T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/1777
KARAR NO: 2023/1833
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 18.06.2020
NUMARASI: 2017/217 E. - 2020/95 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Türkiye'de ev ve otel tekstili sektöründe faaliyet gösteren tanınırlığı ve bilinirliği olan Türkiye 'nin bu alandaki öncü firmalarından birisi olduğunu, üretimde kullandığı bir kısım hammaddeyi yurt dışından ithal ettiğini, ticari faaliyeti çerçevesinde dava dışı aracı Jirma kanalıyla Malezya’dan toplam 5 adet konteyner ile taşınan ürünleri Samsun limanında teslim edilecek şekilde satın aldığını, davalı firmanın bu ürünlerin taşıma işini üstlendiğini, davalının müvekkil şirket ile irtibata geçerek konteynerlerin limanda mı yoksa fabrikada mı boşaltılacağını sorduğunu, fabrikada boşaltılacağı cevabı üzerine varış ihbarnamesinin müvekkiline gönderildiğini, ihbarname içeriğinde ürünlerin 21/06/2016 tarihinde limanında olacağını, her bir konteyner için 678,20-USD olmak üzere toplam 3.391,00-USD masraf gerektiğini ve her bir konteyner için (boşaltma fabrikada yapılacağından) 2.200,00-USD depozito bedeli talep edildiğini, müvekkili şirketin bu bedeli 16.08.2016 tarihinde davalı şirketin hesabına gönderdiğini, müvekkili şirketin konteynerleri teslim alarak fabrikada boşalttığını ve iade etttiğini, davalı şirketin de Samsun Limanındaki masraflara ilişkin müvekkile bildirmiş olduğu her bir konteyner için 678,20-USD tutarındaki toplam beş adet faturayı müvekkiline kestiğini,. Faturaların tamamının 19/08/201 tarihliolduğunu ve ... seri numaralı olmak üzere her biri 678,20-USD ve toplamı anlaşıldığı üzere 3.191-USD olduğunu, davalı şirketin 5 adet konteynerin depozito bedelini ise müvekkile iade etmekten imtina ettiğini, ısrarlı aramalar sonucunda 09/12/2016 tarihinde müvekkili şirketin hesabına “... DEPO İADESİ” şeklinde açıklama şerhi düşülme suretiyle 1.000-USD gönderildiğini, bakiye I0.000,00-USD'lik alacağın ödenmediğini, müvekkilinin alacağının tahsili için davalı şirket aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından hiçbir gerekçe göstermeksizin icra takibine itiraz ettiğini belirterek davalının haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline, kötü niyetli borçlunun % 20 dan az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalıya aidiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili savunmasında özetle; 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 116. Maddesinde sayılan ilk itiraz nedenlerinin tümünü tekrar ettiğini, esasa girilmeksizin davanın usulden reddini talep ettiğini, davacının iddia etmiş olduğu hususların yasal dayanaktan yoksun, somut bir delile dayanmayan ve tamamen soyut iddialardan ibaret olduğunu, davacı tarafın iddia etmiş olduğu hususlara ilişkin ispat yükü altında olduğunu, dava dilekçesinde delil olarak sunulan bilgi ve belgelerin hiçbirinin usul kuralları çerçevesinde iddia edilen vakıayı ispata elverişli araçlar olmadığını, davaya konu olan konteyner taşımasının Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından belirlenen taşıma şekillerine göre CFR olarak yükleyici tarafından organize edilmiş ve yükleyici ile davacı olan alıcı arasında bu şekilde anlaşmaya varıldığını, davacının kabul gördüğü ve hem davacı, hem vekil bankası tarafından cirolanan konşimentonun yükleme yerinde navlun ödemesi olduğunu ispat ettiğini, davacının taşıması yapılan ve ... nolu Taşıma Senedi (konşimento) ile imza altına alınan konteynerlerin navlun ödemesi ve bu taşıma nedeniyle Samsun