRizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için zorunlu sigortalara ilişkin olarak koşulların oluşması halinde ortaya çıkan maddi zararların bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla ... oluşturulmuştur. ...'nın sorumluluğu maddi tazminat ile sınırlıdır. ...'nın hangi hallerde sorumlu tutulduğu ve hesaba hangi şartların gerçekleşmesi halinde dava yöneltilebileceği 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi ve ... Yönetmeliği'nin 9. maddesinde belirtilmiştir. Hak sahipleri karşısında, trafik kazası sonucunda meydana gelen zararlardan, ... ile diğer zarar sorumluları (işleten, teşebbüs sahibi, sürücü ve diğer yardımcı kimseler vs.) müştereken ve müteselsilen sorumludur (BK m.51). Yani ...nın sorumluluğunun doğmasıyla diğer zarar sorumlularının sorumlulukları ortadan kalkmaz. Hesapla birlikte devam eder.( Yargıtay 17. HD'nın 1909/2019 tarih ve 2016/17270 E. - 2019/8281 K. ) Bu itibarla, ZMMS poliçesi bulunmayan karşı aracın neden olduğu maddi zarardan, davalı ... ile işleten sıfatına haiz araç maliki ve sürücünün, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.
\t3.\t2918 Sayılı KTK'nun 94.maddesi gereğince \"sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişi 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorundadır. Sigortacı, sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihinden itibaren 15 gün içinde feshedebilir. Sigorta fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerlidir. Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartları C.4 maddesinde ise; sigorta sözleşmesi, sözleşmeye taraf olan araç işletenini takip eder. İşleten, sahip olduğu yeni araca ilişkin bilgileri sigortacıya bildirir. Araç grubunda herhangi bir değişiklik meydana gelmesi halinde, C.3 maddesi hükümleri kıyasen uygulanır. Ancak, sözleşme süresi içinde işletenin değişmesi halinde sigorta sözleşmesi, işletenin değiştiği tarihten itibaren 10 gün süresince herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve prim ödenmeksizin yeni işleten içinde geçerli olur. Araç değişikliği nedeniyle yeni bir sigorta yaptırılması durumunda, sigortacının işletenin değiştiği tarihe kadar hak kazandığı prim gün esasına göre tespit edilir ve fazlası sigorta ettirene geri verilir hükmü düzenlenmiştir.
\t4. Somut olayda, davalı ... tarafından kazaya karışan ... plaka sayılı aracın dava dışı ... Sigorta A.Ş tarafından kaza tarihlerini kapsayan ZMSS poliçesi olduğu savunmasında bulunarak husumet itirazı dermeyan edilmiştir. İlk derece mahkemesince bu hususta SBGM'ne müzekkere yazılarak kaza tarihi itibari ile söz konusu aracın geçerli bir ZMMS poliçesi bulunup bulunmadığı sorulmuş, gelen yazı cevabından araç adına dava dışı önceki malik olduğu değerlendirilen ... ile ... Sigorta A.Ş. arasında 07.06.2012 - 2013 vadeli ZMSS poliçesi düzenlendiği anlaşılmıştır. Dosyada mevcut kaza tespit tutanağı içeriğinde ise kaza tarihi olan 10.01.2013 tarihi itibariyle araç malikinin davalı ... olduğu ve aracın geçerli bir ZMMS poliçesi bulunmadığı belirtilmiştir. Önceki malik ... aracı poliçe düzenlendikten sonra davalı ...'a satmış ise de bu satışın hangi tarihte gerçekleştiği ve KTK'nun 94.maddesi gereğince bu değişikliğin dava dışı sigorta şirketine ihbar edip etmediği dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Yine, ilk derece mahkemesince anılan ZMMS poliçesine ilişkin ... Sigorta A.Ş. nezdinde bilgi talep edilmiş ise de müzekkere içeriğinde acente ve poliçe numarası birlikte yazıldığından müzekkereye bila ikmal cevap verilmiş, anılan poliçenin akıbeti de tam olarak tespit edilememiştir. Bu kapsamda, işleten değişikliğinden önceki trafik sigortacısı olduğu iddia edilen ... Sigorta A.Ş.’ne davanın ihbarı ile ... ... Sigorta A.Ş. tarafından bu araçla ilgili tanzim edilmiş trafik sigorta poliçesi K.T.K 94.madde ve genel şartlar hükümlerine göre işleten değişikliğinin anılan sigorta şirketine bildirilip bildirilmediği, sigorta poliçesi iptal zeyilnamesi olup olmadığı, yeni malik tarafından yeni bir sigorta poliçe akdedilip akdedilmediği hususları araştırılarak davalı ...'na husumet düşüp düşmeyeceği tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir. ( Yargıtay 17. HD'nin 03.07.2019 tarih ve 2016/8017 E. - 2019/2601 K. )
