T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2021/247
KARAR NO\t: 2024/447
DAVA\t: Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ\t: 16/04/2021
KARAR TARİHİ\t: 05/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ---- İcra Müdürlüğü'nün ----- takip sayılı dosyası ile müvekkile ait 4 adet sıfır traktörün 29.07.2015 tarihinde haczedildiğini, devam eden icra takibi sürecinde yedieminde icra yolu ile satılarak ihale bedeli 90.087,60TL 11.09.2019 tarihinde takip alacaklısı görünen davalı ----. vekiline ödendiğini, ---- İcra Müdürlüğü'nün -----sayılı dosyasında alacaklı veya borçlu olmayan 3. Kişi müvekkili şirket adına istikaka davasının açıldığını, ---- İcra Hukuk Mahkemesi'nin 06.06.2018 tarih -----sayılı kararı ile red edildiğini, bu kararın istinaf edilmesi üzerine ----. BAM -----. HD nin 03.10.2019 tarih ----- sayılı ilamı ile ---- İcra Hukuk Mahkemesi'nin kararı ortadan kaldırılarak istihkak iddiasına konu 4 adet traktör üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına karar verildiğini iş bu karar Yargıtay -----. HD 27.10.2010 tarihli kararı ile onandığını, ---- İcra Müdürlüğü'nün ----- sayılı talebinde alacaklı ---- 23.02.2021 tarihli muhtıra tebliğ edildiğini, haksız olarak ödenen 4 adet traktör bedelinin İİk 40 ve 361. Madde hükümlerine göre geri ödenmesi istendiğini, bu muhtıranın ---- İcra Hukuk Mahkemesi'nin ----- sayılı kararı ile iptal edildiğini, ----- sayılı icra takibinde 3. kişi konumunda olan müvekkil şirketin açmış olduğu istihkak davasında müvekkile ait 4 adet traktör haksız olarak satılıp bedelinin davalı şirkete ödendiğinin sabit olduğunu, haksız olarak haczedilip cebri icra yolu ile satılan 4 adet traktörün dava tarihi itibariyle değeri 408.650,-TL olduğunu, davacı şirketin ---- ilçesinde traktör bayiliği ve akaryakıt işletmeciliği işi ile iştigal etmekte olduğunu, sıfır km traktörlerin haczedilip haksız olarak satılmasının yeniden satışa sunulacağını, malların akıbetini de riske soktuğu durumda traktör bayiliği işinin devam ettirilemediğini ve bayilik veren şirketin ----tarafından müvekkilinin bayiliğinin iptal edildiğini, ----- traktör bayiliği haksız hacizlerden dolayı kaybı sebebi ile davacı ----- şirketinin menfi ve müspet zararının oluştuğunu, 4 adet traktörün satılması sebebiyle ticari hayatının aksadığını, bankalara ticari kredi faizi ödenmek zorunda kalınmış, elde edebileceği kar yoksunluğundan kaynaklı gelir kaybı yaşandığını, hacizler sebebi ile tarktör satışlarının azaldığını, traktör satışlarının sekteye uğradığını, yine bu şirketin temsilcisi konumunda olan ---- da traktör bayiliği yaptığı ---- ilçesinde ticari itibar kaybına uğradığını, belirtilen sebeplerle 408.650,-TL 4 adet traktör bedelinin dava tarihi itibariyle piyasa değerinin davalı şirketten tazminini ve ayrıca uğranılan ticari zarar için 60.000,-TL ve yoksun kalınan kar için 40.000,-TL müspet zararın haksız haciz tarihi olan 29.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, davacının tazminat talebi ile ilgili kesin hüküm bulunduğundan davacının talebinin dinlenemeyeceğini, istihkak davalarında verilen kararın kesin hüküm teşkil edeceğinin birçok yargıtay kararında da vurgulandığını, istihkak konusu traktörlerin satılması sonucu herhangi bir zararın doğmadığını, davacının zararın doğduğuna ilişkin iddialarının soyut iddialardan öteye geçemediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Dava konusu davacıya ait traktörler üzerine haciz uygulamasının haksız ve hukuka aykırı olup olmadığının tespiti, yapılan haciz ve traktörlerin satışı nedeniyle dava tarihi itibariyle davacı yanın oluşan zararının miktarının traktör rayiç bedelleri üzerinden tespiti, davacının traktör alım satımı ile ilgili bayi olması sebebiyle, işbu sıfır km traktörlerin satışından yoksun kalması sebebiyle oluşan kar yoksunluğunun varsa miktarının tespiti, davacının dava dilekçesinde talep konusu ettiği işbu haciz ve satış nedeniyle davacının ticari irtibarının satılarak müşteri porföyünde azalma oluştuğu iddiası yönünden, böyle bir azalmanın bulunup bulunmadığı ve bu azalma nedeniyle varsa oluşan zararının tespitinin mümkün olup olmadığının belirlenmesi, davacının talep konusu ettiği tazminatlarının hangilerinin ne sebeple davalıdan talep edebileceğinin hukuki gerekçeleri ile birlikte belirlenmesi noktalarında toplandığı anlaşıldı.
