T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO: 2023/2118
KARAR NO: 2024/138
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 13/10/2022
NUMARASI: 2020/403 Esas - 2022/740 Karar
DAVANIN KONUSU: Maddi Tazminat
KARAR TARİHİ: 30/01/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının desteği ...'ın idaresindeki araç ile sürücüsü dava dışı ... olan aracın karıştığı kazada vefat ettiği, davalılardan destekten yoksun kalma, cenaze ve defin masrafları olarak kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartı ile 5.000 TL maddi tazminatın tahsilini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava konusu kaza ile ilgili olarak davadan önce müvekkili kuruma başvuruda bulunduğunu, davacıya 15/05/2015 tarihinde 22.613 TL ödeme yapıldığını, bu nedenle müvekkili kurumun herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, cenaze ve defin masraflarının talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; faiz başlangıç tarihinin kaza tarihi olmasını kabul etmediklerini, davacının cenaze ve defin gideri talebinde bulunamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince; davacının maddi tazminat davasının 29/09/2022 harçlandırma tarihli dilekçe ile talep edilen tutar üzerinden kabulü ile, 50.000 TL maddi tazminatın (destekten yoksun kalma) dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte -davalı ...'nın bu tutarın 36.271 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla- davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin davalı ... yönünden reddine karar verilmiştir. Davalı ... vekili; davaya konu kazadan dolayı tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını, müvekkilinin tüm alacaklarını davacıya ödediğinden sorumluluğu kalmadığını, yapılan ödemenin güncellenerek tazminattan düşülmesi gerektiğini, karşı taraf ile imzalanan ibranamenin hukuken geçerli olduğunu, davacının ibranamenin iptalini istemesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, cenaze ve defin giderlerinden sorumlu olmadığını, davacının desteği müteveffanın trafik kazası esnasında koruyucu ekipman takmadığından müterafik kusurlu olduğunu, davanın iki kez ıslah edildiğinden kurulan hükmün bozulması gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalı Tasfiye Halinde ... Sigorta Anonim Şirketi vekili; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarında belirtildiği üzere, trafik poliçesi yeni genel şartlarının yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen kazalarla ilgili olarak kendi kusurundan dolayı vefat eden sürücünün yakınlarının, kazadan dolayı ilgili sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceğini, değişen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu görüşü doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini gerekirken kabulü yönünde hüküm kurulmasının istinaf sebebi olduğunu, huzurdaki davada zamanaşımı süresinin 8 yıl olduğundan, trafik kazası 03/06/2005 tarihinde meydana gelmiş olup, Trafik Kanunu’nun 109.maddesi, Türk Ceza Kanunu’nun 85. ve 66. maddesi gereğince zamanaşımı süresi 15 yıl olup, 03/06/2020 tarihinde dolduğunu, ıslah edilen miktar için faiz başlangıç tarihi ıslah tarihi olup, ıslah edilen miktar yönünden ıslah tarihinden itibaren faize hüküm kurulması gerektiğini, ilk dava miktarı için dava tarihinden, ıslah edilen miktar yönünden ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini, PMF1931 Yaşam Tablosuna göre hesaplama yapılması gerekirken, TRH2010 Yaşam Tablosuna göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, müteveffanın emniyet kemeri takıp takmadığının, eğer takılı değil ise bunun vefatında etkili olup olmadığının araştırılması gerektiğini, eğer vefatında kusuru var ise tazminat hesabından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekeceğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Davacı taraf dava dilekçesinde belirsiz alacak ifadesi de kullanarak, belirsiz alacak davası olarak tazminat talep etmiş, zararını ise bilirkişi raporu ile tam ve kesin olarak öğrenmiştir. Dava, 6100 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinden sonra açılmış olup davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılmış olması nedeniyle zamanaşımının, alacağın tamamı için davanın açıldığı tarihte kesildiği göz önüne alındığında ıslah edilen kısmın zamanaşımına uğramadığı anlaşılmaktadır. 6100 sayılı HMK hükümleri gereğince davacının iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın, davanın başında belirtmiş olduğu alacak talebini HMK 107/1. maddesi hükmüne göre bilirkişi raporu ile tam ve kesin olarak belirlendiği anda arttırması mümkündür. İçeriklerine göre davacı vekilinin 19/02/2021 tarihli dilekçesi dava değerinin belirlenmesine; 30/09/2022 tarihli dilekçesi ise ıslah talebine ilişkin olup zamanaşımı gerçekleşmemiştir. (Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 24.06.2019 tarih, 2016/20495 E.ve 2019/7842 K.sayılı kararı). Açılan belirsiz alacak davasının tamamı yönünden davalı sigorta sirketleri davanın açılmasıyla temerrüde düştüğünden, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olarak kabul edilmesi yerindedir. Bu