Limanında oluşan demuraj bedelleri tahsil edilemediğini, bu sebeple davaya konu olan depozito iadesinin yapılamaz durumda olduğunu, davacı ile müvekkili arasında, dava dilekçesinde iddia edilen hususların 6102 sayılı TTK 1207. maddesine göre sorumlulukları devam ettiğinden, hiçbir zaman gerçekleşmemiş olduğunu ve davacının taleplerinin tamamen karşılıksız ve TTK'na aykırı üzere dile getirildiğini, davacı tarafından imza altına alınan konşimentonun 8. Maddedeki rehin hakkı klozunun iyi niyet çerçevesinde kullanılmadığını ve bu süreç içinde taraflarınca çözüm üretilmeye çalışıldığını, davaya konu olarak bahsedilen alacağın asılsız olduğunu belirterek haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ve genel gider ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"... her ne kadar dosyada alınan muhasip bilirkişi raporundaki hesaplamalara göre davalının 2.035,00 USD demuraj alacağı bulunduğundan bahsedilmişse da dava dışı fiili taşıyan ... şirketinden celp edilen belgelere göre davalının demuraj alacağının ancak fiili taşıyana ödediği 480,00 USD ile sınırlı olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre davacının, davalıya, depozito adı altında 5 ayrı konteyner için 11.000,00 USD (her bir konteyner için 2200 USD) gönderdiği de sabit olmakla davalı taraf yargılama süresince dosyaya, bu bedelleri iadeye engel olabilecek bir alacağın varlığını ispata yarar somut ve inandırıcı bir delil sunamamıştır. Bu nedenle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Son olarak dava konusu para alacağı olmakla çekişmeli bedel likit olduğundan İİK 67 maddesi gereğince davalı aleyhine icra inkar tazminatına da karar verilmiştir...\" gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ile İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın kısmen iptali ile takibin 9.520,00 USD asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faiz uygulanmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi raporundaki lehe olan hususların dikkate alınmadığını, müvekkili şirketin taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, yani taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olduğunu, dolayısıyla navlun talep etme, navlun ve demuraj alacağı için hapis hakkı kullanma hakkının mevcut olduğunu, raporda müvekkilinin bu haklarının göz ardı edildiğini, TTK 892 maddeye göre taşıma işleri komisyoncusunun alacakları ve hakları için uygulanacağının belirtildiğini, 891.maddede hapis hakkının belirtildiğini, davanın başından beri navlunun baştan ödendiğini iddia eden dava tarafın ödemeye ilişkin yazılı evrak sunmak zorunda olduğunu, ancak hiçbir belge sunmadığını, dolayısıyla taşıyan sayılan müvekkilinin navlun ve demuraj alacağı için hapis hakkını doğru şekilde kullandığının ortada olduğunu, hesaplamalara göre müvekkilinin 2035 USD demuraj alacağı bulunduğu tespit edilmişse de mahkemenin bu tespiti dahi dikkate almadığı sadece fiili taşıyan ... Şirketinden celp edilen belgelere göre davalının demuraj alacağını fiili taşıyana ödediği, 480 USD ile sınırlı olduğu hususunun haksız şekilde kabul edildiğini, dosyaya sunulan konşimentoya göre müvekkilinin taşıyan olup 8.maddeye göre ise rehin hakkı olduğunu, davacı tarafın konşimento ile bağlı olmadığı savunmasının reddedilmesi gerekirken kabul edilmiş olmasının hatalı olduğunu, taşımanın şartlarını düzenleyen konşimentonun gereğince incelenmediğini, konşimento üzerindeki kayıtların yorumunun tarafların sözleşmedeki sıfatları ile üzerlerine düşen haklarının tespitinin gereğince yapılmadığını iddia ederek kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, uluslararası gemi taşımacılığı nedeniyle iade edilmeyen depozito bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine karşı itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, davacı şirketin yurt dışından ürün ithal eden alıcı şirket olduğu, davalı şirketin taşıma işleri komisyoncusu olduğu konularında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, taşıma işleri komisyoncusunun takip konusu alacak bedelinden sorumlu olup olmadığı, konşimento hükümleri gereğince sorumluluğunun olup olmadığı, rehin hakkının ve hapis hakkının bulunup bulunmadığı ile kararın usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir.Dosya kapsamından, dava dışı gönderici ... olduğu, alıcının davacı şirket olup geminin yabancı menşeili gemi olduğu, davalı şirket tarafından dava dışı gemi için 19.08.2016 tarihli fatura düzenlendiği, yükleme limanının Port Klang, boşaltma limanın Samsun, mal cinsinin polyester Syple Fıber olduğu, davacı şirket tarafından davalı tarafa 16.08.2016 tarihli olarak banka yolu ile 14.391,00 USD ödediği, 18.05.2016 tarihli konşimentonun düzenlenmiş olduğu, konşimentonun açıklamalarıyla ilgili kısmında 8.maddede taşıyanın yardım şahısları ve acentelerinin bütün navlun ücretleri için vb masraflar tacirin malların üzerinde rehin hakkı olduğunun belirtildiği, 11.madde ihbar ve teslim başlığı ile sözleşmede malların varışına ilişkin taraflara ihbarda bulunulacağı, 3.bentte konşimentoya dayanılarak yapılan taşımanın kombine taşıma ise bu takdirde tacirin taşıyanın yürürlükte bulunan tarifede belirtilen süre içerisinde malları teslim alacağı, davacı tarafça davalı hakkında İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 09.05.2017 tarihinde 35.593,00 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlattığı, takip sebebi olarak 10.000,00 USD bedelli iade edilmek üzere gönderilen ve iade edilmeyen depozito bedeli açıklamasına yer verildiği, icra takibine karşı davalının itiraz ettiği, davacı tarafça İİK 67 madde gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde iş bu davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır. 29.07.2018 tarihli talimat yolu ile alınan bilirkişi raporunda; davalı ... Denizcilik 04,08.2016 tarihinde davacı ... tarifelerini de içeren varış ihbarnamesi gönderildiği, bu ihbarname içcrisinde yer alan bilgilere göre ...'ın 0-7 gün arasında bedelsiz olduğu yazılı demorajın 7 günden sonraki her gün için konteyner başına 55 USD olduğu ihbar edildiği, Samsunport Liman İşletmesinin 07.08.2017 tarihli Konteyner boşallma ve giriş/çıkış işlem yazısında ise 3 adetin 18.08.2016 tarihinde çıkış ve tekrar limana giriş yaptığı (Konteyneri teslim ettiği) 2 adetin ise 19.08.2016 tarihinde çıkış yapıp aynı tarih de tekrar limana giriş yaptığı görüldüğü, Genel Uygulama/sözleşme anlamında 've Varış İhbarında belirtilen ücretsiz süreler dışında (...'lı) malzemenin boşaltıldığı ve konteynerlerin teslim edildiği anlaşılmakla ...'ın hesaplanması gerektiği kanaatinin oluştuğu, ihbara göre 7 günden sonraki boşaltılması ve iadesi geciken Konteynerler için gün başına ... hesabı aşağıdaki gibidir; (04.08.2016 47 günz” 11.08.2016 dan sonraki günler için) varış ihbarında yer alan bilgilere göre ilgili konteynerlere ... hesaplanması halinde 2035 USD hesaplanması gerektiği, diğer yandan davacı ve bilhassa davalının itirazları dikkate alınarak Navlun sözleşmesi incelenmişse de (Tercüme edilmiş Sözleşmenin 12 Maddesi ji ve iv bendi ) masrafları talep etme hakkı hariç geminin demurajına ilişkin rakamsal bir veriye rastlanmadığı, davalı tarafından düzenlenmiş faturanın da olmadığı, davacının yasal delil niteliğindeki 2016 yılı defter kayıdlarına göre Davacı ... Tic.Ltd.