T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/265
KARAR NO: 2022/281
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/12/2021(Ek karar)
NUMARASI: 2021/137 D.iş - 2021/142 Karar
TALEP: İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 16/03/2022
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün İhtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
TALEP: İhtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; Dava dosyasında yer alan ve davacı ...'ya ait olduğu iddia edilen İş Sözleşmesindeki imzalara dikkat edilecek olursa, mahkememizin 2021/113 D. İş dava dosyası davacısı ...'a ait olduğunun görüleceğini, müvekkili şirket ... ile ... arasında sahte bir sözleşme dosyaya sunulmuş olup, bu 27 Şubat 2018 tarihli çıplak gemi alt kira sözleşmesi gerçek dışı olduğunu, davacının kaptan olarak çalıştığını belirttiği Viking gemisi ve ikinci kaptan olarak çalıştığını iddia ettiği Vorontsov gemisinin tescilleri ... şirketi üzerinde olduğunu, müvekkili ...'in yapmış olduğu tek gerçek sözleşme ise 16.03.2018 tarihinde düzenlenen ... Ltd ile arasında akdedilen iş birliği sözleşmesi olduğunu, müvekkili ...'in ... şirketi ile hiçbir bilgisinin olmadığını, müvekkili şirket ile gemilerin tescillerinin üzerinde olduğu ... şirketi arasında akdedilen işbirliği sözleşmesi incelendiğinde, davacının sunmuş olduğu ... belgesindeki müvekkiline ait imza ve kaşenin gerçek ile örtüşmediğinin görüldüğünü, müvekkili ... ile yapılan protokolün 16.03.2018 tarihinde düzenlenmiş olduğu ve özel koşullar başlığı 4. Maddesinde 31 Aralık 2018 tarihine kadar geçerli olduğu taraflarca belirlendiğini, bu durumda bir şirketin '...'in iki gemisini ayrıca hem ... şirketine kiraladığı hem de müvekkili ... ile aynı gemiler için iş birliği protokolü yaptığı iddiası abesle iştigal olduğunu, İİK md 258 hükmünce yaklaşık ispata dahi yanaşamadığını, müvekkili ile yapıldığı iddia edilen çıplak gemi alt kira sözleşmesi 27 Şubat 2018 olup, gerek İngilizce belgede gerekse tercümesinde yer aldığı üzere sözleşmenin bitim tarihi 31 Aralık 2018 olduğunu, oysaki davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği tarih 12.04.2019 itibariyle başladığını, dosyaya sunulan müvekkili ... ile ... şirketi arasında yapılan 16.03.2018 tarihli işbirliği sözleşmesi gereğince ilgili iki geminin Gine Cumhuriyeti sularında faaliyet gösterebilmesi için gerekli balık tutma izinlerinin yine Gine Cumhuriyeti'ne bağlı olan şirket tarafından alınması gerektiğini, davacının tüm belgelerinin imzasız ve sahte olduğunu, gerek Deniz İş Kanunu gerekse Türk Borçlar Kanunu'nun hükümleri uyarınca adi yazılı sözleşme olarak değerlendirildiğinde 12.04.2019 tarihli iş sözleşmesinde ne davacıya ait imza ne de müvekkili şirket yetkilisine ait imza ve şirket kaşesi bulunmadığını, işbu dosyaya sunulan ... adına yapıldığı iddia edilen iş sözleşmesinde, davacıya ait imza dahi olmamakla beraber mahkemenin 2021/113 D.İş numaralı dosyasında davacı tarafca sunulan davacı ...'a ait iş sözleşmesindeki imzanın ...'a ait olduğunun görüldüğünü, bu durumda 12.04.2021 tarihli gerçek dışı iş sözleşmesinde hem davacıya hem de müvekkili ...'e ait imzanın bulunmadığını, davacı tarafça dosyaya sunulan Hizmet Belgesi tercümesinde müvekkili şirketin imza ve kaşesi varmış gibi \"kaşe-imza\" yazılarak yeminli tercüman taralından hatalı tercüme yapıldığını, ihtiyati haciz kurumunun sağlayacağı hukuki korumanın alacaklı tarafa hızlı ve seri bir şekilde sunulması için alacaklının Mahkemeye sunduğu evraklarda yaklaşık bir ispat aransa da, mahkemenin ihtiyati haciz talebini kabul ettiği işbu davada yaklaşık ispata kanaat getirilecek hiç bir delil bulunmadığını beyanla ihtiyati haciz kararına itirazların kabulünü ve haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: İhtiyati haciz isteyen vekili itiraza karşı cevap dilekçesinde özetle: Gerek dava dilekçesinde gerekse sonrasında sunulan beyan dilekçelerinde taraflarınca her aşamada ...'in bu üç geminin de