T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/750
KARAR NO\t: 2022/437
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/04/2019
NUMARASI\t: 2016/201 Esas - 2019/207 Karar
DAVA: Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 07/04/2022
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA\t:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın Çin'den A4 Kağıt ithal etmek üzere ... LTD. ünvanlı şirket ile anlaştığını, anlaşma gereği malın bedelinin %30'u peşin, diğer kısmı ise malların Kumport Limanına ulaşması koşulu ile ödeneceğinin kararlaştırıldığını, malların taşınması Türkiye'ye getirilmesi işlemleri için davalı ile anlaştıklarını, davalı şirketin gönderdiği konşimento, ordinon ihbarı ve maillerinde teslim alınan mal bilgisi ile yükleminin yapıldığı ve malların limana ulaştığı bilgisini davacıya ilettiğini, davalı firmaya taşıma işlemleri için 10.267,69 USD karşılığı olarak 21.741,7 TL ödeme yapıldığını, ayrıca malları için 11.280,00 UBR karşılığı 23.800,00 TL ödeme yapıldığını, davalı firmanın malları gemiye yüklerken dolu olduğu her türlü kayıtlarından anlaşılan malların yerine çuval taşıması ve konşimento ve maillerde karton kutu taşıdığının beyanı kötüniyetle hareket edildiğinin ve mali sorumluluğunun yanı sıra cezai sorumluluğununda doğduğunu, taşıyıcının malları taşıma sırasında ve boşaltma safhalarında tedbirli bir taşıyanın göstereceği dikkat ve ihtimamı göstermek ile sorumlu olduğunu ancak gerekli özenin gösterilmediğini, bu nedenlerden dolayı fazlaya hakları saklı kalmak kaydıyla taşıma ücreti olarak 21.541,70 TL ve zararlarının tazmini için şimdilik 23.800,00 TL olmak üzere toplam 45.541,70 TL bedelin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin de valıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın fiili taşımayı yapan ... Ltd'e izafeten ... A.Ş'ne ihbarını talep ettiklerini, davalı müvekkilin taşıyan olmayıp taşıyanın varma yerindeki acentesi olduğunu ve husumet itirazlarının olduğunu, bu davayı görmeye Uluslararası Yetki bakımından mahkemenin yetkili olmadığını, taşımanın tabi bulunduğu konşimentoda uluslararası münhasır yetki şartının olduğunu, taşımanın konteyner taşıması olduğunu, davanın esası bakımından tamamen haksız ve yersiz olup reddini gerektiğini, mühürlü konteyner içeriğine ilişkin taşıtanın/yükletenin beyanlarının doğruluğunu kontrol etmeye imkan bulunmadığı için konşimentoya, yükletenin beyanları doğrultusunda düzenlendiği hakkında şerh konulduğunu, taşıtan/ yükleten ... Ltd yükü usulüne uygun olarak yüklemekle sorumlu olduğunu, aksi taktirde yanlış beyanlarından dolayı sorumlu olacağını, kapalı kaplarda yapılan taşımada kabın içerisindeki yükün bilinmediğini, taşıyanın nezaret görevini yerine getirmediğinden bahisle sorumlu tutulamayacağını, akdi taşılan ... LTD ve onun varma erindeki acentesi olan davalı müvekkilinin kusurunun olmadığını, koytenlerler yükleme limanından mühürlü olarak teslim alındığını ve mühürlü olarak varma limanına tahliye edildiğini belirterek davanın fiili taşıyan ... Ltd şirketine izafeten acentesi ... A.