T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/658
KARAR NO: 2023/459
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/12/2019
NUMARASI: 2017/252 Esas - 2019/493 Karar
DAVA: İtirazın İptali
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı borçlu aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla hasarın ödenmemesinden dolayı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca rücu alacağına ilişkin ilamsız icra takibine geçildiğini, borçlunun borca, faize ve tüm ferilerine itiraz ettiğini, sigortalı firmaya ait ... plakalı dorsenin taşıma esnasında ve tahliyede dorse jaklarının esnemesi ve aradaki dorseye temas etmesi sebebiyle arkada bulunan dorsenin jak kısmına vurduğunu, hasar meydana geldiğini, dorsenin arka kapaklarında göçük ve sol tarafında sürtme meydana geldiğini, ... Sigorta AŞ ‘nin söz konusu hasarlara istinaden sigortalısına ödeme yaptığını, sigortalısının hasarını karşıladığını, İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan takibe davalının itiraz ettiğini belirterek, davalı- borçlunun haksız itirazının iptaline, takibin devamına, %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; usule ilişkin itirazlarının olduğunu, davacının talepleri zamanaşımına uğradığını, bu sebeple davayı iddiaları kabul anlamına gelmemek kaydıyla öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddini talep ettikleri, hasarın meydana geldiği geminin müvekkil şirkete ait olmadığını, bu nedenden dolayı davanın husumetten reddini talep ettiklerini, halefiyet şartları gerçekleşmediğinden dolayı davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığını, davacının alacağı likit bir alacağı olmadığını, davacı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...Davacı ve davalı vekilleri beyanları, dosyaya sunulan deliller, inceleme sonrası ibraz edilen bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamına göre, davacı sigorta şirketi tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı dorsenin davalının sorumluluğunda deniz yolu ile nakliye sonrası tahliye sırasında hasara uğraması nedeniyle sigortalısına ödediği hasar tazminatının davalı taşıyandan TTK 'nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyası ile icra takibinin yapıldığı, davalının takibe itirazı ile icra takibinin İİK nun 66.maddesi gereğince durduğu ve davanın İİK nun 67.maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, dosyada mevcut Kasko Sigorta Poliçesinin incelenmesinde, 18.02.2015-18.02.2016 tarihlerini kapsadığı ve sigortalının ... Tic. Ltd. Şti. olduğu, sigorta konusunun ... plakalı dorse olduğu, 02.06.2015 tarihli ekspertiz raporunda, KDV dahil hasar bedelinin 6.233,94 TL olduğu, dosyadaki mevcut ödeme dekontlarından 18.06.2015 ve 23.06.2015 tarihlerinde davacının dava dışı sigortalı ... Tic. Ltd. Şti.ye hasarın onarım bedelini ödediği, bu nedenle davacı sigorta şirketinin aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, hasar gören dorsenin taşındığı ... isimli geminin donatanının ... Hizmetleri AŞ. olduğu, IMO bilgilerine göre geminin Güvenli Yönetim Uygulaması Yöneticisinin (ISM Manager) davalı olduğu, İstanbul Ticaret Odası kayıtlarına göre davalı ile donatan şirket adresinin ve ortaklarının aynı olduğu, davalı ve donatan şirket arasında organik bağ bulunduğu görülmekle davalının pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, 14.04.2015 tarihinde davalı ... AŞ. Tarafından yük hasar raporu düzenlendiği, dolayısıyla TTK 1185. Madde gereği ihbar şartının yerine getirildiği, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda, davalının taşımaya konu dorsenin uzunXgenişXyüksek kapalı kasa olduğu, dorselerin jak gibi teknik özelliklerinin temasının oluşturabileceği hasarlara karşı tedbirler alınmasının sağlanması, ağırlığını, taşıdığı yükün ağırlığını, tahliye