T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1672
KARAR NO\t: 2023/1117
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DAVA\t: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/10/2023
KARAR YAZIM TARİHİ \t: 30/10/2023
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA\t: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davalılardan ...Sanayi ve Tic. LTD ŞTİ ile davacı şirket arasında 18.09.2014 tarihli penye pamuk iplik alım sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeye göre davalı satıcı daha önce numuneleri davacı şirketçe kabul görmüş iplikleri sözleşme tarihi olan 18.09.2014 tarihinden başlayarak en geç 30.01.2015 tarihine kadar temin ederek teslim edeceği, sözleşmenin IV. maddesine göre davalı tarafından temin edilecek malların bedeline karşılık ve sözleşmede keşide edileceği aylara göre tutarları belirtilen 700.000,00 TL tutarlı çeklerin davacı şirketçe keşide edilerek davalı satıcıya teminat olarak verileceğinin hüküm altına alındığı, sözleşmenin bu hükmü gereğince davacı şirket tarafından çeklerin keşide edilerek davacıya çek teslim bordosuyla teminat olarak teslim edildiği, davacı şirketin bu madde gereğince aşağıda banka şube ve tutarları belirtilen çeklerin davalıya muhtelif tarihlerde düzenlenen çek teslim bordoları ile teslim ettiğini, davalı satıcı; 23.10.2014 tarihli irsaliyeli fatura ile 128.747,01 TL 01.11.2014 tarihli irsaliyeli fatura ile 45.025,73 TL, 05.11.2014 tarihli irsaliyeli fatura ile 41.312,25 TL, 07.11.2014 tarihli irsaliyeli fatura ile 40.702,06 TL, 10.11.2014 tarihli irsaliyeli fatura ile 1.962,43 TL, 25.11.2014 tarihli irsaliyeli fatura ile 572,54 TL, 20.01.2015 tarihli irsaliyeli fatura ile 16.606,02 TL, 20.01.2015 tarihli irsaliyeli fatura ile 17.212,68 TL tutarında sözleşmeye konu malları davacı şirkete teslim ettiğini, davalı ...Plastik Sanayi ve Tic. LTD ŞTİ'nin sözleşme kapsamında 292.140,72 TL ürün tesliminde bulunduğunu, daha sonrasında ise davalı satıcı davacı şirkete göndermiş olduğunu ve ekte sunduğu 21.01.2015 tarihli yazı ile sözleşme gereği davacı şirkete teslim etmek zorunda olduğu malları süresinde teslim edemeyeceğini ifade ederek ek süre istediğini, sözleşmenin V. maddesine göre mal tesliminin süresinde yapılmaması halinde sözleşmenin kendiliğinden fesih olmuş sayılacağını ve bu durumda davalının davacıdan almış olduğu teminat çeklerini teslim etmesi gerekeceği, satıcı davalının sözleşmede yazılı yükümlülüklerini süresinde yerine getiremeyeceği yönünde emarelerin bulunması halinde sözleşme teslim tarihi beklenmeksizin alıcı tarafından derhal fesih edilebileceği hüküm altına alındığını, 18.09.2014 tarihli iplik alım sözleşmesini bu hükmü gereğince davacı şirket tarafından davalı satıcının ek süre istemine ilişkin yazısına karşılık olarak göndermiş olduğu 22.01.2015 tarihli yazıda açıkça mal teslimi için ek süre vermek gibi bir durumun söz konusu olamayacağını, sözleşmede taraflara yüklenen yükümlülüklerin bütün şartları ile yazılmış olduğu dolayısıyla taraflar arasında yapılan bu sözleşmenin fesih edildiğini bu sebeple davalı satıcıya mal teslim siparişinin teminatı olarak verilmiş çeklerin tamamının ... Bayrampaşa/İstanbul adresindeki davacı şirket adresine derhal teslim etmeleri bildirildiğini bugüne kadar davalı satıcı ile yapılan görüşmelerden sonuç