T.C.
İSTANBUL
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2023/577 Esas
KARAR NO\t: 2024/367
DAVA\t: Menfi Tespit & İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 29/07/2015
KARAR TARİHİ\t: 14/05/2024
Mahkememizin 26/12/2017 tarih ve 2015/787 Esas, 2017/1527 sayılı kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmiş, İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi 15.Hukuk Dairesinin'nin 15/03/2021 tarih 2018/1559 Esas, 2021/534 sayılı kararı ile kaldırılarak gelmekle; mahkememizin 2021/288 Esas'ına kaydı yapılmış, 2022/470 Karar ile asliye hukuk mahkemelerine görevsizlik kararı verilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 22/06/2023 tarih 2022/3679 Esas 2023/1878 Karar sayılı kararı ile Mahkememizin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiş, dava mahkememizin esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılmış ve yargılamaya devam olunmuş olup Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit & İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesi gereğince davalı tarafa nakit ve çekle ödemeler yapıldığını, ancak davalı tarafın taahhüt edilen tarihte siparişe konu malları teslim etmediğini, bu nedenle gönderilen ihtarname ile sözleşmenin feshedildiğini ileri sürerek, nakit ödenen tutarın istirdadı ile çek bedelinden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalılar cevap dilekçesinde özetle; Akdi ilişkinin tarafı olmayan davalı ...’a husumet yöneltilemeyeceğini, davacının belirlenen sürede ödeme yapmadığını, ayrıca işin durdurulmasına neden olduğunu, bir kısım işin tamamlanarak teslim edildiğini, kalanın ise davacı tarafça teslim alınmaması nedeniyle işyerinde bekletilmekte olduğunu, zarara uğrayan tarafın kendileri olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.
Toplanan Deliller:
...12. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyasına ödeme yapılıp yapılmadığını ilişkin belge,
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
Dava, eser sözleşmesine ilişkin edimin ifa edilmemesi nedeniyle nakit ödenen tutarın istirdadı ile sözleşme uyarınca tanzim edilen çek bedelinden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlıkta, taraflar arasında akdedilen 08/06/2015 tarihli sipariş formu incelendiğinde, toplam 28.000,00-TL tutarındaki sipariş için 09/06/2015 tarihinde 5.000,00-TL ödeme yapılacağı, 11-12/06/2015 tarihlerinde 8.000,00-TL tutarında 30-45 gün vadeli çek alınacağı, kalanın mal teslimde nakit olarak alınacağı hususlarının yazılı olduğu görülmüştür.
Dava konusu olan ve taraflar arasında akdedilen sözleşme, dava tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerektiği açıktır. Davacı iş sahibi; davalı taraf ise yüklenicidir. Eser sözleşmelerinde yüklenici üstlendiği eseri meydana getirecek ve meydana getirdiği bu eseri, iş sahibine usul ve yasaya ve sözleşme hükümlerine uygun olarak teslim edecektir. Eseri teslim borcu yüklenicide olduğundan eserin teslim edildiğini kanıtlama borcu da yükleniciye düşmektedir. Eserin teslim edilip edilmediğinin ispatında taraflar ispatın hangi delillerle yapılacağı hususunda sözleşmeye hüküm koyabilirler ve teslim konusunda bir delil sözleşmesi yapabilirler. Böyle bir delil sözleşmesi yoksa yüklenicinin meydana getirdiği eseri teslim ettiği vakıasını, teslim, hukuki işlem değil, hukuki fiil olduğundan kural olarak her tür kanıtla bu arada tanıkla dahi ispat edebilir (Yargıtay 15.Hukuk Dairesi 26/10/2017 tarih 2016/4960 Esas 2017/3655 Karar, 08/12/2014 tarih 2014/1334 Esas 2014/7102 Karar)
Somut olayda, davalı yüklenici tarafın bedele hak kazanabilmesi için, eseri davacı iş sahibine süresi içerisinde iş sahibinin iş yerinde teslim ettiğini kanıtlaması gerekir. Yine taraflar arasında düzenlenen sözleşmede, teslime ilişkin bir delil sözleşmesi niteliğinde teslim vakıasının ispatına ilişkin bir hüküm bulunmadığından davalı yüklenici teslim vakıasını her tür delil ile kanıtlayabilecektir. Ancak davacının ve davalıların bildirdiği tanıkların adreslerinden temin edilememesi, zorla getirme müzekkerelerine olumlu yanıt alınmaması nedeniyle her iki tarafın tanık dinletme isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir. Ayrıca yürütülen soruşturma kapsamında ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilen 01/02/2016 tarih, ... soruşturma, ... karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar uyarınca davacının şüpheliler hakkında yapmış olduğu şikayet üzerine dolandırıcılık suçundan yürütülen soruşturma sonucu takipsizlik kararı verildiği anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamı ile, davacının davaya konu çeki imzaladığının sabit olduğu, takip konusu çekte unsurlar tamam olup mücerretlik ilkesinin geçerli olduğu, her ne kadar verilen çeklerin aradaki sözleşmenin feshedildiğinden bahisle bedelsiz kaldığı ileri sürülmüş ise de toplanan delillerden davacının söz konusu bedelsizlik iddiasını ispatlayamadığı, davalıların çeke ilişkin olarak düzenlenen sipariş formlarını dosyaya sunduğu, tarafların karşılıklı tanık dinletilmesi talebine rağmen tanıklara çıkarılan davetiyelerin bila tebliğ dönmesi ve verilen kesin süre içerisinde gösterilen adresten tanıkların hazır edilememesi, tanıkların taraflarca duruşmada hazır edilememesi sebebiyle tanık dinletme taleplerinden vazgeçmiş sayıldıkları, davacının dava dilekçesinde açıkça yemin deliline başvurmadığı, mevcut delil ve belgeler göre davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti isteminin kanıtlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: İzah olunan gerekçelerle,
1-Davanın REDDİNE,
2- Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 256,17-TL peşin harçtan mahsubu ile eksik olan 171,43-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 994,00-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 150,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin, davada haksız çıkan davacıdan alınarak 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın ve yatırılan 1.200,00-TL teminatın karar kesinleştiğinde ilgilisine re'sen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda karşı, 6100 sayılı HMK'nın 341/2.maddesi gereği miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 14/05/2024
Katip ...
Hakim ...