sahasında mevcut alanın durumunu göz önüne alarak ve yönetimindeki uzun ve geniş dorselerin tahliyesindeki özen tedbirlerini uygulamadığı anlaşıldığından kazada %100 kusurlu olduğu ve dava konusu hasarın deniz yolu ile taşıma neticesi tahliye esnasında davalının sorumluluğunda iken meydana geldiği sonucuna varıldığının belirtildiği ve davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen 6.233,00 TL hasar bedelinin dorsenin onarımı için gerekli yedek parça, malzemeler ve işçilikler olmasından dolayı kadri maruf olduğu görülmekle davanın kabulüne karar verilmiş, davacı tarafından icra inkar tazminatı talebinde bulunulmuş ise de, kusur durumu ve alacağın miktarı bilirkişi raporu alınarak yargılama sonunda tespit edildiğinden, bu nedenle alacak likit olmadığı...\" gerekçesiyle, davacının davasının KABULÜ ile davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğü nün ... E.sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin 6.233,00 TL asıl alacak üzerindne devamına, asıl alacağa takip tarihindne itibaren ticari avans faizi uygulanmaısna, şartları oluşmadığından davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Dava konusu hasarın, icra dosyasına sunulmuş bulunan ekspertiz raporundan ve yük hasar raporundan da anlaşılacağı üzere 14.04.2015 tarihli ... gemisinde meydana gelen taşıma esnasında gerçekleştiğini, IMO bilgilerine göre dava konusu geminin; donatanın ... A.Ş., güvenli yönetim uygulaması yöneticisinin davalı şirketin ve gemi müdürünün ... olduğu tespit edildiğini, geminin donatanı - geminin maliki, ticari faaliyeti yürüten dava dışı ... Hizmetleri A.Ş. olup, gemi personeli de ... Hizmetleri A.Ş. Çalışanları olduğunu, geminin yükleme - boşaltma işini de ... Şirketi çalışanları yaptığını, bu bakımdan müvekkili şirketin oluşan hasardan sorumluluğu bulunmadığını, dava dışı sigortalı ... Ticaret Ltd. Şti., dava dışı ... Şirketi ile dorsenin taşınması işi için ... Lojistik Şirketinin internet sitesinde yayınlanan taşıma şartları altında booking/rezervasyon yaptığını, bu rezervasyon neticesinde de ... Lojistik Şirket, dava dışı sigortalının taşıma işini yaptığını, müvekkili şirketin sadece ...lusoy Lojistik adına ISM yönetim işini yaptığı için geminin taşıdığı mallar ile ilgili olarak üçüncü şahıslara karşı hukuken sorumlu olamayacağını, zira müvekkili şirketin görevinin ve sorumluluğunun kapsamında yükleme ve boşaltma işi olmadığını, Husumet itirazını tekrarlamakla birlikte, rapordan anlaşıldığı üzere söz konusu hasar; Sigortalı firmaya ait ... plakalı dorsenin, tahliye esnasında dorse jaklarının esnemesi ve arkadaki dorseye temas etmesi neticesinde meydana geldiğini, dorse jaklarında oluşan sorun bizzat sigortalı şirketin kusurundan meydana gelmekle beraber, kazayı önleyebilecek bütün önlemlerin kendileri tarafından alınması gerektiğini, ayrıca yük hasar raporunda söz konusu hasardan dolayı gemi personelinin sorumlu olmadığının da belirtildiğini, kısacası rapordan da anlaşıldığı üzere hasarın meydana gelmesine bizzat sigortalının kendi kusuru sebebiyet verdiğini, taşıma ve yükleme esnasında oluşabilecek tüm sorumlulukların ... Lojistik Şirketine ait olup, dava dışı ... Lojistik Şirketi' nin yükleme ve tahliyeyi de açıkça belirleyen taşıma şartlarına (konşimento ve bilet) uygun taşımayı gerçekleşip gerçekleştirmediğinin ayrıca irdelenmesi gerektiğini, dosyaya konşimento sunulmadığını, Davayı kabul ettikleri anlamına gelmemek kaydıyla kaza sonucu dorsenin arka kapaklarında göçük ve sol tarafından sürtme meydana geldiğini belirttiklerini, raporda belirtilen hasarın küçük olduğu dikkate alındığında dorsenin daha ucuza tamir ettirilme imkanı varken ekspertiz tarafından bu denli yüksek bir bedel gösterilmesinin hatalı olduğunu, iş bu nedenden dolayı da davada talep edilen tazminata itiraz