alınamadığını, taraflar arasında imzalanan 18.09.2014 tarihli iplik alım sözleşmesinin III. 2 ve 3’ncü maddesine uygun şekilde 30.01.2015 tarihine kadar teslim ettikten sonra ciro ederek kullanabilecek teminata verebileceğini aksi halde bu çekleri herhangi bir şekilde üçüncü şahıslara ciro etmeyerek teminata kullanmayacağını davalılardan ... Tic. Ltd. Şti. davacı şirketten almış olduğu çekleri teslim etmediği ipliklere ait olan ve dava konusu yapılan çekleri kötü niyetli ve hukuka aykırı bir şekilde aşağıda listede belirtilen diğer davalılar finans şirketlerine temlik ederek tahsil yoluna gitmeye çalıştığını öğrendiğini, Keşideci .... Ltd. Şti. olan ve ...Plastik Sanayi Ve Tic. Ltd. ŞTİ.’ne sipariş karşılığı teminat için verilen çeklerden 20.12.2015 keşide tarihli 70.000,00 TL tutarlı ...k/ Bayrampaşa şubesine ait 5917482 nolu çek ... Bankası A.Ş. ‘ye temlik edildiğini Keşideci...ış Tic. Ltd. Şti olan ve ...Tic. Ltd. ŞTİ.’ne sipariş karşılığı teminat için verilen çeklerden 30.01.2016 keşide tarihli 70.000,00 TL tutarlı .../ Bayrampaşa şubesine ait 5917485 nolu çek Zorlu Faktoring'e temlik edildiğini, Keşideci ... Dış Tic. Ltd. Şti olan ve ...ve Tic. Ltd. ŞTİ.’ne sipariş karşılığı teminat için verilen çeklerden 10.12.2015 keşide tarihli 70.000,00 TL tutarlı .../ Bayrampaşa şubesine ait 5917481 nolu çek ziraat bankası AŞ.’ne temlik edildiğini, davaya konu çeklerin karşılığında davacı şirket için temin edilecek iplikler teslim edildiğinde faturalanacağından davalı makbuz mukabili teslim almış olduğu bu çekleri hukuka aykırı bir şekilde finans şirketlerine ciro yolu ile temlik ettiğini davalı satıcı ....Tic. Ltd. Şti.'nin yazılı beyanları ile de sabit olduğu üzere davacı şirket tarafından sipariş edilen mallar karşılığında keşide edilen ve teminata alınan yukarıdaki çekler diğer davalılar finans şirketlerine kötü niyetli olarak ciro edilerek temlik edildiğini, ...c. Ltd Şti, davacı şirketten almış olduğu çekleri kötü niyetli üçüncü şahıs olan Finans şirketlerine temlik ederek tahsil yoluna gitmeye çalıştığını davaya konu çeklerin karşılığında davacı şirket için üretilecek mamuller teslim edildiğinde faturalanacağından davalı makbuz mukabili teslim almış olduğu bu çekleri hukuka aykırı bir şekilde finans şirketlerine ciro yolu ile temlik ettiğini davalı faktoring şirketleri ise Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet esasları hakkında yönetmeliklerin 22. Maddesine aykırı bir şekilde temlik aldığını davalı Faktoring şirketleri ile çekleri temlik eden diğer davalı ...ayi ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki ilişki hukuki temeli olmayan ve kötü niyete dayalı bir ilişki olup asıl gaye çeklerin üçüncü şahıs konumuna sokulmaya çalışılan faktoring şirketleri eliyle tahsil yoluna gittiğini dolayısıyla davacı şirketin sipariş karşılığında keşide ederek teslim ettiği çekleri alan davalı şirketin kötü niyetini diğer davalılar olan finans kuruluşu şirketler bildiğini davalılar arasındaki ilişki temlik ilişkisi olduğunu davacı şirket temlik eden ...td. Şti. karşı haiz olduğu bütün defi ve itirazları temellük eden finans kuruluşlarına ileri sürebileceğini davalı B... Ltd. Şti. davacı şirkete yazılı bildirimine göre sözleşmeye konu çeklerin bankalara teminata verildiğini iddia ettiğini davalı ... Ve Tic. Ltd. Şti. sözleşmeye