T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/805
KARAR NO: 2024/815
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/07/2020
NUMARASI: 2017/1328 Esas - 2020/362 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar)Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/05/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı ve davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı ... Aş. tarafından bayilere sevk edilen yedek parça emtialarının davalı taşıyıcı şirketin sorumluluğunda karayolu ile taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle davacı sigorta şirketince dava dışı sigortalıya ödenen hasar tazminatının tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası ile davalı taşıyıcı ve davalı sigortacı aleyhine takip başlatıldığını, davalılar tarafından takibe haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edildiğini, davacı sigorta şirketi nezdinde \"Nakliyat Abonman Blok Sigorta Sözleşmesi\" ile sigortalı ... Tarafından yurtiçindeki muhtelif bayilere sevk edilen yedek parça emtialarının taşıma esnasında hasarlandığını, hasarın davacı şirkete ihbar edilmesi üzerine ekspertiz yapıldığını, ekspertiz raporu ile hasarın nakliye esnasında gerçekleştiğinin somut bir şekilde ortaya konulduğunu, hasar tespit tutanağında da taşıma esnasında hasarın meydana geldiğinin tespit edildiğini ve imza altına alındığını, dava konusu hasar nedeniyle davacı sigorta şirketinin nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalısı ... Aş.'ye %20 poliçe marjı ilavesiyle birlikte 18/12/2014 tarihinde 10.877,98 TL hasar tazminatı ödediğini, bu ödeme ile TTK 1472. Madde gereği sigortalının haklarına halef olduğunu, %20 poliçe tazminatı hariç olmak üzere 9.064,98 TL için rücu hakkı doğduğunu, dava konusu hasarlanma olayının nakliye sırasında meydana gelmesi nedeniyle taşıma işini üstlenen davalı ile taşıyıcının sorumluluk sigortacısı davalının müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını belirtmiş, İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasında 9.064,98 TL asıl alacak ile asıl alacağın takip öncesi işlemiş faizine yapılan itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket nezdinde davalı sigortalı lehine davacı sigortacının taleplerine konu edebileceği (kabul anlamına gelmemek kaydıyla) taşıyıcı mali sorumluluk poliçeleri düzenlendiğini, davacı tarafından sunulan hasar tespit tutanaklarında davalı şirket sigortalısının imzası ve onayı bulunmadığını, tek taraflı tutulan tutanakların da hiçbir delil niteliği bulunmadığını, okunaklı olmayan ve dosyaya sunulan birtakım hasar bildirim formlarının, tutanakların kim/kimler tarafından imzalandığı dahi belli olmadığını, rücu talebine dair davalı taşıyıcı ...’nun ve dolayısıyla sigortacı olarak davalının poliçe kapsamında sorumluluğunu gerektiren bir hasar bulunmadığını, TTK 878/1-b uyarınca ambalaj yetersizliği sebebiyle meydana gelen hasarlardan davalı sigortalı taşıyıcının sorumluluğu bulunmadığını, davacının kendi poliçesi süresi ve teminatı kapsamında olmayan lütuf ödemesi sayılabilecek (ex-gratıa) ödemeler yaptığını belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \"... dava dışı sigortalının yurtiçindeki muhtelif bayi ve servislerine gönderilecek yedek parça emtiasının taşıma işini davalı ... A.Ş.’nin gerçekleştirdiği ve bu taşıma işinin diğer davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalandığı ihtilafsız olup, uyuşmazlık, sigortalı emtia hasarının taşıma sırasında meydana gelip gelmediği noktasında toplanmaktadır. TTK’nun 875. maddesine göre; taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır. Davacı tarafça, hasarlı emtiayaya ilişki hasar tespit tutanakları sunulmuş ise de, sevk irsaliyelerine göre, taşımaya konu emtiaların alıcısı olan bayiilere ve/veya servislere çekincesiz olarak teslim edildiği, teslim belgelerinde hasara ilişkin herhangi bir şerhin bulunmadığı, hasarlanan emtialara ilişkin hasar tutanaklarının emtiaların gönderildiği alıcısı bayii ve servislerde değil, daha sonradan sigortalı ... A.Ş. tarafından kullanıldığı anlaşılan davalı ... A.Ş.’ne ait depoda bulunduğu sırada tanzim edildiği, hasar tespit tutanaklarında hasar ayrıntılarına ve hasarın ne zaman meydana geldiği konusunda ayrıntıya veya bilgiye yer verilmediği anlaşılmaktadır. Davacı tarafça söz konusu emtianın ne şekilde ve hangi nedenle davalı ... A.Ş.’ne ait depoya götürüldüğü, sigortalı ile ... A.