ettiklerini, dolayısı ile ... plakalı dorsede meydana gelen hasar için sigortalıya ödenen 6.233,00 TL’lik bedel fahiş olup günümüzün ekonomik koşulları ile bağdaşmadığını, Kanuni halefiyetin gerçekleşmesi için iki şart arandığını, ilk olarak rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarar için sigorta ettiren veya sigortalı, üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması gerektiğini, ikinci olarak da sigortacı sigorta tazminatını ödemiş olması gerektiğini, bu iki şartın da oluşması halinde halefiyetten söz edilebileceğini, huzurunuzdaki davada ise bu şartlar gerçekleşmediğini, halefiyet şartları gerçekleşmediğinden dolayı davacının dava açma ehliyeti bulunmadığını, iş bu nedenden dolayı davanın reddi gerektiğini, Davacının, müvekkilinden, herhangi bir alacağı olmadığı halde icra takibi ile bu bedelinin kendilerince talep edildiğini, davacının müvekkilinden herhangi bir alacağı olmadığı halde icra takibine girişmesi haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu nedenle davacı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ait hasarının kasko sigorta poliçesi kapsamında ödenmesi sonucu, hasar tutarının davalı taşıyandan rucuen tahsili için başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yargılama sürecinde alınan bilirkişi kök ve ek rapor içeriklerindeki tespitler ve yük hasar raporu ışığında, davacı sigorta şirketince kasko sigorta poliçesi ile sigortalı dorsenin Güvenli Yönetim Uygulaması Yöneticisi ( ISM Manager) sıfatıyla davalının dava konusu hasarın meydana gelişinde ilgili yönetim faaliyetlerini icra ettiği taşımacılık/yükleme faaliyeti sırasında hasarın meydana geldiği, sigortalı dorsenin tahliyesi sırasında faaliyet yürüttüğü işyeri sahasında davalı tarafın asli ve tam kusuru sonucu hasarın meydana geldiğinin anlaşılması karşısında, davalı vekilinin taşımayı yapan gemi maliki olunmadığı, müvekkilinin somut olayda pasif husumeti ve sorumluluğu bulunmadığı yönündeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Yine yargılama aşamasında dosyaya sunulan bilirkişi rapor içerikleriyle, davalının taşımaya konu dorsenin uzunXgenişXyüksek kapalı kasa olduğu, dorselerin jak gibi teknik özelliklerinin temasının oluşturabileceği hasarlara karşı tedbirler alınmasının sağlanması, ağırlığını, taşıdığı yükün ağırlığını, tahliye sahasında mevcut alanın durumunu göz önüne alarak ve yönetimindeki uzun ve geniş dorselerin tahliyesindeki özen tedbirlerini uygulamadığı anlaşıldığından kazada %100 kusurlu olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin hasarın meydana gelişinde dava dışı sigortalının kusurlu olduğu yönündeki istinaf nedenleri de yerinde görülmemiştir. Davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen 6.233,00 TL hasar bedelinin dorsenin onarımı için gerekli yedek parça, malzemeler ve işçilikler olmasından dolayı kadri maruf olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin talep edilen hasar tutarının fahiş olduğu yönündeki istinafı da yerinde değildir. Dosyadaki mevcut sigorta poliçesi ve ödeme dekontlarından 18.06.2015 ve 23.06.2015 tarihlerinde davacının dava dışı sigortalı ... Tic. Ltd. Şti.'ne hasar bedelini ödediği anlaşılmakla, TTK'nın 1472. maddesi uyarınca kusuru ile hasara neden olan davalıya rucu edebileceği anlaşıldığından, davalı vekilinin davacı bakımından halefiyet şartları bulunmadığı yönündeki istinafı da yerinde görülmemiştir. İlk derece mahkemesi karar ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı vekili tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 318,77 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsiline, Hazineye gelir kaydına, 3-Davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 16.03.2023
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca, dava konusunun değerine göre karar kesindir.