konu çekleri bankalara teminata verdiğini iddia ederek temlik ilişkisini kötü niyetle gizlediğini T.T.K 'nun 599 'ncu maddesinin 2. fıkrasında alacağın temliki yolu ile yapılan devirlere ait hükümlere istisna getirdiğini buna göre davacı çekteki hakkını temlik eden davalı ...anayi Ve Tic. Ltd. Şti.' ne karşı ileri sürebileceği tüm defileri diğer davalılara karşı da ileri sürebileceğini davacı şirketçe sözleşme konusu çekler bir alım satım akdinin teminatı olarak verildiğini sözleşme konusu mallar davacı şirkete teslim edilmediğini ve teminat verilmiş çekler bedelsiz kaldığını davalılardan ...c. Ltd. Şti.'nin davacıyı oyalayarak zaman kazanmaya çalıştığını davacı iyi niyetle davalılardan ...Ltd. Şti. nin talebi doğrultusunda dava tarihine kadar beklediğini, davacı şirket sözleşme gereği tüm yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini teslim aldığı malların bedelini fazlasıyla ödediğini dava konusu edilen toplam 210.000,00 TL tutarında 3 adet çek dışında kalan çekler davalı ...e Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı şirkete iade edildiğini, davacı şirketin mağduriyetinin göz önüne alınarak ileride telafisi imkansız zararların doğması kuvvetli muhtemel olduğundan ve davaya konu ve çeklerin arkasının yazdırılmasını ve icraya konulması halinde davacı şirketin borçlu olmadığı halde haciz baskısı altında kalacağından davaya konu çeklerin ödenmesinin durdurulmasını davaya konu çeklerin muhatap bankaya ibrazının önlenmesi ve arkasının yazdırılmamasını çeklerin üçüncü şahıslara ciro edilmesinin önlenmesini davaya konu çeklerle ilgili olarak davacı şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı alınmaması ve icra takibi yapılmamasını ihtiyati haciz kararı alınmış ise uygulanmaması yönlerinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini 10.12.2015 70.000,00 TL ...Bayrampaşa şubesine ait 5917481 nolu çek 20.12.2015 70.000,00 TL .../ Bayrampaşa şubesine ait 5917482 nolu çek 70.000,00 TL ...Bayrampaşa şubesine ait 5917485 nolu çek yapılacak yargılama neticesinde davaya konu çeklerden dolayı davacı şirketin 210.000,00 TL borçlu olmadığının ve davaya konu çeklerin iptaline karar verilmesini yargılama yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP\t: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Davalı .... Hizmetleri A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; “davalı .... Ticaret Ltd. Şti. ve davacı ile davalı Şirket arasında herhangi bir faktoring sözleşmesinden kaynaklanan ticari ilişki bulunmadığını, davalı şirkete ciro ile teslim edilen çekler davalı ... ve Ticaret Ltd. Şti. 'nin de aralarında bulunduğu alıcıları için düzenlemiş olduğu faturalardan doğan alacakları davalı şirket'e temlik ettiğini, dava dilekçesinde teminat olarak davalı ...ret Ltd. Şti.'ne keşide ile teslim edildiği iddia edilen çeklerden 30.07.2015 tarihli 5917480 numaralı ... T.A.Ş. Bayrampaşa Şubesi çeki, 20.07.2015 tarihli 5917479 numaralı ....T.A.Ş. Bayrampaşa Şubesi çeki; 30.01.2016 tarihli 5917485 numaralı ....T.A.Ş. Bayrampaşa Şubesi çeki işbu temlik edilen alacaklar dava dışı ....tarafından davalı şirket ile arasındaki Faktoring Sözleşmesi'ne istinaden ciro edildiğini, davalı şirket dava dışı ...