Ş'ne ihbarı talebinin kabulüne, taşıtanını yüklediği, istiflediği, saydığı ve kapatarak mühürlediği konteyner içindeki ürünlerin niteliğini bilmeyen ve bilebilecek durumda bulunmayan, olayda hiçbir kusuru olmayan akdi taşılan ve akdi taşıyanın varma yerindeki acentesi olan davalı müvekkili yönünden tümüyle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, masraflar ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" davalı ve ihbar olunan tarafından taşınan emtiaların mühürlü bir konteyner içerisinde teslim alınarak mühür bozulmadan davacıya teslim edilmesi ve konteyner yükleme ve mühürleme işleminin ise dava dışı gönderen firma tarafından yapılması ve dahi Pekin Büyükelçiliği cevabı da gözetilerek maldaki eksiklik ve/veya farklılığın davalı sorumluluk alanı içerisinde gerçekleşmediğinin kabulü ile davalıların zarardan sorumlu olmamaları nedeniyle davanın reddine,\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece, davacının dosyaya ibraz ettiği taraflar arasındaki mail yazışmaları ve demuraj faturası incelenmeksizin karar tesis edildiğini, davacı firmanın, çin'deki bir firma olan .... ltd. adlı şirketten 1504 karton/kap ve 19000 kg ağırlığında a4 kağıdı satın aldığını, bu sözleşme uyarınca, davacı tarafından satın alınmış olan malın %30 bedeli peşin olarak ödenmiş, geri kalan kısmı ise malların kumport limanına ulaşması koşulu ile tarafa ödeneceği hususunda anlaşıldığını, davalı şirket ile bu malın taşınması husunda anlaşıldığını, davalı tarafından 1504 karton/kap ve 19000 kg mal bilgisi ve malın gemiye yüklendiği bilgisi tarafına verilmiş, bu bilginin verilmesi nedeniyle malların geri kalan tüm bedeli kaırute group co. ltd. adlı şirkete ödendiğini, davacı firma tarafından, ithalat işlemini gümrükte yaparken gümrük memurlarının incelemesi üzerine 1504 karton/kap a4 kağıdır yerine 31 karton/kap a4 kağıdı ve 19 çuval çakıl taşının taraflarına gönderilmiş olduğunun görüldüğünü, davalının, gerekli dikkat ve özenin göstermemiş olması nedeniyle davacının zarara uğradığını, mahkeme dosyasına ibraz edilen mail yazışmalarında görüleceği üzere davacı tarafından mahkeme dosyasında yaratılmaya çalışılan “kendilerine kapalı konteynerin teslim edildiği ve bunun taşımacılığının yapıldığı\" iddiası gerçeğe aykırı olduğunu, Davalı tarafından palet taşımacılığı yapıldığını, malların yüklendiği konteynerın, davalı tarafından tahsis edilen ve bedelinin davacıdan tahsil edildiği konteyner olduğunu, bu konteynerın ise ... Ltd. Alı şirkete ait olup, işbu şirket davalının acentası olduğu, Yükleyiciden malları konteynere yükleyen davalının acentası, yüklemenin yapıldığı konteyner ise acentasına ait olup, davalının kendisinin tahsis ettiği ve demuraj bedelini de kendisin tahsil ettiği konteyner olduğunu, Kabul anlamına gelmemekle, mahkemenin TXG(TJ)IST(K)31941 numaralı konşimento ve ... numaralı konşimento kayıtlarında geçen ... numaralı konteyneri kime ait olduğunu araştırmaksızın hüküm tesis etmesinin eksik ve hatalı olduğunu, Konteynerin davalının acentası firmaya ait olduğu iddiası ve demuraj faturasının ödendiğini gösterir yazılı delilin dosyaya sunmuş olmalarına rağmen gerekçeli kararda bu hususa ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, Yükleten tarafından teslim edilmiş olan mallar, davalının kendi tahsis etmiş olduğu konteynere, davalının acentası tarafından yüklendiğini, davacıya gönderilen sair mail yazışmalarında ve ordino ihbarında da 1504 karton/kap 19000 kg A4 kağıdının gemiye yüklendiği bilgisi verilmiş, işbu bilginin tarafımıza verilmiş olması ile ... Ltd. Adlı şirkete ödeme yapıldığını, davacının zarara uğradığını, A4 kağıdının çuval ile taşınamayacağının izahtan vareste olup, taşıyan olan davalının, aynı neviden