işletmecisi olduğu ve bu sıfatla da iyi niyetli üçüncü kişilere karşı donatan sıfatıyla sorumlu olduğu ifade edildiğini, itiraz dilekçesinde ...'in, müvekkilinin hizmet verdiği ... ve ... gemilerinin maliki BRIZ'den olan alacağının tahsili amacıyla bir işletme sözleşmesi yaptığını teyit edildiğini, her ne kadar karşı taraf buna \"işbirliği sözleşmesi\" dese de, sözleşmenin içeriğinden bunun bir işletme sözleşmesi olduğu açıkça anlaşıldığını, itiraz dilekçesinin Konakri Mahkemesi kararına yer verilen 9. Sayfasında \"... Şirketinin bu meblağı ödeyememesi yüzünden, davacı şirket davalı şirketle iki balıkçı gemisinin Gine Cumhuriyeti sularında ve alt bölge ülkelerinde işletilmesiyle ilgili bir anlaşma yapmışlardır.\" hükmüne göre mahkeme kararı da sözleşmenin incelenmesine gerek duyulmaksızın ...'in müvekkilinin hizmet verdiği bu iki geminin işletmecisi olduğunu doğruladığını, itiraz dilekçesinin 4. sayfasında yer alan \"Vize izin talebini Müvekkil ... iletmemesi halinde yabancıların vize alarak ülkeye gelmeleri mümkün değildir.\" ifadesi de müvekkili ve diğer gemi adamlarının Gine'ye gelmelerinin ve gemide çalışmalarının için ... tarafından sağlandığını teyit ettiğini, ... halihazırda ...'den olan alacağını tahsil edemediğini, gemilerin işletmesine devam ettiğini, ayrıca müvekkilinin ve diğer gemi adamlarının Gine'ye gelişi ve gemiye katılışı yine ... tarafından sağlandığını, müvekkilinin 12.04.2019 tarihinde gemiye katıldığı ve bu katılışı kendi itiraz dilekçelerinde teyit ettikleri üzere ... sağladığına göre, işletme ilişkisinin 31.12.2018 tarihinde bitmediği, sözleşme süresinin uzatıldığını, karşı tarafça ileri sürülen sahtecilik iddialarının tümü gerçek dışı olduğunu, uluslararası anlaşmalar yapılırken tarafların her zaman bir araya gelerek ıslak imzalı sözleşmeler düzenlemesi mümkün olmadığını, şirketler çoğu zaman çarter parti sözleşmelerini bile e-posta yazışmaları üzerinden teyit mesajları ile sağladığını, gemi adamları da gemiye katılışları ile birlikte genelde gemide kontratlarını imzaladığı ve çalışmaya başladıklarını, donatanın haber olmadan gemide kaptanlık yapılmasının haliyle imkan ihtimali olmadığını, hiçbir aşamada Müvekkilimizin ... gemisinde hizmet verdiği iddia edilmediğini, ... gemisi hakkında ihtiyati haciz kararı verilebilmesinin yasal dayanağı gemiler arasında sistership ilişkisi bulunması olduğunu, müvekkilinin Ukrayna vatandaşı olduğunu ve yabancılık teminatından muaf olduğunu beyanla karşı tarafın itirazlarının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından, müvekkilinin gemi alacağının ödenmediğinden bahisle, ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiş, Mahkemece talep kabul edilerek ihtiyati haciz kararı verilmesinin ardından aleyhine ihtiyati haciz talep edilen vekilince karara itiraz edilmesi üzerine, istinaf incelemesine konu ek kararı veren ilk derece Mahkemesi tarafından ihtiyati hacze itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, \" Dosyaya sunulan iş sözleşmesi ve hizmet belgesine göre, çıplak Gemi Kiralama Sözleşmeleri ile talep edenin trol ustabaşı olarak görev yaptığı ... gemisinin Çıplak Gemi Kiralama Sözleşmeleri ile ...'e kiralandığı dolayısıyla ...'ın bu geminin donatanı olduğu, Gine Cumhuriyeti Balıkçılık ve Su Ürünleri Bakanlığına ait belgelerde ... ve haczi talep edilen ... gemisinin donatanının ... olduğu, mahkememizin 2021/113 D.