ünvanlı şirket ile arasındaki faktoring ilişkisi kapsamında söz konusu çeklerin Faktoring Yasasının ilgili maddeleri uyarınca hamili olduğunu, davacı tarafından ileri sürülen defilerin iyi niyetli hamil olan davalıya karşı ileri sürülemeyeceği yasa hükmü gereği olduğunu, diğer taraftan çekler doğrudan davalı ...oring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik'in 22. maddesine atıf yapmışsa da söz konusu Yönetmelik faktoring işlemlerinin gerçekleştirildiği tarihte hali hazırda yürürlükten kaldırıldığını dolayısıyla ilgili Yönetmelik'in uygulanması hukuken mümkün olmadığını söz konusu faktoring işlemleri, faktoring işlemlerinde uygulanacak usul ve esasla hakkındaki yönetmelik hükümlerine tabi olup bu doğrultuda davalı şirketin faturasız işlen yapmama temlik konusu fatura alacakları ile ciro edilen çek tutarlarının örtüşmesine ilişkin yükümlülüğü bulunduğunu, yukarıda bilgisi verilen faktoring işlemlerinin dayanağı dava dış selenteks tarafından temlik edilen alacaklarla ilgili olan faturalar olduğunu söz konusu bu faturaların daha önce herhangi bir faktoring işlemine konu edilip edilmediği hakkında gerekli araştırmalar davalı şirket tarafından yapıldığını temlik konusu alacaklara ilişkin faturaların tutarları ile ciro edilen çeklerin tutarları birbirileri ile örtüştüğünü, nitekim davalı şirket nezdinde kullanılmakta olan sistem de çek ve fatura tutarlarının örtüşmemesi halinde uyarı verecek şekilde oluşturulduğunu özetle, davalı şirket mevzuatın zorunlu tuttuğu tüm yükümlülüklere uygun olarak hareket ettiğini davacı tarafından aksi iddia edilen bu durumun bizzat davacı tarafından hukuken kabul edilebilir delilleri ispatı şart olduğunu, bir an için söz konusu çeklerin teminat için verilmiş olduğu kabul edilse dahi, bu çekleri elinde bulunduran üçüncü kişi hamile karşı bu iddialar ileri sürülemeyeceğini, davacı söz konusu çeklerin teminat için verildiğini, davalı şirket tarafından bilindiğini iddia ettiğini öte yandan teminat için verilmiş olduğu iddia edilen bu çeklerden 30.07.2015 tarihli ve 20.07.2015 tarihli çekler bizzat davacı tarafından 14.07.2015 tarihinde davalı şirket'e aynı tutarda yeni çekler teslim etmek suretiyle ekli tutanak ile geri alındığını, davacı yukarıda bilgisi verilen işbu çekler yerine geçmek üzere aşağıdaki tabloda bilgisi verilen çekleri davalı şirkete ciro ile teslim ettiğini, davalı şirket tarafından değerlendirilmesi için davacı tarafından ...l.com adresinden davalı şirkete gönderilen iki adet elektronik postanın ekinde aşağıda bilgisi verilen çeklerin görüntüleri de yer aldığını davacı hiçbir zaman davalı şirkete işbu dava konusu olan çeklerin teminat çeki olduğuna ilişkin yazılı bir beyanda da bulunmadığını, davalı şirket söz konusu çeklerin teminat için verilmiş olduğunu bilebilecek konumda olmamasının da ötesinde bizzat davacı tarafından vadeyi uzatmak amacıyla yeni çekler verilmiş olduğu nazara alındığında dava konusu çeklerin teminat amacıyla değil peşin ödeme aracı olarak verilmiş olduğunun kabulü gerektiğini, mevcut durumda aşağıda bilgisi verilen çeklerden 31.01.2016 tarihli .... numaralı ve 5.000,00 TL tutarlı çek ile 31.01.2016 tarihli ... numaralı ve 20.000,00 TL tutarlı çek dışında diğer tüm çek bedelleri ödendiğini davacı iddialarında davalı ....Ticaret Ltd. Şti. 