bir malı taşıdığını bilmesine rağmen iki farklı taşıma gerecinin (karton ve çuval) kullanılmış olmasını sorgulaması gerektiğini, Davalının gerek hukukun temel ilkeleri kapsamında aramızda varolan sözleşmedeki özen yükümlüğünü, gerekse TTK kapsamında taşıyanın sorumluluğu olan özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini, TTK madde 1239’daki özen yükümlülüğünü de yerine getirmeyen davalı, konişmentoya çekince koyması gerekirken bu ve sair diğer kanuni yükümlülüğünü yerine getirmeyerek müvekkilin zarara uğramasına kusurlu davranışı ile sebebiyet verdiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber, konişmentoda bulunan kaydın davacı aleyhinde aksi ispat külfeti doğurmuş olduğu kabul edilse dahi, dosyaya sunmuş olduğumuz yazılı delil vasfına sahip taraflar arasındaki mail yazışmaları ve demuraj faturası ile konşimento kaydının aksi davacı tarafça ispat edildiğini, davalı tarafından konteyner taşımacılığı yapılmadığını, yükleten tarafından kendisine kapalı ve mühürlü bir konteyner teslim edilmedğini, bu husus gerek göndermiş olduğu mail yazışmaları gerekse de davalı tarafça düzenlenmiş olan demuraj faturasının ödenmesi ve buna ilişkin yazılı delillerin dosyaya tarafımızca ibraz edilmesi ile ispatlanmış, yerel mahkeme tarafından ise yazılı deliller incelenmeksizin eksik ve hatalı inceleme ile karar tesis edildiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacının eksik inceleme iddiası yerinde olmadığını, taşımanın konteyner taşıması olduğunu konşimentolarda taşıyanın yükleme limanında kapalı ve mühürlü konteyneri teslim aldığı, yükletenin konteyner içeriğine ilişkin beyanlarının doğruluğunu kontrol etmeye imkan bulunamadığı ve konşimentonun yükletenin beyanları doğrultusunda düzenlendiği hakkında şerh konulduğunu, Davacının e-posta yazışmaları ve davalının demuraj faturasının incelenmediği yönündeki iddiaları tamamen çarpıtmaya yönelik olduğunu, konteyner demuraj yükün geç teslim alınması nedeniyle yasa gereği yapılan bir ödeme olup konteyneri yükleme yerinde kimin istifleyip mühürlediği ile ilgili olmadığını, davalı istinaf dilekçesinde delillere ve deniz taşıma işine tümüyle aykırı hilafı hakikat iddialar öne sürüldüğünü, Davacı alıcı ağır kusurludur, nezaret görevini yerine getirmediği, Taşıtan/yükleten .... Ltd. yükü usulüne uygun olarak yüklemekle ödevli olup, aksi takdirde yanlış beyanlarından dolayı sorumlu olacağını, Taşıyanların kusuru veya özen yükümlülüğüne aykırı hiçbir davranışları olmadığını, yükleme limanından mühürlü olarak teslim alınan konteyner, süresinde taşınmış ve mühürlü olarak varma limanına tahliye edildiğini beyanla, istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE :Dava, deniz taşıması sırasında oluşan hasar bedelinin tahsili istemli alacak davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davalının hasardan sorumlu olup olmadığı noktasındadır. Dava konusu taşımaya ilişkin ... numaralı Konşimento, 13/12/2013 tarihinde, davacı ... Ltd. Şti.'nin .... Ltd firmasından ithal ettiği 19.000 Kg. ağırlığında 1504 karton A4 kağıt ürününün ... no.lu konteyner içerisinde ... isimli gemiyle XINGANG limanından KUMPORT/İSTANBUL limanına taşınmasına ilişkin olarak, taşıyıcı sıfatıyla ... Limited firması tarafından düzenlenmiştir. Aynı taşımaya ilişkin ... numaralı ara taşıma Konşimentosu, ...., Tarafından ... Ltd. Şti.'ne gönderilen 19.000 Kg. ağırlığında 1504 karton A4 