Şti.nin Davalı ... Dış Tic. Ltd.Şti. den takip tarihi itibariyle 10.000,00 Amerikan Doları karşılığı 35.192.00 TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, davalının 2035,00 Amerikan Doları Konteyner demuraj bedeli talep edebileceği belirtilmiştir. Davacı vekili rapora karşı beyan dilekçesinde, taraflar arasındaki anlaşmaya göre 21 gün ücretsiz olduğunu, varış ihbarnamesi üzerinde yazılan 0-7 gün şeklindeki sürenin matbu basılı bir yazı olduğunu belirterek ödendiği ispat edilemeyen ve belge sunulmayan demuraj konusundaki tespitlerin dikkate alınmayarak davanın kabulüne karar verilmesini aksi halde ücretsiz sürenin ve demuraj bedelinin tespiti için dava dışı ... AŞ'ye müzekkere yazılarak durumun açıklığı kavuşturulması suretiyle karar verilmesini talep etmiştir. Dava dışı ... AŞ'ye yazılan müzekkereye 22.04.2019 tarihli dilekçeyle cevap verilerek konşimentonun şirketleri tarafından düzenlenen bir konşimento olmadığından bu konşimento ile taşınan konteynerlere ilişkin açıklama ve kayıtların sunulmasının mümkün olmadığı, şirket kayıtlarında taraf bilgileri ve indirme yükleme limanlarının uyuştuğu konşimentonun mevcut olduğu söz konusu konşimentonun ekte sunuluğu ve şirket kayıtlarının incelenmesinde davalı şirketin demuraj ücretini 22.08.2016 tarihinde 480 USD olarak ödediğinin anlaşıldığı belirtilmiştir. Cevabı yazıya ekli olarak ise konşimentoya dair kayıtlar ve dekont örneği ibraz edilmiştir. 10.01.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda; dava konusu eşyanın taşınmasına ilişkin davalı ... tarafından düzenlenen ... nolu konişmentoda yükletenin ..., gönderilenin ... Bankası, ihbar adresinin ..., yükleme limanının Malezya, boşaltma limanının Samsun olduğu ve navlunun peşin ödendiği (freight prepaid) konişmentodan eşyanın bedelinin ödenmesi üzerine ... Bankası tarafından davacı ... Tekstil'e ciro edildiğinin anlaşıldığı, konişmento davalı ... tarafından taşıyan sıfatıyla (as carrier) imzalandığı, bu konşimentoya göre davalı ... akdi taşıyan sıfatını kazandığı, (Her ne kadar davalı taşıma işleri komisyoncusu olarak hareket etse de konişmentoyu taşıyan sıfatıyla düzenleyerek TTK m. 926 uyarınca taşımayı üstlendiği kabul edilmelidir.) dava dışı ... tarafından düzenlenen ... nolu 17.08.2016 tarihli fatura navlun bedeline ilişkin olduğu, bu faturanın ilgili olduğu taşımanın konişmentosunda yükleten ..., gönderilen davalı ..., konteyner numaraları ..., ..., ..., ..., ... olarak kayıtlı olduğu, konişmentonun arka yüzündeki ordinoda eşyanın davalı ...'e teslimine izin verildiği, bu konşimentodan taşımanın fiilen dava dışiı ... tarafından gerçekleştirilmesinin kararlaştırıldığı, ...'nin fiili taşıyan sıfatına sahip olduğu, dava dışı ... tarafından düzenlenen iki ayrı konişmento daha dosyada bulunup bu konşimentolardan birinde ... ve ... nolu iki konteyner; diğerinde ... ve ... nolu iki konteyner kayıtlı olduğu, ... tarafından düzenlenen ve numarası ... olan konişmentoda yükleten olarak ..., gönderilen olarak ..., gemi adı ... yükleme limanı Dubai, boşaltma limanı Evyap, teslim yeri Samsun olarak kayıtlı olduğu, bu konişmento nüshasında freight prepaid kaydı yer almakla birlikte imza bulunmadığı, yukarıda bilgileri özetlenen konşimentolara göre, dava konusu konteynerlerin deniz yoluyla Malezya'dan Samsun'a taşınmasına ilişkin birden fazla navlun sözleşmesi