'nin teminat için verilen çekleri kötüniyetli olarak davalı şirket'e ciroladığını davalı şirket’in söz konusu çeklerin teminat için verilmiş olduğunu bildiğini iddia etmekte ise de yukarıda açıklananlar ışığında davalı şirketin kötüniyetli olduğuna ilişkin iddianın kabulü mümkün olmadığını, dava dışı olan ...e Dış. Tic. A.Ş. 'ye davanın ihbar edilmesine davacı lehine verilen tedbir kararlarının kaldırılmasına haksız davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Bankası A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; takip konusu çeklerin temlik cirosu yapılarak davalı bankaya teslim edildiğini takip konusu çeklerin metni incelendiğinde kredi borçlusunun ... tekstil Ltd. Şti tarafından yapılan cironun temlik cirosu olduğunu ve ciro edilen çeklerin borçlu vekilinin beyanlarının aksine teminat cirosu ile ilgili bir kayıt içermediği görüldüğünü takip konusu çekler incelendiğinde borçlu iddiasının dayanaksız olduğu ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda davalı bankaya temlik cirosu ile ciro ve teslim edildiğini, haklı ve meşru hamil bulunduğu açıkça görüleceğini davalının banka meşru hamil ve iyiniyetli 3. kişi olduğunu çekler davalı bankaya ciro yoluyla tevdii edilmiş olup iyi niyetli hamil olan davalı bankanın ciranta ile direkt bir ticari ilişkisi olmadığını bu nedenle kendi aralarındaki ilişkiyi iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesi mümkün olmadığını davalı banka meşru hamil ve iyiniyetli 3. kişi olduğunu bu husus ciro silsilesi ile sabit olduğunu senet sebepten mücerret olduğundan 3. kişilerin senetleri bile bile borçlunun zararına olmak üzere kötüniyetli olarak iktisap ettiği kanıtlanmadıkça borçlu ile alacaklı arasındaki şahsi defilerin hamillere karşı ileri sürülmesi mümkün olmadığını, borçluları haksız hukuki ve fiili dayanaktan yoksun ve davanın reddine davacı borçluların alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminatına mahkum edilmesine yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin itiraz eden borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı yan ... BANK A.Ş. vekilinin cevap dilekçesine özetle; “Banka aleyhine açılan davanın tefriki gerektiğini, müvekkilleri banka çeki elinde bulunduran yetkili hamil ve iyiniyetli 3. Kişi olduğunu, kambiyo senetleri temel ilişkiden bağımsız olduğunu, temel borç ilişkisi ile arasında bir bağ bulunmadığını talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" ...taraflar arasındaki hukuki ihtilaf, davacı yanın davalı yanlara aşağıdaki tabloda belirtilen 3 adet toplam 210.000,00 TL tutarlı çeklerden dolayı borçlu olmadığı iddiası üzerine çıkmış bulunduğu, dosya incelemelerimizde davalılardan ...ic. Ltd. Şti ile davacı şirket arasında 18.09.2014 tarihli “Penye pamuk iplik alım” sözleşmesi imzalandığı görüldüğü, akdedilen sözleşmeye göre davalı satıcı daha önce numuneleri davacı şirketçe kabul görmüş iplikleri sözleşme tarihi olan 18.09.2014 tarihinden başlayarak en geç 30.01.2015 tarihine kadar temin ederek teslim edeceğini, sözleşmenin IV. maddesine göre; Davalı tarafından temin edilecek malların bedeline karşılık ve sözleşmede keşide edileceği aylara göre tutarları belirtilen 700.000,00 TL tutarlı çekler davacı şirketçe keşide edilerek davalı satıcıya teminat olarak verileceği hüküm altına alındığı, sözleşmenin bu hükmü gereğince davacı şirket tarafından aşağıda belirtilen çekler keşide edilerek davalıya teslim edildiği,
