T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
-{YÜCE TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR}-
\tT.C.
\tKONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t:
KARAR NO\t:
BAŞKAN\t: ... ...
ÜYE\t: ... ...
ÜYE\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACILAR : 1-
\t2-
\t3-
\t4-
\t5-
\t6-
VEKİLİ\t:
DAVALI \t:
VEKİLİ\t:
DAVA\t: Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali
DAVA TARİHİ\t:
KARAR TARİHİ\t:
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t:
\t{}Davacı taraf vekilinin davalı taraf aleyhine açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;
\t
\t-{HEYETİMİZCE GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:}-
\t{}DAVACI TARAFIN İDDİASI: DAVACI DAVA DİLEKÇESİ İLE ÖZETLE; müvekkillerinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatif tarafından 27/05/2023 tarihinde genel kurul yapıldığını, yapılan genel kurulda alınan karar ile 2023 yılı Haziran ayı içerisinde her üyeden 10.000,00 TL ara ödeme alınması, Eylül 2023 tarihinden başlamak üzere normal dairelerden aylık 2.000,00 TL aidat alınması ve dubleks daireler için aynı tarihten başlamak üzere aidat olarak 3.000,00 TL alınmasına karar verildiğini, genel kurulun her üyeden 10,000,00 TL ara ödeme ve aidat alınmasına yönelik kararı müvekkilleri yönünden yok hükmünde olduğunu, müvekkilinin peşin ödemeli üye statüsünde olduklarını, davalı kooperatifin yıllar önce inşaat maliyetlerini karşılamaması nedeniyle inşaatın hızlı bitmesi için yap-sat olarak dairelerin satışı yoluna gittiğini, müvekkillerinin de bu kapsamda peşin ödeme yaparak statülerinin peşin ödemeli üye olarak değiştiğini, bu zamana kadar davalı kooperatif tarafından müvekkillerinden herhangi bir aidat, inşaat gideri vs talep edilmediğini, bununla ilgili kooperatif kayıtlarının celbini talep ettiklerini, müvekkillerinin ödemelerini yapıp tapu kayıtlarını aldıklarını, ödeme bitmeden kooperatifin tapuyu devretmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkillerinin farklı miktarlarda ödemeler yaparak tapularını teslim aldıklarını, müvekkillerinin peşin ödemeli üye olduklarının sabit olduğunu, Yargıtay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere müvekkillerinden aidat alınmasına yönelik genel kurul kararının müvekkilleri yönünden yok hükmünde olduğundan bahisle davalarının kabulü ile ... Konut Yapı Kooperatifinin 27/05/2023 tarihli genel kurul kararının müvekkilleri yönünden yok hükmünde olduğunun tespitine, her bir müvekkil yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.\t
\t{}DAVALI SAVUNMALARININ ÖZETİ: DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİ İLE ÖZETLE; davacıların kendilerinin peşin ödemeli üye statüsünde olduklarını iddia ettiklerini, ancak müvekkili kooperatif genel kurulunca peşin ödemeli ve/veya ödemeden muaf üye kaydı yapılacağı yönünde herhangi bir şekilde genel kurul kararı alınmadığını, kooperatif yönetimince de bu yönde bir üyelik kaydı yapıldı ise de; bunun genel kurulun onayına sunulmadığını, kooperatiflerde üyelerin hak ve yükümlülüklerinin eşit olmalarının esas olduğunu, bazı kişilerin peşin ödeme yaparak kooperatife ortaklık kaydı veya kendilerine konut veya işyeri tahsisi yaptırmalarının istisnai durumlar hariç Kooperatifler Kanununun 1 ve 23. maddelerine aykırı olduğunu, davacıların yönetim kurulu kararıyla ödemeden muaf üye statüsünde olmadıklarını, böyle bir kararın ortada olmadığını, sonuç olarak davacıların 27/05/2023 tarihinde yapılan genel kurul sonrasında alınan kararlarının kendileri açısından yok hükmünde olduğunun tespitini isteyerek haksız ve kötü niyetli olarak yükümlülüklerinden kurtulmak için işbu davayı açtıklarından bahisle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıların üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
\tİşbu dava; kooperatif genel kurul toplantısında alınan kararların yok hükmünde olduğunun tespiti ile davacılar yönünden iptali davasıdır.
