T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1679
KARAR NO\t: 2023/1281
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 22/11/2023
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA\t: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili arasındaki ticari ilişki gereği düzenlenen 31.12.2015 tarihli cari hesap bakiyesine istinaden 50.000,00 TL borcunun bulunduğunu, söz konusu alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davalının borçlu olmadığı yönündeki iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacının davalıya mal verdiğini, bunun karşılığında davalının iş bankası içmeler şubesi çek no 2000023, vade tarihli 08.08.2015 bedelli 20.000,00 TL; TEB Tuzla Şubesi çek no 6983820 vade tarihli 15.10.2015 bedelli 25.000,00 TL;... Tuzla Şubesi çek no 2000059 vade tarihli 26.03.2016 bedelli 33.362,00 TL ve ... Tuzla Şubesi çek no 2000058 vade tarihli 31.01.2016 bedelli 30.000,00 TL tutarında çeşitli vadelerde toplam 50.000,00 TL tutarında çek verdiğini, iş bu çeklerin tahsilat makbuzu karşılığında verildiğini, alacağın tahsili amacıyla İstanbul Anadolu 13.İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını davalının takibe itiraz ettiğini davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP\t: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığını, taraflar arasındaki cari hesap ekstresine konu satış sözleşmesine istinaden emtiaların müvekkilince satıldığını, sözleşmenin ifa yerinin davalının adresinin olduğundan alacaklı tarafın davalı taraf olduğunu, muavin defterde belirtilen çeklerin davalı tarafından davacıya mal satışı sonucu alındığını, yapılan araştırmada her iki tarafın defter kayıtlarının bakiyesinin sıfır olduğunu, dolayısıyla davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" ... davamızın konusu; İstanbul Anadolu 13. İcra Müdürlüğü'nün ...sas sayılı icra dosyasına davalı yanca yapılan itirazın iptalidir. İstanbul Anadolu 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında takibin dayanağı; 01/01/2015-30/12/2015 tarihleri arasındaki cari hesap bakiye alacağıdır. Mahkemeye ibraz edilen kök bilirkişi raporunda tarafların defterlerindeki 50.000 TL uyuşmazlığın 20/03/2015 kayıt tarihli, 188044 çek nolu, 50.000,00 TL bedelli karşılıksız çıkan çekten kaynaklandığı belirtilmiştir. Söz konusu çek davacı tarafça davalıya verilmiş olup; çekin vade tarihi 20/03/2015 tarihinde çek karşılıksız çıktığı için davalı taraf defterine davacı aleyhine 20/03/2015 tarihinde borç kaydetmiştir. (Kök rapor sayfa 6'da yer alan tablo ile bu sabittir.). Davacı yan ise; 2015 yılı cari hesabını kapatırken kendi verdiği ve karşılıksız çıktığı Banka cevabı ile sabit olan 50.000,00 TL çek için davalı aleyhine gerekçesi ispatlanamayan biçimde alacak kaydı oluşturmuştur ve takibi bu bedele dayandırmaktadır. (Kök rapor 4.sayfasında yer alan davacı defter kaydına göre takibe dayanak 50.000,00 TL davacı yanca virman olarak kaydedilmiştir.) Karşılıksız olduğu Bankadan gelen yazı cevabı ile sabit olan çekin davacı yan defterinde karşılıksız olarak gözükmemesi nedeniyle 2015 yılı cari hesap uyuşmazlığı çıktığı anlaşılmaktadır. Davamızın konusu ve dayanağı davacının iddia ettiği 2015 yılı cari hesap alacağı olup; incelenen taraf defterleri ile davacı yanca 31/12/2015 yılı virman işleminin dayanağı ispatlanamamıştır. Buna karşılık çekin karşılıksız olduğu Banka cevabı ile sabit olup davalı yanın 20/03/2015 tarihli davacı aleyhine defterine işlediği 50.000,00 TL borç kaydı ispatlanmıştır. Aynı çeki davalı yan alacaklı sıfatı ile; İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile 21/12/2015 tarihinde 