Davaya konu edilen; a)Keşidecisi ...ış Tic. Ltd. Şti. olan ve ...riş karşılığı verilen çeklerden 20.12.2015 keşide tarihli 70.000,00 TL tutarlı .../ Bayrampaşa şubesine ait 5917482 nolu çek davalı ... Bankası AŞ‘ye temlik edildiği, Çekin arkasındaki ciro silsilesi incelendiğinde sırasıyla;1) ...c. Ltd. Şti., 2)... Banka A.Ş. ‘ye ciro edildiği, b) Keşideci...akina Sanayi Ve Dış Tic. Ltd. Şti olan ve ...ayi Ve Tic. Ltd. ŞTİ.’ne sipariş karşılığı verilen çeklerden 30.01.2016 keşide tarihli 70.000,00 TL tutarlı .../ Bayrampaşa şubesine ait 5917485 nolu çek davalı... Faktoring Hizmetleri AŞ’ye temlik edildiği, Çekin arkasındaki ciro silsilesi incelendiğinde sırasıyla; 1...Tic. Ltd. Şti.,2)...plik San. Ve Dış Tic. A.Ş.,3) ...T.A.Ş. tarafından Zorlu Faktoring A.Ş. ‘ye ciro edildiği, davalı ...icaret Ltd. Şti.'ne keşide ile teslim edildiği iddia edilen çeklerden 30.01.2016 tarihli 5917485 numaralı ... T.A.Ş. Bayrampaşa Şubesi çeki işbu temlik edilen alacaklar dava dışı ...tarafından davalı şirket ile arasındaki Faktoring Sözleşmesi'ne istinaden ciro edildiği,c) Keşideci ... Şti olan ve ... ve Tic. Ltd. ŞTİ.’ne sipariş karşılığı teminat için verilen çeklerden 10.12.2015 keşide tarihli 70.000,00 TL tutarlı ...k/ Bayrampaşa şubesine ait 5917481 nolu çek davalı ... bankası AŞ’ne temlik edildiği, Çekin arkasındaki ciro silsilesi incelendiğinde sırasıyla;1) ... Tic. Ltd. Şti.,2) ... Bankası’na ciro edildiği,Davacı yanın incelenen ticari defterlerine göre davalı ....,13 TL cari hesap alacaklı durumda olduğu, 604.062,13 TL tutarlı cari hesap alacağı, davacı yanın davalı ... şirketine teslim ettiği çek bedellerine karşılık davalı şirket tarafından teslim edilmesi gereken malların teslim edilmemesinden kaynaklı olduğu, davaya konu 3 adet 210.000,00 TL tutarlı çeklerin, davacı yan tarafından davalı ... Ltd. Şti.’ne 18.09.2014 tarihli sözleşme gereği mal siparişi karşılığı verilmiş olup davalı ... şirketi tarafından sözleşmedeki malların davacı yana teslim edilmediği görüldüğünden davacı yanın davalı ... Ve Ticaret Limited Şirketi'ne 3 adet 210.000,00 TL tutarlı çekten dolayı borçlu olmadıkları,
Davalı ...aret Limited Şirketi dışındaki diğer davalılar yönünden bir kambiyo evrakını devir ve temlik alırken, temlik aldığı kişinin alacağının gerçek bir alacak olup olmadığını, aldığı kambiyo evrakının ise niteliğini araştırmaktan ibaret bir sorumluluğu bulunmadığı, bu durumda davalı en fazla keşidecinin imzasını ilgili muhatap bankadan teyit edebilir, ilgili firmayı tahkik ettirebilir ve bir de sözleşmeyi imzaladığı firmanın alacağının varlığını tahkik edildiği, bunun haricinde çekin lehdarın elinden nasıl çıktığını bilmesi mümkün olmayıp, bu durumu bildiğine ve davacının zararına hareket ettiğine ilişkin bir ispat vasıtası da sunulmadığı, çekteki ciro silsilesinde bir kopukluk görünmediği, bu hali ile ... Tekstil Plastik San. Ve Ticaret Limited Şirketi dışındaki davalıların, davacının çeki ....Tekstil ile kendi aralarında teminat amaçlı verdiği hususunu bilmesinin beklenemeyeceği gibi zararına hareket ettiği yolunda delil sunulmamış olmakla davalı ...ankası A.Ş., ... Bankası A.Ş., Zorlu Faktoring A.