\t5.\tTazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda 1931 tarihli PMF cetvellerine göre saptanmakta ise de gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle TRH 2010 yaşam tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesi güncel veriler ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olduğundan tazminat hesaplamasında TRH 2010 yaşam yönteminin kullanılması gerekir. ( Yargıtay 4. HD'nın 03.01.2022 tarih ve 2021/9412 E - 2022/3622 K., 17. HD'nin 23.03.2021 tarih ve 2020/ 6173 E. - 2021/ 3121 K.) Aynı şekilde, yeni genel şartlar zamanında düzenlenen poliçelerde yeni genel şartlardaki hesaplama tekniği uygulanamayacağı için tazminat hesabında eski uygulamalardaki gibi progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi icap etmektedir. (Yargıtay 17. HD'nin 24.02.2021 tarih ve 2019/3292 E. - 20121/1848 K. )
\t6. Esasen, haksız eylem nedeniyle meydana gelen zararda ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüt oluşmuş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Davalı ...'nın sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü gerekli belgelerle birlikte ...'na başvuru yapıldığı tarihte, böyle bir başvuru olmadığı takdirde ise dava tarihinde doğmaktadır.(Yargıtay 4. HD'nın 16.06.2022 tarih ve 2021/13625 E. - 2022/8912 K. )Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekecektir. Islah edilen miktar yönünden de temerrüt tarihinden itibaren faiz yürütülmelidir
\t7. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; İDM tarafından ... plaka sayılı araca ilişkin 07.06.2012 - 2013 vadeli ZMSS poliçeye ilişkin SBGM belirtilen poliçe numarası ile araç şasi bilgisi doğru ve eksiksiz şekilde belirtilmek suretiyle ... Sigorta A.Ş.’ne davanın ihbarı ile ... Sigorta A.Ş. tarafından bu araçla ilgili tanzim edilmiş trafik sigorta poliçesi olup olmadığı, işleten değişikliğinin bildirilip bildirilmediği, sigorta poliçesi iptal zeyilnamesi düzenlenip düzenlenmediği, yeni malik tarafından yeni bir sigorta poliçe akdedilip akdedilmediği hususları usulunce araştırılarak davalı ...'na husumet düşüp düşmeyeceği tartışılıp, husumet düşeceğinin kabul edilmesi halinde, dosyanın aktüerya hesap bilirkişine yeniden tevdi ile yaralanan kişinin aylık geliri, maluliyet raporu, rücuya tabi ödemeler ve tarafların kazanılmış hakları dikkate alınarak TRH 2010 yaşam tablosu ve ( progresiv rant usulü ) % 10 artırm % 10 iskonto edilmesi yöntemi esaslınmak suretiyle davacının hak kazanacağı tazminatı gösterir açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak varsa rapora yönelik itirazlar da giderilip oluşacak sonuca göre usuli kazanılmış haklar gözetilerek infazda tereddüte neden olmayacak şekilde davalı ...'nın sorumlu olduğu limit ve faiz başlangıç tarihi belirtilerek tazminat talebi hakkında bir karar verilmesi, gerekirken, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
\tBu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
\tH Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenenlerle;
\t1-Davalı ...'nın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE,
\t2-İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.10.2021 tarih 2018/12 E. - 2021/813 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,
\t3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
\t4-Kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,
\t5-İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,
\tDosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere 04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.