\tMahkememizce; dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraf vekillerinin verdikleri diğer dilekçe ve belgeler, davalı kooperatife ait 27/05/2023 tarihli genel kurul toplantı tutanaklarının ve kooperatife ait hazirun cetvellerinin örnekleri, Konya Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası örneği, savcılık dosyası içerisindeki bilirkişi raporu örneği, Karatay Tapu Müdürlüğünden gelen tapu kayıt örnekleri, Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen cevabi yazı ve ekleri, mahkememizce temin edilen bilirkişi raporu ile dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.
\t{}HUKUKİ DELİLLER{}
\t1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu' nun şekil başlıklı 45. maddesi; \"Genel kurul olağan ve gerektiğinde olağanüstü olarak toplanır. Olağan toplantının her hesap devresi sonundan itibaren 6 ay içinde ve en az yılda bir defa yapılması zorunludur. (Ek cümle: 18/6/2017-7033/9 md.) Ancak, usul ve esasları ilgili Bakanlıkça yapılacak düzenlemede gösterilmek üzere; kooperatif üst kuruluşuna ortak olunması ve genel kurul toplantısının gündemine konuyla ilgili madde konulması şartıyla, olağan genel kurul toplantıları en fazla iki hesap dönemini kapsayacak şekilde ve birleştirilerek yapılabilir.(1)Genel kurul, anasözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı nisabı anasözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır. Genel kurul toplantı tarihi, yeri ve gündemi toplantıdan en az 15 gün önce ilgili bakanlığa ve mülki idare amirliğine yazılı olarak bildirilir. Genel kurulun sevk ve idaresi, ortaklar veya üst kuruluş temsilcileri arasında seçilen başkan ve üyeler tarafından sağlanır. (Ek altıncı fıkra:21/10/2021-7339/4 md.) Genel kurul toplantısına, yönetim kurulu tarafından KOOPBİS’ten alınan ortaklar listesinde adı bulunanlar katılabilir. (Ek yedinci fıkra:21/10/2021-7339/4 md.) Genel kurul toplantısı anasözleşmede hüküm bulunması şartıyla elektronik ortamda da yapılabilir. Genel kurullara elektronik ortamda katılma, öneride bulunma, görüş açıklama ve oy verme, fiilen katılmanın ve oy vermenin bütün hukuki sonuçlarını doğurur. Bu hükmün uygulama esasları ile genel kurula elektronik ortamda katılmaya ve oy vermeye ilişkin anasözleşme hükmü örneği Ticaret Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
\" hükmü amirdir.
\t1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu' nun Oy hakkı, genel olarak başlıklı 48. maddesi; \"Genel Kurulda her ortak yalnız bir oya sahiptir. (Ek fıkra: 3/6/2010-5983/1 md.) Esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri hariç olmak üzere, ortak sayısı 500’den fazla olan kooperatiflerin ve üst kuruluşlarının genel kurul toplantılarındaki yönetim ve denetim kurulu belirleme seçimleri, gizli oy açık tasnif esasına göre yapılır. Kooperatiflerin organ seçimlerinde her ortak, en fazla bir ortağı temsilen oy kullanabilir. Anasözleşmelerin bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz.\" hükmü amirdir.
\t1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu' nun Temsil başlıklı 49. maddesi; \"Anasözleşmede açıklama bulunduğu takdirde, bir ortak yazı ile izin vermek suretiyle Genel Kurul toplantısında oyunu ancak başka bir ortağa kullandırabilir. Bir ortak Genel Kurulda birden fazla ortağı temsil edemez. Üye sayısı 1000 in üstünde olan kooperatiflerde anasözleşme ile her ortağın en çok 9 olmak üzere birden fazla başka ortağı temsil edebileceği öngörülebilir. Eş ve birinci derecede akrabalar için temsilde ortaklık şartı aranmaz.
\" hükmü amirdir.
\t1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu' nun Oya katılamıyacaklar başlıklı 50. maddesi; \"Kooperatif işlerinin görülmesine herhangi bir suretle katılmış olanlar Yönetim Kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hüküm denetçiler hakkında uygulanmaz. Ortaklardan hiçbiri kendisi veya karı ve kocası yahut usul ve füruu ile kooperatif arasında şahsi bir işe veya davaya dair olan görüşmelerde oy hakkını kullanamaz.\" hükmü amirdir.
