T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/163
KARAR NO: 2024/139
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/11/2020
NUMARASI: 2017/204 E. - 2020/266 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilince nakliyat rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına alınan dava dışı sigortalı ... San. Ve Tic.AŞ'nin Çin'den ithal ettiği 211 koli emtianın deniz yoluyla taşınması sırasında hasarlandığını, hasara ilişkin olarak 01.10.2015 tarihli tutanak düzenlendiğini, nakliyat abonman sigorta sözleşmesine istinaden düzenlenen nakliyat sigorta poliçesi kapsamında yapılan ekspertiz incelemesi sonucu belirlenen hasar bedeli olan 15.118,15 TL'nin 27.11.2015 tarihinde ödendiğini, hasarın davalının sorumluluğunda gerçekleştirilen nakliye sırasında konteynerin tavanından giren suların emtiayı ıslatması ile oluştuğunu, tazminat alacağının tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle; konşimentonun arka yüzünde yer alan klozların 21. maddesine göre Hong Kong mahkemelerinin yetkili olduğunu, hasarın deniz taşıması sırasında gerçekleştiğinin belli olmadığını, konşimentoya göre emtianın teslim limanının İstanbul olduğunu, emtianın indirilip teslim edildiğini, teslim sırasında davacı tarafından hasara ilişkin bir tespit yaptırılmadığını, kara taşımasının müvekkilince yapılmadığını, kara nakliyesi sonrasında konteynerin delik olduğuna dair tutanak tutulduğunu, tutanağın kamyon şoförü tarafından da imzalanmadığını, usulüne uygun bir ihbarın yapılmadığını, ilk ihbarın 08.10.2015 tarihinde yapıldığını, ekspertiz raporunda emtianın deniz suyu ile hasarlandığına ilişkin bir tespitinin bulunmadığını, hasarın deniz taşımasından olduğuna dair ispat yükünün davacıda olduğunu, tazmin ve ibra edilen tutarın dava tutarı ile uyuşmadığını, emtianın imha edildiğine dair bir belgenin bulunmadığını, emtianın sovtaja tabi tutulmasının icap ettiğini, tutanakta belirtilen emtianın, taşıma ve hasara konu olan mallarla aynı olup olmadığının belli olmadığı savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"... dava konusu taşımaya dayanak dava dışı ... Ltd. tarafından taşıyan sıfatıyla düzenlenen 25/08/2015 tarih ve ... numaralı konşimentoda, yükleten olarak ..., gönderilen olarak ... A.Ş. emrine, ihbar adresi olarak ..., yükleme limanı olarak Shanghai, boşaltma limanı olarak İstanbul gemi adı olarak ..., nakliye acentesi olarak ...'in kayıtlı olduğu, konşimentoda ayrıca 'yükleten tarafından yüklenmiş, sayılmış ve mühürlenmiştir' kaydının yer aldığı, davalı tarafında dava dışı sigortalı alıcı ... adına düzenlenen 18/09/2015 tarih ve ... numaralı, 900 USD bedelli faturanın dava konusu taşımaya ilişkin navlun bedeli olduğu, aynı tarihli, ... numaralı, 361,70 USD bedelli faturanın ise, dava konusu taşımaya ilişkin tahliye, terminal, geçici kabul ve sair masraflara ilişkin olduğu, fatura bilgileri ile konşimento kayıtları uyuştuğu, düzenlenen navlun faturası doğrultusunda davalının taşıma işini organize ettiği ve TTK. 921 md. gereğince taşıyanın hak ve yükümlülüklerine tabi olduğu, dolayısıyla davalının pasif husumet ehliyetine haiz olduğu, davalının fiili taşıyan ... ve onun adamlarının eylemlerinden TTK. 1191/1. md. uyarınca sorumlu bulunduğu, dosyada mevcut 15/08/2015 tarih ve ... numaralı faturada, dava dışı satıcı ... şirketinin, dava dışı alıcı ... A.Ş.'ye dava konusu konfeksiyon emtiasını toplam 20.233,82 Euro bedel üzerinden 'FOB - Incoterms 2010' tipi teslim şekliyle satıp gönderdiği, FOB (Free On Board - Gemi bordasında teslim) tipi satımda, satıcının malı gemide teslim ettiği, dava konusu yüke ilişkin hasar, malların gemi bordasını geçmesiyle birlikte alıcıya intikal edeceğinden dava dışı alıcı-sigortalı ...'un sigortalanabilir menfaatinin olduğu, davacı tarafından düzenlenmiş 11/02/2015 başlangıç ve 11/02/2016 bitiş tarihli nakliyat abonman sözleşmesi, 28/08/2015 başlangıç tarihli nakliyat sigorta poliçesi ile ... Bankası'nın 27/11/2015 işlem tarihli dekontunun incelenmesinde, davacı sigortacının geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak ve bu sözleşme çerçevesinde ödemesi gereken sigorta tazminatını ödediği ve böylece TTK m. 1472 hükmü gereğince sigortalısının haklarına kanunen halef olduğu, dolayısıyla davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, dosyada mevcut 01/10/2015 tarihli tutanakta taşıyanın ya da temsilcisinin imzası bulunmadığından usulüne uygun hasar ihbarı olarak değerlendirilemeyeceği, 08/10/2015 tarihli ve 03/12/2015 tarihli ihtarnamelerin ise kanunda öngörülen süre içinde düzenlenmemesi nedeniyle zararın TTK. 1185/1. Md. de öngörülen şekilde taşıyana bildirilmediği, dolayısıyla TTK. 1185/4. md. uyarınca zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğine ilişkin taşıyan davalı lehine karine oluştuğu; karinenin aksini ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, ancak davacı tarafından davalı taşıyanın dava konusu zarardan sorumlu olduğu ve zararın somut olarak gerçekleştiği hususu ispatlanamadığından\" gerekçesiyle davanın reddine , karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde yemin deliline dayanılmasına rağmen bu hakkın hatırlatılmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, Mahkemece davalının taşıma işini organize etmesi nedeniyle TTK'nın 921.maddesi gereğince sorumlu olduğu, ancak hasarın taşıma sırasında meydana geldiğinin kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini, oysa hasarın taşımada kullanılan konteynerin delik olmasından kaynaklandığını, yüke elverişsiz konteyner kullanılması nedeniyle davalı taşıyanın TTK'nın 1141. ve 932/3.maddesi uyarınca hasardan sorumlu olduğunu, yükün indirilmesi sırasında liman idaresine teslim edildiğini, bu nedenle teslim anında tutanak düzenlenmediğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödeme yapan davacının ödediği bedelin rücuen tahsili için başlattığı ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine, karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı tarafından dava dışı sigortalı ... San.Ti.AŞ'ye ait taşınacak emtialar taşıma rizikolarına karşı 11.02.2015 başlangıç tarihli ve bir yıl süreli nakliyat abonman sözleşmesi ile sigorta örtüsüne alınmıştır. Sözleşme kapsamında düzenlenen 28.08.2015 başlangıç tarihli nakliyat emtea sigorta poliçesi ile Çin'den Türkiye'ye ... gemisi ile taşınacak olan 221 kap giyim emtiası taşıma rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına alınmıştır. Emtianın tahliyesi sonrası alıcı tarafından hasarlı olduğu belirlenmiş ve yapılan ekspertiz incelemesi sonucu , hasarın yüke elverişsiz konteynerden kaynaklandığı belirlenmiş ve hasar bedeli sigortalıya ödenerek dava konusu takip başlatılmıştır. Mahkemece, yükün tahliyesi sırasında hasara ilişkin bir tespit yapılmadığından yükün hasarsız teslim edildiğine ilişkin taşımacı lehine oluşan karinenin aksinin kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. İlk derce mahkemesince bilirkişi raporu alınmış ve sunulan deliller değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili, dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış olup, mahkemece bu delile ilişkin bir işlem yapılmamıştır. Hasarın taşıma sırasında meydana geldiğini kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacının açıkça yemin deliline dayandığı gözetildiğinde, ilk derece mahkemesince davacıya yemin delili hatırlatılmaksızın hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olmuştur. Yukarıdaki açıklama ışığında ilk derce mahkemesince esasa etkili yemin delili hatırlatılmaksızın hüküm kurulması isabetsiz olmakla, istinafa konu kararın HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, 2-Yukarıdaki açıklamalar ışığında davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Davacı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince davacıya iadesine, 4-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine dair; HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.01.02.2024
KANUN YOLU:HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca karar kesindir.