Mahkememiz dosyasının 24/05/2022 tarihli ara karar gereği dava konusu davacıya ait 4 adet traktör üzerine haciz uygulamasının haksız ve hukuka aykırı olup olmadığının tespiti, yapılan haciz ve traktörlerin satışı nedeniyle dava tarihi ve haciz tarihi itibariyle davacı yanın oluşan zararının miktarının traktör rayiç bedelleri üzerinden tespiti, davacının traktör alım satımı ile ilgili bayi olması sebebiyle, işbu sıfır km traktörlerin satışından yoksun kalması sebebiyle oluşan kar yoksunluğunun varsa miktarının tespiti (bayii karı-buna ilişkin bayilik sözleşmesi ile araç başına ödenen kar miktarını dava konusu hacze konu traktörlerin haciz edildiği tarih itibariyle davacı defterlerine göre her bir traktör için oluşan bayilik karı tespit edilerek) davacının dava dilekçesinde talep konusu ettiği işbu haciz ve satış nedeniyle davacının ticari itibarının sarsılarak müşteri porföyünde azalma oluştuğu iddiası yönünden, böyle bir azalmanın bulunup bulunmadığı ve bu azalma nedeniyle varsa oluşan zararının tespitinin mümkün olup olmadığının belirlenmesi, davacının talep konusu ettiği tazminatlarının hangilerinin ne sebeple davalıdan talep edebileceğinin hukuki gerekçeleri ile birlikte belirlenmesinin tespit edilerek talep edilecek tazminat miktarının belirlenmesi ve tarafların dosyaya sunduğu deliller, taraf defter ve kayıtları incelenerek davacının iflas tarihi itibariyle davalıdan talep etmesi gereken alacak miktarının belirlenmesi bakımından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, 21/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; \"...Dosya verilerine göre olayda Davacı Maliye Hazinesi vekilinin 16.11.2019 tarihli dava dilekçesi mevcuttur. Bu tarihte ikame olunan davada Zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı Sayın Mahkemenin takdirlerindedir. Dava konusu icra dosyasında 3.şahıs davacıya ait dört traktöre davalı yanca haciz uygulamasının yukarıda açıklandığı haksız ve hukuka aykırı olmadığı, (Kaldırılan Mahkeme Kararında bile haczin haklı olduğu vurgulandığı) istihkak iddiasının kabulüne dair Bölge Adliye Mahkemesi tazminat talebini yapılan haciz ve satış işlemlerinde kötü niyet olmadığını tespit etmiş heyetimizce de yapılan haciz ve satış işlemi yasal çerçevede zuhur ettiğinden maddi ve manevi tazminat şartlarının oluşmadığı, düşünülmektedir. sayın mahkemenin her bir mal açısından bayilik karının tespit edilmesi hakkındaki görev kararı gereği yapılan birim kar marjının gösterilmesi için yapılan bu çalışmanın teorik düzeyde bir çalışma olacağı, her bir mal için bir satış fiyatının oluşması (veya belirlenmesi) halinde kar marjının da fiilen bu fiyata dâhil olacağının izahtan varestedir. Davacının aşağıda 4. Madde haricindeki iddia ettiği varsa zararın ispatının kendisine ait olduğu düşünülebilir, dava konusu 4 adet-----marka 0 Km hiç kullanılmamış yeni traktörün dava tarihi itibariyle toplam değerinin 408.650,00 TL olup kadri marufunda ve piyasa rayiçlerinde olduğu, Sayın Mahkemece bu tutarın kabulü halinde dava tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilebileceğine dair kanaatimizi içeren...\" şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizin 24/05/2023 tarihli duruşma tutanağının ----- no'lu ara kararı uyarınca dosyada mevcut raporun dava konusu uyuşmazlığı teknik olarak çözer mahiyette olmadığı görülmekle, bilirkişi heyetinden İİK mevzuatı nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi çıkartılarak yerine diğer bilirkişiler aynı kalmak kaydıyla yeni bir bilirkişi atanmasına ve her iki taraf vekilinin yazılı ve sözlü olarak sunmuş oldukları ve itirazları dikkate alınacak şekilde ayrıntılı ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup, 23/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; \"...Davacının esasen iki ayrı talebinin söz konusu olduğu ve bu talepler bakımından ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerektiği, taraflar arasında daha önce istihkak davasında