Ş.'ye karşı açılan davanın reddine\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Taraflar arasından imzalanan 18.09,2014 tarihli iplik alım sözleşmesinin, 2 ve 3. maddesine uygun şekilde, 30.01.2015 tarihine kadar teslim ettikten sonra ciro ederek kullanabilecek teminatının aksi halde bu çekleri herhangi bir şekilde üçüncü şahıslara ciro etmeyecek, teminata kullanmayacağını, davaya konu çeklerin karşılığında müvekkil şirket için temin edilecek iplikler teslim edildiğinde faturalanacağından davalı makbuz mukabili teslim almış olduğu bu çekleri hukuka aykırı bir şekilde finans şirketlerine ciro yoluyla temlik ettiğini, davalılar arasındaki ilişki temlik ilişkisidir davacı müvekkil şirket temlik eden ... Plastik San Ve Tic LTD ŞTİ karşı haiz olduğu tüm defi ve itirazları temellük eden finans kuruluşlarına ileri sürebileceğini, davacı müvekkil şirketçe sözleşme konusu çekler ileri tarihli olarak keşide edildiğini, sözleşmenin davalı .... edilmesi karşısında söz konusu çekler bedelsiz kaldığını ancak kötü niyetli factoring şirketlerine hukuka aykırı ve yasal olmayan yollardan temlik edildiğini, açıklanan tüm bu sebepler sayın mahkemece yalnızca davalı ... tekstil yönünden davanın kabulü ile diğer davalılar yönünden reddine ilişkin karar usul ve yasaya aykırı olup, karara karşı istinaf yoluna başvurma gereği hasıl olduğunu, mahkemece dosyasında arz ve izah ettiğimiz ve Sayın Başkanlığınızca Te'sen dikkate alınacak gerekçelerle; öncelikle tehir-i icra talebimizin kabulü ile icra takip işlemlerinin istinaf'temyiz incelemesi sonuna kadar durdurulmasına, istinaf başvurumuzun kabulü ile 13 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20151212 Es. 2019961K. sayılı kararının davacı müvekkil lehine kaldırılarak davamızın tüm davalılar yönünden kabulüne, yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve arz ederiz.
GEREKÇE :Dava; davalı müflis ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ye verilen çeklerin teminat çeki olduğu ve davacının borcu bulunmadığı gerekçesiyle açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın davalı müflis yönünden kabulüne, diğer davalılar yönünden reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.
Davacı ile davalı müflis şirket arasında 18/09/2014 tarihli iplik alım sözleşmesinin akdedildiği, davalı satıcı müflis şirketin daha önce numuneleri kabul görmüş iplikleri temin edip alıcı davacıya en geç 30/01/2015 tarihinde teslim edilmesinin kararlaştırıldığı, teslim edilecek malların toplam bedelinin KDV dahil 700.000,00-TL olduğu, alıcının bu bedele karşılık olmak üzere sözleşmede belirtilen çekleri satıcıya vereceği, satıcı söz konusu çekleri malları zamanında teslim etmesi halinde ciro ederek kullanabileceği ve teminata verebileceği aksi halde ise çekleri herhangi bir şekilde ciro edemeyeceği düzenlenmiştir.
Davacı tarafça kabul edildiği ve alınan bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere davalı müflis şirketin sözleşme kapsamında 292.140,72 TL ürün tesliminde bulunduğu, daha sonrasında ise davalı satıcı davacı şirkete göndermiş olduğu ve dosyada mübrez 21/01/2015 tarihli yazı ile sözleşme gereği davacı şirkete teslim etmek zorunda olduğu malları süresinde teslim edemeyeceğini ifade ederek ek süre istediği, sözleşmesinin V. maddesine göre mal tesliminin süresinde yapılmaması halinde sözleşme kendiliğinden fesih olmuş sayılacağı ve bu durumda davalının davacıdan almış olduğu teminat çeklerini teslim etmesi gerekeceği anlaşılmıştır.
