T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO: 2021/355
KARAR NO: 2024/810
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 22/12/2020
NUMARASI: 2018/454 (E) - 2020/818 (K)
İstanbul Anadolu 1'inci Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/454 (E) sayılı asıl davasında:
DAVANIN KONUSU: Rücuen Tazminat
Birleşen İstanbul Anadolu 5'inci Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/51 (E) sayılı davasında:
DAVANIN KONUSU: Rücuen Tazminat
KARAR TARİHİ: 28/5/2024
Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ İstanbul Anadolu 1'inci Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/454 (E) sayılı davasında; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait ... Otel adıyla faaliyet gösteren müvekkili ... Sigorta AŞ'ye otel paket sigorta poliçesiyle sigortalı otelin ayrılmaz parçası niteliğindeki, dava dışı ... Deri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından, davalı ... Gıda Turizm ve İnşaat Dış Ticaret Limited Şirketine 1/1/2014 başlangıç tarihli kira sözleşmesiyle cafe restaurant ve gıda satışı amacıyla kullanılmak üzere kiraya verilen iş yerinin bacasında biriken kurum ve yağların 28/6/2015 günü tutuşması sonucu çıkan yangında sigortalı otel ve içindeki emtiaların hasar gördüğünü, bu olay nedeniyle otelde oluşan hasardan dolayı sigortalıya 20/11/2015 günü 143.443,57 TL sigorta tazminatı ödendiğini, davalı ... Sigorta AŞ'nin (eksi unvanı ... Sigorta AŞ) ödediği 93.784 TL'den sonra bakiye 49.659,57 TL alacak için davalılara rücu hakkının doğduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak koşuluyla 49.659,57 TL sigorta rücü tazminatının, sigortalıya ödemenin yapıldığı 20/11/2015 gününden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe teminat limitiyle sınırlı olması koşuluyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... Sigorta AŞ ve ... Gıda Turizm ve İnşaat Dış Ticaret Limited Şirketi vekilleri cevap dilekçelerinde, davanın reddini savunmuşlardır. Davanın açıldığı İstanbul Anadolu 14'üncü Sulh Hukuk Mahkemesinin 15/2/2018 gün ve 2016/399 (E) - 2018/134 (K) sayılı kararıyla, tarafların tacir olması nedeniyle davaya bakma görevinin asliye ticaret mahkemelerine ait olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsiz olduğuna karar verilmiş; dava dosyası davacı vekilinin talebi üzerine gönderildiği İstanbul Anadolu 1'inci Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/454 (E) sırasına kaydedilmiştir. Birleşen İstanbul Anadolu 5'inci Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/51 (E) sayılı davasında; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait ... ... Otel adıyla faaliyet gösteren müvekkili ... Sigorta AŞ'ye otel paket sigorta poliçesiyle sigortalı otelin ayrılmaz parçası niteliğindeki, dava dışı ... Deri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından, davalı ... Gıda Turizm ve İnşaat Dış Ticaret Limited Şirketine 1/1/2014 başlangıç tarihli kira sözleşmesiyle cafe restaurant ve gıda satışı amacıyla kullanılmak üzere kiraya verilen iş yerinin bacasında biriken kurum ve yağların 28/6/2015 günü tutuşması sonucu çıkan yangında sigortalı otel ve içindeki emtiaların hasar gördüğünü, bu olay nedeniyle ortaya çıkan kâr kaybından dolayı sigortalıya 22/11/2016 günü ödenen 17.139,81 TL sigorta tazminatının rücuen tahsili için başlanan İstanbul Anadolu 13'üncü İcra Dairesinin 2017/26127 (E) sayılı takibine itiraz edildiğini belirterek, itirazın iptaline, davalılar aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep etmiştir. Davalılar ... Sigorta AŞ ve ... Ticaret Limited Şirketi vekilleri cevap dilekçelerinde, davanın reddini savunmuşlardır. Davanın açıldığı İstanbul Anadolu 6'ncı Sulh Hukuk Mahkemesinin 8/1/2019 gün ve 2017/722 (E) - 2019/21 (K) sayılı kararıyla, tarafların tacir olması nedeniyle davaya bakma görevinin asliye ticaret mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle, usulden reddine karar verilen dava dosyası davacı vekilinin talebi üzerine gönderildiği İstanbul Anadolu 5'inci Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/3/2019 gün ve 2019/51 (E) - 2019/301 (K) sayılı kararıyla da İstanbul Anadolu 1'inci Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/454 (E) sayılı davasında birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır. İstanbul 1'inci Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/12/2020 gün ve 2018/454 (E) - 2020/818 (K) sayılı kararıyla asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine hükmolunmuştur. Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporu tebliğ edilmeden karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu; tebliğ edilmeyen bilirkişi raporunda davacı kiracının davaya konu zarardan dolayı hiçbir sorumluluğu bulunmadığı yönündeki tespit ve değerlendirmelerin hatalı olduğunu, İtfaiye Teşkillerinin Kuruluş, Görev, Eğitim ve Denetim Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 6'ncı maddesinin \"h\" bendi uyarınca belediye itfaiye teşkilatının belediye sınırları içinde bacaları belediye meclisince tespit edilecek ücret karşılığında temizlemek veya temizlettirmek ve bacaları yangına karşı önlemler yönünden denetlemekle yükümlü olduğunu, davalı kiracı şirketinde anılan yönetmelik ile... Korunması Hakkında Yönetmelik hükümlerine en yüksek derecede uymak ve yerine getirmekle yükümlü olduğu gibi yangının vuku bulduğu binanın zemin katında bulunan mutfağın kullanılmasıyla ilgili baca ve yağlı kanal sistemlerinin periyodik kontrol ve temizliğini tekniğine uygun biçimde yerine getirmesi gerektiğini, bu durumun ise ancak davalıya ait belgelerin incelenmesi suretiyle saptanabileceğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun somut belgelerinin aksine soyut gerekçeler ve varsayıma dayalı çıkarımla düzenlendiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede:Dava mal sigortası türünden otel paket sigorta poliçesini düzenleyen davacının, sigortalısına ödediği tazminatın zarar sorumlusu ile sigortacısından rücuen tahsili istemine ilişkindir. HMK'nin 27'nci maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkı; davanın taraflarının hak arama özgürlüklerini ve savunma haklarını en iyi biçimde kullanabilmeleri, dava ile ilgili bütün belge ve bilgileri bilmelerini kapsayan yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunması hakkı ile tarafların uyuşmazlık konusu ile ilgili her türlü iddia, savunma ve ispat hakkından ve mahkemenin taraflarının iddia ve savunmalarını dikkate alma ve gerekçeli karara bağlama zorunluluğu ögelerinden oluşur. Anılan maddenin gerekçesinde açıklandığı üzere Anayasanın 36'ncı, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin ise 6'ncı maddesinde düzenlenen ve adil yargılanma hakkının en önemli öğesi olan, iddia ve savunma hakkı olarak da bilinen bu hak; tarafların yargılama konusunda tam bilgi sahibi olmalarını, açıklama ve ispat hakkını tam ve eşit biçimde kullanabilmelerini, yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermelerini zorunlu kılmaktadır. Hâkim tarafları dinlemeden veya açıklama ve ispat hakkını kullanmaları için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Hukuki dinlenilme hakkı kapsamında bilirkişi raporunun birer örneği, HMK'nin 280'inci maddesi uyarınca duruşma gününden önce taraflara tebliğ edilir. Böylece adil yargılanma hakkına sahip taraflara 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 36'ncı maddesinde öngörüldüğü biçimde meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma hakkını kullanması tanınmış olur. Dava dosyasının incelenmesinde ise, bilirkişiler kurulu tarafından düzenlenen ve hükme esas alınan 9/3/2020 tarihli raporun, HMK'nin 280'inci maddesinin buyruk niteliğindeki hükmüne karşın, davacı ... Sigorta AŞ vekiline tebliğ edilmeden nihai kararın verildiği; böylece bilirkişi raporu tebliğ edilmemesi suretiyle HMK'nin 281'inci maddesinin 1'inci fıkrasında öngörülen bilirkişi raporuna karşı itiraz hakkını kullanma olanağı tanınmayan davacı ... Sigorta AŞ'nin hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Kararın kaldırılma gerekçesine göre davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü diğer nedenler inceleme dışı bırakılmıştır.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere : 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1-a/6'ncı maddesi uyarınca kaldırılmasına,2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine,3-İstinaf başvurusu için yatırılan istinaf karar ve ilam harcının, istekte bulunulması durumunda ilk derece mahkemesince yatıran tarafa geri verilmesine,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından, vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf kanun yolu başvurusundan ötürü davacı tarafından sarf edilen yargılama giderinin, ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda gözetilmesine, 6-İstinaf kanun yolu incelemesi için yatırılan gider avansından artan tutarın, HMK'nin 333'üncü maddesinin, 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nin 353/1-a ve 362/1-g maddeleri uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 28/5/2024