düzenlendiği, düzenlenen navlun sözleşmeleri birbirinden bağımsız olup davacı ... ciro yoluyla devralarak gönderilen haline geldiği konişmento hükümlerine tabi olduğu, davalı ... tarafından davacı aleyhine düzenlenen 19.08.2016 tarihli 5 adet faturanın ... tarafından fiilen gerçekleştirilen taşımaya ilişkin (..., ..., ..., ..., ... nolu konteynerler için) free out bedeli, geçici kabul bedeli, ordino bedeli, İSPS, dökümanlasyon bedeli, terminal nezaret hizmet bedeli, konteyner giriş çıkış bedeli, yük bildirim bedeline ilişkin olduğu görüldüğü, davalı tarafından düzenlenen Varış İhbarnamesi'nde 5 konteyner için lokal masraflar toplamı belirtildikten sonra herbir konteyner için 2200 USD depo (depozito) ödemesi yapılması gerektiği bildirildiği, ayrıca konişmentoda kararlaştırılmamakla birlikte bir demuraj tarifesi de belirtildiği, 04.08.2016 tarihli varış ihbarnamesinde geminin 26.07.2016 tarihinde Samsun Limanı'na geleceğinin bildirildiği, Samsunport tarafından hazırlanan konteyner giriş/çıkış tarihlerini içeren belgede koönteynerlerin limandan çıkış tarihleri 18-19.08.2016 olarak kayıtlı olduğu, dosyadaki ... tarafından düzenlenen ödeme dekontundan davacı tarafından davalıya 16.08.2016 tarihinde 14.391 USD ödeme yapıldığı anlaşıldığı, bu bedel varış ihbarnamesinde herbir konteyner için belirlenen lokal masraflar bedeli ile depozito bedeline karşılık geldiği, diğer bir ifade ile davacı depozito bedelinin tamamını davalıya ödemiş olduğu, yukarıda belirtildiği üzere, davalının düzenlediği faturalara konu ettiği ücretler free out bedeli, geçici kabul bedeli, ordino bedeli, ISPS, dökümantasyon bedeli, terminal nezaret hizmet bedeli, konteyner giriş çıkış bedeli, yük bildirim bedeline ilişkin olduğu, bBu bedeller arasında navlun bedeli bulunmadığı, Öte yandan davacı ... ile davalı ... arasında bir navlun sözleşmesi kurulduğuna ilişkin bir delil dosyaya sunulmadığı gibi, ...'in konişmentoyu konişmentonun emrine düzenlendiği ... Bankası'ndan ciro yoluyla devralarak senedi meşru hamili otarak gönderilen sıfatını kazandığı anlaşıldığı, konişmento üzerindeki Freight Prepaid kaydı da navlunun taşıma öncesinde peşin olarak taşıtan tarafından ödendiğini ortaya koyduğu, buna göre navlun bedelinin ödenmemiş olduğu gerekçesiyle davalının depozito bedelini iade etmekten kaçınmasının mümkün olmadığı, Samsunport tarafından düzenlenen Sistem Gümrük Müşavirliği'ne hitaben hazırlanan yazıda dava konusu konteynerlerin herbirinin limandan çıkış yaptığı gün içerisinde boş olarak limana giriş yaptığı kayıtlı olduğu, ... tarafından düzenlenen ve eşyanın ...'e teslim edilebilmesi izni veren ordino tarihi 17.08.2016 olduğundan davalının bu tarihte eşyayı teslim alabilme imkanına sahip olduğu kabul edildiği, Öte yandan asıl taşımaya ilişkin ... tarafından düzenlenen konişmentoda eşyanın 27.07.2016 tarihinde gemiye yüklendiği de kayıtlı olduğu, bu belgelerdeki kayıtlardan eşyanın gemiye yüklendiği tarih ile Samsun Limanına varma tarihi bakımından çelişkilerin bulunduğu tespit edildiği, zira asıl taşımaya ilişkin konişmentoda eşyanın 27.07.2016 tarihinde Malezya'da gemiye yüklendiği, varış ihbarnamesinde ise 27.07.2016 tarihinde Samsun limanına geleceği belirtildiği, bununla birlikte dosyaya fiili taşıyan ... tarafından sunulan dilekçe ekinde dava konusu konteynerlerin taşınmasına ilişkin yükleme, aktarma ve boşaltma bilgilerine bakıldığında 26.07.2016 tarihinde boşaltıldığı ve Samsunport'un düzenlediği yazıda belirtilen tarihlerde (herbiri bir gün içinde olmak üzere) boş olarak limana geri