itibarla, dava ve ıslah zamanaşımına, ikinci ıslah yasağına ve faiz başlangıcına ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Dava, trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK md. 52 (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 44.) maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde 6098 sayılı TBK md. 52 uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir. Somut olayda; ölen sürücünün kaza tespit tutanağında emniyet kemeri takmadığına ilişkin herhangi bir bilgi olmadığı, bu nedenle müterafik kusur indirimine gidilmemesi yerindedir.Yargıtay 17. (kapatılan) ve 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih, 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar sayılı iptal kararı sonrasında vermiş olduğu güncel kararları gereğince tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 yaşam tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da \"progresif rant\" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022/6135 E. ve 2022/10604 K., 2021/16078 E. ve 2022/10550 K., 2021/13398 E. ve 2022/10498 K.,Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2020/2598 E. ve 2021/34 K., 2019/3713 E. ve 2020/2420 K. sayılı kararları). Bu nedenle, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan 21/01/2021 tarihli aktüerya bilirkişi raporunun desteğin kaza tarihindeki yaşı, geliri esas alınarak, TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant formülüne göre düzenlendiği, yapılan ödemenin güncellenerek mahsup edildiği, Dairemiz kaldırma kararı gereklerinin yerine getirildiği anlaşıldığına göre usul, yasa, Yargıtay içtihatları ile belirlenmiş hesaplama yöntemine göre tazminat hesabı içeren aktüerya raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığından ve cenaze giderine hükmedilmemiş olduğundan bu hususa değinen istinaf itirazlarının reddi gerektiği; Ancak, Mahkemece davalı ...nın kaza tarihi itibarıyla Hazine Müsteşarlığınca belirlenen limit (50.000 TL) ile sınırlı sorumluluğunun gözden kaçırıldığı, davacının bedel artırım dilekçesinde davalıya yönelttiği miktar olan 36.271 TL'ye hükmedildiği, davalı ...nın yaptığı ödemenin 24.874 TL olarak güncelleştirildiğinde teminat limitini aşan sorumluluğuna hükmedildiği anlaşılmış olup bu hususa değinen istinaf itirazı yerindedir. Hükmün bu nedenle kaldırılmasına ve kararın düzeltilmesine karar verilmiştir. Ayrıca, tarafların diğer istinaf itirazları konusunda Dairemizin 13/02/2020 tarih, 2019/414 Esas ve 2020/270 Karar sayılı ilamı ile karar verildiğinden, bu konuda yeniden değerlendirme yapılmamıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; A-Davalı Tasfiye Halinde ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b/1.maddesi gereğince reddine, B-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesi kararının, HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre: 1-Davacının maddi tazminat davasının 29/09/2022 harçlandırma tarihli dilekçe ile talep edilen tutar üzerinden kabulü ile, 50.000 TL maddi tazminatın (destekten yoksun kalma) dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte -davalı ...'nın bu tutarın 25.126 TL'sinden müteselsil sorumlu olması kaydıyla- davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 3.415,50 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 27,70 TL, tamamlama harcı 107 TL ve tamamlama harcı 64 TL olmak üzere toplam olan 198,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.216,80 TL karar ve ilam harcının davalılardan -davalı ...'nın işbu miktarın 1.517,65 TL'sinden sorumlu olması kaydı ile- tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 9.200 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (Davalı ...nın 5.100 TL maktu vekalet ücreti ile sorumlu tutulmasına) 4-... yönünden ret miktarı yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 9.200 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...' na verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvuru harcı, peşin harç ve tamamlama harçlarının toplamı olan 198,70 TL, 1.575 TL bilirkişi ücreti ve 525,95 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.327,35 TL yargılama giderinin davalılardan -davalı ...'nın işbu miktarın 1.612,22 TL'sinden sorumlu olması kaydı ile- alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı taraflarca yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına, 7-HMK 333.maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili taraflara iadesine,
B-İstinaf İncelemesi Bakımından; 1-Davalı ... tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının, istem halinde ilk derece mahkemesi tarafından yatıran tarafa iadesine, 2-İstinaf kanun yolu aşamasında davalı ... tarafından sarf edilen 492 TL istinaf kanun yolu başvuru harcı ile 192,95 TL posta gideri olmak üzere toplam 684,95 TL yargılama giderinin, davacıdan tahsil edilerek, davalı ...na verilmesine, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.415,5 TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 854 TL harcın mahsubu ile 2.561,5 TL harcın davalı Tasfiye Halinde ... Sigorta Anonim Şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/01/2024