11.000,00 TL'lik kısmını dosyamız davacısının da borçlu kısmında yer aldığı tüm çek cirantalarına karşı takibe koymuş ve 22/11/2016 tarihinde İİK 89/1 maddesi ile 18.472,24 TL bedel ... hesabına yatmakla ilgili icra dosyasının infaz edildiği anlaşılmıştır. Davacı taraf İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasını dayanak göstermek suretiyle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiş ise de; itirazın iptaline konu icra takibinin dayanağının 2015 yılı cari hesap alacağı olduğu sabit olup; takip tarihine göre tarafların 2015 yılı ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine göre davacının davalıdan 2015 yılı cari hesap döneminde 50.000,00 TL alacaklı olduğu ispat edilememiştir. Davacı yan davalı yandan alacaklı olduğunu iddia ettiği çek karşılıksız çıkmasına rağmen, kendi verdiği ve karşılıksız çıktığı sabit olan çeki kendi defterine dayanaksız ve gerekçe göstermeksizin 31/12/2015 tarihinde virman yaparak davalı aleyhine 50.000,00 TL borç olarak kaydetmesinin dayanağı başkaca bir delil ile ispat edilemediğinden; davacının davalı yandan 2015 yılı cari hesap alacağının olmadığı anlaşılmakla; İstanbul Anadolu 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına konu 2015 yılı cari hesap alacağının olmadığı anlaşılmakla davacının davasının reddine karar verilmiştir. Her ne kadar ek raporda ve mahkemece yapılan incelemede aynı çeki davalı yan alacaklı sıfatı ile; İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile 21/12/2015 tarihinde 11.000,00 TL'lik kısmını dosyamız davacısının da borçlu kısmında yer aldığı tüm çek cirantalarına karşı takibe koymuş ve 22/11/2016 tarihinde İİK 89/1 maddesi ile 18.472,24 TL bedel ... hesabına yatmakla ilgili icra dosyasının infaz edildiği anlaşılmış ise de yukarıda anlatıldığı üzere takip dayanağı 2015 yılı cari hesap dönemi olup 11.000,00 TL lik tahsilatın 22/11/2016 döneminde yapıldığı ve bu dönemin davamız konusu olmayan 2016 yılı cari hesap dönemini içerdiği ve davacının bu hesap dönemi için yapacağı farklı bir takip ile cari hesap alacağı var ise tahsil edebileceği anlaşılmakla; davamızın konusu olmayan bu döneme dair değerlendirme yapılmadığına\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davalı ... ve müvekkil davacı şirket aralarındaki ticari ilişki nedeniyle düzenlenen 31/12/2015 tarihli cari hesap bakiyesine istinaden, davalı ...'ın takip borçlusu olduğu İstanbul Anadolu 13. İcra müdürlüğünün...E. Sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, işbu takip neticesinde davalı ... takibe itiraz ettiğini, tarafımızca yapılan itirazı bertaraf etmek için İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1225 E. Sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, dava sonunda ilk derece mahkemesi davanın reddine karar verdiğini, işbu karar usul ve yasaya aykırı olup davamızın kabulü gerektiğini, mahkemece 2015 yılı cari hesap alacağımızı ispatlayamadığımızı öne sürmüştür. Sayın mahkemenin dikkat etmediği ise şudur. 03/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi kök raporda karşılıksızdır işlemi yapılmış anılan çek İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, daha sonra ise anılan takip dosyası borç meblağı tahsil edilmesi sebebiyle kapatıldığını, İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında iki borçludan biri ise müvekkil davacı olduğunu, bu durum göz önüne alındığında da anlaşılacaktır ki müvekkil şirket, davalının ticari defterlerinde karşılıksız olarak belirtilen çek için davalıya ödemede bulunduğunu, davalıdan alacaklı konumda olduğunu, bu durum ilk derece mahkemesi dosyası içerisinde de