T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1703
KARAR NO\t: 2023/1118
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DAVA\t: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/10/2023
KARAR YAZIM TARİHİ \t: 31/10/2023
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA\t: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, Fransa'da kurulu olan \"Zuccolo Rochet France\" şirketi ile e-posta yazışma gerçekleştirmek suretiyle satım sözleşmesi yaptığı ve ücretinin müvekkile gönderilen proforma fatura içeriği doğrultusunda ... Bankası aracılığıyla havale ile ödenmesinin kararlaştırıldığı, ancak müvekkilli şirketin ithal edeceği, Fransız şirketin e-posta hesabı kötü niyetli 3. Kişilerce ele geçirilerek maillerin kontrolünü de sağladığı, Fransız şirket adına fakat kendi banka hesaplarına ait IBAN numaralını yazdıklarını, IBAN numarası iletilen muhatabın hesap numarası değil, e-posta hesabını ele geçiren 3. Kişilere ait olduğu, ancak IBAN nosu şirket adı altında müvekkile yazılı olarak bildirildiğinden müvekkili bu durumu fark etmesinin imkansız olduğu, akabinde, müvekkili şirket ...Bankasına proforma faturayı ve faturada tutarın ödenmesi konusunda talimat verdiğini, faturada ücretin ödeneceği şirketin hem IBAN numarası hem de unvanı yer aldığı, IBAN numarası ile şirket unvanı eşleşmemesine rağmen fatura konusu ödemenin gerçekleştirildiğini, IBAN numarası ile şirket ismi eşleşmemesi durumunda, müvekkilinin bu durumunda haberdar etmek ve ödemenin gerçekleştirilmediği, ancak davalı banka bu sorumluluğu yerine getirmeyerek müvekkili zarara uğrattığını, davalı banka bu yönde BDDK'ya şikayet edilmiş ise de söz konusu uyuşmazlığın mahkeme tarafından çözümlenmesi gereken hukuki bir ihtilaf olduğundan bahisle başvuru davalı bankaya yönlendirilmekle yetinildiği, müvekkili şirket tarafından ödenen haksız ve yersiz ödemenin geri alınması talebiyle işbu dava açılması gereği doğduğu, yapılan ödemenin dayanağı olan talimatta, davalı bankaya ödeme yapılacak muhatap şirketin unvanı ve bilgileri doğru bir şekilde belirtildiği, talimatta \"anılan meblağın 5.307,26-EUR, 6298538 nolu hesabımızdan alınarak ... şirketinin ... hesabına transfer yapılması rica ederiz\" talimatı verildiği, IBAN numarasına yer verilmediği, müvekkilinin iradesi ithalatçı firma hesabına para transferi olduğu, davalı banka kontrol yükümlülüğü yerine getirilmeden müvekkilinin iradesi dışında 3. Kişilere ödeme yapıldığı, müvekkili davalı bankaya şirket unvanın doğru bildirdiği ancak ithalatçı şirket e-posta hesabının 3. Kişilerce ele geçirilmesi ile ithalatçı şirkete ait olmayan IBAN numarası Proforma Faturada yer aldığı, davalı banka özen yükümlülüğünü yerine getirmiş olsaydı, yanlış hesaba para transferi gerçekleşmemiş ve müvekkilinin de zararı oluşmayacağını, TCMB'nın 10/10/2008 tarihli RG yayımlanan Uluslararası Banka Hesap Numarası hakkında Tebliğ-2008/6 hükümlerine göre IBAN numarası ile yapılan transferlerdeki yükümlülükler düzenlendiği, davalı banka bankacılık teamüllerine ve hukuka aykırı davranarak kontrol ve ödemeden kaçınma yükümlülüğünü yerine getirmediği, müvekkili şirketin ödeme yapmak istediği şirketle alakasız 3. Kişilere ödeme yaptığı, bu bağlamda hatalı işlem nedeniyle müvekkilinin zararının giderilmesi ve hatalı ödemenin müvekkile iadesi gerektiğini, yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle, davalı banka aracılığıyla gerçekleştirilen hatalı ödemenin müvekkilinin şimdilik ve fazlaya dair tüm talep haklarının saklı kalması kaydıyla 500-EURO'luk kısmının (kısmı davadır) ticari faizi ile geri verilmesini, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı bankaya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP\t: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayda, müvekkili bankaya husumet yönetilmesinin mümkün olmadığını, havale işleminde, bir kişi parasını, bir başka kişiye/hesabına para aktarılması veya başka bir kişiye ödeme yapılması hususunda bankaya talimat ve yetki verilen işlem olduğu, davacı bizatihi kendi talimatı ile talimata uygun olarak gerçekleştirilen işlemle ilgili bir hususta bankaya husumet yönelterek dava açmasının mümkün olmadığını, davacı tarafından verilen talimatla gerçekleştirilen işlem sonucu bedel dava dışı eft alıcısının mevduatı haline dönüştüğünü, söz konusu eylem nedeniyle müvekkili banka uhdesine geçmiş bir bedel de bulunmadığını, davacının sehven yapıldığını iddia ettiği işlem nedeniyle iddiaları doğru ise dava dışı alacının yersiz zenginleşmiş olduğu, ortada gerçekten zarar varsa bu zarar dolayısıyla havale alıcısına husumet yönetilmesi gerektiğini, dava konusu olayda müvekkili bankanın kusuru olmamakla birlikte, davacı bizzat kendi kusuru ile dava konusu uyuşmazlığa sebebiyet verdiğini, davacı tarafından dava dilekçesin de belirttiği üzere müvekkili bankaya eft işlemi yapılması için talimat verdiğini, 18/10/2016 tarihli talimatta: \"...5.307,26-eur peşin ödeme, anılan meblağın 6298538 nolu hesabımdan alınarak ... France firmasına ait ... Bank hesabına transfer yapılmasını rica ederim... 