Ş. arasında taşıma sözleşmesi yanında depolama sözleşmesi de olup olmadığı hususlarına açıklık getirilmediği gibi, emtianın alıcısına teslimi sırasında düzenlenen veya davalı taşıyanın hasarın taşıma esnasında meydana geldiği hususunda kabulünü içeren herhangi bir tutanak sunulmadığından davaya konu hasarın davalının taşıması esnasında meydana geldiğinin dosya kapsamı itibariyle kanıtlanamamıştır. Dosya kapsamına uygun, denetime elverişli bilirkişi raporuna mahkememizce de iştirak edilmiş, açıklanan gerekçeler ile aşağıdaki şekilde davanın reddine\" karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacı olarak davalılara ikame edilen ve birebir aynı mahiyette olan bir başka davada mahkemece verilen davanın ret kararının Yüksek BAM 12.Hukuk Dairesi tarafından kaldırılarak davanın kabulüne karar verildiğine ilişkin 2018/2172 dosya no, 2019/571 karar no ve 18.04.2019 tarihli kararını dilekçe ekinde ibraz edildiğini, işbu davada da dava konusu poliçenin özel şartlar 5.maddesindeki “yedek parçaların stok sahasına girdiği andan itibaren ilk 60 gün içinde tespit edilen hasarlar teminata dahildir” hükmü ile ekspertiz raporunda da bahsedilen dava konusu emtianın hasar tutanakları ve ambar çıkış fişlerini birlikte değerlendirildiğinde hasar tespiti poliçede belirtilen sürede yapıldığını ve böylece yapılan tazminat ödemesi teminat dahilinde kaldığını, hal böyle olunca davanın kabulü gerekirken reddine karar verilmesini, dosyada mübrez olduğu üzere, davacı müvekkil şirketin sigortalısı mal satıcısı/taşıtan ... A.Ş.ile (...) 1 nolu davalı taşıyan ... A.Ş. (...) arasında delil sözleşmesi niteliğinde olan bir “nakliye sözleşmesi” akdedildiğini, bu sözleşmenin 7.maddesinin 6.paragrafı çerçevesinde hasarlı emtialar davalı taşıyan ... tarafından toplanarak kendisine ait logipark tuzla tesisleri’ne (depoya) konulduğunu, dolayısıyla dava konusu emtianın hasara uğradığını, emtianın davalı taşıyanın depoya alınması ile belli olduğunu ve davalı taşıyan, emtiayı deposunda tutması sebebiyle şüphesiz ki hasarı bildiğini, hasarlı emtianın davalı taşıyanın deposuna alınmasını, hasarlı emtianın, davacı taşıyanın deposuna alınmasının başka izahı olmadığını, hal böyle olunca davanın kabulü gerekirken reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararında ve karara esas alınan bilirkişi raporlarında davacının davasını kanıtlayamadığı tespit edildiğini, davacının taşıma kapsamına girmeyen bir hasarı ödeyerek lütuf ödemesi yaptığı tespit edildiğini, müvekkilden talepte bulunması mümkün olmadığını, tazminat sorumluluğu kanunen sınırlandırıldığını, bu husus davacı tarafça bilinmesine rağmen yüksek miktarda ve kötü niyetli takip yapıldığını, davacı taraf alacaklı ve takip yapma hakkı olmadığı halde kötü niyetli olarak takip yaptığını, mahkemece kötü niyet tazminatı hususunda eksik inceleme yapıldığını, açıklanan sebeplerle tarafa karşı başlatılan takip hukuka ve hakkaniyete uygun olmayıp kötü niyetli olduğunu, mahkemece haklılığı kabul edilip dava ret edildiğini, olsa da davacı tarafın kötü niyeti açık ve net olduğu halde kötü niyet tazminatına hükmedilmediğini, bu sebeple tarafa mahkemece verilen bu kararı istinaf etme zorunluluğu doğduğunu, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/1328 Esas, 2020/362 Karar sayılı ve 14.07.2020 tarihli kararının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilerek düzeltilerek onanmasını,2. Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava, yurtiçi kara taşıması sırasında meydana geldiği ileri sürülen hasar bedelini sigortalısına ödeyen sigortacının ödediği bedeli, rücuen davalı taşıyıcı ve onun sigortacısı olan davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, iddia olunan hasarın davalı taşıyıcının sorumluluğunda yapılan taşıma sırasında meydana gelip gelmediği noktasındadır.Davacının sigortalısı ile davalı ... A.Ş. arasında nakliye sözleşmesi bulunduğu, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ... A.Ş.'nin Avrupa'dan Türkiye'ye gelen ... yedek parçaları, aksesuarların Avrupa limanlarından Türkiye'ye yapılacak sevkiyatların 31/12/2014-31/12/2015 tarihleri arasında Nakliyat Abonman Blok Poliçesi ile sigortalandığı, hasar ihbarı üzerine davacı sigorta şirketi tarafından yaptırılan ekspertiz çalışması sonunda 18.12.2014 tarihinde 10.877,98TL hasar bedelinin sigortalısına ödendiği görülmüştür.