mevcut bulunan bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, mahkemece 2015 yılına ait bir alacağımızın bulunmadığını, davalının İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasını 2016 yılında tahsil etmesi sebebiyle bu hesap dönemi için cari hesap alacağı var ise farklı bir takipile tahsil edilebileceğini belirtildiğini, öncelikle şuna değinmek gerekir ki mahkemece gerekçeli kararı hatalı olduğunu, çünkü huzurdaki dava bir itirazın kaldırılması davası olmayıp itirazın iptali davası olduğunu, bilindiği gibi itirazın iptali davası genel mahkemelerde görülen dava olup; itirazın iptali davasında, ispat vasıtaları bakımından genel hükümler uygulama alanı bulduğunu, işbu sebeple dava ispatı açısından her türlü yasal delil kullanılabildiğini, davalının ticari defterlerinde karşılıksız işlemi ile belirtilmiş olan ve davalı tarafından İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı icra dosyası ile takibe konulan çek müvekkil şirket uhdesinde olduğunu, yerleşik yargıtay içtihatları ve hayatın olağan akışı gereği çek, senet, bono vb. ödeme araçlarının söz konusu belgelerde borçlu olduğu gözüken şahıs uhdesinde olması, işbu belge nedeniyle alacaklı gözüken tarafın bu alacağının tamamının tahsil ettiğinin karinesini, söz konusu dava da itirazın iptali davası olması sebebiyle ve genel hükümler çerçevesinde kanıt imkanı sağlaması sebebiyle bu husus müvekkilin, davalıya bu çeki ödediğini ve 2015 dönemi itibariyle müvekkil şirketin alacaklı konumda olduğunu gösterdiğini, Murafaa talebimizin kabul edilmesine
İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/1225 E., 2019/1296 K. Ve 05/12/2019 tarihli gerekçeli kararın kaldırılmasına,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE : Dava, açık hesap alacağıın tahsili için başlatılan takibe yönelik itirazın iptali ile takibin devamına ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yukarıdaki gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davacı tarafından davalı aleyhine İstanbul Anadolu 13. İcra Dairesinin ...E sayılı dosyası ile 50.000,00-TL asıl alacak ve 3.513,70-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 53.513,70-TL alacağın tahsili istemiyle takip başlatıldığı, davalının takibe itirazı üzerine takip alacağı asıl alacak miktarı üzerinden işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı taraf taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı şirkete mal verdiğini davalı şirketin de buna karşılık çeşitli vade tarihli çekler verdiğini beyan etmiş, davalı taraf ise cevap dilekçesinde ticari ilişkiyi kabul etmiş ancak davacıya mal satışı olduğunu bunun karşılığında davacıdan çek aldığını ve davacı tarafa borcu bulunmadığını savunmuştur.
Taraf şirketlerin ticari defter ve dayanaklarının incelenmesinde; kök raporda davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 50.000,00-TL tutarında alacaklı olduğu, davalının davacıdan takip tarihi itibariyle 0,83 TL alacaklı olduğu, taraf kayıtlarındaki farkın davalı kayıtlarında karşılıksız çıktığından bahisle iade edilerek mahsup edilen 50.000,00 TL tutarlı çekten kaynaklandığı, bahse konu çeke ilişkin ticari defterlerdeki bilgininin 20.03.2015 çek iade188044 ...TOPUZLAR 50.000,00 TL şeklinde olduğu, 20.03.2015 kayıt tarihli 188044 çek nolu ... Bankası Topuzlar şubesi ait olan 50.000,00 TL bedelli çek iadesinin davacı kayıtlarında yer almadığı, Bahse konu çekin karşılıksız çıktığının belirlenmesi durumunda davacının herhangi bir alacağının kalmayacağı, aksi halde davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 50.000,00 TL tutarında alacaklı olacağı mütalaa edilmiştir.