kağıt ürününün ... no.lu konteyner içerisinde ... isimli gemiyle XINGANG limanından KUMPORT/İSTANBUL limanına taşınmasına ilişkin olarak, taşıyıcı sıfatıyla ... Ltd. tarafından düzenlenmiştir. Dava konusu taşımaya ilişkin teslim şekli FOB olarak belirtilmiştir.Davacı tarafından, davalı muhatabına çekilen Beyoğlu ... Noterliği'nin 02/10/2014 tarih ve ... YN'lu ihtarnamesi ile malın gemiye yüklendiğinin bildirilmesi üzerine mal bedelinin satıcıya ödendiği ve bu iş için bir takım ödemeler yapıldığı beyan edilerek zararın ödenmesi ihtar edilmiştir. Davacı tarafından, konteynerden 1504 karton A4 kağıt yerine 31 Karton A4 kağıt ve 19 çuval çakıl çıkması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemiyle eldeki dava açılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 1178/1. maddesine göre, taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür. TTK'nın 1138 Maddesine göre, taşıyan, navlun karşılığında, yolculuk çarteri sözleşmesinde eşyayı, geminin tamamını veya bir kısmını ya da belli bir yerini taşıtana tahsis ederek; kırkambar sözleşmesinde ayırt edilmiş eşyayı, denizde taşımayı üstlenen kişidir. Her iki bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere konşimentolarda, \"yükleten tarafından yüklenmiş, sayılmış ve mühürlenmiştir(Shippers load & count and seal)\"; \"içerik tanımlaması gönderen kullanımı içindir, Taşıyan sorumlu değildir(description of contents for Shipper's use only (Carrier not responsible); içerik gönderen tarafından beyan edilmiştir(Particulars declared by shipper)\"; konteynerin limanda konteyner sahasında teslim alındığı, tahliye masraflarının olmadığı(CY/FO (Container Yard/Free Out)\" kayıtları mevcuttur. Ayrıca bilirkişi raporlarında, taşımanın kırk ambar taşıması olmayıp konteyner taşıması olduğu, konteynerin 13.12.2013 tarihinde yükleten tarafından mühürlenerek alt taşıyana Tianjin/Xingang limanında kapalı şekilde teslim edildiği ve konteynerin 15.01.2014 tarihinde İstanbul/Kumport limanında gemiden mühürlü olarak tahliye edildiği tespit edilmiştir. Konşimentolardaki kayıtların aksi, aynı kuvvette yazılı bir delille ispatlanamamıştır. Davacı tarafça mail yazışmalarında emtianın 25 pallets olarak belirtildiğini, bunun palet taşıması yapıldığını gösterdiğini, aynı şekilde davalının mal bilgisi ve malın gemiye yüklendiğinin bildirilmesi üzerine mal bedelinin satıcıya ödendiği ileri sürmüş ise de bu hususlar konteynere yüklemenin taşıyıcı tarafından yapıldığını ispata elverişli değildir. Zira bahsi geçen mailde taşımaya ilişkin bilgiler yer almakta olup, konşimentoya göre bu bilgiler gönderen tarafından beyan edilmiş olup 1504 karton 19000 kg mal konşimentoda yer alan konteyner içeriğidir.Buna göre, konteynere davacı ile satıcı .... Ltd firmasının anlaştığı emtiayı yükleme sorumluluğu satıcıya aittir. Taşıyıcı konteyneri mühürlü olarak teslim aldığına göre konteynerdeki ürünün sipariş edilen ürün olmamasından dolayı taşıyıcının sorumluluğu bulunmamaktadır. Kaldı ki süresinde yapılan bir hasar ihbarı da bulunmadığı gibi zararın taşıma sırasında meydana geldiği de ispat edilememiştir.Konteynerin kime ait olduğunun araştırılması ise sonuca etkili olmadığı gibi navlun ve demuraj faturaları taşıyıcıyı belirlemeye yardımcı olacak belgeler olup, taşıyıcının sorumluluğunu belirlemek için yeterli değildir. Bu nedenlerle mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 07/04/2022