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçluları hakkında, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, \"sigortalısına ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili\" sebebine dayalı olarak 10.877,98 TL asıl alacağın 350,00 TL işlemiş faiziyle birlikte tahsili istemiyle 30/03/2015 tarihinde ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın ifası için yararlandığı kişilerin bu sıradaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.Davacı şirket tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesinde 20/08/2014 ve 03/10/2014 tarihleri arasında Türkiye içerisinde muhtelif bayilere sevk edilen bazı parçaların hasarlı olduğunun tespit edildiği, söz konusu yedek parçaların tamamının bayilere yapılan sevkıyat sırasında hasara uğramış olabileceği belirtilmiştir. Davacının sigortalısı ile davalı ... arasında akdedilen nakliye sözleşmesinin 7. maddesinde; \"... yüklenen kolilerin sayısından ve iyi durumda olmalarından sorumlu olduğu, bu sorumluluğun .... mağazasında yük teslim formunun imzalanmasından itibaren başlayacağı ve alıcılara teslime kadar devam edeceği, sayısını kontrol edebilme imkanı bulunması şartıyla ... palet üzerinde bulunan koli sayısından sorumlu olduğu, alıcı tarafından gerektiği şekilde tespit edilen hasar veya zarar meydana gelmesi halinde alıcının ...'a şikayette bulunacağı, bunun üzerine ... alıcı adına tanzim edilen satış faturalarını esas alarak ilgili parçalar için tespit edilen zarar kadar alıcıyı tazmin edeceği, bu referans fatura ve yine tazminat talebinin, zararın ... tarafından kendisine tazmin edilmesini isteyen ... tazminat talebi için kanıt teşkil edeceği, ... kendi sigorta şirketi tarafından ekspertiz amacıyla bayiler nezdindeki bütün hasarlı malları masrafı kendisine ait olmak üzere toplama hakkını saklı tutacağı\" hususları düzenlenmiş olup, bu madde uyarınca taşımalar sırasında ziya ve hasarlar için bir aylık global fatura gönderilecek olması, hasarın tespiti ve bildirimi usullerini kaldırır nitelikte değildir. Somut olayda davacı tarafça sunulan sevk irsaliyelerine göre emtiaların alıcısı olan bayilere ve/veya servislere çekincesiz olarak teslim edildiği, teslim esnasında düzenlenen hasar tespit tutanağı bulunmadığı, hasarın emtianın gönderildiği bayi ve servislerde değil, daha sonra sigortalı davalı taşıyıcı ... ait depoda tespit edildiği ve akabinde hasar tespit tutanakları düzenlendiği, hasara uğrayan emtianın ne şekilde ve hangi nedenle davalı ... ait depoya götürüldüğü hususlarına açıklık getirilmediği anlaşılmaktadır. Hasar tespit tutanaklarının önemli bir bölümünde de kolinin sağlam olduğu, içinden çıkan parçanın hasarlı olduğu belirtilmiştir. Oysa nakliye sözleşmesinin 6. maddesinde ambalajlama işinin ... tarafından gerçekleştirileceği düzenlenmiş olup, bazı tutanaklarda \"koli sağlam içinden çıkan parça hasarlı\" seçeneğinin işaretlenmesi nedeniyle taşımaya konu emtiadaki ambalajın yeterli olduğu da anlaşılamamaktadır. Davacı tarafça dayanılan eksper raporunun aksine bahsi geçen hasar tespit tutanakları ve belgeler, hasarın taşıma sırasında meydana geldiğini ispata elverişli değildir. Emtianın alıcısına teslimi sırasında düzenlenen veya davalı taşıyanın hasarın taşıma esnasında meydana geldiği hususunda kabulünü içeren herhangi bir tutanak sunulmamış olup, hasarın davalı taşıyıcının sorumluluğunda meydana geldiği ve usulüne uygun olarak hasar bildiriminin yapıldığı davacı tarafça ispatlanmamıştır. Bu durumda davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına tazminat ödemesinin hatır ödemesi (ex gratia) niteliği taşıdığı anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğine ilişkin istinafı yönünden yapılan değerlendirmede; İİK 67 maddesi gereği kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için; geçerli bir ilamsız takibin bulunması, süresi içinde usulünce itiraz edilmiş olması, yasal süresi içinde açılmış bir itirazın iptali davası bulunması, davacının takibinde ve itirazın iptali davası açmasında haksız ve kötü niyetli olması, açılmış olan itirazın iptali davasının reddedilmiş olması ve davalı tarafça kötü niyet tazminatının talep edilmiş olması gerekir. Yine itirazın iptali davasının dava şartı yokluğundan reddi halinde davacı kötü niyet tazminatı ile sorumlu tutulamaz. Somut dosyada davacı tarafından dava dışı sigortalısına yapılmış bir hasar ödemesi bulunmakta olup, hasardan davalıların sorumlu olduklarının ispat edilememesi davacının takipte kötü niyetli olduğunu göstermeyeceği ve dosya kapsamı itibariyle kötü niyet iddiası ispat edilemediğinden Mahkemece davalıların kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesi isabetli olmakla davalının bu yöne ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı ve davalı ...Anonim Şirketi vekillerinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-Davacı ve davalı ... Anonim Şirketi vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı ... Anonim Şirketinden alınması gereken 427,60TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile eksik 368,30TL harcın bu davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davacı ve davalı ... Anonim Şirketi tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.23/05/2024