İş dosyasına Tuzla Liman Başkanlığı 09/09/2021 tarihli yazısı ekinde gönderilen Register Belgesinde ... gemisinin donatanının ... olarak gösterildiği tespit edilmiştir. Bu durumda talep edenin trol ustabaşı olarak görev yaptığı gemiler ile ihtiyati haczi talep edilen ... gemisinin TTK 1369/2 maddesi anlamında kardeş gemiler olduğu, bu nedenle talep eden trol ustabaşı ... gemilerindeki hizmet alacağından dolayı kardeş gemi niteliğindeki ... gemisinin ihtiyaten haczinin TTK 1369/2 gereğince mümkün olduğu kanaatine varıldığından, açıklanan nedenlerle TTK 1320, 1352/1-(o) ve 1369/1-e maddesine göre talebin kabulü ile 14.080,00 USD ücret alacağı ile sınırlı olmak üzere ... IMO numaralı Gine bayraklı ... isimli geminin ihtiyaten haczine karar verilmiştir. İhtiyati haciz sebepleri İİK 265.Maddesinde sınırlı olarak sayılmış olup sözkonusu hükümde borçlu tarafın ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisini ve teminata karşı itiraz edebileceği kabul edilmiştir. Eldeki dosyada, alacağın dayanağı olan belgelere karşı ihtiyati hacze itiraz eden tarafça ileri sürülen sahtecilik iddiası, İİK'nın 265.maddesinde düzenlenen itiraz nedenlerinden olmayıp, söz konusu iddianın doğru olup olmadığı ancak yargılama neticesinde ortaya çıkacak olduğu, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için aranan yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği kanaatine varıldığından, açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine,\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; karşı tarafın talebinin mahkemece İİK hükümleri ve usule aykırı bir şekilde kabul edildiğini ve müvekkili hakkında İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında takibe başlandığını, müvekkilinin ihtiyati haciz kararına yönelik itirazının reddinin hatalı olduğunu, İİK'nın 258. maddesine göre alacağın yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanması gerektiğini, mahkemece ihtiyati haciz nedeni olarak gösterilen belgelerdeki imzaların incelenmediğini, ibraz edilen iş sözleşmesi ve gemi kaptanı tarafından düzenlenen alacak teyit belgesinde müvekkilinin imzasının bulunmadığını, sözleşmede sadece alacaklının imzasının bulunduğunu, yasaya göre iş sözleşmesinin işveren veya vekili ile gemi adamı arasında yazılı olarak iki nüsha şekilde düzenlenmesi gerektiğini, ibraz edilen belgede ise müvekkilinin imzasının bulunmadığını, alacağın tek yanlı düzenlenen belgelere dayandırıldığını, mahkemece de alacak teyit belgesinin kaptan tarafından düzenlendiğinin kabul edildiğini, müvekkilinin imzalamadığı bir belgeden sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesinin itirazın reddine ilişkin ek kararının kaldırılarak, itirazın kabulüne ve ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: Talep, gemi alacağına dayalı olarak verilen geminin ihtiyati haczi kararının itirazen kaldırılması, istemidir. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, ... gemisi donatanının ... gemisi donatanı olup olmadığı, yaklaşık ispat ve geminin ihtiyati haczinin şartlarının bulunup bulunmadığı noktasındadır. Dosyaya tercümesi sunulan 08.11.2019 tarihli belgede, ihtiyati haciz isteyen ... (...)'e ait ... IMO numaralı ... isimli gemide 02.07.2019-08.11.2019 tarihleri arasında \"trol ustabaşı\" olarak çalıştığı ve 14.080,00 USD maaş alacağı bulunduğu belirtilerek gemi kaptanı ve ... Ltd temsilcisi tarafından imzalanmıştır. İhtiyati haciz isteyen tarafından gemi alacağının ödenmediğinden bahisle ihtiyati haciz talep edilmiş, mahkemece talebin kabul edilmesi üzerine ihtiyati haczin şartlarının bulunmadığı iddiası ve ihtiyati haczin kaldırılması istemiyle incelemeye konu itiraz yapılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 1353/1. Maddesinde, deniz alacaklarının teminat altına alınması için, geminin sadece ihtiyati haczine karar verilebileceği düzenlenmiştir. İhtiyati haciz için TTK'nın 1362/1. Maddesine göre alacaklının, alacağının 1352 nci maddede sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delil göstermesi yeterlidir. TTK'nın 1352/1-o maddesinde, gemi adamlarına, gemide çalışmaları dolayısıyla ödenecek ücretler deniz alacağı olarak sayılmıştır. Her ne kadar ihtiyati haciz isteyenin gemideki çalışma süresi ve ücretine ilişkin olan 08.11.2019 tarihli belgede ... temsilcisinin imzası bulunmasa da TTK'nın 1109/1. Maddesinde donatanın, kaptanın onun adına hareket ettiğini bildirerek veya bildirmeyerek, gemiyi sevk ve idare eden kişi sıfatıyla kanuni yetkileri dâhilinde yaptığı hukuki işlemlerden dolayı üçüncü kişilere karşı hak iktisap eder ve