verilmiş olan hükmün, dört adet traktörün bedelinin tahsili bakımından mevcut dava için kesin hüküm teşkil etmeyeceği, ancak kesin delil oluşturacağı, istihkak davasında verilen hükümle mülkiyetlerinin davacıya aidiyeti tespit edilmiş olan dört adet traktörün yerine kaim olan (davacı tarafın talebiyle bağlı kalınarak) dava tarihindeki değerinin davacı tarafça talep edilebileceği, mülkiyet hakkına dayandığından bu talebin zaman aşımına tâbi olmadığı, davacının menfi ve müspet zarar ismiyle talep ettiği zarar kalemlerinin her halükârda ancak dolaylı yahut yansıma zarar olarak nitelendirilebileceği, uygun illiyet bağı ve normun koruma amacı mücsseseleri de gözetilerek, ayrıca somutlaştırılmadıkları ve ispatlanmış kabul edilemeyecekleri için talep edilemeyeceklerine, davada dayanılan ticari defterlerin veya bankadan çekilen kredilere ilişkin banka kayıtlarının söz konusu zararların mevcudiyeti ile miktarının belirlenmesi ve uygun illiyet bağının bulunduğunu doğrudan ispat edebilecek nitelikte olmadığı...\" şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Dosya kapsamına göre davalı alacaklı ---- bulunan -----. 97.549,89 TL alacağı bulunduğu, bu alacak sebebi ile alacaklı ---- İcra Müdürlüğünün ----- Esas ve ---- esas sayılı takip dosyalarını
başlattığını, ---- İcra Müdürlüğünün ---- talimat dosyası ile 09.04.2013 tarihinde
---- bulunduğu adreste haciz işlemi gerçekleştirildiği, bu haciz ile
borçlu ---- şirketinde 2 adet ---- 1 adet ----- 80,000-TL, değerindeki 4 adet traktörün haczedildiği, 3.şahıs olarak davacının istihkak iddiasında bulunduğu, ---- İcra Hukuk Mahkemesinin
---- Esas ---- Karar sayılı ilamı ile, ---- İcra Müdürlüğünce 29/07/2015
tarihinde yapılan haczin, haciz tutanağına göre 3.şahıs şirket-----yetkilisi huzurunda yapıldığı, istihkak iddiacısının mutlak mülkiyet belgesi ibraz etmediği anlaşıldığından İİK'nın 97/1 maddesi gereğince
takibin devamına, kararın icra müdürlüğünce taraflara tebliğine, istihkak iddiacısının kararın tefhim veya tebliğinden itibaren 7 gün içinde istihkak davası açmakta muhtariyetine 15.10.2015 tarihinde karar verildiği, bunun üzerine davacı ---- istihkak davası açtığı, ----- İcra Hukuk Mahkemesi’nin 06.06.2018 tarih -----. sayılı kararı ile istihkak davasının reddine karar verildiği, verilen bu karar üzerine haczi yapan ---- İcra Müdürlüğünün ---- talimat dosyasından 26/04/2016 tarihinde traktörlerin 92.060,00 TL'ye satıldığı ve ihalesinin kesinleştiği, ihale bedelinin harçlarının ikmalinden sonra
bakiyesi 90.087,60 TL' nin, 11.09.2019 tarihinde takip alacaklısı görünen davalı ---- vekiline ödendiği,
---- İcra Hukuk Mahkemesi’nin 06.06.2018 tarih-----. sayılı kararının istinaf edilmesi üzerine, ----. BAM ----. HD nin 03.10.2019 tarih ----sayılı ilamı ile ----- İcra Hukuk Mahkemesi’nin kararı ortadan kaldırılarak
istihkak iddiasına konu 4 adet sıfır ------ marka dört adet traktörün
mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunun tespiti ile bu traktörler üzerine şikayete konu icra dosyasından konan hacizlerin kaldırılmasına karar verildiği, iş bu kararın Yargıtay ----Hukuk Dairesinin ----- Esas ve ----- Karar sayılı 27/10/2020 karar tarihli kararı ile onanmasına karar verilerek 12/01/2021 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.Dava; Haksız İhtiyati haciz iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat davasıdır.Haciz işleminin, borçlu olmadığını bildiği kişi veya borçluya ait olmadığını bildiği eşyaya yönelik yapılması durumunda haksız haciz söz konusu olur.Haksız takip ve haciz, haksız fiil niteliğindedir. Uyuşmazlığa, olay tarihinde yürürlükte bulunan 6098 Sayılı TBK'nun 50. maddesi uygulanmalıdır. Belirtilen hükümler gereğince; Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında kural olarak gerçek zarar ilkesi geçerli olup zararın kanıtlanması davacı tarafa, hükmedilecek tazminatın miktarının belirlenmesi ise hakime aittir (Yargıtay ----- HD'nin ----- Sayılı ilamı).