Davaya konu edilen; Keşidecisi davacı olan ve davalı müflis şirkete sipariş karşılığı verilen çeklerden 20/12/2015 keşide tarihli 70.000,00 TL tutarlı .../ Bayrampaşa şubesine ait 5917482 nolu çek davalı ... Bankası AŞ'ye temlik edildiği, Çekin arkasındaki ciro silsilesi incelendiğinde sırasıyla önce...anayi Ve Tic. LTD. ŞTİ. Sonra da .... Banka A.Ş. 'ye ciro edildiği, Keşideci davacı olan ve davalı müflis şirkete sipariş karşılığı verilen çeklerden 30/01/2016 keşide tarihli 70.000,00 TL tutarlı .../ Bayrampaşa şubesine ait 5917485 nolu çek davalı Zorlu Faktoring Hizmetleri AŞ'ye temlik edildiği, Çekin arkasındaki ciro silsilesi incelendiğinde sırasıyla; .... Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti., ...c. A.Ş. Ve en son ...k T.A.Ş. tarafından Zorlu Faktoring A.Ş. 'ye ciro edildiği, bu çekin daha sonra temlik edilen alacaklar dava dışı .... tarafından davalı müflis şirket ile arasındaki Faktoring Sözleşmesi'ne istinaden ciro edildiği anlaşılmıştır. Davaya konu son çek ise keşideci davacı olan ve davalı müflis şirkete sipariş karşılığı teminat için verilen çeklerden 10/12/2015 keşide tarihli 70.000,00 TL tutarlı .../ Bayrampaşa şubesine ait 5917481 nolu çek davalı ... bankası AŞ'ne temlik edildiği, Çekin arkasındaki ciro silsilesi incelendiğinde sırasıyla; önce ...e Tic. Ltd. Şti. Sonra ise ...Bankası'na ciro edildiği, görülmüştür.
İlk derece mahkemesince yapılan bilirkişi incelemesinde davalı müflis şirketin sözleşmeye konu malların bir kısmını teslim ettiği ancak davaya konu edilen çekler yönünden 210.000,00 TL tufarlı çeklerin, davacı yan tarafından davalı .. Tekstil Plastik San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne 18.09.2014 farihli sözleşme gereği mal siparişi karşılığı verilmiş olup davalı ... şirketi tarafından sözleşmedeki malların davacı yana teslim edilmediği anlaşıldığından davacı yanın davalı yanlara 3 adet 210.000,00 TL tutarlı çekten dolayı borçlu olmadıklarına dair tespitte bulunulmuştur. Mahkeme, davalı müflis şirket yönünden davanın kabulüne diğer davalılar yönünden ise bir kambiyo evrakını devir ve temlik alırken, temlik aldığı kişinin alacağının gerçek bir alacak olup olmadığını, aldığı kambiyo evrakının ise niteliğini araştırmaktan ibaret bir sorumluluğu bulunmadığı, çekteki ciro silsilesinde bir kopukluk görünmediği, davalıların çekin teminat amaçlı verildiği hususunu bilmesinin beklenemeyeceği ve davacının zararına hareket ettiği hususunun da ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.Davalı... Faktoring A.Ş. tarafından sunulan belgelerden dava dışı ... ünvanlı şirket ile davalı faktoring şirketi arasında 29/01/2015 ve 22/04/2015 tarihinde faktoring sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı şirket ile davalı müflis şirketin de aralarında bulunduğu alıcıları için düzenlenmiş faturalardan doğan alacakların davalı faktoring şirketine temlik edildiği, davaya konu çeklerden 30/01/2016 keşide tarihli 70.000,00 TL tutarlı .... Bayrampaşa şubesine ait 5917485 nolu çekin dava dışı . A.Ş. nin dava konusu çeki kötü niyetle iktisap ettiği ispat edilmediği gibi bu firma ile çekin cirantası dava dışı Selenteks şirketi arasında yapılan faktoring işlemlerinin usul ve yasaya uygun yapıldığı, çek üzerindeki ciro silsilesinde şeklen kopukluğun bulunmadığı, davalının 6361 sayılı yasanın 9/2 maddesine göre kambiyo senedi ile birlikte bir mal veya hizmet satışından doğan fatura ile tevsik edilmiş bir alacağı temlik aldığı, yine davalı bankaların çeklerin iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket ettiği yönünde davacının hiçbir delil ibraz etmediği, çeklerin ileri tarihli düzenlenmesinin kötüniyetli olduğunu göstermeyeceği, davacı keşidecinin lehtara karşı ileri sürebileceği şahsi defileri iyi niyetli yetkili hamil olan davalı bankaların yetkili hamil olarak çekleri temlik cirosu ile devraldıkları dolayısıyla davalı bankalara karşı ileri süremeyeceğinden mahkemece davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 26/10/2023
\t\t\t\t