Yargılama sırasında davacı vekilinin 29/03/2018 tarihli celsede dava dilekçesinde bahsi geçen çekleri davalıya müvekkilinin verdiği ancak buna rağmen davalının müvekkiline verdiği mallara bakıldığında müvekkil şirketin 50.000,00 TL alacaklı durumda olduğu ve İst. And. 4. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla durumun açıklığa kavuşacağı beyan edilmiş bunun üzerine ilgili dosya celp edilmiştir.
İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası incelendiğinde; takip alacaklısının...r. Nak. Gıda Day. Tük. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti olduğu borçlularının ise İha Yapı Ltd.,...d ve ...apı Ltd olduğu görülmüştür. Takibin; 11.000,00 TL asıl alacak, 1.297,10 TL işlemiş faiz, 1.100,00 TL tazminat ve 33,00 TL komisyon olmak üzere toplam 13.430,10 TL alacak için başlatıldığı ve takip dayanağı... 0188044 çek numaralı 20.03.2015 keşide tarihli 50.000,00 TL tutarlı çek olduğu anlaşılmıştır. ... Bankası Topuzlar Şubesi yazısında 20.03.2015 keşidetarihli 188044 nolu 50.000,00 TL bedelli çekin 26/03/2015 tarihinde ibraz edildiği, karşılıksız çıktığı belirtilmiş ve ibraz anındaki görüntüsü gönderilmiştir.Bunun üzerine alınan ek bilirkişi raporunda ise her iki tarafın ticari defterlerinin de usulünce tutulduğu ve 2015 yılı cari hesap bakiyesinde uyumsuzluk olmadığı, takip tarihi itibariyle davalının davacıya borçlu olmadığı tespit edilmiştir.Davacı vekilinin iddialarına yönelik İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası bakımından ilgili takip dosyasında dosya davalısı tarafından çekin 11.000,00-TL'lik kısmı için takip başlatılmış ise de (takip tarihi 21/12/2015) ödemenin dava dışı ...Yapı San. Tic. Ltd. Şirketi tarafından 22/11/2016 tarihinde yapılmış olması, dolayısıyla takibe konu cari hesap dönemi içerisinde olmaması nedeniyle iş bu dava dosyasına konu takip bakımından alacak olarak kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır.Somut olayda;taraf ticari defterleri arasındaki uyumsuzluk davacı tarafından davalıya verilen açık hesaba ödeme olarak kaydedilen 50.000 TL lik çekin karşılıksız çıkması nedeniyle davalı tarafından kayıtlarından çıkarılmasından kaynaklanmaktadır.Davacı kayıtlarında ödeme olarak kaydedilen ve karşılıksız çıktığı banka yazısı ile sabit olan çekin davacı kayıtlarından çıkarılması halinde taraf ticari defterlerine göre davacının davalıdan herhangi bir açık hesap alacağı kalmayacak ise de davalı tarafından ticari ilişki kapsamında davacıdan alındığı dosya kapsamı ile sabit olan ve karşılıksız çıkan çek davacıya iade edilmediği ve İstanbul Anadolu 4. İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyası ile kısmi olarak takibe konu edilerek davalı tarafından tahsil edildiği ve çekin halen davalı uhdesinde olduğu anlaşılmaktadır.Davacının açık hesap alacağını ticari defterinde virman yaparak kapatması kendi aleyhine alacağı sona erdiren bir kayıt olmadığı gibi 2015 yılı açık hesap alacağı 2016 yılında takibe konu edilmiş olup, takip tarihi itibarı ile açık hesaba ödeme olarak verilen ve davalı tarafından çekin takibe konu edilmeyen 39.000 TL lik kısmının davacı tarafından ödenip ödenmediği yada davalının tahsil edip etmediğinin tespiti yönünden takip tarihi olan 2016 yılı taraf ticari defterleri incelenmemiştir. Buna göre ilk derece mahkemesince 2016 yılı taraf ticari defterleri incelenmesi gerektiği gözetilmeden ve yine açık hesap alacağına ödeme olarak verilen ve davalı tarafından yapılan kısmi tahsilat gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle HMK 'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR\t:Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2- Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,
3-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,
4-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.22/11/2023
\t\t\t\t