Haciz isteminin dayanağının bir hak veya alacak olması ve haciz tarihinde mevcut bulunması gerekir. Aksi halde, haksız bir haciz ve buna bağlı olarak da sorumluluk söz konusudur. Eylem ile zararlı sonuç arasında uygun nedensellik bağının bulunması gerek ve yeterlidir.Haciz isteyen alacaklı haksız çıktığı takdirde, borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan kusursuz olarak sorumludur. Ancak bu durumda dahi uğranılan maddi zararın ispatı zorunludur (Yargıtay---- HD'nin---- Sayılı ilamı).
---- İcra Hukuk Mahkemesi'nin----- Karar sayılı ilamının ortadan kaldırılmasına dair ---- BAM ----.HD'ni ------nolu kararında açıklandığı üzere, yerel mahkemece dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, bilirkişi tarafından
sunulan 22.01.2018 tarihli raporda borçlu ---- şirketi ile davacı ---- şirketi arasında 2004-2007 yılları arasında bir ticari faaliyetin bulunmadığı,dava konusu olan dört adet traktörün----- arasında imzalanan bayilik ve servis sözleşmesi kapsamında alındığı ve ----- şirketinin defterine ticari mal olarak kaydedildiği,faturaların irsaliyelerin teslim teselsüm belgelerinin ----- şirketi adına düzenlendiği, ---- İcra Hukuk Mahkemesinin ----- talimat sayılı dosyasından aldırılan 14.11.2014 tarihli bilirkişi raporunda 2012
yılı defterlerinin TTK ve VUK na göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, --- şirketi ile ----- şirketi arasında yöneticilerinin akrabalık ilişkileri dışında bir organik bağın bulunmadığının ifade edildiği, öte yandan, dosyanın incelenmesinde haczedilen traktörlerden şasi numarasının sonu -----numarası ile biten traktörlerin faturalarının 2012 yılına ait olduğu, şasi numarasının sonu ----- la biten traktörün ise faturasının 2015 yılına ait bulunduğu, 2012 yılında faturası düzenlenen üç adet traktörle
ilgili aynı zamanda ---- İcra Hukuk Mahkemesinin ------esas sayılı dosyasından davacı ---- şirketi tarafından ----- aleyhine istihkak davası açıldığı davanın
kabul edildiği ve Yargıtay onamasından geçerek kesinleştiği,bu dosyada yaptırılan bilirkişi incelemesinde az önce bahsedilen -----. İcra Hukuk Mahkemesinde açılan davada aldırılan bilirkişi raporlarına dayanıldığı, tüm dosya muvacehesinden ---- şirketi ile ---- şirketi arasında yöneticilerinin
kardeş olmaları dışında bir ilişkinin olmadığı,---- şirketi yöneticisi ------ davacı
şirketten 2007 yılında ayrıldığı şirketlerin ticari faaliyet alanları aynı olsa da ticari işlerinin birbirinden tamamen ayrıldığı haczedilen traktörlerin bayilik sözleşmesi kapsamında ----- şirketi tarafından satın alındığı,ticari defterlerine kaydedildiği ve bu traktörlerin ---- şirketi ile bir bağına
rastlanmadığı şirket yöneticilerinin şirketlerde yönetici olarak fiilen birbirleri adına karar verdiklerine dair bir delilinde bulunmadığı, bu şartlar altında davalı tarafça yapılan haczin haksız olarak gerçekleştirildiğinin sabit olduğu, haciz süreci neticesinde söz konusu traktörlerin icra sürecinde satışının gerçekleştirildiği, haciz tarihinde yapılan değerlemede traktörlerin rayiç değerinin 142.000,00 TL olarak belirlendiği, bu durumda davacının haksız fiilin işlendiği tarihteki zararının 142.000,00 TL olarak, haciz tarihinden itibaren işleyecek faiziyle bu zararın tazmini davalı taraftan talep edebileceği, bu yönden davasında kısmen haklı olduğu, diğer talepler konusunda ise yükü kendisinde olan davacının müspet zarar ile yoksuz kalınan karı ispatlayamadığı kanaatine ulaşılmakla bu taleplerin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABÜLÜYLE,
-140.000,00 TL'nin 29/07/2015 haksız haciz tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alınması gereken 9.563,40 TL harçtan, peşin alınan 8.686,48 TL peşin harcın mahsubu ile kalan 876,92 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre takdir olunan 22.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre takdir olunan 57.297,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafça yatırılan 8.686,48-TL peşin harç, 59,30 TL başvurma harcı ve 12.670,70-TL bilirkişi, posta, tebligat gideri olmak üzere toplam 21.416,48-TL yargılama giderinden, %27,52 kabul - %72,48 ret oranına göre hesaplanan 5.894,64 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
8-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 363,31 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan, 956,69 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.