2001174 nolu proforma faturası karşılığı ibaresi yazılmasını rica ederim\" dediğini, davacı tarafından verilen talimat ekinde EFT alıcısı hesabına ilişkin hesap sahibi, Iban ve diğer hesap bilgilerinin yer aldığı hesaba kaybı iletildiği, müvekkili banka davacının talimatına uygun olarak davacının belirttiği hesabından alıcı adına talimat ekinde bildirilen hesap bilgilerinde yer alan Iban'a belirtilen açıklama ile eft yapıldığını, işbu işlemler Swıft kaydı ile sabit olduğunu, müvekkili bankanın talimata uygun olarak yapılan işlemde herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, eft alıcısı hesap müvekkili banka nezdinde bir hesap ve hata Türkiye'de mevcut bir hesap olmamakla, eft işlemine ilişkin iddia ve talep olunan kontrollerin müvekkili banka tarafından gerçekleştirilebilmesinin mümkün olmadığını, eft işlemi davacının talimatına ve talimat ekinde bildirilen hesap kaydıda yer alan ıban numarasına gerçekleştirildiğini, alacı banka ve alıcı banka hesabı müvekkili banka dışında ve hatta yurt dışında yer alan bir banka ve hesap olduğu, müvekkili bankanın ne alacı banka hesabının ne de hesap sahibinin kontrol edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin bu yönde bir yükümlülüğü bulunmadığı gibi bu yönde bir incelemesi yapılması imkanı veren bir sistem de olmadığını, diğer yandan davacının e-posta hesabının 3. Kişilerce ele geçirildiği yönündeki afaki iddiası yönünden davacı bu iddiasının gerçekliğinin ispat etse dahi müvekkili bankanın işlem ile bağımsız olan bu olay nedeniyle hiç şüphesiz ki talimata uygun işlem yapan müvekkili bankaya kusur ve sorumluluk atfedilemeyeceğini, yukarıda açıklanan nedenlerle, öncelikle husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini, esasa ilişkin beyanlarının dikkate alınarak müvekkili banka açısından haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \"transfer talimatı, proforma fatura,ödeme dekontu, hesap hareketleri, tüm dosya kapsamına göre alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde de, davacının davalı bankaya, 21/09/2016 tarihinde, dava dışı şirketin ... hesabına, proforma faturada yazılı olan 5.307,26-EUR’nun transfer edilmesi talimatını gönderdiği, her ne kadar talimatta IBAN numarası belirtilmemiş ise de, talimata ekli fatura karşılığı transfer işlemi yapılmasının talep edildiği, davacı tarafca atıf yapılan proforma faturada dava dışı şirket isminin ve talimatta belirtilen alıcı banka ismi ...’nin aynen yer aldığı ve banka isminin hemen altında IBAN numarasının yer almış olması nedeniyle faturada yer alan IBAN numarasına davalı tarafından, transfer işleminin yapılmasında herhangi bir hata olmadığı, transfer işlemin uluslarası (swift) kurallarına uygun olarak gerçekleştirildiği ve davalı bankaya herhangi bir kusur yüklenemeyeceği kanaati oluştuğundan, davacının davasının reddine, ...\" karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı bankanın özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek kendisine iletilen şirket unvanı ile IBAN numarasını karşılaştırmamış olup T.C. Merkez Bankası tarafından çıkarılan ve yayımlanan \"uluslararası banka hesap numarası hakkında tebliğ\" hükümleri gereği bankaların iban doğrulaması yapması zorunlu olup iban'ı yanlış olduğu tespit edilen transfer emirlerinin iade edilmesi ya da reddedilmesi gerektiğini, davacı tarafından yapılan ödemenin dayanağı olan talimatta davalı bankaya ödeme yapılacak muhatap şirketin unvanı ve bilgilerinin doğru bir şekilde belirtildiğini, davacı şirket iradesinin ithalatçı firma olan ...'ın hesabına para transferi yapılmasına yönelik olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE :Dava, bankanın gerekli dikkat ve özeni göstermediği iddiasıyla oluşan zararın tazmini davasıdır.
İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, yurt dışı para transferinde davalı bankanın IBAN ile alıcı bilgilerinin eşleşip eşleşmediği kontrol etme imkanı bulunup bulunmadığı noktasındadır.
Davacı tarafça, davalı bankaya... şirketinin ... hesabına transfer yapılması talimatını vermiş ve proforma fatura sunmuştur. Davalı banka tarafından ise, davacının sunduğu proforma faturadaki IBAN'a talimatında belirtilen tutar transfer edilmiştir.
Davacı tarafça, yurt dışı firmanın mail hesabının üçüncü kişilerce ele geçirildiğini ve bu kişilerin kendi IBAN'larını verdiklerini, davalı bankanın IBAN ve alıcı eşleştirmesi yapmadan transferi gerçekleştirdiği iddia ederek uğradığı zararın tazmini istemiyle eldeki dava açılmıştır.
Davacı şirket tarafından, davalı bankaya, “5.307.26 EUR Peşin ödeme, anılan meblağın 6298538 nolu hesabımızdan alınarak ... şirketinin ... hesabına transfer yapılmasını rica ederiz.” “200114 nolu proforma fatura karşılığı ibaresinin yazılmasını rica ederiz” şeklinde 21.09.2016 tarihli talimat verilmiştir.
Davacının, davalıya ilettiği 13.09.2016 tarih, 2001174 nolu ve 5.307.26 EUR bedelli proforma faturada banka adı ve hesap bilgileri olarak \"L...: LOYDGB21\" ibareleri yazılıdır.
Davalı banka tarafından, proforma fatura bedeli olan 5.307.26 €, ...Bank PCL nezdindeki GB03 LOYD 30955625372960 nolu IBAN hesabına 6707053914328 referans nolu işlemle transfer edilmiştir.
Davacı taraf, bankaya yazılan talimatta IBAN numarasına yer verilmediği ve davacı iradesinin, ithalatçı firma olan ...e'ın hesabına para transferi yapılması olduğunu beyan etmiş ise de, talimat gereği para transferi yapılması için IBAN bilgisi zorunlu olup, bu bilgi de davacının bankaya ilettiği proforma faturada yer aldığına göre, davacı proforma faturada yer alan IBAN numarasından sorumludur.
Uluslararası Banka Hesap Numarası Hakkında Tebliğ'in 7/1. Maddesinde, Avrupa Ekonomik Alanında yer alan ülkelerdeki hesaba yapılan para transferlerinde alıcıya ait IBAN’ın doğrulanması ve kullanılmasının zorunlu olduğu düzenlenmiştir. Tebliğin 4/7. Maddesinde de, kontrol basamaklarının hesaplanması ve doğrulanmasının, Tebliğin 2 ve 3 numaralı ekinde gösterilen ISO 7064 No.lu standarda göre oluşturulan MOD 97-10 yöntemi kullanılarak yapılacağı belirtilmiştir. Anılan düzenlemelerden, IBAN doğrulamasının alıcı ile IBAN eşleştirmesi yapılması olmadığı anlaşılmaktadır. Anılan Tebliğ hükümlerinde, bankanın yurt dışı para transferlerinde alıcı ile IBAN'ın eşleşip eşleşmediğini kontrol etme yükümlülüğü bulunduğuna ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.Yurtiçi EFT işlemlerinde alıcı ile IBAN eşleştirilmesi yurtiçi bankalar arasında işbirliği içinde ve teamül olarak gerçekleştirilmekle birlikte bunun yurt dışı para transferlerinde de geçerli olduğunu kabul etmek mümkün değildir.Somut olayda, davaya konu para transferine ilişkin tüm bilgilerin davacı tarafından davalı bankaya bildirildiği ve davacının buna göre para transferini gerçekleştirdiği nazara alındığında, paranın davacının hukuki ilişki içinde bulunduğunu iddia ettiği ...irketi yerine üçüncü kişilerin hesabına geçmesinde davalı bankanın kusur ve sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.
26/10/2023
\t\t\t\t