borç altına gireceği düzenlenmiş olduğundan kaptanın geminin sevk ve idaresiyle ilgili hukuki işlemlerinden donatan sorumludur. Gemi alacağı ... isimli gemi üzerinde doğmuş ise de, TTK'nın 1369/2. Maddesi uyarınca hakkında deniz alacağı ileri sürülen gemi dışındaki gemilerin ihtiyati haczi; haczin uygulandığı sırada gemiler bu deniz alacağından dolayı sorumlu olan bir kişiye ait ise ve alacak doğduğunda bu kişi; (...) kiracısı veya tahsis olunanı ya da taşıtanı ise mümkündür. Üzerine ihtiyati haciz konulması istenen ... gemisinin donatanının ... olduğu hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Bununla birlikte ihtiyati hacze itiraz eden tarafından ... gemisinin donatanı olmadığı savunulmuştur. TTK'nın 1061/2. Maddesi uyarınca kendisinin olmayan bir gemiyi menfaat sağlamak amacıyla suda kendi adına bizzat veya kaptan aracılığıyla kullanan kişi, üçüncü kişilerle olan ilişkilerinde donatan sayılır. Gine Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığı Deniz Valiliği'nin ... nolu kaza tutanağında, 24.07.2020 tarihinde ... isimli geminin kaza yaptığı ve geminin 36.07.2019 tarihinde ... tarafından ihtiyati hacze konu edildiği belirtildikten sonra ... şirketi tayfasından olan kişinin henüz sudan çıkarılamadığı ifade edilmiştir. Bunun yanı sıra Conakry İstinaf Mahkemesi 13.07.2021 tarihli kararında ... ile ...arasında el konulan gemilerin onarımına ilişkin üç milyon USD tutarından bir sözleşme kapsamında alacak bulunduğu, Breeze Compagny Şirketinin bu meblağı ödeyememesi yüzünden, davacı şirket davalı şirketle iki balıkçı gemisinin Gine Cumhuriyeti sularında ve alt bölge ülkelerinde işletilmesiyle ilgili bir anlaşma yaptığını, özel şartlar başlıklı bu işbirliği anlaşması kapsamında, ön ödemeli geri ödemenin her bir taraf için % 50 oranında bölüşülen balık yakalama geliri üzerinden yapılmasının şart koşulduğu, ... Şirketi tarafından gösterilen birçok çabaya rağmen, gemilerin Conakry limanında arızalı olarak demirli kaldığı ve görünüşe göre balık yakalamak için gemi işletmeye elverişli durumda olmadığı, şirketin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği, özellikle mürettebatın maaşlarını, yiyecek tedariğini, sağlık masraflarım, uçak biletlerini, konaklamaları için otel masraflarım ve diğer masrafları (balık avı için yakıt tedariği vs...) karşıladığı hususları ifade edilmiştir. Bahsi geçen ... gemisinin sicilde ...'nin adına kayıtlı olduğu ihtilaflı değidir. Ayrıca ... ile işbirliği sözleşmesi yapıldığı aleyhine ihtiyati haciz istenen tarafında kabulündedir. Ayrıca yabancı gemi ve gemi adamlarının ülkeye girebilmeleri için davet yazısı yazılması zorunluluğu nedeniyle vize talep yazısı yazıldığı beyan edilmiştir. Tüm bunlar hep birlikte değerlendirildiğinde ... gemisinin üçüncü kişilere karşı donatanının ... şirketi olduğu ve alacağın gemi alacağı olduğu ile miktarı hususlarının yaklaşık olarak ispatlanmış durumdadır. Türk Ticaret Kanunu'nda ihtiyati hacze itiraz sebepleri düzenlenmemiştir. Ancak bu durumda TTK'nın 1351. Maddesi atfıyla İcra ve İflas Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekir. Borçlu tarafından kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacze karşı İİK'nın 265/1. maddesi uyarınca, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzurunda yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edilebilir. İİK'nın 265/3. Maddesinde ise, Mahkemenin, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddedeceği, düzenlenmiştir. Bu kapsamda sahtelik iddiası ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında bulunmadığından bu aşamada değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu nedenlerle mahkemece ihtiyati hacze vaki itirazın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İhtiyati hacze itiraz eden tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-İhtiyati hacze itiraz eden tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)f maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 16/03/2022