\t1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu' nun kararlar, genel olarak başlıklı 51. maddesi; \"Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça Genel Kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur. Kooperatifin dağılması veya diğer bir kooperatifle birleşmesi ve anasözleşmenin değiştirilmesi kararlarında fiilen kullanılan oyların 2/3 ü çoğunluğu gereklidir. Anasözleşme, bu kararların alınması için oy çoğunluğu hakkında daha ağır hükümler koyabilir.\" hükmü amirdir.
\t1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu' nun Ortakların paylarının artırılması başlıklı 52. maddesi; \"Ortakların şahsi sorumluluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümleri ihdası hakkında alınacak kararlar için bütün ortakların 3/4'ünün rızası gereklidir. (Değişik: 6/10/1988 - 3476/13 md.) Ancak, kamu kuruluşlarından kredi alan kooperatiflerin kredi miktarının artırılmasından yararlanmak üzere alacakları kararlarda bu şart aranmaz ve 51 inci maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanır. Kararlar, ilandan başlayarak üç ay içinde kooperatiften çıktıklarını bildirmeleri halinde bunlara katılmayan ortakları bağlamaz. Bu takdirde kooperatiften çıkma beyanı, kararın yürürlüğe girdiği tarihten başlamak üzere hüküm ifade eder. Bu suretle kooperatiften çıkma hakkının kullanılması, bir ayrılma tazminatı ödenmesine bağlı kılınamaz.\" hükmü amirdir.
\t1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu' nun kararların bozulması ve şartlar başlıklı 53. maddesi; \"Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler. 1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri; 2. Yönetim Kurulu; 3. Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri; Bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün, Yönetim Kurulu tarafından usulen ilan olunur. Birinci fıkrada yazılı bir aylık hak düşüren sürenin sona ermesinden önce duruşmaya başlanılamaz. Birden fazla bozma davası açıldığı takdirde, davalar birleştirilerek görülür. Mahkeme, kooperatifin isteği üzerine muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat göstermesine karar verebilir. Teminatın mahiyet ve miktarını belirtmek mahkemeye aittir. Bir kararın bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder.\" hükmü amirdir.
\t{}DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE{}
\tMahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirmede; davacılar vekilince davalı kooperatif aleyhine açılan bu davada; davacıların davalı kooperatifte peşin ödemeli statüsünde üye oldukları, davalı kooperatifin inşaatların bir an evvel tamamlanması amacıyla yıllar önce davalı kooperatife peşin ödemeler yaptıkları, hali hazırda oturdukları dairelerin tapularını üzerlerine aldıkları, davaya konu genel kurula kadar davalı kooperatife aidat gibi herhangi bir ödeme yapmadıkları halde, 23.05.2023 tarihinde yapılan 2021-2022 yılı olağan genel kurul toplantısında her bir üyeden 10.000,00 TL ara ödeme ve aidat alınmasına karar verildiği ileri sürülerek bu genel kurulda alınan kararların davacılar yönünden yok hükmünde olduğunun tespiti talep edilmiş olup; davalı vekilinin cevapları ve tüm dosya kapsamına göre esasen davacıların davalı kooperatifin üyesi oldukları hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.
\tİhtilaf konuları ise; davanın 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 53. maddesi gereğince 1 aylık hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, davacıların davalı kooperatifte peşin ödemeli (B Tipi) üyeliklerinin bulunup bulunmadığı, davalı kooperatifin davaya konu genel kurul toplantısında alınan ve davacılara ek ödeme yükümlülükleri getiren kararının yasaya, ana sözleşmeye, eşitlik ilkeleri ve iyi niyet kurallarına uygun olup olmadığı ve neticeten yokluk veya butlan ile malul olup olmadığı, iptal şartlarının mevcut olup olmadığı hususları olduğu anlaşılmıştır. Davaya konu genel kurul toplantısı 27.05.2023 tarihinde yapılmış olup; dava tarihi olan 26.06.2023 tarihi itibariyle 1163 saylı kanunun 53. maddesinde belirtilen bir aylık hak düşürücü sürenin dolmadığı tespit edilmiştir.