getirildikleri belirtildiği, fiili taşıyan ... dava konusu konteynerler için akdi taşıyan ... tarafından kendisine ödenen demuraj bedelinin 480 USD olduğunu beyan ederek ilgili ödeme dekontunu da dosyaya sunduğu, davalı ... tarafından düzenlenen konişmentoda bir demuraj tarifesi belirlenmemiş ve demuraj alacağından da bahsedilmemiştir. Bununla birlikte konişmentonun arka yüzünde 11 nolu maddede 2. kısmın ikinci paragrafında eşyanın varma limanında boşaltıldıktan sonra teslim alınmaması halinde ortaya çıkacak masraflardan tacir sıfalıyla (tacir tanımında yer aldığı için) gönderilenin sorumlu olacağının belirtildiği, buna göre konteynerin süresinde teslim alınmaması sebebiyle davalı ... bakımından ortaya çıkan masrafın fiili taşıyana ödediği konteyner demuraj ücreti olduğu kabul edilebileceği, yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan gerekçelerle davalı taşıma işleri komisyoncusu olarak harekci etse de taşıyan sıfatıyla konişmento düzenleyip taşımayı üstlendiği ve akdi taşıyan sıfatına da sahip olduğu; davacının gönderilen olduğu dosyadan anlaşılmakla birlikte navlun borçlusu taşıtan olduğunun tespit edilemediği ve bu sebeple navlundan sorumlu tutulamayacağı; konşimentodaki navlun ödenmiştir kaydının navlunun ödendiğine delil teşkil ettiği; davalı tarafından düzenlenen konişmentoda eşyanın geç tesellümü halinde gönderilenin sorumlu tutulacağı masrafların fiili taşıyana ödenen demuraj bedeli kadar olduğunun kabul edilmesinin uygun olacağı; davalının eşyanın geç tesellümü veya davacının başka bir fiili sebebiyle zarara uğradığını iddia ediyor olması halinde bunu ispatla yükümlü olduğu; dosya kapsamında böyle bir hususun ispatlanamadığı; davalının davacıdan tahsil ettiği 11.000 USD depozito bedelinin fiili taşıyana ödediği 480 USD demuraj bedeli ve iade etmiş olduğu olduğu 1000 USD'lik kısım dışındaki kısmının da (11.000- 1480-9520 USD) iade ile yükümlü olduğu belirtilmiştir. Mahkemece, bilirkişi raporu gereğince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bilirkişi heyet raporu, dosya kapsamına uygun yeterli ve gerekçelidir. Ayrıntılı şekilde bilirkişi raporunda açıklanmış olduğu üzere davalı taşıma işleri komisyoncusu, akdi taşıyıcı tarafından davacı şirketten peşin olarak alınan konteyner depozito bedelinin iade edilmemiş olmasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Davalı tarafça her ne kadar konşimento sözleşmesi kapsamında rehin hakkı olduğunu ve bu sebeple hapis hakkınında bulunulduğu savunulmuş ise de davanın davalı şirkete fiili taşıyan dava dışı ... firmasına davalı firma tarafından ödenmiş olan 480 USD'nin mahsubu neticesinde davalı tarafça bakiye 9.520,00 ABD dolarının davacıya iade edilmesi gerekirken aksine savunmaları yerinde görülmemiştir. Davalı tarafın hapis hakkını kullanabilmesi için öncelikle davacı taraftan yasanın belirtmiş olduğu alacaklarının mevcut olması gerekecektir. Ne var ki davalı fazladan bir harcamayı veya taşıma için ekstre bir ödemeyi ispatlayamamıştır. Konşimentoda matbu formlarda yer alan klozların, rehin uygulamasının somut dava konusu alacak ile doğrudan bir ilişkisinin bulunmadığı, bilirkişi raporunda ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 1.b.1 maddesi gereğince reddi gerektiğinden aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 1.736,39 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsiline, 3-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.16.11.2023
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca, dava konusunun değerine göre karar kesindir.