\tMahkememizce toplanan deliller, celbedilen davalı kooperatifin kayıtları, davalı kooperatif defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi ve düzenlenen 05.05.2024 tarihli bilirkişi raporuna göre: davacıların davalı kooperatifte peşin ödemeli üye olduklarına dair herhangi bir belge, bu hususta alınan bir genel kurul kararı ve genel kurulca bu hususta davalı kooperatifin yönetim kurulan verilmiş bir yetki bulunmadığı anlaşılmış ise de; davacıların davalı kooperatif kayıtlarına göre en son ödemelerinin 01.01.2013-31.12.2013 dönemi içinde olduğu o tarihten sonra davacılar tarafından davalı kooperatife aidat, ara ödeme vs. nam ve ad altında herhangi bir ödemenin bulunmadığı anlaşılmış olup; davalı vekilince dava tarihine kadar davacılardan aidat vs. talebi bulunduğuna ilişkin herhangi bir belge ibraz edilmemiş olduğundan Yargıtay . Hukuk Dairesinin emsal içtihatları nazara alındığında davacıların peşin ödemeli üye olduklarının zımnen kabul edildiği sonucuna varılmıştır.
\tDaha da önemli olan davaya konu genel kurul toplantısında üyelerin şahsi sorumluluklarının ağırlaştırılmasına yönelik ek ödeme yükümlülüğü getirilmiş olmasına rağmen, ilgili genel kurul toplantısının12 ortağın hazır bulunmasıyla yapılmasıdır. Davalı kooperatifin 42 üyesi olduğu anlaşılmıştır. Kooperatifler Kanunun 52.maddesi gereğince üyelere ek ödeme yükümlülüğü getiren kararların geçerli olması için tüm ortakların 3/4'ünün rızası gerekir. Davaya konu edilen genel kurulda kanunun aradığı çoğunluk sağlanmadığından alınan kararlarında hukuken bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır.
\tAçıklanan nedenlerle davacıların davasının kabulü ile davalı kooperatifin davamıza konu edilen 27.05.2023 tarihli 2021-2022 olağan genel kurul toplantısında alınan kararların davacılar yönünden yok hükmünde olduğunun tespiti ile davacılar yönünden iptaline dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
\t-{HÜKÜM:}- Yukarıda gerekçesi açıklanan nedenlerle;
\t1-DAVACILARIN DAVASININ KABULÜ İLE; davalı kooperatifin 27/05/2023 tarihli 2021-2022 olağan genel kurul toplantısında alınan kararların davacılar yönünden yok hükmünde olduğunun tespiti ile davacılar yönünden ayrı ayrı iptallerine.
\t2-Alınması gereken 2.565,60 TL (427,60X6) karar ve ilam harcına karşılık peşin alınan 1.529,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.036,45 TL harcın davalıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına.
\t3-Yargılama giderinden ayrı olarak;
\t-Davacı ...' ın peşinen karşıladığı 179,90 TL başvuru harcı ve 179,90 TL karar ve ilam harcı olmak üzere toplam 359,80 TL harcın,
\t-Davacı ...' ın peşinen karşıladığı 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL karar ve ilam harcı olmak üzere toplam 539,70 TL harcın,
\t-Davacı ...' ın peşinen karşıladığı 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL karar ve ilam harcı olmak üzere toplam 539,70 TL harcın,
\t-Davacı ...' ın peşinen karşıladığı 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL karar ve ilam harcı olmak üzere toplam 539,70 TL harcın,
\t-Davacı ...' ın peşinen karşıladığı 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL karar ve ilam harcı olmak üzere toplam 539,70 TL harcın,
\t-Davacı ...' ın peşinen karşıladığı 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL karar ve ilam harcı olmak üzere toplam 539,70 TL harcın,
\tDavalıdan alınarak yukarıda belirtilen miktarlarda adı geçen davacılara ayrı ayrı verilmesine.
\t4-Davacılardan ...' ın yaptığı 144,25 TL taraf davetiye ve posta giderinin, Davacılardan ...' ın yaptığı 5.000,00 TL bilirkişi ücreti giderinin ve Davacılardan ...' un yaptığı 3.000,00 TL bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 8.144,25 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak adı geçen davacılara belirtilen miktarda verilmesine.
\t5-Davalının yaptığı herhangi bir yargılama gideri olmadığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına.
\t6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktara göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine.
\t7-İşbu hükümden sonra gerekli olan 20,00 TL karar tebliğ giderinin dosyamızda gider avansı bulunan davacı ... tarafından karşılanmasına ve hükümden sonraki bu masrafın davalıdan alınarak adı geçen davacıya verilmesine.
\t8-HMK nun 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde tarafların sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra varsa tarafların yatırdığı avanstan artanının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine.
\tDair gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere yapılan duruşma sonunda oy birliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/06/2024
\tBaşkan ...\t\tÜye ...\t\tÜye ...\t\tKatip ...